Chỉ ít ngày nữa là hội nghị bàn về hiệp ước quốc tế đầu tiên chống lại nạn ô nhiễm nhựa tại Genève kết thúc. Trong lúc không khí lo ngại thương lượng lâm vào bế tắc dâng cao, lãnh đạo Chương trình Môi trường của Liên Hiệp Quốc (UNEP / PNUE) khẳng định một Hiệp ước như vậy là có thể, đã có "ánh sáng cuối đường hầm", bất chấp "bầu sương mù dầy đặc" bao phủ bước tiến của các đàm phán.

Một tác phẩm về thảm họa nhựa toàn cầu, được trưng bày trước Palais des Nations, trụ sở Liên Hiệp Quốc ở Geneva ngày 04/08/2025. © Salvatore di Nolfi / AP

Theo AFP, trong một cuộc họp báo hôm qua, 09/08/2025, bà Inger Andersen, trợ lý tổng thư ký Liên Hiệp Quốc, cho biết : "Đối với một người làm việc trong lĩnh vực này từ hơn 40 năm nay, tôi có thể nói với quý vị rằng đã có ánh sáng cuối đường hầm". Bà Inger Andersen cũng là giám đốc điều hành của Chương trình Môi trường của Liên Hiệp Quốc, cơ quan phụ trách tổ chức các cuộc thảo luận về dự thảo Hiệp ước chống ô nhiễm nhựa. Theo bà, "ba năm làm việc gian khó đã ở phía sau chúng ta, có một con đường có thể đi đến thành công, nhưng cần phải tăng tốc độ" trong các thương thuyết.

Hôm qua, trước đại diện 184 nước tham dự hội nghị, nhà ngoại giao Ecuador, đại sứ tại Anh Luis Vayas Valdivieso, người trực tiếp chủ trì các cuộc thảo luận, cũng bảo đảm là "đã có những bước tiến", nhưng "nhiều vấn đề vẫn còn đang treo lại". Theo nhà ngoại giao Ecuador chủ trì các phiên thảo luận, "sáng chủ nhật không có phiên họp chính thức nào… nhưng sẽ có các tham vấn giữa các phái đoàn".

Văn bản đàm phán hiện tại, sau 4 ngày làm việc, đã tăng từ 22 lên 35 trang, với số lượng các phần trong ngoặc đơn, tức cần thương lượng, tăng từ 371 lên gần 1.500.

Cho đến nay, nhóm các nước dầu mỏ (gồm các nước Ả Rập vùng Vịnh, Nga, Iran) phản đối mọi nội dung liên quan đến việc giảm sản lượng nhựa, trong lúc Mỹ phản đối việc phạm vi áp dụng của Hiệp ước liên quan đến "toàn bộ vòng đời của nhựa", tức từ khâu khai thác dầu.

Nhựa siêu nhỏ có mặt phổ biến trong cơ thể con người, "điểm chung gắn bó chúng ta"

Quốc gia dầu mỏ vùng Vịnh Koweit đề xuất "thỏa thuận về những gì có thể đưa chúng ta xích lại gần nhau hơn là làm trầm trọng thêm" những khác biệt, đề xuất được một số quốc gia hưởng ứng. Tuy nhiên, đối với Eirik Lindebjerg của tổ chức bảo vệ môi trường WWF, đề xuất này là một mưu đồ "biến hiệp ước thành một thỏa thuận về quản lý rác thải". Trả lời AFP, ông lên án việc nhiều nước "từ chối cho các nhà đàm phán có cơ hội thảo luận về yếu tố cốt lõi của hiệp ước : giảm sản lượng nhựa".

Đại diện của Panama, Juan Monterrey Gomez, đã nhận được nhiều tràng pháo tay, khi nhấn mạnh : "Có một điều gắn kết chúng ta với nhau, đó là những hạt nhựa siêu nhỏ có mặt trong máu, trong phổi, trong cơ thể chúng ta. Vấn đề không chỉ là tái chế (nhựa). Vấn đề không phải là băng bó một cái chân giả bằng gỗ".

Trọng Thành

Nguồn : RFI, 10/08/2025