2026-01-17T22:00:00Z

Bao nhiêu khuôn mặt cũ sẽ được bầu vào Bộ Chính trị khóa 14 ?

Bao nhiêu khuôn mặt cũ sẽ được bầu vào Bộ Chính trị khóa 14 ? | Vietnam Fraternité

Việt Nam

Phân tích

Ông Lương Tam Quang : Đại tướng lãnh đạo 'siêu bộ'

BBC, 17/01/2026

Đứng đầu Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang lãnh đạo một bộ máy điều tra khổng lồ, có vai trò đặc biệt quan trọng trong guồng máy chính trị Việt Nam.

Vietnam Fraternité

Trong vòng chưa đầy hai năm dưới sự điều hành của ông Lương Tam Quang, Bộ Công an đã trở thành một "siêu bộ" thông qua việc tiếp quản những chức năng, nhiệm vụ – vốn thuộc về các bộ ngành khác. 

Bộ Công an dưới thời Bộ trưởng Tô Lâm đã đóng vai trò chủ chốt trong chiến dịch "Đốt lò".

Ông Lương Tam Quang, khi đó là thượng tướng và là người đồng hương Hưng Yên, đã trở thành Bộ trưởng Công an vào tháng 6/2024, sau khi ông Tô Lâm rời bộ Công an để đảm nhiệm chức Chủ tịch nước một tháng trước đó.

Ông Tô Lâm trở thành tổng bí thư vào tháng 8/2024, và đến tháng 10 năm đó, ông Quang được phong hàm đại tướng.

Vai trò và ảnh hưởng của Bộ Công an trong thời gian qua được mở rộng chưa từng thấy.

Nội công ngoại kích

Dưới sự lãnh đạo của Bộ trưởng Lương Tam Quang, Bộ Công an tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong chiến dịch chống tham nhũng, lãng phí do Tổng bí thư Tô Lâm lãnh đạo.

Nhiều quan chức và doanh nhân có vị thế đã trở thành đối tượng điều tra, trong đó có các vụ khởi tố liên quan đến một số cán bộ tại tỉnh Thanh Hóa.

Song song với đó, các biện pháp trấn áp tiếng nói bất đồng vẫn được duy trì, trải dài từ xử phạt hành chính đến các bản án tù đối với những cá nhân có phát ngôn trên không gian mạng bị quy kết là "chống phá" hay "tuyên truyền chống Nhà nước".

Hoạt động của Bộ Công an cũng không dừng lại trong phạm vi lãnh thổ. Tháng 11/2025, ông Y Quynh Bđắp, một nhà hoạt động người Thượng bị chính quyền Việt Nam kết tội "khủng bố", đã bị dẫn độ từ Thái Lan về Việt Nam.

Cùng thời điểm, cơ quan này khởi tố một số người Việt đang sinh sống ở nước ngoài với cáo buộc "tuyên truyền chống Nhà nước", trong đó có ông Lê Trung Khoa, ông Nguyễn Văn Đài và bà Đặng Thị Huệ tại Đức. Sau đó, ông Khoa và ông Đài đã bị tòa án tuyên phạt mỗi người 17 năm tù.

Để tạo điều kiện cho các chiến dịch vượt biên giới, Bộ trưởng Lương Tam Quang đã tiến hành một số chuyến công du nước ngoài. Đáng chú ý nhất là chuyến thăm Đức vào tháng 10/2024, nơi ông có các cuộc gặp với đại diện Bộ Nội vụ và Cộng đồng Liên bang Đức.

Quan hệ song phương giữa hai nước từng rơi vào căng thẳng nghiêm trọng sau vụ Trịnh Xuân Thanh năm 2017, khi phía Đức cáo buộc Bộ Công an Việt Nam tổ chức bắt cóc ông Thanh tại Berlin, trong lúc ông này đang chờ xem xét quy chế tị nạn. Phía Việt Nam, ngược lại, khẳng định ông Trịnh Xuân Thanh tự nguyện về nước đầu thú.

Sau chuyến thăm của ông Lương Tam Quang, Bộ Công an Việt Nam cho biết hai bên đã "nhất trí thúc đẩy ký kết Hiệp định tương trợ tư pháp hình sự, Hiệp định dẫn độ tội phạm và Hiệp định chuyển giao người bị kết án phạt tù".

Tuy nhiên, theo thông tin Bộ Nội vụ Đức cung cấp cho BBC News Tiếng Việt lúc bấy giờ, cuộc gặp giữa Bộ trưởng Công an Việt Nam và Quốc vụ khanh Bộ Nội vụ Đức Hans-Georg Engelke chủ yếu xoay quanh hợp tác song phương và quốc tế trong lĩnh vực an ninh và thực thi pháp luật, như phòng chống buôn người và ma túy.

Trong khuôn khổ cuộc họp này, phía Đức đã nhấn mạnh rằng những vụ việc tương tự trường hợp Trịnh Xuân Thanh không được phép tái diễn, đồng thời nêu quan ngại về tình hình nhân quyền tại Việt Nam.

Người phát ngôn Bộ Nội vụ Đức nói với BBC News Tiếng Việt vào thời điểm đó rằng việc ký kết các hiệp định dẫn độ hay tương trợ tư pháp không nằm trong nội dung thảo luận. Theo phía Đức, các vấn đề liên quan đến dẫn độ, trục xuất cá nhân cụ thể và các thỏa thuận pháp lý tương ứng thuộc thẩm quyền của Bộ Tư pháp, chứ không phải Bộ Nội vụ hay các cơ quan tình báo.

Theo cách đó, thông tin chính thức từ Bộ Nội vụ Đức đã gián tiếp bác bỏ tuyên bố trước đó của Bộ Công an Việt Nam.

Ngoài những người bị cáo buộc "tuyên truyền chống nhà nước", Chủ tịch công ty AIC Nguyễn Thị Thanh Nhàn cũng được cho là đang trú ẩn ở Đức, theo một phóng sự điều tra được đăng tải hồi tháng 2/2025 trên báo Bild của Đức. Bà Nhàn bị chính quyền Việt Nam truy nã từ năm 2022 và tính đến tháng 12/2025 đã bị xét xử vắng mặt trong 6 vụ án với nhiều tội danh và tổng hình phạt chung là 30 năm tù. Hiện bà đang bị truy tố trong vụ án thứ bảy.

Gia tăng quyền lực

Trong vòng chưa đầy hai năm dưới sự điều hành của ông Lương Tam Quang, Bộ Công an đã trở thành một "siêu bộ" thông qua việc tiếp quản những chức năng, nhiệm vụ – vốn thuộc về các bộ ngành khác.

Điều này diễn ra trong bối cảnh Việt Nam chứng kiến cuộc tinh gọn bộ máy do Tổng bí thư Tô Lâm khởi xướng dẫn đến việc giảm 5 bộ, ngành và giảm 3 cơ quan thuộc Chính phủ.

Chẳng hạn, Bộ Công an đã tiếp nhận năm chức năng quản lý từ các bộ ngành khác – dựa theo Nghị định số 02/2025 – bao gồm :

- An toàn thông tin (từ Bộ thông tin và Truyền thông cũ)

- An ninh hàng không và Sát hạch và cấp giấy phép lái xe cơ giới đường bộ (từ Bộ Giao thông Vận tải cũ)

- Cai nghiện ma túy (từ Bộ lao động-Thương binh và Xã hội cũ)

- Quản lý lý lịch tư pháp (từ Bộ Tư pháp)

Bên cạnh đó, tuy Bộ Công an phải giải thể công an cấp huyện trong bối cảnh cấp chính quyền huyện được xóa bỏ, nghị định nói trên cho phép chuyển chức năng điều tra và quản lý về công an tỉnh và công an xã – qua đó tăng cường quyền lực trực tiếp xuống cơ sở.

Xét về luật, một ví dụ có thể kể đến là Luật An ninh mạng 2025 có hiệu lực từ tháng 7 năm nay do Bộ Công an chủ trì soạn thảo – trong đó Điều 39 nêu Bộ Công an là đầu mối duy nhất xây dựng cơ chế định danh địa chỉ IP và giám sát người dùng internet thông qua định danh này.

Trước đó, tại sự kiện kỷ niệm Ngày An ninh mạng Việt Nam 6/8/2025, ông Lương Tam Quang đã nhắc đến việc bộ sẽ tham mưu chính phủ về luật trên và báo hiệu tầm quan trọng của luật khi phát biểu rằng "mỗi ngày tới đây đều là Ngày An ninh mạng Việt Nam".

Khi giải trình về dự thảo luật này trước Quốc hội ba tháng sau đó, ông một lần nữa nhấn mạnh tầm quan trọng của luật khi cho rằng không một quốc gia, tổ chức hay doanh nghiệp nào có thể tự mình bảo đảm an ninh mạng. Vì vậy, theo ông, cần có một cơ chế phối hợp thống nhất, nơi mọi lực lượng cùng chia sẻ thông tin và ứng phó khi có sự cố.

Không chỉ trên không gian mạng, Luật Báo chí (sửa đổi) được thông qua vào tháng 12/2025 đánh dấu một bước ngoặt lớn khi Bộ Công an được trao quyền thắt chặt kiểm soát đối với hoạt động báo chí.

Một trong những thay đổi gây tranh cãi nhất là việc trao cho thủ trưởng cơ quan điều tra Bộ Công an, thủ trưởng cơ quan điều tra công an cấp tỉnh quyền yêu cầu các cơ quan báo chí và phóng viên cung cấp nguồn tin nhằm "phục vụ công tác điều tra, truy tố và xét xử".

Trước khi Luật báo chí được sửa đổi, thẩm quyền yêu cầu tiết lộ nguồn tin thuộc về viện trưởng viện kiểm sát nhân dân, chánh án tòa án nhân dân cấp tỉnh và tương đương trở lên.

Ứng dụng VNeID có 67 triệu tài khoản định danh điện tử, tích hợp 50 tiện ích, tiếp nhận hơn 11 triệu hồ sơ trực tuyến trong năm 2025, theo báo cáo của Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương, Giám đốc Trung tâm Dữ liệu Quốc gia tại một diễn đàn vào tháng 12/2025.

Theo ông Cương, cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã có 107 triệu dữ liệu công dân, kết nối với 15 bộ, ngành và 34 địa phương, tiếp nhận 2,1 tỷ lượt yêu cầu xác thực.

Bộ Công an đề xuất nâng cấp VNeID thành "siêu nền tảng" số quốc gia, trung tâm của hệ sinh thái số, coi đó là giải pháp để VNeID trở thành điểm truy cập duy nhất, kết nối liền mạch giữa nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Việc Bộ Công an có thẩm quyền quản lý dữ liệu toàn dân trong bối cảnh các quy định và biện pháp giám sát cách công an xử lý các dữ liệu này vẫn chưa chặt chẽ, minh bạch đã làm dấy lên quan ngại về quyền riêng tư.

Sự mở rộng quyền năng của Bộ Công an còn thể hiện qua việc thâu tóm các nguồn lực kinh tế và hạ tầng trọng điểm. Bộ đã tiếp quản quyền đại diện chủ sở hữu tại các "ông lớn" viễn thông như MobiFone và FPT Telecom, đồng thời tự xây dựng hạ tầng kỹ thuật riêng như Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công nghiệp quốc phòng, an ninh và động viên công nghiệp vừa được Quốc hội thông qua cũng mở đường cho việc hình thành tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia. Theo đó, tổ hợp này có hạt nhân là các cơ sở công nghiệp an ninh nòng cốt, với sự tham gia của các tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài lực lượng công an.

Sự hình thành ngành công nghiệp an ninh thuộc Bộ Công an bên cạnh Tổng cục Công nghiệp quốc phòng thuộc Bộ Quốc phòng từng gây nên quan ngại về sự trùng lặp, chồng chéo trong chức năng, nhiệm vụ, sự dàn trải trong phân bổ nguồn lực.

Dưới thời Tổng bí thư Tô Lâm và Bộ trưởng Lương Tam Quang, ảnh hưởng của công an phủ rộng trên mọi mặt đời sống, không chỉ là an ninh, kinh tế mà còn cả nghệ thuật, thể thao. Bên cạnh nhà hát của Bộ Công an, các đội bóng ngành công an cũng phục hoạt sau nhiều năm vắng bóng.

Để vận hành bộ máy ngày càng lớn mạnh này, ngân sách dành cho Bộ Công an trong năm 2024 đã tăng thêm 14.000 tỷ đồng so với 2023, đạt mức hơn 113.000 tỷ đồng (chỉ sau Bộ Quốc phòng).

Vào năm 2025, con số của Bộ Công an đã tăng 41% so với năm trước đó, đạt 160.000 tỷ đồng.

Đáng chú ý, mặc dù ngân sách của Bộ Công an vẫn đứng sau Bộ Quốc phòng, tỷ lệ tăng ngân sách của công an trong giai đoạn 2024-2025 cao hơn quân đội – vốn ở mức 31% (đạt hơn 272.000 tỷ đồng).

Bộ Công an cũng được hưởng 85% tổng số tiền thu được từ xử phạt vi phạm giao thông, theo Nghị quyết về phân bổ ngân sách Trung ương năm 2025.

Ông Lương Tam Quang là ai ?

Ông Lương Tam Quang sinh năm 1965, ở trong độ tuổi có thể tái cử ủy viên Bộ Chính trị.

Khoảng một tuần trước khi Đại hội Đảng 14 bắt đầu, ông Lương Tam Quang được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa 16, gợi ý rằng sự nghiệp chính trị của ông sẽ tiếp tục sau Đại hội 14.

Người đàn ông quê Hưng Yên này có một sự nghiệp chủ yếu trong ngành an ninh.

Ông tốt nghiệp Trường An ninh IV vào năm 1985, sau đó làm cán bộ Cục Trinh sát Ngoại tuyến thuộc Bộ Nội vụ, nay là Bộ Công an.

Trong thập niên 1990 và phần lớn thập niên 2000, ông là cán bộ an ninh ngoại tuyến, an ninh kinh tế của Bộ Công an.

Ông có thời gian thư ký lãnh đạo Bộ Công an dưới thời Bộ trưởng Lê Hồng Anh, trong giai đoạn 2006-2009.

Ông từng kinh qua các chức vụ trợ lý thứ trưởng Bộ Công an, phó chánh Văn phòng Bộ Công an và sau đó được thăng chức làm chánh Văn phòng Bộ Công an kiêm người phát ngôn của bộ này.

Ông trở thành thứ trưởng Bộ Công an vào năm 2019, dưới thời Bộ trưởng Tô Lâm.

Ông Quang giữ chức thứ trưởng Bộ Công an cho đến tháng 6/2024, khi ông được Quốc hội phê chuẩn chức danh bộ trưởng Bộ Công an. Ông kế nhiệm ghế bộ trưởng từ ông Tô Lâm, người trở thành chủ tịch nước vào tháng 5 và tổng bí thư vào tháng 8/2024.

Tại Đại hội 13 (tháng 1/2021), ông được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng nhiệm kỳ 2021-2026 theo diện "trường hợp đặc biệt" vì đã quá tuổi 55 đối với người lần đầu tham gia vào cơ quan này.

Ngày 16/8/2024, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã bầu bổ sung Thượng tướng Lương Tam Quang vào Bộ Chính trị khóa 13. Lúc bấy giờ ông cũng chưa đủ tiêu chuẩn là ủy viên Trung ương Đảng một nhiệm kỳ như quy định.

Ông Lương Tam Quang được phong thiếu tướng vào năm 2014, trung tướng năm 2019, thượng tướng năm 2022 và đại tướng vào tháng 10/2024.

Trong vòng chưa đầy hai năm kể từ khi ông Tô Lâm làm tổng bí thư, nhiều tướng lĩnh công an thăng đã tiến trong hệ thống chính trị, trong đó có Bộ trưởng Lương Tam Quang và cựu Thứ trưởng Công an Nguyễn Duy Ngọc.

*******************************

Thủ tướng Phạm Minh Chính bước tiếp hay dừng lại ?

BBC, 17/01/2026

Thường xuất hiện với chiếc áo đẫm mồ hôi, khuôn mặt đeo khẩu trang, xông xáo vào tâm dịch, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã mang đến kết quả tăng trưởng kinh tế của Việt Nam năm 2021 tăng 2,58%.

Vietnam Fraternité

Thủ tướng Phạm Minh Chính đóng vai một thủ tướng nhiệt tình, sôi nổi, như khi ngồi bên cạnh và cầm chặt tay nữ thủ tướng Ý

Đây là mức tăng trưởng thấp nhất trong hàng chục năm qua, nhưng nếu đặt trong bối cảnh đại dịch khiến chuỗi cung ứng quốc tế bị đứt gãy, sản xuất đình đốn và GDP của nhiều quốc gia tăng trưởng âm, đó lại là một con số ấn tượng.

Thủ tướng Chính cũng có một năm tả xung hữu đột trong 2025, khi xoay xở giữa một bên là cuộc chiến thuế quan toàn cầu, một bên là những thiên tai, lũ lụt tàn phá nhiều tỉnh trong cả nước.

GDP 2025 tăng 8,02%, dù không đạt kỳ vọng 8,3-8,5% mà ông hướng tới, nhưng cũng vượt chỉ tiêu 8% mà Quốc hội giao.

Giữa những con số của năm 2021 và 2025 là một chuỗi gập ghềnh và thăng trầm, cả ngoại giao lẫn nội trị, không chỉ kinh tế mà còn biến động "trời long đất lở" trong chính trường Việt Nam.

Trên trường quốc tế, ông đóng vai một thủ tướng nhiệt tình, sôi nổi, như khi ngồi bên cạnh và cầm chặt tay nữ thủ tướng Ý, hay đặt tay lên vai nữ thủ tướng trẻ trung của Thái Lan trong khi bắt tay bà.

Ông Chính, trong một giây phút bị micro thu âm được, bộc trực với các đồng chí của mình : "Rõ ràng, sòng phẳng, mẹ nó, sợ gì" ; mặt khác, ông khéo léo : "Để chơi golf mà mang lại lợi ích cho quốc gia dân tộc thì tôi chơi golf cả ngày cũng được" khi được hỏi về việc liệu có sẵn sàng đánh golf với Tổng thống Mỹ Donald Trump, một cách nhằm hạ nhiệt cuộc chiến thuế quan.

Ở trong nước, ông đã phải xoay xở giữa các mục tiêu tăng trưởng liên tục được điều chỉnh bởi ý chí chính trị và cách điều hành kỹ trị.

Chẳng hạn, trong khi giá đất đang được điều chỉnh tăng thì chính phủ dường như tiếp sức bằng cách bơm tiền vào thị trường, hệ quả là giá căn hộ tăng như ngựa bất kham.

"Giá nhà cao quá người ta không mua được. Nhà mà cứ hơn 70 - 100 triệu một mét vuông thì ai có tiền để mà mua?", ông lại tỏ ra gay gắt trong cuộc họp khi nói về việc giá nhà ở quá cao.

Khi ông Chính nhậm chức lần đầu vào tháng 4/2021, nội các của ông có năm phó thủ tướng. Con số này giảm xuống còn bốn khi ông nhậm chức lần hai vào tháng Bảy cùng năm.

Chưa hết nhiệm kỳ, những phó thủ tướng đó đều đã rời đi theo những cách khác nhau, trong đó một người qua đời, còn bốn người nhận kỷ luật sau khi bị thay ngựa giữa dòng.

Nhưng quan trọng hơn, trước những biến động chưa từng có tiền lệ trong hàng ngũ lãnh đạo cấp cao của Đảng, ông là một "ngoại lệ", khi là nhân vật thuộc Tứ Trụ duy nhất còn trụ lại được kể từ đầu nhiệm kỳ, sau khi Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng qua đời, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng và Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ mất chức do vấn đề kỷ luật.

Nếu tính cả việc Thường trực Ban Bí thư Trương Thị Mai bị mất chức thì ông Chính là người duy nhất còn sót lại trong 5 vị trí lãnh đạo cao nhất của Đảng và chính quyền.

Ông Phạm Minh Chính đã có một nhiệm kỳ ra sao trên cương vị thủ tướng ?

Và liệu vị thủ tướng quê Thanh có triển vọng nào sau Đại hội 14 hay không ?

Điều hành kinh tế

Nhà quan sát Việt Nam lâu năm Carl Thayer, giáo sư danh dự từ Đại học New South Wales, Úc nhận định với BBC News Tiếng Việt rằng về tổng thể, Thủ tướng Chính một hồ sơ thành tích rõ ràng.

"Ông ấy nhận được tỷ lệ tín nhiệm rất cao từ các đại biểu Quốc hội. Những gì ông làm chính xác là những gì một thủ tướng cần làm", giáo sư Thayer đánh giá.

Nhiệm kỳ thủ tướng của ông Phạm Minh Chính chứng kiến nhiều thách thức không tiền khoáng hậu, cả trong nước lẫn trên bình diện quốc tế.

Cuộc chiến chống tham nhũng đã khiến cho nội các của ông Chính cũng liên tục thay đổi.

Xáo trộn tiếp tục trở nên mạnh mẽ trong cuộc "cách mạng tinh gọn" của ông Tô Lâm, khiến chính phủ từ 22 bộ ngành giảm còn 17.

Dù 5 phó thủ tướng ban đầu của ông đã rời Chính phủ, tuy nhiên, nội các của ông Chính lại có đến 9 phó thủ tướng ở thời điểm hiện tại, con số đông nhất kể từ sau Đổi Mới 1986 đến nay.

Ông Chính đã lèo lái một bộ máy đạt được mức tăng trưởng ấn tượng hơn 8% vào năm 2025 trong khi lạm phát chỉ 3,31% - những con số mà một số chuyên gia hiện vẫn đang hoài nghi.

Vietnam Fraternité

Giáo sư Carl Thayer đánh giá rằng ông Chính đã giữ được một lộ trình ổn định cho Việt Nam.

"Việt Nam đã vượt qua đại dịch Covid-19, Thủ tướng Phạm Minh Chính là một người thuyết ngôn rất thuyết phục với các nước Nam toàn cầu [Global South]".

Mức tăng trưởng kinh tế 8,02% được giáo sư Thayer nhận định là "nhanh nhất trong khu vực", rằng "đó là một 'bảng thành tích' mà tôi cho rằng bất kỳ Thủ tướng nào ở phương Tây cũng sẽ hài lòng".

Để đạt được mục tiêu tăng trưởng trong bối cảnh bất định của nền kinh tế, đã có lúc ông Chính nói thẳng "có thể hy sinh một phần lạm phát".

"Có thể phải hy sinh một phần lạm phát. Vì muốn đẩy tiền ra cho sản xuất kinh doanh phải chấp nhận một phần lạm phát cao hơn", người đứng đầu Chính phủ Việt Nam nói.

Chủ trương này đi vào thực tế đời sống rất nhanh, thể hiện qua tăng trưởng tín dụng từ các ngân hàng lên đến 18,58 triệu tỷ đồng, đạt tỷ lệ 19,1% so với 2024.

Hàng loạt các công trình trọng điểm được khởi công, động thổ trong nỗ lực giải ngân đầu tư công - một biến số quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đã liên tục được triển khai.

Giáo sư Thayer đánh giá cao việc chính phủ công bố hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn trong năm 2025, cho rằng "sẽ giúp Việt Nam rất nhiều trong tương lai".

Nhưng những nỗ lực đó đã phải đánh đổi bằng lạm phát, lãi suất và đặc biệt là tỷ giá.

So với đô la Mỹ, tiền đồng Việt Nam mất giá thứ hai Châu Á trong giai đoạn 9 tháng đầu năm 2025, dù bản thân đồng tiền Mỹ cũng mất giá so với nhiều đồng tiền khác.

Tiền đồng cũng mất giá so với các đồng tiền trong khu vực, như baht Thái Lan, đô la Singapore.

Đạt điểm 'xuất sắc'

Giáo sư Thayer chia sẻ với BBC rằng các nhà quan sát thường dùng một từ để miêu tả về Thủ tướng Phạm Minh Chính là tính cách xám [gray personality], tức một người không bộc lộ tính cách rõ rệt.

"Ông ấy [Phạm Minh Chính] đã hòa mình vào mô hình lãnh đạo của tập thể. Việc ông ấy không nổi bật quá mức có thể khiến nhiều người ngạc nhiên. Ở các hệ thống khác, người ta sẽ nói : 'Ồ, trong hệ thống của chúng tôi, thủ tướng chắc chắn sẽ làm như vậy'".

Theo vị chuyên gia này, điều đó cho thấy ông Chính là một người làm việc tập thể, "và là một người làm việc tập thể hiệu quả", đặc biệt trong lĩnh vực thực sự đòi hỏi chuyên môn : đó là quản lý nội các, quản lý toàn bộ các bộ ngành vừa được tái cơ cấu.

"Ông ấy đã thúc đẩy phát triển, và tạo ra nền tảng với hàng loạt chính sách mới - có thể nói là đã được khởi xướng - và giờ đây cần được triển khai trong tương lai. Nhưng ông đã giữ cho mọi thứ gắn kết với nhau. Và không có bất ổn nào ở thượng tầng ảnh hưởng đến các địa phương ở phía dưới, xét về khả năng cạnh tranh trong việc thu hút đầu tư nước ngoài.

"Ông ấy đã thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, thúc đẩy chính sách về biến đổi khí hậu vào thời điểm mà Mỹ đang rút lui khỏi lĩnh vực này.

Vì vậy, vị giáo sư chuyên về chính trị Việt Nam này nêu quan điểm : "Nếu chấm điểm, tôi sẽ cho ông Chính điểm xuất sắc".

Dẫu vậy, có nhiều ý kiến cho rằng trong nhiệm kỳ của Thủ tướng Phạm Minh Chính, dù bày tỏ quyết tâm cao nhưng chính phủ vẫn chưa có giải pháp hữu hiệu cho nhiều vấn đề nhức nhối kinh niên của nền kinh tế, như giá nhà luôn quá cao so với khả năng của người dân và một thị trường vàng luôn quay cuồng do bị thao túng.

Phong cách điều hành của ông Chính cũng pha trộn dân túy. Ông ra lệnh, giao việc và chỉ đạo các tập đoàn tư nhân. Ông đưa ra các khẩu hiệu đi kèm các con số, như "5 xung kích", "3 đột phá", "6 đẩy mạnh". Ông đưa ra các tuyên bố về mục tiêu tăng trưởng mang đậm ý chí chính trị.

Bàn cờ quyền lực

Trong khóa 13, sau khi Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng qua đời và ba thành viên Tứ Trụ mất chức, đã có sự dịch chuyển ngoạn mục trong cán cân quyền lực ở nhóm lãnh đạo chủ chốt.

Tổng bí thư Tô Lâm ngày càng thể hiện vai trò nổi bật và bao trùm trong cả đối nội lẫn đối ngoại khi trực tiếp đóng vai một người ra chính sách và chỉ đạo điều hành hoạt động kinh tế.

Trong phát ngôn, ông Chính thường nhắc lại các chỉ đạo của ông Tô Lâm. Trong hành động, ông thể hiện rõ vai trò thừa hành các chỉ đạo của Tổng bí thư và Bộ Chính trị.

Cuộc tinh gọn bộ máy do ông Tô Lâm dẫn dắt đã dẫn đến sự phình to chưa từng thấy trong nhóm các thành viên chính phủ, chẳng hạn, số cấp dưới của ông Chính tăng từ 4 lên 9.

Một điều nữa có lẽ cũng có tác động tới quyền lực của ông Chính là việc nhiều cán bộ lãnh đạo xuất thân Thanh Hóa - quê hương của ông - gặp sóng gió trên chính trường trong thời gian gần đây.

Tháng 8/2025, Thanh Hóa xảy ra vụ án liên quan đến doanh nhân Cao Tiến Đoan (còn gọi là Bầu Đoan), tiếp sau đó là một loạt quan chức hàng đầu của tỉnh này bị khởi tố, bị cho nghỉ giữa chừng vào tháng 9, khiến đại hội đảng bộ tỉnh phải hoãn lại.

Đến tháng Mười, ông Đỗ Trọng Hưng, Phó trưởng Ban Tổ chức Trung ương, bị kỷ luật cách hết các chức vụ trong Đảng.

Cuối tháng 11, ông Nguyễn Đức Trung, cùng quê Thanh Hóa, đột ngột rời ghế chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội "vì lý do sức khỏe" khi mới giữ chức được 10 ngày, lập kỷ lục về thời gian làm đô trưởng.

Các diễn biến liên quan tới quan chức xứ Thanh tương phản với sự thăng tiến của nhiều quan chức đồng hương Hưng Yên với Tổng bí thư Tô Lâm trong khoảng một năm qua.

Giữa tất cả những chuyển động bất lợi ấy, việc Thủ tướng Phạm Minh Chính vẫn trụ lại được cho thấy ông là một chính trị gia lão luyện.

Giáo sư Thayer cho rằng ông Chính đã vượt qua "cơn bão", vào thời điểm mà có vẻ như ông sẽ là người tiếp theo "lên thớt".

"Như tôi đã đề cập trước đó, ông ấy đã làm rất tốt trong các cuộc bỏ phiếu tại Quốc hội, và ông cũng đạt kết quả tốt trong cuộc thăm dò ý kiến nội bộ của Bộ Chính trị", ông nhấn mạnh.

Triển vọng khóa 14 ?

Ông Phạm Minh Chính, sinh năm 1958, dù mới gia nhập Ban Chấp hành Trung ương ba khóa gần đây, đã có hai khóa là ủy viên Bộ Chính trị.

Chức vụ thủ tướng Chính phủ mà ông đang nắm giữ là một vị trí "lãnh đạo chủ chốt" trong hệ thống chính trị Việt Nam – đủ tiêu chuẩn để ông có thể đảm đương vị trí này trong 5 năm tới, hoặc một vị trí cao hơn, kể cả tổng bí thư.

Chỉ có điều, ông đã 67 tuổi – độ tuổi các ủy viên Bộ Chính trị phải về hưu theo quy định – và nếu muốn tái cử phải được chấp thuận là "trường hợp đặc biệt".

Đảng quy định độ tuổi tái cử của các ủy viên Bộ Chính trị là không quá 65, tính đến thời điểm đại hội khai mạc vào tháng 1/2026. Hiện tại, ông Tô Lâm và ông Lương Cường đều sẽ 68 tuổi trong khi ông Phạm Minh Chính là 67.

Ở trong "bộ ngũ", chỉ có ông Trần Thanh Mẫn và ông Trần Cẩm Tú đều đang đủ tuổi tái cử, trong khi ba ông Tô Lâm, Lương Cường và Phạm Minh Chính đều đã quá tuổi.

Các thông tin dường như chỉ cho thấy ông Tô Lâm là người sẽ tiếp tục chức vụ tổng bí thư trong nhiệm kỳ tới khi tái cử vào Bộ Chính trị ở "trường hợp đặc biệt".

Việc ông Chính có thể tái cử nhiệm kỳ khóa 14 hay không, còn phải phụ thuộc rất lớn vào sức mạnh chính trị của ông và những người ủng hộ ông trong Đảng, như cách ông Nguyễn Xuân Phúc đã thực hiện ở Đại hội 13.

"Người ta thường nói là 'phó mặc cho số phận', nhưng trong trường hợp của Việt Nam thì là 'phó mặc cho Ban Chấp hành Trung ương', giáo sư Thayer bình luận.

Nhà quan sát Việt Nam lâu năm cho rằng trong trường hợp Thủ tướng Chính được tái cử, thì chỉ có một vị trí mà ông có thể đảm nhiệm, là tiếp tục giữ chức thủ tướng, vì chức chủ tịch nước, theo ông, gần như đã được quân đội "khóa chặt".

Trong khi đó, một chuyên gia về chính trị Việt Nam nói với BBC với điều kiện ẩn danh rằng về mặt kỹ thuật, ông Chính còn đủ điều kiện cho thêm một nhiệm kỳ nữa, nhưng điều quan trọng là ông ấy đã quá tuổi.

"Trong trường hợp ông Chính có thể ở lại, thì lập luận sẽ là ông ấy đang nắm giữ một khối lượng công việc rất lớn về kinh tế và hành chính, và ông ấy đã chủ trì toàn bộ lĩnh vực đó, nên người ta có thể kỳ vọng rằng ông ấy sẽ tiếp tục ở lại để triển khai những việc đó", chuyên gia này nói.

Theo giáo sư Thayer, Việt Nam cần xây dựng một bậc thang lãnh đạo tốt hơn nhằm "tránh những khoảng trống lớn và tình trạng lãnh đạo quá cao tuổi".

"Tuổi thọ trung bình ở Việt Nam hiện nay đã cao hơn rất nhiều so với trước đây. Vậy tại sao các lãnh đạo không thể đảm trách thêm một chút sau mốc 65 tuổi? Hai năm trước, khi tôi ở Việt Nam, tôi được biết đang có tranh luận về việc nâng giới hạn tuổi thêm vài ba năm. Chỉ có Đại hội Đảng mới có thể quyết định điều đó", ông nói.

Theo chuyên gia này, nhằm giữ nhịp độ ổn định, cũng như trước các lo ngại rằng ông Tô Lâm "đã làm quá nhiều, quá nhanh, trong khi có những lĩnh vực cần thêm sự hỗ trợ - không phải là sự phục tùng, mà là sự hỗ trợ độc lập – cho Tổng bí thư mới, vai trò của một vị thủ tướng kinh nghiệm sẽ rất phù hợp với yêu cầu đó".

Nguồn : BBC, 17/01/2026

****************************

Đại tướng Lương Cường : Nhân tố cân bằng lực lượng trong Bộ Ngũ

BBC, 16/01/2026

Trước thềm Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 14 của Đảng cộng sản Việt Nam, câu hỏi về việc Chủ tịch nước Lương Cường sẽ "đi tiếp" hay "về hưu" thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận và giới quan sát chính trị.

Vietnam Fraternité

Đại tướng Lương Cường ít được biết đến bên ngoài hệ thống quân đội và Đảng cộng sản Việt Nam - Getty/BBC

Tiền đồ của ông không chỉ gắn với yếu tố tuổi tác hay quy định nhân sự, mà còn phản ánh những tính toán chiến lược về ổn định, kế thừa và cân bằng quyền lực trong giai đoạn chuyển tiếp quan trọng.

"Chủ tịch nước Lương Cường mới chỉ nhậm chức được khoảng 14 tháng, và tôi khá bất ngờ khi ông ấy sẵn sàng lùi lại, không làm những việc truyền thống mà một vị chủ tịch nước thường làm", một chuyên gia về chính trị Việt Nam nói với BBC News Tiếng Việt trong điều kiện ẩn danh.

Bước ra ánh sáng

Gần hai năm trước, Đại tướng Lương Cường ít được biết đến bên ngoài hệ thống quân đội và Đảng cộng sản Việt Nam.

Thế nhưng, vào ngày 16/5/2024, sau khi Trung ương Đảng buộc Thường trực Ban Bí thư Trương Thị Mai thôi chức do vi phạm, ông Cường được phân công ngồi vào chiếc ghế của bà Mai.

Từ đây, một nhân vật được coi là gần gũi với Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng bước ra sân khấu, nắm giữ một trong những vị trí quyền lực nhất của hệ thống chính trị Việt Nam.

Sau khi những người được coi là gần gũi về lập trường với Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng như ông Võ Văn Thưởng, bà Trương Thị Mai bị trừng phạt, việc một sĩ quan chính trị như ông Lương Cường được bổ nhiệm vào ghế thường trực Ban Bí thư vào thời điểm đó được coi là phù hợp với tâm nguyện của vị tổng bí thư cao tuổi đang lâm trọng bệnh.

Ông Lương Cường là một sĩ quan phụ trách chính trị lâu năm, có nền tảng chuyên ngành xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước.

Ông bắt đầu cuộc đời binh nghiệp từ năm 1975. Trong sự nghiệp quân ngũ, ông chủ yếu làm sĩ quan phụ trách chính trị, từ chính ủy Quân đoàn 2 đến chính ủy Quân khu 3.

Năm 2005, Đảng cộng sản Việt Nam tăng cường sự lãnh đạo về chính trị trong quân đội bằng Nghị quyết 51, quy định vai trò của chính ủy, chính trị viên, vị thế của những sĩ quan chính trị như ông Cường càng được củng cố. Quân đội thực hiện cơ chế hai thủ trưởng, một phụ trách quân sự, một phụ trách chính trị, ở cấp đơn vị là chính trị viên, chính ủy, ở cấp toàn quân là chủ nhiệm Tổng cục Chính trị.

Từ vị trí một sĩ quan chính trị cấp quân khu, ông Lương Cường đã dần thăng tiến lên vị trí phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị vào năm 2011, rồi chủ nhiệm vào năm 2016.

Ông giữ chức chủ nhiệm Tổng cục Chính trị cho tới tháng 5/2016 thì cơ hội bước ra sân khấu trung tâm xuất hiện.

Khi Thường trực Ban Bí thư Trương Thị Mai mất chức, Đại tướng Lương Cường được phân công thay thế.

Thường trực Ban Bí thư được coi là nhân vật quyền lực xếp vị trí thứ 5, sau Tứ Trụ, gồm các chức danh tổng bí thư, chủ tịch Nước, thủ tướng Chính phủ và chủ tịch Quốc hội.

Đây là một vị trí quan trọng, bước đệm để có thể được thăng tiến vào các chức vụ cao hơn trong nhóm lãnh đạo chủ chốt.

Bước ngoặt thay đổi chính trường Việt Nam diễn ra khi ngày 19/7/2024, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng qua đời.

Đến đầu tháng 3/2024, Đại tướng công an Tô Lâm, lúc bấy giờ giữ chức chủ tịch nước khoảng 3 tháng, đã tiếp quản ghế tổng bí thư từ ông Trọng.

Trong khi chuyến thăm Trung Quốc của ông Tô Lâm vào tháng 8/2024 thu hút sự chú ý của truyền thông, chuyến công du của Thường trực Ban Bí thư Lương Cường đến Bắc Kinh từ ngày 9-12/10/2024 diễn ra khá lặng lẽ.

Báo chí Việt Nam dường như khá im ắng trong chuyến thăm này.

Đêm 11/10, tức hai ngày sau đoàn Việt Nam đến Trung Quốc, một số báo Việt Nam mới bắt đầu đưa tin về cuôc gặp giữa ông Lương Cường với Tổng bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và hội đàm với Bí thư Ban Bí thư, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng cộng sản Trung Quốc Thái Kỳ.

Việc ông Lương Cường có cuộc hội kiến với ông Tập Cận Bình cho thấy có một sự trọng thị từ phía Trung Quốc.

Chỉ 10 ngày sau khi trở về từ Trung Quốc, vào ngày 21/10, ông Lương Cường được Quốc hội bầu làm chủ tịch nước, chính thức giữ một vị trí trong nhóm Tứ Trụ.

Ông Cường cũng là người thứ tư trong nhiệm kỳ này ngồi vào chiếc ghế này, sau các ông Nguyễn Xuân Phúc, Võ Văn Thưởng và Tô Lâm.

Trường hợp đặc biệt

Trong phát biểu nhậm chức, Chủ tịch nước Lương Cường nói rằng lúc ông "xung phong đi bộ đội" vào tháng 2/1975 thì chỉ có mục tiêu duy nhất là "thống nhất đất nước và chỉ mong đến ngày chiến thắng, còn sống trở về là sung sướng hạnh phúc, tuyệt nhiên không nghĩ, không mơ làm đến cấp này, chức kia".

Việc ông Lương Cường làm chủ tịch nước có thể thấy là ông được Trung ương Đảng xét "trường hợp đặc biệt".

Xét theo Quy định 214-QĐ/TW của Bộ Chính trị về khung tiêu chuẩn các chức danh, để làm chủ tịch nước, cá nhân cần tham gia Bộ Chính trị trọn một nhiệm kỳ trở lên và "đã kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở chức vụ bí thư tỉnh ủy, thành ủy hoặc trưởng ban, bộ, ngành Trung ương".

Bộ Chính trị khóa 13 là nhiệm kỳ đầu tiên ông Cường tham gia nên ông chưa đạt yêu cầu "trọn một nhiệm kỳ Bộ Chính trị trở lên".

Tuy nhiên, Quy định 214 cũng nêu "trường hợp đặc biệt" cho Tứ Trụ, nên dù ông chưa hội đủ một số tiêu chuẩn thì Ban Chấp hành Trung ương có thể quyết định trường hợp ngoại lệ.

'Không nổi bật'

Chủ tịch nước là nguyên thủ quốc gia, được xếp số 2 trong nhóm Tứ Trụ, dù vẫn được coi là vị trí mang tính chất lễ nghi, nhưng cũng là thống lĩnh lực lượng vũ trang.

Ông Lương Cường giữ chức chủ tịch nước dường như khá trầm lắng bên cạnh một Tổng bí thư Tô Lâm quá nổi bật với hàng loạt chương trình hành động rầm rộ chưa từng thấy.

Một số hoạt động mang tính lễ nghi nhà nước, như trao Huân chương Sao vàng cho cựu Tổng bí thư Nông Đức Mạnh và cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, cũng do ông Tô Lâm thực hiện.

Về đối ngoại, Chủ tịch nước Lương Cường có một số chuyến công du nước ngoài. Gây chú ý nhất là chuyến thăm chính thức Chile từ ngày 9 đến 12/11/2024, nhưng không phải bởi các hoạt động ngoại giao mà bởi một vụ bê bối.

Một sĩ quan phụ trách an ninh đã bị cáo buộc quấy rối tình dục tại khách sạn nơi đoàn công tác của Chủ tịch nước Lương Cường ở. Người này đã bị bắt, bị giam giữ qua đêm và hôm sau xuất hiện trước tòa án với đôi tay bị còng.

Sau đó, tòa án đã buộc viên sĩ quan thuộc Bộ Công an Việt Nam này phải rời Chile ngay lập tức và cấm trở lại nước này trong vòng hai năm.

Chính quyền Việt Nam không có lời giải thích nào về vụ việc và báo chí do nhà nước quản lý cũng không đưa tin.

Tháng 9/2025, khi kỳ họp của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc khóa 80 tại New York, Mỹ, ông đề nghị Mỹ gỡ bỏ các biện pháp cấm vận đối với Cuba và đưa Cuba ra khỏi danh sách tài trợ khủng bố.

Dịp này, Chủ tịch nước Lương Cường cũng đã trao cho Cơ quan Kiểm kê tù binh và người mất tích thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ một số hiện vật của quân nhân Mỹ tham gia Chiến tranh Việt Nam.

"Ông ấy không đi công du nhiều, không tham gia nhiều chuyến thăm cấp nhà nước. Và thực sự ông ấy không phải là một nhân vật nổi bật, nhất là nếu so với những người trước đây ở vị trí đó như Nguyễn Minh Triết hay Nguyễn Xuân Phúc, những người công khai và xuất hiện trước công chúng nhiều hơn rất nhiều", chuyên gia ẩn danh nói với BBC News Tiếng Việt vào hôm 12/1.

"Nhưng mặt khác, ông ấy gần như chưa có đủ thời gian để làm được điều gì cả, vì ông ấy mới chỉ có khoảng một phần năm nhiệm kỳ bình thường của một chủ tịch nước", vị này đánh giá.

Triển vọng khóa 14

Khi Đại hội 14 khai mạc, ông Lương Cường tham dự với tư cách là một thành viên của Bộ Ngũ, nhóm lãnh đạo chủ chốt, có mặt trong Đoàn chủ tịch điều hành Đại hội.

Kinh nghiệm dày dặn và quá trình công tác mang đến cho ông một hồ sơ đầy đủ tiêu chuẩn để có thể tái cử vào ban lãnh đạo mới, ngoại trừ một vấn đề : độ tuổi.

Đảng quy định độ tuổi tái cử ủy viên Bộ Chính trị là không quá 65 và ông Lương Cường hiện đã 67 tuổi.

Tuy nhiên, Đảng cộng sản Việt Nam có cơ chế "trường hợp đặc biệt" cho phép các nhân vật chủ chốt được tái cử dù quá tuổi.

Đại tướng Lương Cường có quá trình thăng tiến khá giống ông Lê Khả Phiêu, người giữ chức tổng bí thư từ tháng 12/1997 cho đến tháng 4/2001.

Cả hai ông cùng từng làm chủ nhiệm Tổng cục Chính trị của quân đội ; ông Phiêu cũng từng làm thường trực Bộ Chính trị còn ông Cường từng làm thường trực Ban Bí thư, hai vị trí tương đương nhau.

Tuy nhiên, trước Đại hội 14, giới quan sát đánh giá ông Lương Cường không thực sự là một gương mặt sáng giá.

Chuyên gia giấu tên nhấn mạnh rằng vì đã quá tuổi, ông Cường cần có được một vị trí "trường hợp đặc biệt" để tiếp tục là ủy viên Bộ Chính trị trong khóa 14.

"Nếu muốn đi tiếp, ông ấy phải vượt qua hai rào cản, một là phải được miễn trừ, hai là phải được bầu, và tôi tưởng tượng rằng nếu ai đó muốn ngăn ông ấy đi tiếp, hai rào cản sẽ khiến việc ngăn chặn trở nên dễ dàng hơn", người này nêu quan điểm.

Cơ hội đi tiếp của ông sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đặc biệt là bài toán cán cân quyền lực giữa quân đội và công an trong nhóm lãnh đạo cao nhất của Đảng.

Nguồn : BBC, 16/01/2026

**********************************

Ông Nguyễn Duy Ngọc : từ cuộc thăng tiến thần tốc đến triển vọng tại Đại hội 14

BBC, 16/01/2026

Khi ông Tô Lâm lần lượt lên làm chủ tịch nước rồi tổng bí thư, trong khoảng hơn một năm rưỡi trở lại đây, một người đồng hương với ông cũng có những bước tiến vượt bậc, đó là Thượng tướng Nguyễn Duy Ngọc.

Vietnam Fraternité

Ông Nguyễn Duy Ngọc là ủy viên Bộ Chính trị, một trong 16 nhân vật quyền lực nhất trong hệ thống chính trị Việt Nam.

Hành trình thăng tiến vượt bậc của ông Nguyễn Duy Ngọc bắt đầu từ ngày 3/6/2024, khi ông đang là thượng tướng, thứ trưởng Bộ Công an, thì được Bộ Chính trị điều động giữ chức chánh Văn phòng Trung ương Đảng.

Tiến nhanh vào Bộ Chính trị

Khi đó, tướng Ngọc được chỉ định thay thế cho ông Lê Minh Hưng, nhân vật đã được bầu bổ sung vào Bộ Chính trị, giữ ghế trưởng Ban Tổ chức Trung ương.

Đó là thời điểm Đảng vừa trải qua hàng loạt biến động nhân sự cấp cao nhất khi lần lượt Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và Thường trực Ban Bí thư Trương Thị Mai bị cho nghỉ giữa chừng.

Thời điểm đó, sức khỏe của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng cũng đang giảm sút và vắng bóng trong các hoạt động chỉ đạo, điều hành, hầu như không xuất hiện trước công chúng.

Tháng 5/2024, Bộ trưởng Công an Tô Lâm được bầu làm chủ tịch nước, và sau khi ông Trọng qua đời vào tháng 7, ông Tô Lâm đã trở thành người kế nhiệm chức vụ lãnh đạo cao nhất của Đảng vào ngày 3/8/2024.

Sự nghiệp của ông Nguyễn Duy Ngọc cũng liên tục ghi nhận những dấu mốc quan trọng theo sau các diễn biến đó.

Ngày 16/8/2024, ông Ngọc được bầu bổ sung vào Ban Bí thư. Hơn 5 tháng sau, ngày 23/1/2025, ông rời Văn phòng Trung ương Đảng để đảm nhiệm chức vụ chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương và ngay sau đó trở thành ủy viên Bộ Chính trị, cơ quan quyền lực nhất của Đảng.

Tướng Ngọc được bầu làm ủy viên Trung ương Đảng vào tháng 1/2021 tại Đại hội 13 là một "trường hợp đặc biệt" khi ông đã quá 55 tuổi, vốn là giới hạn độ tuổi lần đầu tham gia Ban Chấp hành Trung ương.

Đến tháng 11/2025, ông lại rời Ủy ban Kiểm tra Trung ương để đảm nhận một chức danh mới : Bí thư Thành ủy Hà Nội.

Theo Quy định 214-QĐ/TW (2020) có hiệu lực lúc bấy giờ, việc ông Nguyễn Duy Ngọc được bầu vào Ban Bí thư, Bộ Chính trị và giữ chức Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương là chưa đáp ứng các tiêu chuẩn giữ trọn một nhiệm kỳ ủy viên Trung ương và thiếu kinh nghiệm lãnh đạo tương đương.

Tương tự ông Ngọc, một tướng công an khác là ông Lương Tam Quang cũng chỉ mới tham gia Ban Chấp hành Trung ương khóa 13 nhưng đã được bầu vào Bộ Chính trị vào tháng 8/2024, cùng thời điểm tướng Ngọc vào Ban Bí thư.

Một năm sau, tháng 8/2025, Đảng ra Quy định 365 thay thế, chính thức mở rộng cơ chế "trường hợp đặc biệt" cho hầu hết các chức danh lãnh đạo.

Theo cơ chế mới, trong trường hợp một nhân sự chưa hội đủ các tiêu chuẩn định lượng theo quy định, quyền quyết định cuối cùng sẽ thuộc về tập thể Bộ Chính trị, Ban Bí thư hoặc Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

Sự thay đổi này tạo ra một cơ chế linh hoạt, tùy nghi hơn, cho phép Đảng thực hiện các phương án nhân sự cấp chiến lược mà không bị ràng buộc bởi các tiêu chuẩn cứng về thời gian nhiệm kỳ như trước đây.

Bí thư Thành ủy Hà Nội là một chức vụ quan trọng, một bước đệm để có chân trong nhóm lãnh đạo chủ chốt, như đã từng thấy với trường hợp ông Nguyễn Phú Trọng, hay ông Vương Đình Huệ.

Việc liên tục đảm nhiệm các trọng trách quan trọng như chánh Văn phòng Trung ương Đảng, chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương và hiện là đứng đầu đảng bộ thủ đô trong một thời gian ngắn đã giúp ông xây dựng một hồ sơ dày dặn.

Những kinh nghiệm đa dạng này được xem là bước đệm vững chắc, tạo lợi thế lớn cho ông trong việc tái cử vào ban lãnh đạo cấp cao sắp tới.

Về mặt tiêu chuẩn nhân sự, tại thời điểm Đại hội 14 diễn ra, ông Ngọc chưa tròn 62 tuổi, hoàn toàn đáp ứng các quy định về độ tuổi để tiếp tục tái cử vào Bộ Chính trị nhiệm kỳ mới.

Việc ông Ngọc được trao Huân chương Độc lập hạng Nhì vào ngày 11/12/2025, và đang được xem xét đề nghị trao tặng Huân chương Quân công hạng Nhất thể hiện sự đánh giá cao của Đảng đối với quá trình công tác của ông.

Giới quan sát nhận định rằng sự thăng tiến thần tốc của ông Ngọc còn gắn liền với mối quan hệ với ông Tô Lâm.

Là cấp dưới thân cận của Tổng bí thư Tô Lâm từ thời còn ở Bộ Công an và cùng quê quán Hưng Yên, ông Ngọc nhận được sự tin tưởng và hậu thuẫn chiến lược đáng kể.

Những yếu tố này không chỉ được cho là thúc đẩy sự nghiệp của ông trong thời gian qua mà còn được dự báo sẽ tiếp tục là động lực quan trọng giúp ông tiến xa hơn trong sơ đồ quyền lực tương lai.

Gần gũi với ông Tô Lâm

Ông Nguyễn Duy Ngọc sinh năm 1964 tại Hưng Yên, là đồng hương với Tổng bí thư Tô Lâm, gắn bó phần lớn sự nghiệp trong ngành công an.

Từ năm 2009 đến 2013, ông lần lượt giữ các chức vụ trưởng Công an huyện Thanh Trì, trưởng Phòng Cảnh sát giao thông Hà Nội rồi trở thành phó giám đốc Công an Thành phố Hà Nội.

Tháng 9/2016, Đại tá Nguyễn Duy Ngọc, khi là Phó Giám đốc Công an Hà Nội, từng gây tranh cãi với phát ngôn cho rằng cảnh sát "gạt tay trúng má nhà báo", bị dư luận xem là bao che cho cấp dưới trong vụ cảnh sát xô xát với một phóng viên báo Tuổi Trẻ tại khu vực cầu Nhật Tân.

Tháng 11/2016, ông được bổ nhiệm giữ chức phó tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát thuộc Bộ Công an và được phong thiếu tướng vào năm 2017.

Năm đó, tướng Ngọc là người ký bản kết luận điều tra vụ án "Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng" ; "lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản", xảy ra tại Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN), đề nghị truy tố ông Đinh La Thăng.

Sau khi Bộ Công an bỏ cấp tổng cục, ông Ngọc làm cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03).

Đến tháng 8/2019, tướng Ngọc, cùng với ông Lương Tam Quang, cũng quê ở Hưng Yên, được bổ nhiệm làm thứ trưởng Công an.

Ông được thăng hàm trung tướng chỉ vài ngày trước Đại hội 13 và ông trở thành ủy viên Trung ương Đảng tại đại hội này vào đầu năm 2021.

Ông được phong thượng tướng vào tháng 12/2023 khi đang là thứ trưởng Bộ Công an.

Sự bứt phá thần tốc trong guồng máy của Đảng Kể từ giữa năm 2024, lộ trình công tác của ông Nguyễn Duy Ngọc có sự xoay chuyển mạnh mẽ, trùng hợp với sự gia tăng quyền lực của ông Tô Lâm trên chính trường.

Sự trỗi dậy nhanh chóng của ông Ngọc, cùng với Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang, đã tạo nên một hiện tượng hiếm thấy trong nhân sự cấp cao Việt Nam : cả hai đều vào Bộ Chính trị ngay trong nhiệm kỳ đầu tiên làm ủy viên Trung ương.

Đặc biệt, với sự góp mặt của ông Ngọc, lần đầu tiên Bộ Chính trị Việt Nam ghi nhận có tới ba ủy viên cùng xuất thân là tướng lĩnh công an và cùng có quê quán tại Hưng Yên trong một nhiệm kỳ.

Nguồn : BBC, 16/01/2026

****************************

Nhất thể hóa : quyền lực thu về một mối, lợi hại thế nào ?

BBC, 16/01/2026

Tổng bí thư Tô Lâm có thể đảm nhiệm cả cương vị lãnh đạo Đảng cộng sản Việt Nam lẫn nguyên thủ quốc gia sau Đại hội 14.

Vietnam Fraternité

Theo một số hãng thông tấn quốc tế, ông Tô Lâm muốn hợp nhất hai ghế tổng bí thư và chủ tịch nước

Hợp nhất chức danh tổng bí thư và chủ tịch nước – tức "nhất thể hóa" – là chủ đề đã được bàn tới từ lâu nhưng chưa đi vào hiện thực. Diễn biến chính trị Việt Nam trước thềm Đại hội 14 một lần nữa khơi lại tranh luận xung quanh vấn đề này.

Sau khi Hội nghị Trung ương 15 kết thúc vào hôm 23/12, hãng tin Bloomberg dẫn các nguồn thạo tin ẩn danh cho biết Đảng cộng sản Việt Nam sẽ đề cử ông Tô Lâm tiếp tục giữ chức tổng bí thư, đồng thời đề cử ông kiêm chức chủ tịch nước.

"Đề xuất này có thể đối mặt với thách thức khi được đưa ra tại Đại hội Đảng – nơi toàn bộ các vị trí lãnh đạo đều phải thông qua bầu cử – và vẫn cần được Quốc hội phê chuẩn", Bloomberg viết.

Hãng tin Reuters cũng đề cập đến khả năng nhất thể hóa, dẫn các nguồn thạo tin từ Việt Nam.

Hiến pháp Việt Nam khẳng định quyền lãnh đạo toàn diện của Đảng cộng sản và có quy định về chức danh chủ tịch nước, nhưng không đề cập đến việc một người đồng thời giữ hai cương vị đứng đầu đảng và nguyên thủ quốc gia, cũng như hợp nhất hai chức danh này làm một.

Trên thực tế, Việt Nam từng chứng kiến việc một số người đồng thời giữ hai chức vụ này. Trong quá khứ xa thì có trường hợp ông Hồ Chí Minh, sau đó có ông Trường Chinh, người khi đang làm chủ tịch Hội đồng Nhà nước đã đảm nhiệm thêm chức tổng bí thư sau khi ông Lê Duẩn qua đời vào năm 1986.

Vào tháng 10/2018, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đã kiêm nhiệm ghế chủ tịch nước sau khi Chủ tịch nước Trần Đại Quang qua đời. Ông Trọng đã cùng lúc nắm giữ hai cương vị này gần 3 năm, cho đến tháng 4/2021.

Đến lượt mình, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đã tiếp quản ghế lãnh đạo đảng sau khi Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng qua đời vào ngày 19/7/2024. Ông Tô Lâm giữ hai chức cho đến tháng 10 cùng năm thì rời ghế chủ tịch nước, chỉ giữ ghế lãnh đạo đảng.

Có thể thấy, cả hai trường hợp của ông Trọng và ông Tô Lâm đều chỉ là giải pháp tạm thời, không phải một cơ chế hợp nhất lâu dài.

Có ít nhất hai cách để nhất thể hóa : một là sửa hiến pháp theo hướng hợp nhất hai chức danh và hai là để một người đảm nhiệm hai chức vụ cùng lúc.

Vì cả hai việc trên đều cần Quốc hội thông qua (do chủ tịch nước được bầu tại Quốc hội), nên nếu có diễn ra thì cũng phải đợi tới lúc Quốc hội khóa 16 hình thành và tổ chức kỳ họp đầu tiên vào tháng 4/2026.

Do đó, vẫn còn khoảng thời gian vài tháng cho ông Tô Lâm, hoặc tập thể/cá nhân nào khác, hợp nhất hai chức danh đứng đầu Đảng và Nhà nước.

Trong bài viết ngày 12/1 trên Reuters, Giáo sư Carl Thayer, nhà quan sát chính trị Việt Nam lâu năm, cho rằng nhất thể hóa là "kết quả tất yếu của quá trình tinh gọn cấu trúc chính trị Việt Nam".

Vấn đề kiểm soát sự tập trung quyền lực

Vào ngày 22/12, Giáo sư Carl Thayer nói với BBC News Tiếng Việt rằng nếu việc nhất thể hóa được thực hiện, sẽ có hai kịch bản khả thi.

"Kịch bản thứ nhất, theo Điều 120 của Hiến pháp, Chủ tịch nước, Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoặc ít nhất hai phần ba tổng số đại biểu Quốc hội có thể đề xuất sửa đổi Hiến pháp theo hướng hợp nhất hai chức danh. Việc sửa đổi này sẽ có hiệu lực nếu được ít nhất hai phần ba tổng số đại biểu Quốc hội biểu quyết thông qua.

"Kịch bản thứ hai, Chủ tịch nước Lương Cường có thể đề cử ông Tô Lâm giữ chức chủ tịch nước trước khi nhiệm kỳ của mình kết thúc, hoặc từ chức chủ tịch nước trước thời điểm mãn nhiệm.

"Trong trường hợp này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội có thể giới thiệu ông Tô Lâm cho chức chủ tịch nước cho nhiệm kỳ 2026–2030.

"Dù theo phương án nào, Quốc hội vẫn phải bầu chủ tịch nước", ông nói.

Trong trường hợp thứ hai, ông Tô Lâm sẽ có thể kiêm nhiệm ngay từ nhiệm kỳ 13, tương tự việc ông Trọng đã làm vào năm 2018 khi Chủ tịch nước Trần Đại Quang qua đời.

Lúc bấy giờ, ông Trọng khẳng định đó là phương án tạm thời chứ "không phải là kiêm nhiệm, nhất thể hóa", nhưng hóa ra ông đã kiêm nhiệm tới gần ba năm.

Để so sánh, ông Tô Lâm chỉ giữ hai chức vụ này trong chưa đầy ba tháng.

Rào cản lớn nhất đối với viêc̣ nhất thể hóa có thể là cơ chế tập trung dân chủ – điều được nêu rõ trong cả Hiến pháp Việt Nam và Điều lệ Đảng. Một trong những nguyên tắc của cơ chế này là "thiểu số phải phục tùng đa số", theo đó quyết định không được phụ thuộc vào ý chí của một cá nhân lãnh đạo quyền lực hơn.

Ở thời điểm hiện tại, mô hình Tứ Trụ phần nào phản ánh cơ chế nói trên, với bốn lãnh đạo cấp cao nhất nắm giữ các phần công việc khác nhau, qua đó vừa có sự phân công, phối hợp vừa kiểm soát lẫn nhau.

Về mặt lý thuyết, ý nghĩa của mô hình này là phân chia công việc và quyền lực : tổng bí thư hoạch định chủ trương, đường lối ; thủ tướng nắm quyền điều hành bộ máy và ngân sách ; chủ tịch Quốc hội điều hành cơ quan lập pháp ; chủ tịch nước là gương mặt đối ngoại.

Do Đảng lãnh đạo tuyệt đối và toàn diện, nên tổng bí thư là chức vụ quyền lực nhất trong chính trường Việt Nam. Nhưng chủ tịch nước cũng là một vị trí quyền lực, là người giới thiệu hàng loạt chức danh quan trọng, bao gồm thủ tướng, để Quốc hội bầu ; là thống lĩnh lực lượng vũ trang nhân dân, giữ chức chủ tịch Hội đồng Quốc phòng và An ninh.

Chủ tịch nước còn có vai trò lớn đối với quyền lực tư pháp khi luôn được phân công giữ chức trưởng Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương.

Khi nhất thể hóa thì hai vị trí này sẽ dồn vào một người, đo đó làm nảy sinh lo ngại về sự tập trung quyền lực.

Tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng, cựu Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, trong bài viết đăng trên báo Tuổi Trẻ vào tháng 4/2021 cho rằng : "Do không trực tiếp phân chia các lợi ích, nên chủ tịch nước không bị rơi vào tình thế người được phân chia phần hơn thì yêu, kẻ được phân chia phần ít thì giận. Nhờ đó, ông dễ được dân quý và có thể tháo ngòi nổ khi xảy ra bất ổn xã hội".

Theo logic này, việc một người giữ hai chức chủ tịch nước và tổng bí thư thì không thể làm "van an toàn" được nữa.

Trong khi đó, một nhà phân tích chính trị Việt Nam lâu năm, bình luận với điều kiện ẩn danh, cho rằng việc tồn tại bốn chức danh như hiện nay giúp tạo ra các "điểm phủ quyết", cho phép các lãnh đạo kiềm chế lẫn nhau.

"Điều đó làm chậm quá trình hoạch định chính sách, nhưng đồng thời cũng tạo ra sự ổn định chính sách lớn hơn theo thời gian", người này nhận định với BBC News Tiếng Việt vào ngày 13/1.

Do đó, chuyên gia này cho rằng sẽ có rất nhiều sức ép từ bên trong ban lãnh đạo theo hướng không hợp nhất các chức vụ. Người này cũng nói thêm rằng mình chưa từng chứng kiến một tổng bí thư nào có vị thế chính trị mạnh như ông Tô Lâm kể từ năm 1986.

Trong bài viết đăng ngày 12/1, Reuters dẫn các nguồn tin cho biết Hội nghị 15 đã ủng hộ ông Tô Lâm tiếp tục giữ chức tổng bí thư, nhưng ba người được các đại biểu tham dự thông tin lại có những chia sẻ khác nhau về vấn đề chức danh chủ tịch nước.

Hai nguồn tin khẳng định ông Tô Lâm đã giành được sự ủng hộ cho đề xuất này, trong khi người thứ ba cho rằng kết luận vẫn chưa rõ ràng.

Theo hai nguồn tin, nếu ông Tô Lâm thành công thúc đẩy nhất thể hóa, phía quân đội sẽ nhượng lại ghế chủ tịch nước, hiện đang do ông Lương Cường nắm giữ, để đổi lấy việc duy trì quyền tự chủ rộng rãi trong việc thăng quân hàm cho các sĩ quan cấp cao.

Một quan chức cho biết các lãnh đạo quân đội đang đàm phán về các "cơ chế bảo vệ" nhằm hạn chế quyền hạn của ông Tô Lâm.

Quyền lực cá nhân

Thực tế cho thấy cùng một chức danh, nhưng những cá nhân khác nhau có thể tạo ra mức độ và hình thức ảnh hưởng rất khác nhau trên chính trường Việt Nam.

Theo nhà quan sát ẩn danh nói trên, chức vụ chủ tịch nước không chỉ là một chức danh mang tính lễ nghi như nhiều người đánh giá.

"Ở Việt Nam, đôi khi đã có những chủ tịch nước rất quyền lực và khá chủ động, những người đã tận dụng vai trò đó một cách rất hiệu quả, như ông Lê Đức Anh".

Quyền lực cá nhân được đánh giá là góp phần không nhỏ vào những đề xuất cải cách.

Trong thời gian qua, đặc biệt là ngay trước và sau khi ông Lương Cường thay ông Tô Lâm làm chủ tịch nước, đã có một số nhà quan sát đánh giá rằng ông Tô Lâm muốn nhất thể hóa nhưng chưa thể thành công.

Việc này được cho là có nhiều nguyên nhân, bao gồm việc hồ sơ lãnh đạo mỏng, cạnh tranh quyền lực giữa công an và quân đội.

Vào tháng 10/2024, Giáo sư Alexander Vuving thuộc Trung tâm Nghiên cứu An ninh Châu Á – Thái Bình Dương Daniel K Inouye (Mỹ) từng nhận định với BBC News Tiếng Việt rằng sau khi ông Nguyễn Phú Trọng qua đời vào tháng 7/2024, ông Tô Lâm có lẽ đã không thể thuyết phục được giới lãnh đạo Đảng nhất thể hóa sự tập trung quyền lực tạm thời của mình.

Tuy nhiên, từ đó tới nay đã hơn một năm và thời thế có thể đã khác, khi có những dấu hiệu và nhận định cho rằng ông Tô Lâm đang có quyền lực vô cùng mạnh.

Một phần nguyên nhân đến từ việc ông Tô Lâm tiếp quản từ người tiền nhiệm Nguyễn Phú Trọng một bộ máy chính trị mà Đảng có quyền lực tuyệt đối.

Ở bình diện ngoại giao, một vài bước đi khai mở thời ông Nguyễn Phú Trọng đã được ông Tô Lâm đẩy lên một tầm mức mới, một cách chính thức hơn, đó là việc tổng bí thư đảm nhiệm chức năng nguyên thủ quốc gia.

Trong hơn một năm qua, Tổng bí thư Tô Lâm đã thực hiện hàng loạt chuyến công du nước ngoài và nâng cấp quan hệ ngoại giao lên cấp Đối tác Chiến lược Toàn diện với nhiều nước.

Dù vậy, việc một cá nhân có quyền lực quá lớn và có khả năng chi phối chính trường trong một môi trường tuân theo nguyên tắc "tập thể lãnh đạo" là điều mà Đảng muốn tránh.

Theo một số chuyên gia, để phần nào kiểm soát quyền lực của ông Tô Lâm, tổng bí thư đầu tiên xuất thân từ ngành công an, Đảng đã chọn quân đội. Việc ông Lương Cường được bầu làm chủ tịch nước được đánh giá là một cách nhằm cân bằng quyền lực.

Tuy nhiên, trong thời gian hơn một năm làm chủ tịch nước, ông Lương Cường được đánh giá là khá lép vế trước ảnh hưởng ngày càng tăng của ông Tô Lâm.

Vào tháng 8/2025, Tiến sĩ Thủy Nguyễn từ Trung tâm Nghiên cứu Việt-Mỹ, Đại học Oregon, nhận định trong gần một năm đảm nhiệm chức tổng bí thư, việc ông Tô Lâm trực tiếp tham gia vào hầu hết các quyết sách lớn đã trở thành "điều bình thường".

"Chính sách kinh tế không còn là lĩnh vực riêng của thủ tướng, và ngay cả những vấn đề mang tính lễ nghi quan trọng của quốc gia cũng không còn chỉ do chủ tịch nước đảm nhiệm", bà nói.

Cũng vào tháng 8/2025, Giáo sư Thayer nhận định rằng trong nội bộ Đảng có sự đồng thuận rộng rãi về con đường ông Tô Lâm đang đi và những điều ông đang làm.

Việc có thể nhanh chóng thực hiện tinh gọn bộ máy, theo một nghị quyết ra đời từ năm 2017, cũng được đánh giá là nhờ ông Tô Lâm đã quy tụ được sự ủng hộ chính trị xung quanh mình.

Bên cạnh đó, một xu hướng có thể thấy rõ từ khi ông Tô Lâm trở thành tổng bí thư là sự gia tăng quyền lực của Bộ Công an.

Trong bối cảnh tinh gọn bộ máy, sáp nhập và giải thể một số cơ quan của chính quyền, Bộ Công an đã tiếp nhận thêm hàng loạt nhiệm vụ mới từ các bộ, ngành khác, trong khi không giảm bớt nhiệm vụ nào. Bộ này cũng được giao quản lý thêm nhiều công ty có vốn nhà nước.

Cán cân lực lượng công an và quân đội trong Bộ Chính trị cũng đã thay đổi. Vào đầu khóa thì quân đội vượt trội về số lượng ủy viên, nhưng sau đó Bộ Công an được bổ sung nhiều ủy viên mới hơn và tất cả các sự bổ sung này đều diễn ra dưới thời ông Tô Lâm làm tổng bí thư.

Lợi hại thiệt hơn

Việc tổng bí thư là lãnh đạo chính trị cao nhất, còn chủ tịch nước là nguyên thủ quốc gia có thể gây ra một số bất cập.

Về đối nội thì tạo ra một bộ máy cồng kềnh, về đối ngoại thì có nhiều bất tiện, đặc biệt là trong việc giao thiệp với các quốc gia dân chủ phương Tây.

Vì vậy, vấn đề nhất thể hóa đã được đặt ra từ lâu, với mô hình tham khảo là Trung Quốc.

Tuy nhiên, Trung Quốc được cho là có cơ chế tập quyền cao độ, khi quyền lực được tập trung rất lớn vào các ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị, trong đó chức vụ tổng bí thư và chủ tịch nước đều do một người nắm giữ – hiện tại là ông Tập Cận Bình.

Ở Trung Quốc, sau thời Mao Trạch Đông thì có một giai đoạn ngắt quãng, tới thời Giang Trạch Dân thì mô hình này được tái áp dụng vào năm 1993.

Kể từ đó, các nhân vật kế tiếp như Hồ Cẩm Đào và Tập Cận Bình đều giữ hai chức.

Khi ông Tập Cận Bình nắm quyền, Hiến pháp nước này đã được sửa đổi vào năm 2018, bỏ giới hạn nhiệm kỳ của chủ tịch nước.

Tiến sĩ Thủy Nguyễn nhận định với BBC News Tiếng Việt vào cuối tháng 12/2025 rằng Việt Nam thường hay tán dương mô hình Trung Quốc, nơi tổng bí thư kiêm nhiệm một chức vụ nhà nước, nên việc ông Tô Lâm nắm cả ghế chủ tịch nước "không phải là khó hiểu".

Reuters dẫn nhận định cho rằng ông Tô Lâm đang tìm kiếm mô hình tương tự Trung Quốc.

Theo hãng thông tấn này, những đảng viên ủng hộ nhất thể hóa đã viện dẫn thực tế tại các quốc gia cộng sản khác, gồm Trung Quốc, Triều Tiên, Cuba và Lào, nơi hai vị trí do một người nắm giữ. Họ cho rằng mô hình này giúp đẩy nhanh chương trình cải cách kinh tế của ông Tô Lâm và củng cố vị thế của ông trong các cuộc gặp gỡ với lãnh đạo nước ngoài.

Ngược lại, những người hoài nghi nhất thể hóa coi sự thay đổi này là trao thêm quyền lực cho một nhà lãnh đạo vốn được xem là người sẵn sàng chấp nhận rủi ro và là người đã mở rộng đáng kể quyền hạn của công an.

Hồi tháng 9/2015, Phó trưởng ban thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương Vũ Ngọc Hoàng viết trên Tạp chí Cộng sản rằng "quyền lực không thể trao cho ai mà không cần kiểm soát. Nó là con dao hai lưỡi. Nó có thể biến người sử dụng nó từ một người chưa xấu trở thành người xấu, biến người sử dụng nó thành nô lệ cho nó".

Nhất thể hóa : danh nghĩa và thực tế

Trong một bài viết hồi tháng 12/2025 trên tài khoản Facebook cá nhân, luật sư Vũ Đức Khanh từ Canada cho rằng việc phản đối nhất thể hóa chỉ có sức nặng nếu bỏ qua một thực tế quan trọng rằng "quyền lực đã và đang được tập trung, bất kể hình thức danh nghĩa".

Vài năm qua, các trung tâm quyền lực truyền thống tại Việt Nam đã suy yếu, vai trò điều phối tập trung ngày càng rõ và các quyết sách lớn phụ thuộc vào một trục lãnh đạo hẹp.

Theo ông Khanh, không nhất thể hóa trên danh nghĩa nhưng nhất thể hóa trên thực tế "có thể còn rủi ro hơn, vì quyền lực không minh bạch, trách nhiệm không rõ ràng và khó kiểm soát hơn cả mô hình chính thức".

Trong khi đó, nhà bình luận chính trị nói với BBC rằng có nhiều "điểm phủ quyết" – tức không nhất thể hóa – thì mức độ ổn định chính sách càng cao, đồng nghĩa với việc chính sách trở nên dễ dự đoán hơn đối với nhà đầu tư và người dân.

Theo vị này, dù có thể phản ứng chậm hơn trước các cuộc khủng hoảng, Việt Nam sẽ có được sự ổn định chính sách và "càng có nhiều điểm phủ quyết thì hệ thống càng buộc các bên phải thỏa hiệp nhiều hơn".

"Tôi cho rằng đây là một đặc trưng quan trọng trong quá trình hoạch định chính sách ở Việt Nam : muốn làm được việc thì phải xây dựng đồng thuận".

"Một ưu điểm khác của việc không hợp nhất các chức vụ là việc duy trì sự phân tách giữa đảng và nhà nước".

"Theo tôi, sự phân tách này là một phần quan trọng trong câu chuyện phát triển của Việt Nam qua thời gian : Đảng đảm nhiệm vai trò tư tưởng và định hướng, trong khi bộ máy hành chính nhà nước vận hành với một mức độ tự chủ và độc lập nhất định", người này nói.

Ngược lại, người này cũng phân tích rằng những cải cách trong giai đoạn vừa qua của ông Tô Lâm đều có một điểm chung là củng cố vai trò và quyền lực của Đảng, bao gồm việc ban hành các quy định về công tác cán bộ, rồi việc sáp nhập các tỉnh và các bộ ngành.

"Do đó, từ góc nhìn của ông Tô Lâm, việc thu hẹp hoặc loại bỏ sự phân tách giữa đảng và nhà nước, qua đó tăng cường vai trò lãnh đạo và kiểm soát của đảng, là một điểm tích cực.

"Đồng thời, việc giảm bớt các 'điểm phủ quyết' – qua đó cho phép các cải cách mang tính mạnh mẽ, thậm chí mang màu sắc 'cách mạng' của ông được triển khai nhanh hơn – cũng có thể được đánh giá là một điểm tích cực".

Về vấn đề này, ông Khanh cho rằng việc nhất thế hóa sẽ giúp các đối tác ngoại giao quốc tế của Việt Nam hiểu được rõ hơn ai là người ra quyết định cuối cùng – qua đó có thể "tăng tính nhất quán chiến lược, rút ngắn chuỗi quyết sách và nâng cao vị thế đại diện quốc gia".

Xét diễn biến trước thềm Đại hội 14, có thể thấy ông Tô Lâm đã được giới thiệu tái cử Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa mới. Phát biểu bế mạc Hội nghị trung ương 15 của ông gợi ý điều đó. Điều này cũng có nghĩa là kịch bản ông tiếp tục giữ ghế tổng bí thư đang trở nên chắc chắn hơn.

Bên phía quân đội, Đại tướng Phan Văn Giang đã được giới thiệu ứng cử Quốc hội khóa 16, gián tiếp gợi ý rằng ông sẽ tiếp tục nằm trong nhóm quyền lực nhất của Đảng – Bộ Chính trị - trong khóa 14.

Bước đi này làm cho kịch bản nhất thể hóa có thêm biến số, khi mà ông Giang cũng được đánh giá là có thể giữ ghế chủ tịch nước. Theo Hiến pháp và các quy định của Đảng, chủ tịch nước phải là đại biểu Quốc hội và ủy viên Bộ Chính trị.

Nguồn : BBC, 16/01/2026

**********************************

Đại tướng Phan Văn Giang : rào cản và cơ hội trên hành trình vào Bộ Ngũ

BBC, 15/01/2026

Màn trình diễn tưng bừng trong hai cuộc diễu binh 30/4 tại Thành phố Hồ Chí Minh và 2/9 tại Hà Nội của quân đội đã mang lại danh tiếng cho Đại tướng Phan Văn Giang và một kỳ vọng tiếp tục ở lại ban lãnh đạo sau Đại hội 14.

Vietnam Fraternité

Đại tướng Phan Văn Giang được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa 16 vào ngày 8/1

Kỳ vọng này dấy lên một cách mạnh mẽ trước Hội nghị 15 hồi tháng 12, sau đó lắng xuống, rồi lại được khơi dậy khi Đại tướng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Quốc phòng, được quân đội giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa 16.

Quân đội là lực lượng luôn chiếm một số lượng ghế đông đảo trong Ban Chấp hành Trung ương.

Vào đầu khóa 13, trong 200 ủy viên Trung ương, quân đội chiếm 23 vị trí, trong đó hai người, gồm Đại tướng Lương Cường và Đại tướng Phan Văn Giang, là ủy viên Bộ Chính trị, bên cạnh ông Nguyễn Trọng Nghĩa, người được bầu bổ sung vào cơ quan quyền lực này từ tháng 5/2024.

Trong một cấu trúc quyền lực mà tổng bí thư là một đại tướng công an, và chủ tịch nước là một đại tướng quân đội, liệu tướng Phan Văn Giang, người vừa bước qua tuổi 65, có là một ngôi sao trong ban lãnh đạo mới tại Đại hội 14 ?

Nếu tái cử, ông Giang có khả năng giữ vị trí nào trong ban lãnh đạo mới ?

Để tái cử, tướng Giang, sinh vào tháng 10/1960, trước tiên sẽ phải vượt qua rào cản tuổi tác khi ông đã quá 65 tuổi – độ tuổi ủy viên Bộ Chính trị phải về hưu theo quy định lâu nay.

Để có thể tái cử, tướng Giang phải cần đến cơ chế "trường hợp đặc biệt", điều đã trở thành một thông lệ tại Đại hội 12 với trường hợp của ông Nguyễn Phú Trọng.

Đến Đại hội 13 vào tháng 1/2021, có hai trường hợp đặc biệt là Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng và Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc.

Các trường hợp này đều tái cử ở các vị trí lãnh đạo chủ chốt.

Đảng đã chính thức chốt các vị trí lãnh đạo chủ chốt, các ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư cho nhiệm kỳ 2026-2031, nhưng danh sách đó là bí mật nhà nước tuyệt mật.

Tướng Giang, nếu tái cử, trong nhiệm kỳ tới, ông đã giữ trọn một nhiệm kỳ ủy viên Bộ Chính trị, một tiêu chuẩn để có thể gia nhập Bộ Ngũ, năm vị trí lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước.

Giới quan sát chính trị Việt Nam như Tiến sĩ Nguyễn Quang A và Giáo sư Carl Thayer ở Úc đều chung nhận định rằng ông Giang sẽ không có nhiều cơ hội cho vị trí tổng bí thư.

Lịch sử chính trị Việt Nam cũng chưa ghi nhận trường hợp nào từ bộ trưởng lên thẳng chức vụ tổng bí thư.

Quân đội đã từng có một vị tướng giữ cương vị lãnh đạo cao nhất của Đảng là ông Lê Khả Phiêu. Tuy nhiên, ông Phiêu không phải là bộ trưởng Quốc phòng mà từ vị trí chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, trở thành thường trực Bộ Chính trị – chức vụ tương đương thường trực Ban Bí thư – rồi mới được bầu làm tổng bí thư.

Ngay cả ông Tô Lâm, trước khi được bầu làm lãnh đạo cao nhất của Đảng, cũng đã giữ chức chủ tịch nước trong thời gian khoảng 3 tháng.

Một số nhà quan sát cho rằng khả năng cao hơn là tướng Giang sẽ trở thành chủ tịch nước, một nỗ lực cân bằng giữa quân đội và công an.

Giáo sư Thayer nói với BBC News Tiếng Việt rằng vào giữa tháng 11, một tuần sau Hội nghị 14, các nguồn tin quân đội Việt Nam cho biết họ tin tưởng rằng tướng Giang sẽ rời Bộ Quốc phòng để đảm nhiệm chức vụ chủ tịch nước tại kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa mới được tổ chức sau Đại hội 14.

Để được bầu làm chủ tịch nước, theo ông Thayer, tướng Phan Văn Giang sẽ phải vượt qua bốn cửa ải gồm : được chọn làm "trường hợp đặc biệt", tái đắc cử Ban Chấp hành Trung ương mới, được Bộ Chính trị khóa mới giới thiệu và được Quốc hội bầu.

Giáo sư Carl Thayer đánh giá khả năng ông Giang giữ các vị trí thủ tướng, chủ tịch Quốc hội hay thường trực Ban Bí thư là rất thấp.

Tuy nhiên, khi kết thúc Hội nghị 15 hồi tháng 12/2025, dường như chỉ mới có ông Tô Lâm gián tiếp xác nhận là "trường hợp đặc biệt" tái cử nhiệm kỳ tới.

Ông Thayer, dẫn nguồn tin của mình, nói rằng Hội nghị 15 chỉ thông qua một "trường hợp đặc biệt" và đó là ông Tô Lâm.

Nhưng như vậy, đề xuất này "sẽ phá vỡ kế hoạch của quân đội về việc ông Giang trở thành chủ tịch nước", giáo sư Carl Thayer nhận định.

"Nếu quân đội đồng ý giới hạn số trường hợp đặc biệt, họ nhận được gì đổi lại khi từ bỏ có một ghế chủ tịch nước ?" chuyên gia từ Úc đặt vấn đề.

Ông Tô Lâm, được các hãng tin nước ngoài như Reuters và Bloomberg dẫn các nguồn thạo tin nói rằng sẽ giữ chức tổng bí thư và kiêm luôn vai trò chủ tịch nước trong nhiệm kỳ tới.

Giáo sư Carl Thayer cho rằng trên thực tế, ông Tô Lâm cũng đã đảm nhận vai trò thuộc thẩm quyền của nguyên thủ quốc gia theo Điều 68 Hiến pháp, cụ thể là đại diện ngoại giao của Việt Nam.

Khi đó, vai trò của tướng Giang trong ban lãnh đạo mới lại trở thành một ẩn số.

Trong khi đó, Tiến sĩ Nguyễn Quang A từ Hà Nội nhận định rằng khả năng cao ông Giang sẽ được giao vị trí thường trực Ban Bí thư – một vị trí mới được bổ sung vào Bộ Ngũ, tức là năm vị trí lãnh đạo chủ chốt, bên cạnh tổng bí thư, chủ tịch nước, thủ tướng Chính phủ và chủ tịch Quốc hội.

Đây cũng là một chức vụ quan trọng, thường được ví là bước đệm để vươn tới các vị trí lãnh đạo cao nhất như tổng bí thư, chủ tịch nước.

Một số tổng bí thư từng kinh qua chức thường trực Ban Bí thư có thể kể đến như ông Nguyễn Văn Linh, Lê Khả Phiêu.

Ngay trong nhiệm kỳ khóa 13, chiếc ghế thường trực Ban Bí thư đã có đến bốn người ngồi, và hai trong số đó về sau trở thành chủ tịch nước, gồm các ông Võ Văn Thưởng và Lương Cường.

Ông Phan Văn Giang và quân đội trong cấu trúc quyền lực chính trị

Trong hệ thống chính trị Việt Nam, quân đội không phải là lực lượng đứng ngoài mà là một lực lượng quan trọng trong Ban Chấp hành Trung ương lẫn địa phương.

Lực lượng quân đội cũng đang nắm giữ một chức vụ quan trọng trong hệ thống : ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, cơ quan nắm giữ hệ thống báo chí, tuyên truyền.

Hồi đầu khóa, Thượng tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, được phân công giữ chức trưởng ban này. Đến đầu tháng 11/2025, ông Nghĩa quay trở lại Bộ Quốc phòng, được phong đại tướng và giữ chức chủ nhiệm Tổng cục Chính trị.

Thay ông Nghĩa ở vị trí trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận là Đại tướng Trịnh Văn Quyết.

Như vậy, quân đội hiện có năm đại tướng đang giữ các chức vụ quan trọng trong chính quyền, trong đó có ba ủy viên Bộ Chính trị.

Đại diện quân đội, ngoài một người đã từng là tổng bí thư là ông Lê Khả Phiêu, có hai người đã được thăng chức chủ tịch nước, gồm ông Lương Cường hiện tại và ông Lê Đức Anh từ 1992-1997.

Trong bối cảnh đó, việc các tướng lĩnh quân đội – như Đại tướng Phan Văn Giang – xuất hiện trong danh sách ứng viên cho các vị trí lãnh đạo chủ chốt được cho là đã nằm trong truyền thống phân bổ quyền lực của Đảng.

'Sân khấu' của ông Phan Văn Giang

Khoảng một năm trở lại đây, hình ảnh Đại tướng Phan Văn Giang xuất hiện với mật độ cao và có vẻ theo một khuôn mẫu tương đối rõ ràng : một vị tướng gần dân, gần quân, năng động, trẻ trung, có năng lực tổ chức và đặc biệt là có vai trò nổi bật trong các sự kiện mang tính biểu tượng quốc gia.

Hai sự kiện lớn được truyền thông khắc họa đậm nét là các lễ diễu binh kỷ niệm 30/4 (A50) và 80 năm Cách mạng Tháng Tám (A80).

Trong cả hai dịp này, ông Giang xuất hiện như gương mặt trung tâm, giữ vai trò tổng chỉ huy toàn bộ quá trình tổ chức, chỉ đạo và truyền thông.

Các bài viết, hình ảnh, phóng sự về hai sự kiện này đều nhấn mạnh hình ảnh Đại tướng Phan Văn Giang cùng thông điệp "tình dân – quân", khơi dậy niềm tự hào dân tộc và truyền thống "Bộ đội Cụ Hồ".

Song song đó là các hoạt động thiện nguyện, thăm hỏi người dân vùng thiên tai – đặc biệt là các chuyến đi của ông Phan Văn Giang tới miền Trung trong các đợt lũ lụt lớn – cùng những khoảnh khắc mang tính "đời thường" như giao lưu đá bóng với câu lạc bộ Thể Công – Viettel hồi cuối năm 2025, cũng gây chú ý.

Những mảnh ghép này tạo nên một chân dung quen thuộc của một nhà lãnh đạo : một tướng quân đội không chỉ cứng rắn về kỷ luật, mà còn mềm mại trong tiếp cận công chúng.

Bên cạnh đó, chuỗi hoạt động đối ngoại năm 2025 của Đại tướng Phan Văn Giang góp phần định vị ông như một nhân vật có tầm vóc khu vực và quốc tế.

Ông Giang đã tham dự Đối thoại Shangri-La lần thứ 22 tại Singapore – diễn đàn an ninh hàng đầu Châu Á – nơi ông có các cuộc tiếp xúc song phương quan trọng, trong đó có cuộc gặp với lãnh đạo Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS).

Ông đã dẫn đầu đoàn Việt Nam tại Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN (ADMM-19) và ADMM-Plus ở Kuala Lumpur, tái khẳng định vai trò của Việt Nam trong cấu trúc an ninh khu vực.

Đại tướng Giang đã có các chuyến công du quan trọng tới Trung Quốc, Philippines, Mỹ, trong bối cảnh Biển Đông vẫn còn trầm tích nhiều mâu thuẫn dễ dẫn tới xung đột. Ông cũng đã tiếp Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tới thăm Hà Nội.

Trong chuyến tháp tùng Tổng bí thư Tô Lâm thăm chính thức Phần Lan tháng 10/2025, ông Phan Văn Giang có cuộc hội kiến với Bộ trưởng Quốc phòng nước chủ nhà, thúc đẩy hợp tác song phương trong lĩnh vực quốc phòng – công nghệ – đào tạo.

Ngoài ra, ông còn tham gia các đối thoại quốc phòng với Slovakia, Thổ Nhĩ Kỳ, Azerbaijan, cùng các cơ chế hợp tác biên giới với Trung Quốc, Lào và Campuchia.

Chuỗi hoạt động này gửi đi thông điệp cho thấy ông Giang không chỉ là một nhà quản lý quân sự thuần túy, mà còn là một tác nhân ngoại giao quốc phòng – vai trò ngày càng quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược gia tăng tại khu vực.

Dù vậy, theo Tiến sĩ Nguyễn Quang A, một nhà quan sát chính trị Việt Nam lâu năm, trong bối cảnh không có bầu cử dân chủ và thông tin bị kiểm duyệt, rất khó đánh giá khách quan mức độ tín nhiệm thực sự của công chúng đối với bất kỳ ứng viên nào.

Có thể những hoạt động này trên truyền thông chỉ đơn thuần là phần việc nằm trong lịch trình công tác thông thường của Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang.

Tuy nhiên, ông Quang A cũng thừa nhận rằng trong chính trị hiện đại, ngay cả trong các hệ thống không cạnh tranh, việc xây dựng hình ảnh tích cực trước công chúng vẫn là một yếu tố quan trọng và có chủ đích.

Ông Phan Văn Giang là ai ?

Ông Phan Văn Giang có kinh nghiệm binh nghiệp 40 năm, hiện là đại tướng, bộ trưởng Bộ Quốc phòng, ủy viên Bộ Chính trị khóa 13, phó bí thư Quân ủy Trung ương, ủy viên Trung ương Đảng khóa 12, 13, đại biểu Quốc hội khóa 14.

Ông Giang sinh ngày 14/10/1960, quê quán xã Hồng Quang, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định, là tiến sĩ khoa học quân sự.

Cuộc đời binh nghiệp 40 năm của ông đã kinh qua nhiều chức vụ tại nhiều đơn vị quân đội.

Từng là lính chiến tại chiến trường biên giới phía Bắc chống Trung Quốc xâm lược vào năm 1979, ông được thăng hàm thiếu tướng vào năm 2010 và bốn năm sau trở thành trung tướng.

Tại Đại hội 12 năm 2016, tướng Giang được bầu làm ủy viên Trung ương và vào tháng 4 năm đó trở thành thứ trưởng Bộ Quốc phòng, rồi tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân.

Tháng 9/2017, ông được thăng quân hàm thượng tướng.

Tại Đại hội 13 vào tháng 1/2021, ông Giang tái đắc cử ủy viên Trung ương và sau đó được bầu vào Bộ Chính trị và đến tháng 4 năm đó, ông trở thành bộ trưởng Bộ Quốc phòng.

Ông được phong đại tướng vào tháng 7/2021.

Nguồn : BBC, 15/01/2026

*********************************

Biến chuyển cán cân quyền lực công an - quân đội trước Đại hội 14

BBC, 15/01/2026

Trong những khóa gần đây, số lượng ủy viên Trung ương Đảng đại diện cho quân đội luôn cao hơn nhiều so với công an.

Vietnam Fraternité

Các lãnh đạo quân đội đang đàm phán về các "cơ chế bảo vệ" nhằm hạn chế quyền hạn của ông Tô Lâm.

Tuy nhiên, bối cảnh hiện tại đã có những khác biệt đáng kể. Một trong những yếu tố dẫn tới sự khác biệt là việc ông Tô Lâm trở thành tổng bí thư đầu tiên đi lên từ Bộ Công an.

Cũng trong khoảng thời gian này, đã có thêm các tướng công an góp mặt trong Bộ Chính trị và Bộ Công an đã gia tăng sức ảnh hưởng lên nhiều khía cạnh xã hội, mà biểu hiện nổi bật là việc tiếp quản hàng loạt chức năng của các bộ ngành dân sự.

Về phía quân đội, ngày càng có nhiều đánh giá cho rằng Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang có cơ hội tái cử Bộ Chính trị khóa 14, thậm chí có thể vào nhóm lãnh đạo chủ chốt.

Điều này càng được củng cố khi tướng Giang đã được giới thiệu để ứng cử đại biểu Quốc hội cho khóa 16 sắp tới.

Cán cân trong Ban Chấp hành Trung ương

Tại Đại hội 14, Đảng bộ Quân đội sẽ có 61 đại biểu, còn Đảng bộ Công an Trung ương sẽ có 32 đại biểu. Con số này bao gồm số lượng tăng thêm 10 đại biểu cho mỗi đơn vị đã được thể hiện trong Quyết định 341-QĐ/TW mà Tổng bí thư Tô Lâm ký vào tháng 7/2025.

Về số đại biểu dự khuyết, quân đội có ba người, còn công an có hai.

Tại Đại hội 13 hồi đầu năm 2021, Đảng bộ Quân đội cũng có 61 đại biểu, còn Đảng bộ Công an Trung ương có 32 đại biểu (lúc bấy giờ cả công an và quân đội đều được tăng thêm 8).

Các con số trên không bao gồm những người làm trong lực lượng vũ trang (quân đội, công an) đang công tác tại các đơn vị thuộc các địa phương (nếu có) ; hoặc những người xuất thân từ lực lượng vũ trang nhưng hiện đang giữ các cương vị bên ngoài lực lượng này.

Đảng bộ Quân đội và Đảng bộ Công an luôn được đánh giá là hai đảng bộ quan trọng trong hệ thống chính trị Việt Nam. Trong đó, quân đội luôn có nhiều đại diện hơn trong Ban Chấp hành Trung ương. Chẳng hạn, Ban Chấp hành khóa 13 có 23 ủy viên đại diện cho quân đội và 6 ủy viên đại diện cho công an.

Sau gần 5 năm của khóa 13, con số 23 ủy viên Trung ương Đảng đại diện cho quân đội và 6 đại diện cho công an ban đầu hiện đã thay đổi, hệ quả của việc chuyển ngành công tác.

Trường hợp nổi bật nhất bên phía quân đội là ông Lương Cường. Đầu khóa, ông tham gia Ban Chấp hành Trung ương Đảng với tư cách chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam, nhưng hiện là chủ tịch nước. Về phía Bộ Công an, ông Tô Lâm vào Ban Chấp hành với tư cách bộ trưởng, nhưng sau đó đã trở thành chủ tịch nước rồi tổng bí thư. Hoặc có thể kể tới trường hợp ông Nguyễn Duy Ngọc, người vào Trung ương Đảng khi còn làm thứ trưởng Bộ Công an, nhưng hiện là bí thư Thành ủy Hà Nội.

Dù đã chuyển ngành, nhưng xét quá trình công tác, giới quan sát đánh giá rằng những người này vẫn đại diện cho ảnh hưởng của ngành mình.

Theo quy trình của Đảng, các đại biểu tham dự Đại hội 14 sắp tới sẽ bầu ra 200 ủy viên Trung ương Đảng, bao gồm 180 ủy viên chính thức và 20 dự khuyết.

Tiếp đó, các tân ủy viên sẽ bầu ra Bộ Chính trị – dựa trên giới thiệu của Trung ương Đảng khóa trước.

Một tổng bí thư sẽ được bầu ra từ trong số các ủy viên Bộ Chính trị. Các vị trí quan trọng khác, như chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, cũng sẽ được bầu từ trong nhóm quyền lực này.

Cán cân Bộ Chính trị

Vào đầu khóa 13, quân đội cao hơn về số lượng với hai đại điện trong Bộ Chính trị, gồm Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Lương Cường, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Phan Văn Giang, sau đó có bổ sung Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa.

Cả ba ông này đều đã thăng tiến, đảm nhiệm lần lượt các chức vụ chủ tịch nước, bộ trưởng Quốc phòng và trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương (hiện ông Nghĩa đã trở về làm chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, thay vị trí của ông ở ban đảng là một tướng quân đội khác : Đại tướng Trịnh Văn Quyết).

Trong khi đó, công an đầu khóa chỉ có một đại diện là Bộ trưởng Tô Lâm, người đã thăng tiến lên ghế tổng bí thư.

Để so sánh, vào đầu khóa 12, quân đội chỉ có một người là Đại tướng Ngô Xuân Lịch. Ông Lịch gia nhập Bộ Chính trị khi đang là chủ nhiệm Tổng cục Chính trị. Không lâu sau đó, ông nhậm chức bộ trưởng Quốc phòng.

Trong khi đó, những người thời điểm đó được tính là xuất thân từ ngành công an là Bộ trưởng Công an Trần Đại Quang và Thứ trưởng Công an Tô Lâm.

Nếu tính đầu khóa 12 và 13, thì dường như đã có sự gia tăng quyền lực của quân đội.

Sau những sóng gió trên chính trường Việt Nam, Bộ Chính trị đã xuất hiện hàng loạt khuôn mặt mới.

Chỉ khoảng hai tuần sau khi ông Tô Lâm trở thành người đứng đầu Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 3/8/2024, Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang đã được bầu vào Bộ Chính trị.

Khoảng năm tháng sau đó, tới lượt ông Nguyễn Duy Ngọc được bầu làm chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương và bổ sung vào Bộ Chính trị.

Cả hai người này đều được bầu khi chưa đáp ứng các tiêu chuẩn theo quy định của Đảng có hiệu lực lúc bấy giờ.

Trong khi đó, quân đội có thêm một người là ông Nghĩa.

Số liệu trên không tính tới những người xuất thân từ ngành công an nhưng đã rời ngành từ lâu, gồm Thủ tướng Phạm Minh Chính, Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình và Trưởng ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc.

Mới đây khi phát biểu bế mạc Hội nghị 15, ông Tô Lâm cho biết Trung ương Đảng đã có "số phiếu tập trung cao" trong công tác nhân sự, bao gồm đội ngũ lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước.

"Thay mặt các đồng chí được tín nhiệm giới thiệu đề cử Ban Chấp hành Trung ương và các chức danh lãnh đạo khóa tới để Đại hội 14 xem xét quyết định, chúng tôi xin cảm ơn các đồng chí Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã tin tưởng giao nhiệm vụ.

"Chúng tôi tiếp tục đoàn kết, thống nhất làm việc với tinh thần trách nhiệm và hiệu quả cao, đáp ứng sự tin cậy của Đảng và Nhân dân", ông Tô Lâm nêu.

Câu nói này của ông Tô Lâm khiến nhiều người cho rằng ông đã được giới thiệu tái cử, có thể thông qua cơ chế "trường hợp đặc biệt".

Trong khi đó, nếu có hai trường hợp đặc biệt, xét theo tiền lệ thì sẽ thêm vị trí của Thủ tướng Phạm Minh Chính, cũng là một người có xuất thân từ công an.

Tuy nhiên, không loại trừ "trường hợp đặc biệt" sẽ là người khác hoặc có nhiều "trường hợp đặc biệt" hơn.

Trước Hội nghị 15, giới quan sát chính trị Việt Nam thường xuyên nhắc tới khả năng Bộ trưởng Quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang tái cử. Giờ đây, khả năng tái cử của ông Giang đã trở nên rõ ràng hơn khi ông đã được giới thiệu để ứng cử Quốc hội khóa 16.

Cùng với ông Giang, tướng quân đội Nguyễn Trọng Nghĩa và tướng công an Lương Tam Quang cũng đã được giới thiệu ứng cử Quốc hội khóa sau.

Gia tăng quyền lực

Bộ Công an đã có sự mở rộng quyền lực đáng kể trong thời gian qua.

Trong bối cảnh tinh gọn bộ máy, sáp nhập và giải thể một số cơ quan của chính quyền, Bộ Công an đã tiếp nhận thêm hàng loạt nhiệm vụ mới từ các bộ ngành khác, ví dụ như quản lý an toàn thông tin – chức năng từng do Bộ Thông tin và Truyền thông đảm nhiệm ; sát hạch, cấp giấy phép lái xe cơ giới đường bộ – chức năng từng do Bộ Giao thông vận tải đảm nhiệm ; bảo đảm an ninh hàng không – một chức năng cũng từng do Bộ Giao thông vận tải đảm nhiệm.

Vào tháng 3/2025, Phó Thủ tướng Lê Thành Long đã ký Quyết định 690/QĐ-TTg ban hành kế hoạch xây dựng dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi). Theo quyết định này, Bộ Công an được phân công nhiệm vụ làm cơ quan chủ trì soạn thảo, thay vì Bộ Tư pháp như truyền thống.

Tại kỳ họp Quốc hội thứ 9 diễn ra vào tháng 5/2025, Bộ Công an đã trình lên một dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự, sau đó đã được Quốc hội thông qua.

Theo đó, từ thời điểm có hiệu lực ngày 1/7/2025, điều tra viên trung cấp trở lên là trưởng công an, phó trưởng công an cấp xã được thủ trưởng cơ quan cảnh sát điều tra công an cấp tỉnh phân công, có thẩm quyền tiến hành khởi tố, điều tra vụ án hình sự về tội ít nghiêm trọng, tội nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, trưởng công an xã mới có thêm thẩm quyền xử phạt khi được mở rộng mức phạt tối đa trong thẩm quyền, từ 1,5 - 2,5 triệu đồng lên 15 - 37,5 triệu đồng. Lực lượng này còn được trao thẩm quyền tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn đối với các vi phạm hành chính có liên quan.

Theo Luật Báo chí sửa đổi vừa được Quốc hội thông qua hồi tháng 12/2025, công an cũng có quyền yêu cầu báo chí tiết lộ nguồn tin, một thẩm quyền trước đây chỉ được trao cho tòa án và viện kiểm sát.

Việc bỏ công an cấp huyện cũng không đồng nghĩa với việc thu hẹp quy mô lực lượng công an.

Đầu tháng 12/2025, Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang nói rằng ngành công an trong năm 2026 sẽ tăng cường biên chế ở cấp cơ sở, tức cấp xã.

Bộ Công an cũng được trao quyền tiếp cận một cách sâu rộng đối với dữ liệu dân cư, thông tin cá nhân của người dân, trong khi các quy định về kiểm soát, giám sát cách mà công an sử dụng các dữ liệu này vẫn chưa đầy đủ và minh bạch.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công nghiệp quốc phòng, an ninh và động viên công nghiệp được Quốc hội thông qua hồi cuối năm 2025 cũng mở đường cho việc hình thành tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia. Theo đó, tổ hợp này có hạt nhân là các cơ sở công nghiệp an ninh nòng cốt, với sự tham gia của các tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài lực lượng công an.

Sự hình thành ngành công nghiệp an ninh thuộc Bộ Công an bên cạnh Tổng cục Công nghiệp quốc phòng thuộc Bộ Quốc phòng cho thấy sự so kè rõ nét, thậm chí từng gây nên quan ngại về sự trùng lặp, chồng chéo trong chức năng, nhiệm vụ, sự dàn trải trong phân bổ nguồn lực.

Sự mở rộng quyền lực của công an không nhất thiết dẫn tới sự thu hẹp ảnh hưởng của Bộ Quốc phòng.

Quân đội Việt Nam luôn đóng vai trò then chốt trong nền chính trị Việt Nam, từ thời chiến tranh trong quá khứ đến thời bình hôm nay. Với chủ trương của Đảng về hiện đại hóa quốc phòng, vị thế của quân đội ngày càng được củng cố, không chỉ trong công tác bảo vệ đất nước mà còn cả trong hoạt động kinh tế, chính trị.

Do đó, trong các phương án nhân sự, tiếng nói của các đại diện quân đội luôn có một sức nặng đáng kể. Trong bối cảnh quyền lực của ông Tô Lâm đang ngày càng được củng cố, cùng với đó là sự mở rộng quyền hạn của Bộ Công an, đã có những nhận định về các bước đi nhằm duy trì ảnh hưởng của phía quân đội.

Hãng tin Reuters mới đây dẫn các nguồn tin từ Việt Nam nói rằng ông Tô Lâm đang muốn hợp nhất ghế tổng bí thư và chủ tịch nước, và trong trường hợp này, ông phải chấp nhận để cho quân đội duy trì quyền tự chủ rộng rãi trong việc thăng quân hàm cho các sĩ quan cấp cao.

Một quan chức nói với Reuters rằng các lãnh đạo quân đội đang đàm phán về các "cơ chế bảo vệ" nhằm hạn chế quyền hạn của ông Tô Lâm.

Nguồn : BBC, 15/0/2026

***********************************

Ông Trần Thanh Mẫn : đại diện miền Tây trong nhóm quyền lực nhất

BBC, 15/01/2026

Biến động nhân sự lãnh đạo trong năm 2024 đã đưa một chính trị gia miền Tây vào Tứ Trụ, nhóm lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước.

Vietnam Fraternité

Ông Trần Thanh Mẫn trở thành gương mặt đại diện cho miền Nam trong cương vị chủ tịch Quốc hội

Đảm đương cương vị chủ tịch Quốc hội, ông Trần Thanh Mẫn trở thành gương mặt đại diện cho một miền Nam ngày càng ít tiếng nói có trọng lượng trong nhóm lãnh đạo cao nhất của Đảng cộng sản Việt Nam.

Trước ông, một người miền Tây khác, Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng, đã phải rút lui khỏi vũ đài chính trị từ tháng 3/2024.

Một chuyên gia về chính trị Việt Nam nói với BBC News Tiếng Việt hôm 12/1 trong điều kiện ẩn danh rằng việc ông Mẫn là một trong số ít các ủy viên Bộ Chính trị đến từ miền Nam (tỉnh Hậu Giang cũ) là yếu tố quan trọng.

"Vai trò của chủ tịch Quốc hội ở Việt Nam cũng rất thú vị, vì người giữ vị trí này có thể được đề cao vì hai lí do. Một là người đó có thể được xem là một nhà lãnh đạo quan trọng của Quốc hội, khi Quốc hội hoạt động rất tích cực và năng động, thực chất, và làm tốt vai trò giám sát, buộc chính phủ phải chịu trách nhiệm.

Hoặc hai là người đó cũng có thể được xem là một Chủ tịch Quốc hội giỏi khi giữ cho Quốc hội không quá năng động, không làm chính phủ bị bẽ mặt", chuyên gia này phân tích.

Bước vào Tứ Trụ thế nào ?

Ngày 20/5/2024, ông Trần Thanh Mẫn tuyên thệ nhậm chức chủ tịch Quốc hội. Trước đó, ông là phó chủ tịch thường trực dưới thời Chủ tịch Vương Đình Huệ.

Việc ông Mẫn bước vào Tứ Trụ là hệ quả của một giai đoạn đầy biến động trong nhóm lãnh đạo cấp cao nhất.

Theo sau sự ra đi của hai chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và Võ Văn Thưởng, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ chính thức bị Quốc hội miễn nhiệm chức vụ này vào ngày 2/5/2024, sau khi đã bị Trung ương Đảng cho thôi các chức vụ trong Đảng.

Và đó chính là cơ hội để Phó Chủ tịch thường trực Trần Thanh Mẫn, một nhân vật không có nhiều cá tính hay dấu ấn quyền lực, bước lên hàng ngũ lãnh đạo chủ chốt, một bước đi được cho là giúp đảm bảo cơ cấu vùng miền.

Ông Mẫn vào Tứ Trụ trong bối cảnh sức khỏe của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đã yếu, dường như không còn kiểm soát được cục diện, và ông Tô Lâm đang củng cố quyền lực trên đường tiến tới ngôi vị cao nhất của Đảng.

Khi được bầu làm chủ tịch Quốc hội, ông Mẫn vẫn chưa ngồi trọn một nhiệm kỳ ủy viên Bộ Chính trị, một tiêu chuẩn của các thành viên lãnh đạo chủ chốt.

Tại Đại hội 13 vào tháng 1/2021, ông Trần Thanh Mẫn được bầu làm ủy viên Bộ Chính trị. Khi đó, ông vẫn là chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Đến tháng 4/2021, Quốc hội khóa 14 bầu ông làm phó chủ tịch thường trực Quốc hội, chức vụ ông tiếp tục nắm giữ từ tháng 7/2021 đến tháng 5/2024 trong nhiệm kỳ của cơ quan lập pháp khóa 15.

Khi ông Mẫn nhậm chức chủ tịch Quốc hội, Giáo sư Carl Thayer, nhà quan sát chính trị Việt Nam lâu năm ở Đại học News South Wales, Úc, nói với BBC rằng động thái này được coi là giải pháp trước mắt để chờ tới Đại hội 14.

"Tôi luôn nghĩ rằng ông Trần Thanh Mẫn là một sự lựa chọn hợp lý cho chức chủ tịch Quốc hội vì ông ấy có kinh nghiệm", Giáo sư Thayer nói vào tháng 5/2024.

Cũng vào thời điểm đó, Giáo sư Zachary Abuza từ trường National War College, Đại học National Defense (Mỹ) nhận định với BBC rằng chủ tịch Quốc hội là vị trí "vô cùng quan trọng cho tính chính danh của Đảng".

"Tôi nghĩ sẽ rất khó để đất nước vận hành mà không có chủ tịch Quốc hội khi mà luật và các quy định cần được thông qua. Việc không có chủ tịch Quốc hội sẽ gửi một tín hiệu rất xấu đến các nhà đầu tư nước ngoài", ông Abuza nói.

Trong khi đó, vị chuyên gia giấu tên cho biết "thấy vui" khi ông Mẫn được bổ nhiệm, bởi lẽ ông Mẫn có bằng kinh tế, trong khi hiện nay "không còn nhiều lãnh đạo cấp cao ở Việt Nam có bằng kinh tế nữa".

"Họ học chính trị, không phải kinh tế, nên giới quan sát đã từng lo ngại rằng Việt Nam đang thiếu hụt năng lực kỹ trị trong tầng lớp lãnh đạo cao nhất", người này đánh giá.

Ông Trần Thanh Mẫn sinh ngày 12/8/1962, quê quán tại xã Thạnh Xuân, tỉnh Hậu Giang (cũ), có nền tảng là cử nhân chính trị nhưng sở hữu tấm bằng tiến sĩ kinh tế.

Ông bắt đầu sự nghiệp chính trị là cán bộ Đoàn ở huyện Châu Thành, rồi phó bí thư Tỉnh đoàn Hậu Giang vào thập niên 1980.

Sau đó, ông làm công tác đoàn hội, công tác đảng, rồi dần thăng tiến ở các tổ chức đoàn đảng cấp địa phương, trước khi tiến tới trung ương.

Khi Hậu Giang sáp nhập vào Cần Thơ, năm 1991, ông Mẫn trở thành bí thư Tỉnh đoàn Cần Thơ khi mới 30 tuổi. Con đường quan lộ của ông thăng tiến sau đó, trở thành phó chủ tịch UBND Cần Thơ năm 1999.

Ông gia nhập Ban Chấp hành Trung ương Đảng vào năm 2006, tại Đại hội 10 với vị trí ủy viên dự khuyết và 5 năm sau, tại Đại hội 11, ông trở thành ủy viên Trung ương chính thức.

Ông trở thành bí thư Thành ủy Cần Thơ từ tháng 2/2011.

Tháng 9/2015, ông rời miền Tây ra Hà Nội gia nhập Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ở vị trí phó chủ tịch, rồi đến tháng 6/2017 trở thành chủ tịch cơ quan này cho đến tháng 4/2021.

Như vậy, xuất thân từ một cán bộ đoàn cấp huyện, ông Trần Thanh Mẫn đã dần thăng tiến ở các tổ chức đoàn đảng cấp địa phương, trước khi tiến tới sân khấu trung tâm.

Dấu ấn điều hành Quốc hội

Sau khi trở thành tổng bí thư từ tháng 8/2024, ông Tô Lâm đã triển khai một chương trình hành động sôi nổi chưa từng có, từ chống tham nhũng, chống lãng phí đến cải cách thể chế, đặc biệt là công cuộc tinh gọn bộ máy, sáp nhập đơn vị hành chính rầm rộ trong thời gian qua.

Trong bối cảnh đó, Quốc hội do ông Mẫn đứng đầu được cho là đã đóng một vai trò tích cực hơn bao giờ hết trong việc thể chế hóa các chủ trương của Đảng, dưới sự lãnh đạo của ông Tô Lâm.

Hàng loạt các nghị quyết đã được Đảng ban hành nhằm triển khai cái mà ông Tô Lâm gọi là "vươn mình bước vào kỷ nguyên mới", cùng với đó là cuộc cải cách tinh gọn với chủ trương "vừa chạy vừa xếp hàng".

Thực tế này đã đẩy Quốc hội vào một giai đoạn với lịch trình làm việc căng thẳng, chạy hết tốc lực để đuổi kịp các chỉ thị của tổng bí thư, các chủ trương, quyết sách đã được Bộ Chính trị chốt.

Chẳng hạn, chủ trương nghiên cứu bỏ cấp huyện đã được Đảng đưa ra hồi tháng 2/2025 ngay thời điểm Quốc hội vừa thông qua Luật tổ chức Chính quyền địa phương, trong đó các chính quyền vẫn 3 cấp : tỉnh – huyện – xã, theo như Hiến pháp.

Nhưng chính vì quyết định của Bộ Chính trị và Ban Bí thư, Quốc hội đã sửa Hiến pháp, và ngay sau đó thông qua Luật Tổ chức Chính quyền địa phương sửa đổi, theo đó chỉ còn hai cấp : tỉnh và xã.

Đáng chú ý, Quốc hội cũng đã thông qua một nghị quyết cho phép Chính phủ được ban hành các nghị quyết sửa đổi luật, một động thái đảo ngược khi từ trước đến nay các nghị quyết chỉ nhằm hướng dẫn thi hành luật.

Việc phải chạy hùng hục để kịp tiến độ với các chủ trương của Đảng và các đề xuất luật của Chính phủ khiến Quốc hội không có đủ thời gian để nghiên cứu các dự thảo luật, để có thể đưa ra quyết định một cách thực chất.

Điều này đã được chính Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phản ánh trong phát biểu tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội vào ngày 14/10/2025 : "Ít nhất cũng phải ba ngày, năm ngày gì đó. Chứ có phải Tề Thiên Đại Thánh đâu mà mới chiều nay gửi, ngày mai nghiên cứu bấm nút thì không thể nào làm được".

Lúc bấy giờ, Phó Chủ nhiệm thường trực Ủy ban Dân nguyện-Giám sát Lê Thị Nga cũng bày tỏ băn khoăn về chất lượng 50 dự án luật trình tại kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa 15. Điều đáng chú ý là tất cả các dự án luật này đều được thực hiện theo thủ tục rút gọn.

Bà Nga nói : "Điều đó có nghĩa là chúng ta không đánh giá tác động chính sách khi trình thông qua, nên chúng tôi rất lo ngại về chất lượng các dự án luật trình lần này, khi thời gian gấp gáp và chúng ta lại lạm dụng thủ tục rút gọn".

Rốt cuộc thì trong kỳ họp thứ 10 kết thúc vào đầu tháng 12, Quốc hội cũng đã thông qua 51 luật, 39 nghị quyết, một khối lượng lập pháp mà có vị đại biểu Quốc hội tự đánh giá là "không thể nói là không phi thường được".

Mặt khác, kết quả này cũng cho thấy Quốc hội ưu tiên thể chế hóa ý chí chính trị của Đảng nhiều hơn là tuân thủ các quy trình lập pháp chuẩn mực, thận trọng.

Điều này khác với quá khứ, khi mà Quốc hội thể hiện cao hơn vai trò giám sát, phản biện của mình.

Chẳng hạn như vào năm 2010, Quốc hội đã nói không với đường sắt cao tốc Bắc-Nam dù trước đó Bộ Chính trị đã tán thành chủ trương.

Giờ đây, các chủ trương lớn như đường sắt cao tốc, nhà máy điện hạt nhân, mục tiêu phát triển đất nước… đều được Quốc hội thông qua nhanh chóng, suôn sẻ.

Tuy nhiên, vị chuyên gia ẩn danh lại cho rằng ông Mẫn vẫn "chưa thể hiện được nhiều".

"Không có bất cứ điều gì khiến ông Mẫn nổi bật, dù là theo hướng tích cực hay tiêu cực, trong việc điều hành các kỳ họp đó. Thực ra thì cũng có quá ít dữ liệu để đánh giá ông ấy", vị này chia sẻ quan điểm.

Dẫu vậy, với các nhà quan sát khác, ông Trần Thanh Mẫn còn được nhớ tới với phong cách chậm rãi, như khi ông cầm giấy đọc thông báo cho phòng kỹ thuật chuẩn bị để đại biểu bấm nút.

Lúc khác, ông nhắc nhở đại biểu khi vào họp ở hội trường thì tránh ngủ gật, sử dụng điện thoại, tránh viết sẵn rồi đọc ở hội trường.

Triển vọng khóa 14

Ông Trần Thanh Mẫn bước vào Đại hội 14 trong tư cách là một trong năm lãnh đạo chủ chốt, đã giữ trọn một nhiệm kỳ ủy viên Bộ Chính trị.

Quan trọng hơn, ông chưa đến 64 tuổi và vẫn đáp ứng tiêu chuẩn về tuổi tác để tái cử, vốn giới hạn ở tuổi 65 đối với ủy viên Bộ Chính trị.

Ông Mẫn là người miền Nam, nên việc ông tiếp tục có mặt trong nhóm lãnh đạo chủ chốt sẽ giúp đảm bảo cơ cấu tỉ lệ vùng miền.

"Khả năng cao là ông Mẫn sẽ ở lại", chuyên gia ẩn danh đánh giá.

Trong nhóm lãnh đạo chủ chốt hiện nay, ông Mẫn có vẻ là người ít thế lực nhất.

Ông không có quyền lực như Tổng bí thư Tô Lâm, một đại tướng công an ; ông không đứng đầu một chính phủ với nhiều lợi ích đan xen từ bộ ngành, địa phương cho tới doanh nghiệp như ông Phạm Minh Chính.

Ông cũng không đại diện cho quân đội, một lực lượng lớn trong chính trị Việt Nam, như Chủ tịch nước Lương Cường.

Vốn chính trị của ông cũng không dày dặn như Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, một người sinh ra ở Hà Tĩnh.

Một số nhà quan sát đánh giá rằng điều này sẽ khiến các đối thủ chính trị không coi ông là mối đe dọa.

Và chính điểm yếu này vô hình trung lại có thể trở thành thế mạnh của ông, cộng thêm xuất thân từ miền Nam, vùng đất đang thiếu đại diện trong nhóm lãnh đạo cao cấp nhất tại Hà Nội.

Tuy nhiên, các tính toán trong các cuộc họp kín của Đảng có thể đã dẫn tới những sắp xếp bất ngờ ngoài hiểu biết của người ngoài cuộc.

Do phương án nhân sự cấp cao của Đảng cộng sản là bí mật nhà nước, người dân sẽ không được biết cho đến khi Đảng công bố chính thức.

Nguồn : BBC, 15/01/2026