Hôm nay, ngày 05/07/2026, đúng tròn 80 năm kể từ khi bộ áo tắm bikini hai mảnh được nhà thiết kế người Pháp Louis Réard giới thiệu lần đầu tại hồ bơi Molitor ở Paris.

Ngày 5/7/1946, Micheline Bernardini, một vũ nữ của Casino de Paris, trở thành người phụ nữ đầu tiên mặc bikini, bộ đồ bơi gồm bốn mảnh hình tam giác, trước công chúng tại hồ Molitor, Paris

Ngày nay, bikini phổ biến đến mức chẳng ai còn thấy có gì đặc biệt. Hàng trăm triệu phụ nữ trên thế giới mặc nó vào mỗi dịp hè trên các bãi biển. Nó đã trở thành một phần bình thường của đời sống, của thời trang và của văn hóa hiện đại.

Nhưng cách đây 80 năm, câu chuyện hoàn toàn khác.

Vào năm 1946, bộ đồ bơi này bị coi là quá táo bạo. Không một người mẫu chuyên nghiệp nào dám mặc nó để trình diễn. Cuối cùng, Réard phải mời Micheline Bernardini, một vũ nữ của Casino de Paris, trở thành người phụ nữ đầu tiên mặc bikini trước công chúng.

Ngay cả cái tên "bikini" cũng là một sự khiêu khích đầy dụng ý. Réard lấy tên đảo san hô Bikini, nơi Mỹ vừa thử bom nguyên tử vài ngày trước đó, với hy vọng thiết kế của mình sẽ tạo ra một "vụ nổ" trong dư luận.

Và quả thật, nó đã nổ lớn.

Bikini bị cấm ở nhiều nơi, bị lên án là vô đạo đức, phản văn hóa, hủy hoại thuần phong mỹ tục... Người ta dùng đủ mọi lý lẽ để phản đối nó.

Thế nhưng, chỉ một thời gian sau, chính bộ bikini từng bị xem là "không thể chấp nhận" ấy lại trở thành biểu tượng của thời trang, của sự tự tin và của quyền tự do lựa chọn.

Chị em thì được tắm nắng

Anh em thì được tắm mắt

Ai cũng "lãi to"

Điều thú vị là sáng tạo ban đầu thường không được đón nhận. Bởi nếu ai cũng thấy nó là hiển nhiên thì không còn là sáng tạo nữa.

Sáng tạo, dù lớn hay nhỏ, gần như luôn bắt đầu bằng một sự khác biệt. Và mọi sự khác biệt đều dễ khiến đám đông khó chịu. Ở đâu càng có những lãnh đạo ngu xuẩn, vô học, đầu óc tăm tối, sơ cứng thì sáng tạo không có đất sống.

Nhưng chỉ khác biệt thôi chưa đủ. Người sáng tạo còn cần lòng dũng cảm để chấp nhận bị cười nhạo, bị chỉ trích, thậm chí bị kết án, và không chừng còn mất mạng.

Quan trọng hơn nữa, họ cần một mảnh đất đủ tự do để những ý tưởng ấy được quyền tồn tại.

Nếu Louis Réard sinh ra ở một xã hội mà chỉ cần nghĩ khác cũng bị trừng phạt, thì rất có thể bộ bikini sẽ chết ngay từ bản vẽ đầu tiên.

Nếu buổi trình diễn đầu tiên diễn ra ở một quốc gia Hồi giáo cực đoan vào năm 1946, có lẽ ông đã chẳng còn giữ được cái đầu trên cổ.

May mắn cho Réard là ông sinh ra ở nước Pháp và sáng tạo tại Paris.

Không phải vì nước Pháp luôn đúng. Mà vì ở đó, một ý tưởng mới có quyền được thử nghiệm, có quyền thất bại và cũng có quyền thành công. Đó mới là điều quan trọng.

Viết đến đây, tôi lại nghĩ đến Việt Nam, nơi người ta sợ đủ mọi thứ. Sợ một ý tưởng khác, một cách nghĩ khác, một câu nói khác, một cuốn sách khác, một bài báo khác… Thậm chí nhiều khi chỉ cần đặt một câu hỏi hơi khác cũng đã bị coi là có vấn đề.

Tài liệu học tập nội bộ Khai Sáng Kỷ Nguyên Thứ Hai của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Sự sáng tạo của Louis Réard chỉ tạo ra một sản phẩm tiêu dùng. Nhưng với một đất nước giáo điều 80 năm, thì những sáng tạo trong tư tưởng còn quan trọng hơn gấp bội. Chính chúng mới quyết định tương lai của cả một dân tộc.

Trong một môi trường mà cái gì khác cũng bị nghi ngờ, bị kiểm soát hoặc bị trừng phạt, thì sáng tạo sẽ chỉ có chết. Còn khổ…

Tuần này Paris lại nắng nóng. Nhìn chị em mặc bikini mà thấy mát mẻ quá. Sướng.

Hoàng Quốc Dũng

(07/07/2026)