Tiêu điểm
Phân tích
Những yếu tố nào sẽ ảnh hưởng đến kết quả của cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của nước Mỹ ?
Đảng Cộng Hòa sẽ phải đối phó với những thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Tất cả bắt đầu từ sự kiện người dân Hòa Kỳ nghĩ như thế nào về Trump và chính quyền của ông, về kinh tế và chiến tranh Iran.
Người Mỹ nghĩ gì về Trump và chính quyền của ông, về kinh tế và chiến tranh Iran ? - Ảnh minh họa
Tính đến đầu tháng 5/2026, tỷ lệ ủng hộ dành cho Tổng thống Donald Trump đã xuống tới mức thấp mới trong nhiệm kỳ thứ hai của ông, dao động từ 34% đến 38% trong các cuộc thăm dò dư luận toàn quốc, trong khi tỷ lệ không tán thành đã vọt lên tới 64%. Những lo ngại ngày càng gia tăng về lạm phát, chi phí sinh hoạt và cuộc xung đột với Iran là những yếu tố chính thúc đẩy đà sụt giảm này. Một số cuộc thăm dò cho thấy tỷ lệ ủng hộ của ông đã giảm mạnh so với các mức cao hơn đạt được vào thời điểm đầu năm.
* Theo cuộc thăm dò của Pew Research Center thực hiện từ 20 đến 26/4, tỉ lệ ủng hộ Tổng thống Trump là 34%, phản ảnh đà sụt giảm liên tục kể từ khi bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai của ông.
* Theo cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos thực hiện từ ngày 24 đến 27/4, tỉ lệ ủng hộ là 34% so với tỉ lệ chống là 64%.
* Theo cuộc thăm dò của New York Times/Polls, tính đến ngày 1/5, 38% ủng hộ, 58% chống.
* Theo cuộc thăm dò của Rasmussen Reports, tính đến 1/5, 43% tán thành, 56% không tán thành.
* Theo NBC News Decision Desk, tính đến 19/4, 37% tán thành, trong đó 50% người trưởng thành bày tỏ thái độ không tán thành mạnh mẽ.
Ai sẽ thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 ? Các cuộc thăm dò và dự đoán.
Hai yếu tố chính ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự thái độ của người dân Mỹ đối với Tổng thống Trump là kinh tế và chiến tranh Iran. Thật vậy, một cuộc thăm dò của CNN cho thấy tỷ lệ ủng hộ đối với cách ông điều hành nền kinh tế đã chạm mức thấp kỷ lục, chỉ đạt 31%. NBC News cho biết 60% người Mỹ không tán thành cách ông xử lý tình hình tại Iran.
Người dân Mỹ cảm nhận như thế nào về cuộc chiến tại Iran ?
Tính đến tháng 4 & 5 năm 2026, đa số người Mỹ (khoảng 53%–61%) phản đối chiến tranh của Hoa Kỳ với Iran; họ coi đây là một sai lầm và ủng hộ các giải pháp ngoại giao. Cuộc xung đột này mang nặng tính đảng phái, với phần lớn người độc lập và hầu hết những người thuộc Đảng Dân Chủ phản đối, trong khi người thuộc Đảng Cộng Hòa lại ủng hộ. Những mối quan ngại chính bao gồm sự an toàn của binh sĩ, nguy cơ dẫn đến một cuộc xung đột kéo dài và "không hồi kết", cùng với phí tổn kinh tế ngày càng gia tăng.
Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy cuộc xung đột này không được lòng công chúng, với mức độ phản đối thường được so sánh với thời Chiến tranh Việt Nam hoặc Chiến tranh Iraq. Nhiều người lo ngại rằng Hoa Kỳ đã và đang can dự quá sâu vào cuộc chiến sẽ khiến giá dầu và xăng và tỉ lệ binh sĩ tử trận và thương vong sẽ tăng cao. Nếu điều này xẩy ra, dân Mỹ sẽ còn phản đối cuộc xung đột mạnh mẽ hơn nữa.
Phần đông người Mỹ tin rằng các hành động quân sự đã không thành công, hoặc còn quá sớm để đưa ra kết luận. Chỉ khoảng 24% tin rằng cuộc xung đột này là xứng đáng với những tổn thất đã bỏ ra.
Người dân Mỹ cảm nhận như thế nào về nền kinh tế Hoa Kỳ ?
Tính đến đầu năm 2026, phần lớn người dân Mỹ có cái nhìn tiêu cực về nền kinh tế, với khoảng 70-75% đánh giá tình hình hiện tại ở mức "chỉ tạm ổn" hoặc "tồi tệ" vì một phần do cuộc chiến đang diễn ra tại Iran, tình trạng lạm phát, cùng chi phí nhà ở và nhu yếu phẩm hàng ngày ở mức cao. Đa số người dân Mỹ đều cảm nhận rằng nền kinh tế đang ngày càng xấu đi, và tâm lý bi quan đã chạm mức cao kỷ lục mới.
Khoảng 70% người Mỹ cho rằng nền kinh tế đang đi xuống, trong đó gần một nửa số người trưởng thành tại Hoa Kỳ (47%) mô tả tình hình hiện tại là "tồi tệ". Mặc dù lạm phát đã hạ nhiệt, người Mỹ vẫn vô cùng lo ngại về mức chi phí đắt đỏ của thực phẩm, nhiên liệu và nhà ở.
Niềm tin của người tiêu thụ đã sụt giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2014, với nhiều người cảm thấy lo ngại về chẳng hạn như tác động của các mức thuế quan và cuộc xung đột tại Iran. Theo Pew Research Center, lần đầu tiên kể từ năm 2010, một số cuộc thăm dò ý kiến cho thấy người Mỹ đang bắt đầu dành sự ưu ái cho Đảng Dân Chủ hơn so với Đảng Cộng Hòa trong vấn đề điều hành nền kinh tế.
Người dân Mỹ cảm nhận như thế nào về hiệu quả lãnh đạo của ông Trump trên cương vị Tổng thống ?
Tính đến đầu tháng 5/2026, dư luận về hiệu quả lãnh đạo trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump đang bị phân cực sâu sa và mang nặng sắc thái tiêu cực. Tỷ lệ ủng hộ ông đã sụt giảm xuống mức thấp kỷ lục mới, thường chỉ dao động quanh ngưỡng giữa 30%. Tỷ lệ phản đối ông hiện ở mức cao (vượt quá 55–60% trong nhiều cuộc thăm dò), chủ yếu xuất phát từ những lo ngại về kinh tế, tình trạng lạm phát, và cuộc chiến đang diễn ra với Iran.
Một cuộc khảo sát của Pew Research Center cho thấy ngày càng ít người Mỹ tin rằng ông Trump đang thực hiện đúng các lời hứa của mình; chỉ có 27% ủng hộ hầu hết các chính sách hiện hành của ông – một sự sụt giảm so với giai đoạn đầu nhiệm kỳ II. Các chính sách thuế quan và đối ngoại của ông đã gây ra những lo ngại về sự ổn định của nền kinh tế.
Cũng theo Pew Research Center, hiện có 41% số người cho biết họ rất hoặc phần nào tin tưởng rằng ông Trump có thể đưa ra những quyết định đúng đắn về chính sách nhập cư; con số này đã giảm so với mức 46% hồi tháng 8 và 53% ngay sau khi ông tái đắc cử vào năm 2024. Khoảng 38% bày tỏ sự tin tưởng vào việc ông Trump sẽ sử dụng lực lượng quân sự một cách khôn ngoan, giảm so với mức 46% hồi mùa hè năm ngoái.
Đa số người Mỹ (56%) cho rằng mức độ đạo đức và sự trung thực tổng thể trong chính quyền liên bang đã sụt giảm trong suốt nhiệm kỳ của ông Trump. Trong khi đó 24% nghĩ rằng không có gì thay đổi và 19% nói rằng mức độ đạo đức của chính quyền đã cải thiện. Trong hai tuần đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, 47% người dân dự đoán rằng mức độ đạo đức và sự trung thực sẽ sụt giảm, trong khi 22% nghĩ rằng không thay đổi và 31% cho rằng nó sẽ gia tăng.
Khi Reuters/Ipsos hỏi những người được khảo sát họ nghĩ thế nào về hướng đi của đất nước, đa số đều tỏ ra vô cùng bi quan. Nói chung, 64% những người Mỹ trưởng thành nghĩ rằng đất nước đi sai hướng (wrong track). Chỉ có 19% nói rằng đất nước đi đúng hướng (right direction) và 17% không có ý kiến hoặc không trả lời câu hỏi. Riêng đối với những người thuộc Đảng Dân Chủ, tỉ lệ đi sai hướng lên tới 90%. Ngược lại, chỉ có 33% những thành viên Cộng Hòa cho là đất nước đi lệch hướng.
Người dân Mỹ cảm nhận như thế nào về Nội các nhiệm kỳ 2 của Trump ?
Dư luận về nội các nhiệm kỳ hai của Donald Trump đang bị chia rẽ sâu sắc theo lằn ranh đảng phái. Thật vậy, tỷ lệ ủng hộ chung dành cho nội các của Tổng thống Trump thường thấp hơn mức ủng hộ dành cho chính ông, hoặc trong một số trường hợp, bám sát mức tín nhiệm công việc của ông (vốn dao động trong khoảng 37%–47%). Trong khi khoảng 83% số người thuộc Đảng Cộng Hòa bày tỏ sự ủng hộ đối với các nhân sự do ông lựa chọn, thì đa số người dân Mỹ (chiếm 52%) lại có cái nhìn thiếu thiện cảm đối với các lựa chọn nhân sự tổng quát của chính quyền này.
Phó Tổng thống JD Vance có tỷ lệ đánh giá tiêu cực là 52%, so với 38% đánh giá tích cực. Các vị trí cấp cao khác - chẳng hạn như Chủ tịch Federal Communications Commission (FCC) Brendan Carr - đã gặp phải làn sóng phản đối, với chỉ có 19% người Mỹ dành cho họ cái nhìn thiện cảm.
Trong khi một số cá nhân như Marco Rubio vẫn duy trì tỷ lệ ủng hộ ròng ở mức cao (43% tán thành / 41% không tán thành), thì những người khác - như cựu Bộ Trưởng An Ninh Nội Địa Kristi Noem - lại rời nhiệm sở với mức độ thiện cảm thấp hơn (38% thiện cảm / 45% không thiện cảm).
Mặc dù tỷ lệ biến động nhân sự thấp hơn (20%) so với nhiệm kỳ đầu tiên (35%), nội các của ông vẫn có tỷ lệ biến động cao hơn so với các nhiệm kỳ tổng thống thứ hai khác, góp phần tạo nên sự bất ổn.
Theo các nhà phê bình, nội các của Trump trong nhiệm kỳ II thiếu hụt về năng lực chuyên môn vì xu hướng của Trump ưu tiên chọn người trung thành hơn là năng lực thực tế trong các quyết định bổ nhiệm nhân sự.
Nói tổng quát, sự ủng hộ của công chúng dành cho chính quyền đã gặp nhiều thách thức. Tỷ lệ tán thành liên tục sụt giảm qua suốt năm 2025 qua đến năm 2026, và tụt xuống mức 37%–40% trong một số cuộc thăm dò dư luận mới.
Cả hai Đảng nghĩ gì về cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ?
Tính đến đầu tháng 5/2026, Đảng Dân Chủ đang cảm thấy vô cùng hăng hái và lạc quan ; họ nắm giữ lợi thế đáng kể-lên tới 10 điểm (đạt 50%, so với 40% của Đảng Cộng Hòa) trong một số cuộc thăm dò dư luận và đang nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ từ phía cử tri. Ngược lại, Đảng Cộng Hòa đang phải chuẩn bị tinh thần cho một mùa bầu cử giữa nhiệm kỳ "khốc liệt", chủ yếu do tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Trump đang ở mức thấp cùng những lo ngại về tình hình kinh tế.
Xu hướng lịch sử cho thấy đảng cầm quyền thường bị mất ghế ở Quốc hội. Đảng Dân Chủ có cơ hội giành quyền kiểm soát Hạ Viện, với một số chuyên gia dự đoán rằng họ có thể đạt được những bước tiến ngang ngửa với thành quả đạt được vào năm 2018. Những chiến thắng gần đây tại New Jersey và Virginia, cùng với màn thể hiện ấn tượng trong các cuộc bầu cử đặc biệt, đã giúp Đảng Dân Chủ củng cố thêm niềm tin.
Đảng Cộng Hòa đang chuẩn bị tinh thần cho những thất bại tiềm tàng và nghiêm trọng. 2026 thường được mô tả là năm của "làn sóng" ủng hộ Đảng Dân Chủ. Mặc dù một số nỗ lực phân chia lại khu vực bầu cử đã mang lại lợi thế cho Cộng Hòa, bối cảnh chính trị tổng thể có thể lấn át những lợi thế này.
Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026-trong đó toàn bộ 435 ghế Hạ viện và một phần ba số ghế Thượng Viện – 33 thượng nghị sĩ - sẽ được bầu lại. Những xu hướng trên đây sẽ ảnh hưởng mạnh mẽ đến cuộc bầu cử vào ngày thứ Ba, 3/11/2026 sắp tới.
Nguyễn Quốc Khải
Nguồn : Việt Báo, 04/05/2026
Tham khảo :
* Steven Shepard, Jocelyn Kiley, Andy Cerda, Ted Van Green and Shanay Gracia, "Trump Loses Ground on Several Personal Traits as Approval Rating Slips", Pew Research Center, May 1, 2026.
* Ben Kellerman, "Trump's approval ratings have sunk. See where he stands across issues", Reuters, May 1, 2026.
* Ruth Igielnik, "Disapproval of Trump Hits Highest Level of His Second Term", New York Times, April 23, 2026.
* Ipsos, "President Trump Approval Rating", April 30, 2026.