Luật tình trạng khẩn cấp : bảo vệ an ninh hay mở đường lạm quyền ?

Linh Linh, Thoibao.de, 04/01/2026

Quốc hội Việt Nam vừa thông qua Luật Tình trạng khẩn cấp, một đạo luật ngay lập tức làm dấy lên nhiều nghi ngại trong xã hội. Không phải vì khái niệm "khẩn cấp" là xa lạ, mà bởi cách luật này được thiết kế và bối cảnh nó ra đời khiến không ít người lo ngại về nguy cơ lạm quyền và xâm phạm nhân quyền.

Theo nội dung được công bố, luật cho phép Nhà nước áp dụng các biện pháp đặc biệt trong trường hợp khẩn cấp về an ninh, trật tự, thiên tai, dịch bệnh hoặc các tình huống được coi là đe dọa nghiêm trọng. Tuy nhiên, các khái niệm then chốt lại khá rộng và mơ hồ. Ranh giới giữa "nguy cơ" và "bất đồng chính kiến", giữa "ổn định xã hội" và "quyền tự do cá nhân" không được xác định rõ ràng.

Điều khiến dư luận lo lắng là trong tình trạng khẩn cấp, nhiều quyền cơ bản có thể bị hạn chế : tự do đi lại, tự do thông tin, quyền hội họp, thậm chí quyền bất khả xâm phạm về thân thể. Khi cơ chế giám sát độc lập gần như không tồn tại, việc trao thêm quyền lực cho cơ quan hành pháp dễ dẫn tới nguy cơ lạm dụng, nhất là trong một hệ thống mà quyền lực vốn đã tập trung cao độ.

Câu hỏi lớn hơn là : luật này có thực sự cần thiết vào thời điểm hiện nay, hay chỉ là một bước chuẩn bị pháp lý để hợp thức hóa những biện pháp mạnh tay trong tương lai ? Khi nỗi lo an ninh luôn được đặt cao hơn quyền con người, Luật Tình trạng khẩn cấp có thể trở thành công cụ bảo vệ xã hội – hoặc một chiếc chìa khóa mở ra cánh cửa kiểm soát sâu hơn đối với đời sống công dân.

Linh Linh

***************************

Giấc mơ "Kinh tế thị trường" và quyền tích trữ tài sản của người dân bị tước đoạt ?

Hồng Lĩnh, Thoibao.de, 04/01/2026

Trong một động thái được đánh giá là mạnh tay chưa từng có nhằm kiểm soát thị trường tiền tệ, nhà nước Việt Nam vừa ban hành Nghị định 340, sẽ có hiệu lực từ ngày 9/2/2026. 

Quy định mới này đặt ra những chế tài xử phạt nghiêm khắc đối với các giao dịch mua bán ngoại tệ trên thị trường tự do. Theo đó, không chỉ các điểm kinh doanh trái phép bị xử lý, mà ngay cả người dân, hay du khách quốc tế cũng đối mặt với rủi ro pháp lý nặng nề. 

Cụ thể, bên cạnh các mức phạt tiền lũy tiến từ cảnh cáo đến 100 triệu đồng, quy định mới cho phép cơ quan chức năng tịch thu toàn bộ số tang vật, bao gồm cả ngoại tệ và tiền Việt Nam liên quan. 

Điều này đồng nghĩa với việc một du khách đổi 10.000 USD tại tiệm vàng thay vì ở ngân hàng có thể bị mất trắng số tiền này kèm theo khoản phạt hành chính lên tới 30 triệu đồng.

Biện pháp "cứng rắn" này được cho là nhằm để triệt tiêu thị trường chợ đen, chống đô la hóa và ổn định giá trị đồng nội tệ. 

Tuy nhiên, theo giới chuyên gia thực tế đã cho thấy đang tồn tại một khoảng cách rất lớn giữa tỷ giá niêm yết tại các ngân hàng thương mại và giá trị thực trên thị trường tự do, với mức chênh lệch thường xuyên dao động từ 700 đến 800 đồng mỗi USD. 

Việc ép buộc người dân bán ngoại tệ vào hệ thống ngân hàng với mức giá thấp hơn thị trường thực chất là đang gây thiệt hại trực tiếp đến tài sản của họ. 

Đây là một chính sách hết sức bất hợp lý trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực vận động quốc tế công nhận là nền kinh tế thị trường đầy đủ. 

Trong một nền kinh tế thị trường đúng nghĩa, giá cả tiền tệ phải được điều chỉnh bởi quy luật cung cầu chứ không phải bằng các mệnh lệnh và đe dọa tịch thu tài sản. 

Việc hình sự hóa các giao dịch dân sự thuận mua vừa bán này không chỉ xâm phạm quyền tự do định đoạt tài sản của công dân mà còn có nguy cơ dung túng cho các nhóm lợi ích.

Hồng Lĩnh