Việt Nam và Mỹ sắp đàm phán : dù Hà Nội hạ thuế, Washington sẽ không 'đáp lễ'

BBC, 05/06/2025

Washington sẽ không "đáp lễ" tương xứng ngay cả khi Việt Nam gỡ bỏ toàn bộ thuế đối với hàng hóa Mỹ, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick tuyên bố.

Bộ trưởng công nghiệp và thương mại Nguyễn Hồng Diên gặp Bộ trưởng thương mại Howard Lutnick tại Hoa Kỳ, ngày 22/05/2025

"Chắc chắn là không. Chắc chắn là không. Đó sẽ là điều ngu ngốc nhất mà chúng ta [Mỹ] có thể làm", ông Lutnick nói trong phiên điều trần của Ủy ban Chuẩn chi Ngân sách Thượng viện hôm 4/6 (giờ Mỹ).

Đó là câu trả lời của ông cho câu hỏi của Thượng Nghị sĩ Cộng hòa John Kennedy (bang Louisiana) về việc Mỹ sẽ làm nếu Việt Nam tuyên bố "gỡ bỏ toàn bộ thuế quan và mọi rào cản thương mại".

Ông Lutnick khẳng định Việt Nam chỉ là một "con đường để hàng Trung Quốc đi vào Mỹ".

"Việt Nam xuất khẩu sang chúng ta 125 tỷ USD, còn nhập khẩu từ chúng ta chỉ 12,5 triệu USD...

"Họ lấy hàng đó từ đâu ? Họ mua 90 tỷ USD [hàng] từ Trung Quốc. Rồi nâng giá lên và gửi sang cho chúng ta. Họ chỉ là con đường để hàng Trung Quốc đi vào Mỹ.

Ông Lutnick nói ông sẽ ''không chấp nhận thỏa thuận đó''.

''Đó là một thỏa thuận tồi tệ. Chúng ta mới là bên có tiền", vị bộ trưởng Thương mại Mỹ nêu.

Từ câu trả lời của ông Lutnick, ông Kennedy cho rằng chính quyền của Trump không thực chất theo đuổi sự "đối ứng" trong việc áp dụng thuế quan.

Bộ trưởng Thương mại Mỹ khẳng định chính quyền hoàn toàn theo đuổi nguyên tắc đó, tuy nhiên vấn đề của Việt Nam nằm ở việc nhập hàng từ Trung Quốc rồi gửi sang Mỹ.

"Nếu họ không mua hàng từ Trung Quốc nữa thì sao", ông Kennedy đặt vấn đề.

"Lúc đó thì đáng để nói đấy" là câu trả lời từ ông Lutnick. Ông cũng nói thêm rằng Mỹ sẽ cân nhắc đối với những hàng hóa mà Mỹ muốn được sản xuất ở Mỹ.

Tuy nhiên, ông Lutnick khẳng định vẫn có không gian đàm phán nếu Việt Nam ngừng tái xuất hàng Trung Quốc sang Mỹ.

Phiên điều trần nói trên diễn ra trong bối cảnh Mỹ đã gửi một danh sách "dài" gồm các yêu cầu "khó nhằn" tới Việt Nam trong các cuộc đàm phán về thuế quan, trong đó có những yêu cầu có thể buộc Việt Nam phải giảm bớt sự phụ thuộc vào hàng hóa công nghiệp nhập khẩu từ Trung Quốc, theo Reuters hôm 3/6.

Washington muốn các nhà máy ở Việt Nam giảm sử dụng nguyên vật liệu và linh kiện từ Trung Quốc, đồng thời yêu cầu Việt Nam kiểm soát chặt chẽ hơn hoạt động sản xuất và chuỗi cung ứng của mình, theo chia sẻ từ một người được thông báo về cuộc đàm phán.

Người này không nói rõ với Reuters liệu trong đó có bao gồm các chỉ tiêu định lượng hay không.

Trước đó, Reuters đã đưa tin rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump muốn các quốc gia đưa ra đề xuất tốt nhất của họ về đàm phán thương mại trước ngày 4/6, trích từ một bản dự thảo thư gửi các đối tác đàm phán.

Hiện nay, nhiều thương hiệu Mỹ, bao gồm Apple và Nike, có các đối tác sản xuất tại Việt Nam. Các nhà cung ứng này thường nhập nguyên liệu và linh kiện từ Trung Quốc rồi tiến hành khâu lắp ráp cuối cùng tại nước này.

Các công ty Mỹ có thể bị ảnh hưởng nếu ông Trump sau cùng quyết định áp thuế cao đối với Việt Nam.

Theo số liệu từ Bộ Công Thương và Tổng cục Thống kê Việt Nam, năm 2024, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ đạt 136,6 tỉ USD, trong khi nhập khẩu từ Mỹ chỉ đạt 13,1 tỉ USD, dẫn đến thâm hụt thương mại lên tới 123,5 tỉ USD.

Con số 123,5 tỉ USD này - khác với con số ông Lutnick nói ở trên - trùng với số liệu do văn phòng Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ công bố.

Con số thặng dư này có thể khiến Việt Nam hứng chịu mức thuế 46% từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, hiện đang giảm còn 10% cho tới hạn chót ngày 9/7.

Tuần sau đàm phán

Reuters dẫn tin từ Bộ Công thương Việt Nam hôm 5/6 rằng nước này sẽ tiến hành vòng đàm phán thương mại mới vào cuối tuần tới với Mỹ, sau khi Hà Nội gửi văn bản phúc đáp các yêu cầu thương mại từ phía Washington.

Giới chức không nêu rõ thời gian và địa điểm cụ thể của vòng đàm phán thứ ba, trong bối cảnh cả hai đang được mong đợi phải đạt được thỏa hiệp trước khi thời hạn tạm ngừng áp mức thuế "đối ứng" 46%.

Thông báo được đưa ra sau cuộc gặp giữa Bộ trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên và Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Jamieson Greer tại Paris hôm 4/6, theo phía Việt Nam, trong đó hai bên đã nhất trí đẩy nhanh tiến độ đàm phán kỹ thuật trước vòng thương lượng thứ ba "dự kiến diễn ra trong nửa đầu tháng Sáu".

Bộ Công Thương Việt Nam và Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ chưa trả lời các câu hỏi của Reuters liên quan đến thời điểm cụ thể của cuộc đàm phán tiếp theo cũng như kết quả mong đợi.

Phía Việt Nam cho biết đã có phản hồi với Washington, nhưng không công bố nội dung đề xuất cụ thể.

Theo thông cáo đăng trên cổng thông tin của mình hôm 5/6, Bộ Công thương khẳng định Việt Nam "quyết tâm và thiện chí" tìm kiếm lập trường chung đối với những vấn đề còn tồn đọng.

Bộ này không nêu chi tiết về những vấn đề cụ thể đang cần phải giải quyết.

Theo Reuters, Việt Nam là trung tâm sản xuất công nghiệp của Đông Nam Á, phụ thuộc vào xuất khẩu sang thị trường Mỹ và dựa vào nhập khẩu hàng công nghiệp từ Trung Quốc, vốn được lắp ráp tại Việt Nam trước khi xuất khẩu.

Tại cuộc gặp ở Paris, ông Diên và ông Greer "nhất trí cần đẩy nhanh tiến độ đàm phán, đặc biệt tập trung tối đa nỗ lực để đạt kết quả tốt nhất tại Vòng đàm phán kỹ thuật thứ ba", thông cáo của Bộ Công Thương nêu.

Dưới áp lực từ phía Hoa Kỳ, Hà Nội đã triển khai chiến dịch trấn áp hành vi gian lận xuất xứ – chủ yếu là hàng hóa từ Trung Quốc.

Việt Nam cũng nhiều lần thể hiện thiện chí trong việc giảm các rào cản phi thuế và tăng nhập khẩu hàng hóa từ Mỹ, bao gồm máy bay, nông sản và năng lượng, mặc dù hiện vẫn chưa có hợp đồng mua bán cụ thể nào được công bố.

Hôm 2/6, Reuters đưa tin rằng một lãnh đạo của Hãng hàng không quốc gia Vietnam Airlines tiết lộ sẽ chốt đơn mua 50 máy bay Boeing 737 MAX trong thời gian "rất sớm".

Nguồn : BBC, 05/06/2025

***************************

Đàm phán thương mại : Mỹ đưa ra những yêu cầu gắt gao đối với Việt Nam

Thanh Phương, Anh Vũ, RFI, 04/06/202

Theo hãng tin Reuters hôm qua, 03/06/2025, Hoa Kỳ đã gửi một danh sách dài các yêu cầu "rất gắt gao" cho Việt Nam trong các cuộc đàm phán về thuế quan, bao gồm cả việc có thể buộc Hà Nội phải cắt giảm sự phụ thuộc vào hàng công nghiệp nhập khẩu từ Trung Quốc.

Một tàu container gần cảng quốc tế Hải Phòng, Việt Nam. Ảnh chụp ngày 16/04/2025. Reuters - Athit Perawongmetha

Một trong những người nắm rõ thông tin về các cuộc đàm phán cho Reuters biết, Washington muốn các nhà máy tại Việt Nam giảm sử dụng các vật liệu và linh kiện từ Trung Quốc và yêu cầu Hà Nội kiểm soát chặt chẽ hơn chuỗi sản xuất và cung ứng của mình, nhưng không nêu rõ là phía Mỹ có đưa các mục tiêu định lượng vào yêu cầu đó hay không. 

Danh sách này là một phần của "phụ lục" kèm với văn bản khung mà các nhà đàm phán Hoa Kỳ chuẩn bị. Danh sách đã được gửi đến Hà Nội vào cuối tháng 5 sau khi kết thúc vòng đàm phán thứ hai với Washington nhằm tránh mức thuế "đối ứng" 46% của Mỹ đối với hàng nhập khẩu từ Việt Nam. 

Các quan chức Hoa Kỳ từ lâu vẫn cáo buộc Việt Nam là điểm trung chuyển hàng hóa Trung Quốc xuất sang thị trường Mỹ. Theo các cáo buộc đó, nhiều hàng hóa được dán nhãn "Made in Vietnam" mặc dù không có đủ giá trị gia tăng tại Việt Nam và như vậy các nhà xuất khẩu Trung Quốc tránh được mức thuế cao của Hoa Kỳ đối với hàng hóa của họ. 

Đáp lại những cáo buộc của Hoa Kỳ, Hà Nội đã tiến hành trấn áp hoạt động chuyển tải hàng hóa bất hợp pháp. Tuy nhiên, tác động của biện pháp đó vẫn chưa được nhìn thấy, vì xuất khẩu sang Hoa Kỳ và nhập khẩu từ Trung Quốc đều đã đạt mức cao kỷ lục trong tháng 4, theo các dữ liệu mới nhất. Việt Nam cũng đã nhiều lần thể hiện thiện chí giảm các rào cản phi thuế quan và nhập khẩu nhiều hàng hóa của Hoa Kỳ hơn, phù hợp với các yêu cầu từ lâu nay của Washington. 

Theo một nguồn tin được Reuters trích dẫn, nếu các yêu cầu của Hoa Kỳ về việc cắt giảm sự phụ thuộc của Việt Nam vào Trung Quốc được đáp ứng, đây sẽ là một thách thức nghiêm trọng đối với nền kinh tế Việt Nam. Ngành sản xuất đang phát triển mạnh mẽ của Việt Nam, với những mặt hàng như các thiết bị Apple và giày Nike, liên kết rất chặt chẽ với chuỗi cung ứng của Trung Quốc. Đáp ứng các yêu cầu của Mỹ cũng có thể làm phức tạp thêm chính sách lâu nay của Việt Nam là cố gắng duy trì mối quan hệ tốt với Trung Quốc. 

Trích dẫn một bản dự thảo thư gởi các đối tác đàm phán, Reuters cho biết chính quyền Trump muốn các nước đưa ra những đề xuất tốt nhất của họ về các cuộc đàm phán thương mại trước ngày hôm nay, 04/06. Không rõ những nước nào nhận được bức thư đó, mà chỉ biết là văn bản được gửi đến các đối tác đang tích cực đàm phán với Mỹ. Washington hiện đang đàm phán với Việt Nam, Liên Hiệp Châu Âu, Nhật Bản và Ấn Độ.

Trung Quốc muốn có quan hệ "lành mạnh" với Hoa Kỳ

Theo hãng tin AFP, trong cuộc gặp với tân đại sứ Mỹ tại Bắc Kinh hôm qua, 03/06/2025, ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã kêu gọi hai nước nên có mối quan hệ "lành mạnh". Về phần mình, tân đại sứ David Perdue nhấn mạnh đến những ưu tiên của tổng thống Mỹ Donald Trump, đó là "thương mại, chống buôn lậu fentanyl và chống nhập cư bất hợp pháp".

Washington vẫn cáo buộc Trung Quốc xuất khẩu hóa chất dùng để sản xuất fentanyl được bán tại Hoa Kỳ, nơi mà mỗi năm có hàng chục ngàn người chết vì sử dụng loại ma túy này. Chính quyền Trump cũng nhắm vào những công dân Trung Quốc đã nhập cảnh vào Hoa Kỳ hợp pháp hoặc bất hợp pháp. Tuần trước, tổng thống Trump còn dọa sẽ thu hồi thị thực của sinh viên Trung Quốc. 

Vào lúc Bắc Kinh và Washington cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận về thuế quan đạt được vào tháng trước ở Genève, Nhà Trắng hôm thứ Hai cho biết rất có thể trong tuần này sẽ có cuộc điện đàm giữa tổng thống Trump với chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Trên mạng Truth Social hôm nay, tổng thống Trump nói ông "đánh giá cao" chủ tịch Tập Cận Bình, nhưng thừa nhận là "rất là khó mà đạt được một thỏa thuận" với lãnh đạo Trung Quốc. 

Tổng thống Mỹ quyết định tăng gấp đôi thuế nhập khẩu thép nhôm 

Tổng thống Donald Trump đã ký sắc lệnh tăng gấp đôi mức thuế đánh vào mặt hàng thép và nhôm nhập khẩu lên 50%, bắt đầu từ ngày 04/06/2025, vài giờ trước các cuộc đàm phán với một số đối tác dự kiến vào chiều nay tại Paris. 

Theo AFP, trong sắc lệnh tổng thống được công bố hôm thứ Ba (03/06) mức thuế đánh đối với các mặt hàng thép và nhôm nhập khẩu vào Mỹ sẽ là 50%, có hiệu lực vào lúc 00 :01 giờ địa phương (04 :01 GMT).

Thép và nhôm là những lĩnh vực đầu tiên chịu ảnh hưởng bởi cuộc tấn công thuế quan của Donald Trump, với mức thuế bổ sung 25% có hiệu lực từ ngày 12 tháng 3, trong nỗ lực của ông Trump nhằm khuyến khích đầu tư vào Mỹ và cứu ngành công nghiệp luyện kim của nước này.

Vương quốc Anh là trường hợp đặc biệt được giữ mức thuế 25% để chờ hoàn tất các cuộc thương lượng giữa Luân Đôn và Washington và để các thỏa thuận thương mại giữa hai nước được thông báo hồi tháng trước có hiệu lực.

Các đối tác thương mại của Hoa Kỳ đã rút ra được bài học từ sự hỗn loạn trong những tháng gần đây : họ hiểu rằng mức thuế trừng phạt được Tổng thống Mỹ công bố một cách quyết liệt đôi khi có thể bị đình chỉ chỉ vài giờ sau khi có hiệu lực hoặc vào phút chót của thời hạn áp dụng.

Thí dụ như hồi đầu tháng 5 vừa qua, Donald Trump đã dọa áp thuế bổ sung 20% lên toàn bộ hàng nhập khẩu từ Châu Âu, nhưng sau đó vào giờ chót, ông đã thông báo rời thời hạn áp dụng tới ngày 09/07, chỉ sau một cuộc điện thoại với chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Ursula von der Leyen.

Đòn tăng thuế này của Donald Trump diễn ra vào lúc đại diện thương mại của Nhà Trắng Jameson Greer dự kiến hội đàm với ủy viên Thương mại Châu Âu Maros Sefcovic chiều nay tại Paris.

Ngành luyện kim Châu Âu đã bị mất tới 18 nghìn việc làm trong năm 2024 và đang lao đao vì cạnh tranh với Trung Quốc sẽ bị ảnh hưởng nặng bởi mức thuế mới của Washington.

Trước khi tăng bổ sung mức thuế lên 50%, Canada, nhà cung cấp thép và nhôm lớn nhất của Hoa Kỳ, đã tố cáo mức thuế này là "bất hợp pháp và vô lý".

Thanh Phương – Anh Vũ

******************************

Mỹ đưa ra các yêu cầu 'khó nhằn' với Việt Nam trong đàm phán

BBC, 04/06/2025

Mỹ đã gửi một danh sách "dài" gồm các yêu cầu "khó nhằn" tới Việt Nam trong các cuộc đàm phán về thuế quan, trong đó có những yêu cầu có thể buộc Việt Nam phải giảm bớt sự phụ thuộc vào hàng hóa công nghiệp nhập khẩu từ Trung Quốc, hai nguồn tin chia sẻ với Reuters.

Mỹ yêu cầu Việt Nam phải giảm bớt sự phụ thuộc vào hàng hóa công nghiệp nhập khẩu từ Trung Quốc - Ảnh minh họa Công nhân dệt may tại nhà máy may mặc ở Gia Hưng, tỉnh Chiết Giang.

Washington muốn các nhà máy ở Việt Nam giảm sử dụng nguyên vật liệu và linh kiện từ Trung Quốc, đồng thời yêu cầu Việt Nam kiểm soát chặt chẽ hơn hoạt động sản xuất và chuỗi cung ứng của mình, theo chia sẻ từ một người được thông báo về cuộc đàm phán.

Người này không nói rõ với Reuters liệu trong đó có bao gồm các chỉ tiêu định lượng hay không.

Danh sách này là một phần của "phụ lục" cho văn bản khung do các nhà đàm phán Mỹ chuẩn bị, theo bốn người quen thuộc với vấn đề này.

Một người trong số đó, có quyền tiếp cận trực tiếp tài liệu, cho biết danh sách này đã được gửi tới Hà Nội vào cuối tháng Năm, sau khi kết thúc vòng đàm phán thứ hai với Washington nhằm tránh mức thuế đối ứng 46% đối với hàng nhập khẩu từ Việt Nam.

Nguồn : BBC, 04/03/2025