Giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang tại Gyeongju, Hàn Quốc, vào tháng 10 - Jintak Han/The Washington Post

Keith Riggin, người từng đứng đầu văn phòng CIA tại Bắc Kinh và sau này trở thành cố vấn cho các công ty Mỹ về mối đe dọa tình báo Trung Quốc, kể rằng ông từng đưa ra một lời cảnh báo đơn giản cho các giám đốc điều hành Mỹ về những phụ nữ xinh đẹp có thể tiếp cận họ ở Bắc Kinh : "Các vị không trở nên đẹp trai hơn chỉ vì đến một nơi như Trung Quốc đâu".

Nhưng các giám đốc điều hành và quan chức chính phủ hàng đầu của Mỹ thường rất kiêu ngạo, Riggin nói. Họ phớt lờ những lời cảnh báo và đôi khi nghĩ rằng các quy tắc an ninh không áp dụng cho mình. Chính điều đó có thể biến họ thành những mục tiêu dễ dàng cho các thủ đoạn ngày càng tinh vi của cơ quan tình báo Trung Quốc, tức Bộ An ninh Quốc gia (MSS).

Jensen Huang, đồng sáng lập hãng sản xuất chip trị giá hàng nghìn tỷ đô la Nvidia, dường như là người Mỹ nổi bật nhất cho đến nay rơi vào bẫy tình của MSS. Khoảng hai năm trước, ông đã bị cuốn vào một mối quan hệ tình ái với một người được cho là điệp viên của MSS tên Alice Huang. Nhưng ông không phải là người đầu tiên. Riggin nói với tôi rằng ông biết ít nhất 20 người khác cũng từng là nạn nhân của những chiến dịch tương tự.

Vụ Nvidia đã làm chấn động giới tình báo vì một số lý do. Các quan chức Mỹ đã điều tra những giao dịch của Trung Quốc với công ty này trong ít nhất hai năm, theo một quan chức được thông báo về vụ việc. Tổng thống Donald Trump thậm chí đã được cảnh báo về điểm yếu của Jensen Huang khoảng một năm trước, theo tờ New York Times. Còn Ngoại trưởng Marco Rubio đã giúp phổ biến một cảnh báo liên ngành về vụ việc này vào mùa xuân vừa qua.

Nhưng tại sao phía Mỹ lại chậm trễ như vậy ? Đó là một câu hỏi nhức nhối. Tại sao không có nhiều hành động được thực hiện sớm hơn để ngăn chặn điều mà các cựu quan chức tình báo nói với tôi là một vụ khai thác tình báo "kép" của Trung Quốc thông qua mối quan hệ giữa Alice Huang và Jensen Huang ? Bằng chứng cho thấy MSS đang vận hành cả một chiến dịch chuỗi cung ứng để có được những con chip quý giá của Nvidia, đồng thời tiến hành một chiến dịch gây ảnh hưởng nhằm định hình chính sách công nghệ của chính quyền Mỹ.

Càng xem xét kỹ vụ việc, những bí ẩn càng trở nên khó hiểu. Tại sao Trump vẫn duy trì quan hệ thân thiết với Huang ngay cả sau khi đã được cảnh báo ? Tại sao FBI không cung cấp cho Huang một "bản tóm tắt phòng thủ" về các mối liên hệ tình báo của bạn gái ông nếu, như các báo cáo đã công bố cho thấy, ông không hề biết về mối liên hệ của cô với MSS ? Phải chăng FBI dưới thời Kash Patel đã quá bận rộn với chương trình nghị sự chính trị của Trump đến mức không quyết liệt truy quét các chiến dịch tình báo của Trung Quốc ?

Đây là câu hỏi khiến các chuyên gia về Trung Quốc tại CIA và FBI đau đầu : một cuộc điều tra tình báo đã thu thập được thông tin cho thấy một người bạn quyền lực của Trump đang có quan hệ tình ái với một người bị tình nghi là điệp viên Trung Quốc, nhưng tiến trình điều tra lại bị đình trệ. Tại sao ?

Huang dường như cho rằng mình là người không thể bị đụng đến. Hơn một năm trước, tờ New York Times công bố một bức ảnh chụp ông cùng Alice Huang trong một quán bar ở Đài Bắc, Đài Loan vào tháng 06/2024, và một bức ảnh khác chụp hai người vào tháng 05/2025 tại một triển lãm thương mại ở Đài Bắc. Cả hai bức ảnh đều đã được đăng tải trên mạng. Khi đó, Nvidia đang bán các con chip tiên tiến cho một công ty có trụ sở tại Singapore tên là Megaspeed, nơi Alice Huang làm việc và là công ty được tách ra từ một công ty trò chơi Trung Quốc. Nhưng dường như hồi chuông cảnh báo chưa hề vang lên trong ban điều hành Nvidia.

Công chúng luôn thích thú với một vụ bê bối gián điệp hấp dẫn, đặc biệt khi nó liên quan đến tình dục. Tờ New York Post nhanh chóng giật tít "Huang Huang Bang Bang" vào thứ Hai, sau khi người đứng đầu Nvidia công khai xin lỗi vợ, gia đình và công ty của mình. Nhưng vụ việc này còn nghiêm trọng hơn thế, bởi nó liên quan đến công nghệ trí tuệ nhân tạo – một trong những bí mật an ninh quốc gia quý giá nhất của nước Mỹ – và một vị tổng thống đã thúc đẩy quan hệ gần gũi hơn với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, người mà ông có thói quen gọi là "bạn của tôi", đúng vào thời điểm Trung Quốc đang đặt ra mối đe dọa ngày càng lớn về quân sự và tình báo.

Trump đã xem nhẹ vai trò của Jensen Huang trong vụ bê bối. "Tôi chỉ nghĩ ông ấy là một người rất đáng kính. Ý tôi là, ông ấy rất tuyệt. Ông ấy đã xây dựng một công ty tuyệt vời, một công ty của nước Mỹ… Và tôi tin rằng ông ấy sẽ ổn thôi", Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng vào thứ Hai.

Trump khẳng định ông không nhớ đã được báo cáo về vụ việc này một năm trước, như các bản tin cho biết, hay vào thời điểm ông đưa Huang cùng đến Bắc Kinh để tham dự hội nghị thượng đỉnh với Tập hồi tháng 5. Nhưng ông nói rằng gần đây : "Tôi đã hỏi ông ấy câu hỏi đó : ‘Anh có biết cô ta là gián điệp không’ ? Ông ấy đáp, ‘Tôi không hề biết cô ta là gián điệp’, và tôi thực sự tin ông ấy". Có vẻ như với Trump, vụ án này đã khép lại.

Cuộc chạm trán của Nvidia với một người bị tình nghi là điệp viên MSS cho thấy rằng, sau gần hai thập kỷ Trung Quốc tiến hành các chiến dịch tình báo ngày càng quyết liệt nhắm vào Mỹ, nhiều quan chức chính phủ và lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu của Mỹ vẫn chưa hiểu đúng về MSS. Nhưng tôi đã có cơ hội tìm hiểu lịch sử đó khi nghiên cứu cho cuốn tiểu thuyết sắp ra mắt, "Burning Red", lấy cảm hứng từ một chiến dịch của MSS vào năm 2010 và 2011, chiến dịch đã phá nát mạng lưới gián điệp của CIA tại Trung Quốc. Một cựu quan chức nói với tôi rằng cuối cùng Bắc Kinh đã bắt giữ và tiêu diệt hơn 80 công dân Trung Quốc làm việc cho CIA.

MSS đã phát triển từ một cơ quan hoạt động thận trọng, nổi tiếng với việc sàng lọc điều mà các quan chức của họ gọi là "một ngàn hạt cát" để tìm kiếm những mẩu thông tin nhỏ nhặt, thành một cơ quan hung hăng, sẵn sàng chấp nhận rủi ro và dám thực hiện những chiến dịch phô trương không thua kém bất cứ điều gì KGB của Liên Xô từng làm. Việc họ nhắm mục tiêu vào nước Mỹ càng gia tăng sau năm 2005 khi, theo lời các cựu quan chức Mỹ từng trò chuyện với tôi, MSS đã bí mật xem Mỹ là kẻ thù chính của mình.

Bẫy tình luôn là một chiến thuật ưa thích của Trung Quốc. Trong một vụ án hồi những năm 1990 có mật danh "Parlor Maid" (Cô hầu gái), FBI tưởng rằng họ đã chiêu mộ được một điệp viên Trung Quốc tên Katrina Leung. Nhưng Leung lại quyến rũ hai người phụ trách FBI của mình và âm thầm tuồn các bí mật của cơ quan cho phía Trung Quốc – câu chuyện được tiết lộ trong cuốn sách năm 2011 mang tên "Tiger Trap : America’s Secret Spy War with China" (Bẫy Hổ : Cuộc chiến gián điệp bí mật của nước Mỹ với Trung Quốc) của tác giả David Wise.

Các cựu sĩ quan tình báo thực ra đã cảnh báo về mối nguy này. Sau khi rời CIA, Riggin và Rudy Guerin – cựu giám đốc bộ phận phản gián Trung Quốc của FBI – đã đồng sáng lập một công ty tư vấn có tên Pamir, chuyên cố vấn cho các công ty Mỹ về những mối đe dọa gián điệp doanh nghiệp tại Trung Quốc. "Chúng tôi đã tóm tắt tình hình cho rất nhiều giám đốc điều hành", Guerin nói với tôi. "Nhưng đa số đều không coi trọng mối đe dọa này".

Guerin nhớ lại cách phía Trung Quốc dường như đã nhắm mục tiêu vào một giám đốc điều hành người Mỹ trong chuyến thăm Bắc Kinh. Khi người đàn ông này đến trung tâm thể hình của khách sạn, một cô gái Trung Quốc trẻ trung, hấp dẫn trên chiếc xe đạp tập bên cạnh bắt đầu trò chuyện với ông bằng tiếng Anh trôi chảy. Ngày hôm sau, cô quay lại, vẫn háo hức trò chuyện. Sang ngày thứ ba, người ngồi trên chiếc xe đạp tập gần đó lại là một chàng trai trẻ hấp dẫn. Phía Trung Quốc luôn thử mọi góc độ, Guerin nói.

"Trước khi một giám đốc điều hành hàng đầu như Jensen Huang bước vào một thành phố, người Trung Quốc đã chuẩn bị sẵn một kế hoạch tác chiến để xem sẽ tấn công ông ấy như thế nào", Guerin giải thích. Nếu một điệp viên có thể tiếp cận ở cự ly gần, điều đó sẽ giúp cơ quan tình báo tín hiệu của Trung Quốc, được gọi là 3PLA, cài đặt các thiết bị có thể đánh cắp dữ liệu từ điện thoại di động hoặc máy tính xách tay.

Nghề gián điệp đang cạnh tranh với mại dâm để giành danh hiệu nghề nghiệp lâu đời nhất thế giới. Các cơ quan tình báo đôi khi tìm cách hối lộ hoặc tống tiền mục tiêu của mình. Nhưng đối với các tỷ phú điều hành công ty, dường như chỉ cần dựa vào những đặc điểm muôn thuở của con người như dục vọng, thói hư vinh và sự kiêu ngạo mù quáng.

David Ignatius

Nguyên tác : "The Nvidia Spy Scandal Was Hiding in Plain Sight", The Washington Post, 10/11/2026

Nguyễn Thị Kim Phụng biên dịch

Nguồn : Nghiên cứu quốc tế, 12/11/2026

-----------------------------

David Ignatius là chuyên gia bình luận của tờ Washington Post.