"Quà của Đảng và Nhà nước" hay tiền thuế của dann được gắn nhãn ?

Thu Phương, Thoibao.de, 01/01/2026

Ngày 28/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 418 về việc "tặng quà của Đảng và Nhà nước" nhân dịp Đại hội lần thứ mười bốn và Tết Nguyên đán. Việc chi trả được thực hiện qua VNeID, áp dụng cho các nhóm người có công với cách mạng, đối tượng bảo trợ xã hội, người hưởng hưu trí và trẻ mồ côi. Mức quà thống nhất là bốn trăm nghìn đồng mỗi người, kể cả trường hợp thuộc nhiều nhóm.

Nghe qua, đây là một chính sách nhân văn. Nhưng đặt câu hỏi cơ bản thì không thể né tránh : tiền đó từ đâu ra ? Câu trả lời rõ ràng là từ ngân sách, tức tiền thuế của toàn dân. Thế nhưng khi đến tay người nhận, khoản chi công lại được gọi là "quà của Đảng và Nhà nước", như thể đó là ân huệ ban phát, không phải nghĩa vụ tài khóa.

Đáng chú ý, đây đã là lần thứ hai trong vòng nửa năm việc "tặng quà" được thực hiện qua nền tảng định danh điện tử. Sự kết hợp giữa tiền ngân sách và công cụ quản lý dữ liệu cá nhân khiến chính sách xã hội mang thêm màu sắc chính trị : vừa hỗ trợ, vừa ghi nhận, vừa củng cố hình ảnh quyền lực.

Không ai phủ nhận nhu cầu hỗ trợ các nhóm yếu thế. Vấn đề nằm ở cách gọi tên và cách trình diễn. Khi tiền của dân được khoác áo "quà tặng", ranh giới giữa phúc lợi xã hội và tuyên truyền chính trị trở nên mờ nhạt. Và câu hỏi còn lại là : đây thực sự là an sinh, hay là một hình thức nhắc nhở rằng quyền phân phối vẫn nằm trọn trong tay ai ?

Thu Phương 

***************************

Phát tiền ăn Tết : an sinh hay mị dân và lạm phát ?

Thu Phương, Thoibao.de, 31/12/2025

Việc in thêm tiền để phát cho người dân dịp Tết thường được quảng bá như chính sách nhân văn, hỗ trợ an sinh và "kích cầu tiêu dùng". Trên bề mặt, đó là hình ảnh đẹp : nhà nước quan tâm đời sống dân sinh, giúp người nghèo có thêm chi tiêu ngày lễ. Nhưng xét về bản chất kinh tế, đây không phải "tiền từ trên trời rơi xuống", mà là tiền của chính người dân được lấy ra rồi trao lại dưới hình thức khác.

Khi ngân sách không đủ mà vẫn phát tiền, cách duy nhất là in thêm tiền hoặc vay nợ. In tiền đồng nghĩa với làm loãng giá trị đồng tiền đang lưu thông. Kết quả tất yếu là lạm phát : giá hàng hóa tăng, chi phí sinh hoạt đội lên, và chính những người nhận tiền hôm nay sẽ mất nhiều hơn vào ngày mai. Món quà trước mắt nhanh chóng biến thành gánh nặng dài hạn.

Nguy hiểm hơn, chính sách phát tiền dễ trở thành công cụ mị dân. Người dân nhìn thấy lợi ích tức thời, nhưng không được nói rõ về cái giá phải trả sau đó. Trong khi đó, người hưởng lợi lớn nhất thường không phải người nghèo, mà là các nhóm có khả năng chuyển gánh nặng lạm phát sang xã hội : doanh nghiệp thân hữu, đầu cơ tài sản, những người gần nguồn tiền.

Phát tiền không đi kèm cải cách sản xuất, tạo việc làm hay nâng cao năng suất chỉ là đổi hình thức phân phối nghèo đói. Câu hỏi đặt ra không phải "có phát hay không", mà là : phát để giải quyết vấn đề thật, hay chỉ để mua tiếng khen ngắn hạn bằng chính túi tiền của người dân ?

Thu Phương