Văn hóa
Phóng sự & Tường thuật
Bốn năm trước, vào năm 2021, Linda Nguon đã nhen nhóm ý tưởng thành lập một kênh truyền thông, với những nội dung sáng tạo trên mạng xã hội, hướng tới cộng đồng gốc Á tại Pháp, đặt tên là Banh Mi. Khởi đầu bằng những bài blog nhỏ, hay những tập podcast đơn giản, Banh Mi dần dần trở thành nhà tổ chức những sự kiện, hội thảo hay những liên hoan điện ảnh, âm nhạc và nghệ thuật, kết nối những người mang trong mình hai dòng văn hóa tại Pháp.
Lễ đón năm mới âm lịch tại bảo tàng Guimet ở Pháp, do
Lớn lên tại Pháp, Linda Nguon, cô gái gốc Việt - Cam Bốt cho biết không được tiếp xúc nhiều nội dung dành riêng cho những người gốc Á. Cô đặt câu hỏi, tại sao cộng đồng Châu Á tại Pháp và Châu Âu rất lớn, nhưng truyền thông phương Tây ít khi trao tiếng nói cho cộng đồng này ? Đó chính là lý do thôi thúc cô lập ra một kênh truyền thông, làm nổi bật những bản sắc Á Đông tại Pháp.
Với hơn 60 000 người theo dõi trên các mạng xã hội, Banh Mi dần hợp tác với những đối tác có ảnh hưởng trong cộng đồng Á Đông tại Pháp.
Cái tên Banh Mi không phải là một lựa chọn ngẫu nhiên, mà là sự giao thoa giữa Đông - Tây. Du nhập vào Việt Nam từ thời Pháp thuộc, bánh mì (pain) dưới bàn tay người Việt, trở thành loại món ăn phổ biến trên đường phố và dần dần hiện hữu khắp nơi trên thế giới, tại những nơi có cộng đồng người Việt sinh sống.
Chia sẻ về lựa chọn này, nhà sáng lập Linda Nguon nhận định rằng "bánh mì được coi phép ẩn dụ hoàn hảo cho sự hòa quyện văn hóa Pháp Việt" với sự pha trộn nguyên liệu giữa chiếc baguette Pháp cùng với những nguyên liệu Á Đông, như cà rốt, rau củ chua ngọt và các hương liệu Việt. Chính sự hòa quyện này đã thôi thúc cô gây dựng Banh Mi media, trở thành một không gian, một tập thể sáng tạo, quy tụ một cộng đồng gốc Á tại Pháp, cho phép các cá nhân có thể tìm thấy tiếng nói của mình qua những câu chuyện chung.
Cô cho biết, có lần, một độc giả đã viết cho cô, chia sẻ về câu chuyện của mình khi đến Pháp vào những năm 1950-1960. Nay đã 60 tuổi, bà nói : "Khi đặt chân đến Pháp, chẳng ai coi tôi là người Pháp cả, tôi đã chật vật để hòa nhập, để được là chính mình. Nhờ có kênh Banh Mi Media, tôn vinh những bản sắc văn hóa Á Đông trên chính nước Pháp, mà tôi học cách đón nhận lại văn hóa, bản sắc của mình, trong khi lúc mới đến Pháp, tôi đã buộc phải xóa sạch tất cả". Đó là một trong những khoảnh khắc, khiến nhà sáng lập Banh Mi Media hiểu rằng những nội dung mà kênh truyền tải, không chỉ là những câu chuyện, mà giúp họ kết nối với những phần ký ức bị lãng quên, và cảm thấy tự hào về bản sắc của mình.
Sau 4 năm thành lập, Linda Nguon hiện không còn đơn độc mà hoạt động cùng khoảng 40 thành viên tình nguyện khác của Banh Mi, cùng xây dựng cây cầu giữa hai thế giới đông tây để làm nổi bật căn tính và văn hóa Á Đông. Những hoạt động của Banh Mi không chỉ liên quan đến cộng đồng người gốc Á tại Pháp, mà còn mở ra những cuộc đối thoại với những ai đang đi tìm căn tính trong thế giới đa sắc tộc.
Các chương trình Podcast của Banh Mi thường xuyên mời những nhân vật có sức ảnh hưởng, gốc Châu Á tại Pháp, như Bun Hay Mean, nghệ sĩ Hài gốc Trung Quốc (vừa qua đời cách đây không lâu) hay Frédéric Chau, diễn viên người Pháp gốc Việt, được biết đến trong bộ phim nổi tiếng của Pháp Qu'est-ce qu'on a fait au Bon Dieu ? hoặc đạo diễn người gốc Cam Bốt Rithy Panh, từng đoạt nhiều giải điện ảnh, và được đề cử giải Oscar.
Không chỉ là một hiệp hội phi lợi nhuận, một kênh truyền thông, đưa tin về cộng đồng người gốc Á tại Pháp, Banh Mi Media tạo những không gian để mọi người gặp gỡ, chia sẻ, và truyền cảm hứng, tham gia vào tổ chức các sự kiện liên quan đến Châu Á.
Banh Mi Media cũng tổ chức các buổi Talk-Show giới thiệu văn hóa Á Đông tại bảo tàng Quai Branly, cộng tác với Bảo tàng Guimet, tổ chức các buổi chiếu phim Việt Nam, hoặc các hoạt động đón năm mới Phật giáo, giới thiệu những tập tục văn hóa truyền thống tại các nước như Lào, Thái Lan, Miến Điện Cam Bốt, Sri Lanka.
Hồi tháng Ba, thương hiệu thời trang Kaarem (Mỹ - Việt), đến Paris ra mắt bộ sưu tập nhân sự kiện Paris Fashion Week 2025, cũng đã mời Banh Mi Media cộng tác, để tôn vinh những phụ nữ gốc Việt tại Pháp.
Một số gian hàng của Banh Mi cũng có mặt tại những sự kiện như Foire de Paris, tìm cách đưa những câu chuyện Á Đông vào các không gian công cộng tại Pháp, nơi mà lâu nay vắng bóng hình ảnh Châu Á.
Gần đây nhất là liên hoan Banh Mi Women, diễn ra từ ngày 09-31/10/2025, nhằm tôn vinh những người phụ nữ, làm nổi bật tấm gương của những người tạo ra tác động cho xã hội Pháp.
Ở Pháp, theo cô Linda Nguon, từng đoạt giải Women leader for the world, có rất nhiều lễ hội tôn vinh những phụ nữ da màu, Bắc Phi, phụ nữ Ả Rập hay La Tinh, nhưng chưa từng thấy các sự kiện dành riêng cho phụ nữ gốc Á. Liên hoan Banh Mi Women cũng được lấy cảm hứng từ Ngày Phụ Nữ Việt Nam 20/10, nhằm tôn vinh những người phụ nữ đã hi sinh cho gia đình, đất nước.
Hơn nữa, tại Pháp cũng như Việt Nam, đối với phụ nữ nói chung và đặc biệt là những người mang trong mình dòng máu Á Đông, theo cô Linda : "Chúng ta không nhìn thấy họ hoặc bởi vì người ta không thể nhìn thấy, hoặc họ không muốn thể hiện bản thân. Những người phụ nữ, thuộc những thế hệ trước, có lẽ là những người trầm lặng. Họ sống vì con cái hơn là vì chính bản thân mình, và ít khi lên tiếng, dám chiếm lĩnh không gian công cộng. Nhưng ngày nay, ngày càng có nhiều phụ nữ dám thể hiện bản lĩnh của mình, và vì vậy cần phải đề cao họ hơn nữa".
Ngoài các hoạt động triển lãm, văn hóa, giới thiệu ẩm thực, ca nhạc, sự kiện Banh Mi Women còn tổ chức các buổi hội thảo quy tụ các phụ nữ là các nhà lãnh đạo tại Pháp, ví dụ như Eva Nguyễn Bính, giám đốc Viện Pháp ngữ (Institut Français) tại Paris, cựu đại sứ Pháp tại Cam Bốt, chia sẻ về chặng đường làm ngoại giao khi là nữ giới nhân sự kiện này.
Không chỉ tại Pháp, Banh Mi media cũng hướng tới việc xây dựng cầu nối đông tây, với những hội thảo tại Việt Nam và Cam Bốt, hỗ trợ những người muốn trở về nguồn cội, tìm cơ hội tại quê hương xứ sở.
Chi Phương
Nguồn : RFI, 17/10/2025