Hun Sen tung bản ghi âm cuộc trò chuyện riêng khiến Thủ tướng Thái Lan bẽ bàng

BBC, 18/06/2025

Thủ tướng Thái Lan Paetongtarn Shinawatra đã tổ chức cuộc họp báo khẩn để giải thích về đoạn ghi âm cuộc trò chuyện giữa bà và lãnh tụ Hun Sen của Campuchia bị rò rỉ trên mạng xã hội.

Đoạn ghi âm giữa Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen và Thủ tướng Thái Lan Paetongtarn Shinawatra đã được đăng trên trang Facebook của ông Hun Sen

Đoạn ghi âm dài 9 phút, được lan truyền trên mạng xã hội vào sáng 18/6, đã gây phản ứng mạnh trong dư luận Thái Lan.

Đoạn ghi âm gây xôn xao vì nó cho thấy mối quan hệ rất thân thiết giữa ông Hun Sen và nữ thủ tướng Thái Lan, khi bà Paetongtarn gọi ông Hun Sen là "bác Hun Sen" (Uncle Hun Sen) và tự xưng là "cháu".

Bà Paetongtarn còn gọi Tư lệnh Quân khu 2 của quân đội Thái Lan - Trung tướng Boonsin Padklang - là "phe đối lập" để trấn an ông Hun Sen vì ông Hun Sen nổi giận trước những phát ngôn của vị tướng này.

Bà Paetongtarn và ông Hun Sen sau đó đều thừa nhận đoạn ghi âm là có thật và cuộc trò chuyện đã diễn ra vào Chủ nhật, ngày 15/6.

Ông Hun Sen nói ông đã chủ động ghi âm lại cuộc trò chuyện để tránh những hiểu lầm có thể xảy ra và đã chia sẻ đoạn băng này cho 80 người trong chính quyền.

Sau khi thủ tướng Thái Lan phản ứng rằng hành động rò rỉ đoạn ghi âm lên mạng xã hội là "thiếu chuyên nghiệp về mặt chính trị" và nói sẽ không còn cuộc trò chuyện riêng nào nữa với lãnh đạo Campuchia, thì vào chiều 18/6, ông Hun Sen đã tung toàn bộ đoạn hội thoại dài 17 phút lên trang Facebook của mình.

Đoạn ghi âm có nội dung gì ?

Trong đoạn ghi âm cuộc trò chuyện giữa bà Paetongtarn và ông Hun Sen, bà Paetongtarn bắt đầu bằng việc hỏi thăm sức khỏe vị lãnh tụ Campuchia : "Dạo này bác thế nào ? Bác có khỏe không ạ ?"

Việc Thủ tướng Paetongtarn sử dụng ngôn ngữ thân mật xuất phát từ mối quan hệ đặc biệt giữa gia đình Hun Sen và gia đình Shinawatra. Ông Thaksin Shinawatra, cha bà Paetongtarn, có mối quan hệ thân thiết với Hun Sen từ hàng chục năm qua. Trong thời gian Thaksin lưu vong, Hun Sen đã tiếp đãi Thaksin như thượng khách tại Phnom Penh.

Ngay từ đầu cuộc điện đàm vừa qua, Paetongtarn nói rằng bà tin cả bà và ông Hun Sen đều mong muốn hòa bình cho hai quốc gia. Bà nói rằng bà không muốn ông Hun Sen để tâm vào những lời nói của "Tư lệnh Quân khu 2" của Thái Lan vì ông này "thuộc phe đối lập".

"Cháu không muốn bác nghe những người đứng về phe đối lập. Khi bác nghe phía bên đó, như Tư lệnh Quân khu 2, họ đều là phe đối lập hết. Và cháu không muốn bác cảm thấy khó chịu hay giận dữ, vì thật ra đó không phải là ý định của chính phủ", bà giải thích với ông Hun Sen qua đoạn ghi âm được phát tán trên mạng.

"Bởi vì bây giờ họ muốn tỏ ra cứng rắn. Họ sẽ nói những điều không có lợi cho đất nước. Nhưng điều mà chúng ta thực sự mong muốn là hòa bình như trước khi xảy ra các cuộc đụng độ ở biên giới", bà nói thêm.

Nữ thủ tướng Thái Lan tỏ ra mềm mỏng với ông Hun Sen, nhân vật quyền lực nhất Campuchia, khi nói lời xin lỗi vì những hiểu lầm về việc Thái Lan muốn ngưng cung cấp điện cho Campuchia và chia sẻ rằng :

"Xin hãy thông cảm cho cháu, vì ngay lúc này, người dân Thái Lan đang đuổi cháu sang làm thủ tướng Campuchia rồi", bà Paethongtarn chuyển lời đến ông Hun Sen qua phiên dịch, rồi nói thêm rằng, "Nếu bác cần gì cứ nói với cháu, cháu sẽ lo liệu".

Sau đó, ông Hun Sen trả lời lại bằng tiếng Khmer, ngôn ngữ chính của Campuchia, trong đoạn ghi âm, xưng là "bác" và gọi bà Paetongtarn là cháu :

"Bước đầu tiên là muốn biên giới mở lại bình thường như trước khi xảy ra đụng độ", và giải thích thêm rằng việc đóng cửa biên giới là do phía Thái Lan khởi xướng trước, nên nếu Thái Lan hủy lệnh đó, phía Campuchia cũng sẵn sàng làm theo và mở lại biên giới bình thường.

"Bác hiểu, bác thông cảm, nhưng bác không thể đánh đổi lợi ích quốc gia của đất nước mình vì mối quan hệ cá nhân, vì điều này liên quan đến danh dự của Campuchia. Tại sao Campuchia phải đàm phán để mở cửa khẩu ? Chính bên cháu tự đóng thì hãy tự giải quyết lấy", Chủ tịch Thượng viện Hun Sen nói trong cuộc điện đàm.

"Bác rất thất vọng về việc xảy ra bất đồng ở cửa khẩu. Phía Campuchia đã cố gắng làm theo yêu cầu của phía Thái Lan... Phía bác đã lui quân, đã điều chỉnh lực lượng, vậy mà phía Thái Lan vẫn tiếp tục dùng chuyện cửa khẩu để gây áp lực", ông Hun Sen nói thêm, được phiên dịch lại.

Ông cũng nhấn mạnh thêm rằng nếu phía Thái Lan hủy lệnh đóng cửa khẩu, phía Campuchia sẽ dỡ bỏ lệnh cấm đối với hàng nông sản, trái cây.

Thủ tướng Paetongtarn giải thích gì ?

Trong cuộc họp báo khẩn vào chiều ngày 18/6, bà Paetongtarn giải thích rằng bà muốn tìm hiểu lý do tại sao ông Hun Sen tức giận với bài trả lời phỏng vấn trước đó của vị Tư lệnh Quân khu 2, Trung tướng Boonsin Padklang, nên cách gọi "phe đối lập" chỉ là một kỹ thuật đàm phán, nhằm xoa dịu tình hình, tránh leo thang căng thẳng.

"Trước hết tôi đã cố gắng tìm hiểu vì sao ông ấy bức xúc về việc này. Và đây là kỹ thuật đàm phán phía sau hậu trường - một cuộc trò chuyện riêng qua điện thoại, lẽ ra không nên bị tiết lộ ra bên ngoài. Cách nói như vậy là một phần của chiến thuật đàm phán", bà giải thích trước truyền thông.

Thủ tướng Thái Lan tái khẳng định mục đích cuộc trò chuyện là nhằm duy trì hòa bình và chủ quyền quốc gia, bảo đảm quyền lợi của nhân dân Thái Lan, nói rằng cuộc trao đổi diễn ra "nhẹ nhàng, mềm mỏng".

Người đứng đầu nội các nói thêm rằng khi nói chuyện riêng, bà gọi ông Hun Sen là "bác" và xưng là "cháu" điều này giống như cách bà thường gọi những người lớn tuổi trong nội các Thái Lan, những người từng làm việc với cha bà trước đây.

Bà cho biết nội dung chính của cuộc trao đổi là việc mở lại một cửa khẩu biên giới giữa hai nước. Đề xuất của bà là hai bên mở cửa khẩu cùng lúc nhưng ông Hun Sen đã từ chối.

"Cuộc trao đổi diễn ra bình thường. Trong lúc nói chuyện, tôi chưa rõ về kế hoạch của quân đội, nhưng tôi đề xuất mở cửa khẩu và nói rằng : 'Chúng ta cùng mở được không ? Như vậy sẽ thể hiện tinh thần hòa bình bằng cách bắt tay và mở cửa cùng lúc.'

"Nhưng ông ấy đã từ chối. Tôi nói tiếp : 'Tại sao lại không ? Thái Lan sẵn sàng. Chúng tôi không có hành động nào thù địch hay chống đối.'

"Tôi cố gắng để ông ấy cảm nhận rằng chúng ta không có hành động gì mang tính khiêu khích. Nhưng ông ấy vẫn khăng khăng rằng Thái Lan phải mở cửa khẩu trước, còn Campuchia sẽ mở sau đó năm tiếng. Ông ấy nói : 'Tôi xin giữ lời hứa, vì danh dự của một người đàn ông'".

Bà Paetongtarn cho biết bà chưa đồng ý ngay với đề xuất của ông Hun Sen, mà cần tham khảo ý kiến Bộ Quốc phòng và sẽ đưa ra câu trả lời vào ngày hôm sau, trong cuộc họp ngày 16/6.

Trung tướng Boonsin Padklang, Tư lệnh Quân khu 2, người được nhắc đến trong đoạn ghi âm và bị bà Paetongtarn gọi là "phe đối lập" sau đó đã lên tiếng.

Báo The Nation dẫn lời ông Boonsin cho biết Thủ tướng Paetongtarn Shinawatra đã gọi điện cho ông để giải thích rõ về cuộc trò chuyện giữa bà với ông Hun Sen. Tướng Boonsin đã đáp lời nữ thủ tướng : "Tôi không có vấn đề gì đâu, tôi hiểu cả".

Ông cho biết thêm rằng bà Paetongtarn đã cảm ơn ông vì đã hiểu cho bà. Vị tướng cũng khẳng định trước truyền thông rằng ông không hề có ác cảm gì về chuyện này và chỉ tập trung lo cho đất nước và lợi ích của nhân dân.

Các nhà quan sát cho rằng nội bộ Thái Lan dường như đang có vấn đề và trong những giai đoạn như vậy, mối quan hệ thân thiết giữa gia tộc Hun và Shinawatra trở thành "con bài" cho các phe đối lập nhắm vào.

"Ông Thaksin là một nhân vật gây nhiều tranh cãi. Phe bảo hoàng bảo thủ không tin tưởng ông Thaksin và họ từ lâu đã cáo buộc ông ta đặt lợi ích kinh doanh cá nhân và mối quan hệ thân thiết với gia đình Hun Sen của Campuchia lên trên lợi ích quốc gia Thái Lan. Họ cho rằng ông ta đã quá nhân nhượng trong các vấn đề biên giới với Campuchia, vốn từng dẫn đến các cuộc đụng độ nghiêm trọng hơn 15 năm trước, khiến nhiều người thiệt mạng ở cả hai bên.

"Hiện tại, chính phủ Thái Lan do Đảng Pheu Thai của Thủ tướng Paetongtarn dẫn dắt đang đối mặt với những cáo buộc tương tự, đặc biệt liên quan đến đảo Koh Kood ở miền đông, một khu vực sát biên giới Campuchia, cũng như một số điểm tranh chấp khác dọc biên giới. Trong bối cảnh chính trị căng thẳng và những lời chỉ trích gia tăng, lực lượng quân sự hai bên trở nên đặc biệt nhạy cảm. Không bên nào muốn bị xem là nhượng bộ hay mất cảnh giác. Họ theo dõi sát mọi động thái của đối phương và điều đó dễ dẫn đến đụng độ khi một bên cho rằng bên kia đã vượt quá giới hạn cho phép", phóng viên thường trú của BBC tại Bangkok, ông Jonathan Head, nói với BBC News Tiếng Việt.

Phó Giáo sư Dulyapak Preecharush, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Châu Á, Đại học Thammasat (Thái Lan), cũng nói trước truyền thông Thái Lan rằng năng lực lãnh đạo của chính phủ Thái Lan đang bị nghi ngờ.

Sau khi đoạn ghi âm được tung lên mạng, lãnh đạo phe đối lập Thái Lan Natthaphong Ruengpanyawut đã kêu gọi Thủ tướng Paetongtarn đệ trình việc giải tán quốc hội để ngăn đảo chính, cho rằng việc gọi quân đội là "phe đối lập" là không phù hợp với cương vị lãnh đạo.

"Tôi kỳ vọng bà Paetongtarn, trên cương vị thủ tướng Thái Lan, sẽ trao đổi với lãnh đạo nước láng giềng với sự chín chắn và phẩm giá của một nhà lãnh đạo, nhằm giải quyết vấn đề chung, chứ không phải giao tiếp với tư cách cháu gái của nhà lãnh đạo nước láng giềng để xử lý các vấn đề chính trị cá nhân", ông Natthaphong, Chủ tịch Đảng Nhân dân (Phak Prachachon), nói.

"Điều không nên phát ra từ miệng của một nhà lãnh đạo Thái Lan chính là việc truyền đạt cho lãnh đạo nước láng giềng rằng quân đội Thái Lan là phe đối lập với cả chính phủ Thái Lan và Campuchia, trong khi chính bà Paetongtarn trước đó đã nhiều lần công khai tuyên bố rằng chính phủ đã giao cho quân đội quyết định việc mở hay đóng các cửa khẩu biên giới và giữa quân đội với chính phủ không hề có bất hòa nào".

Đảng lớn rút khỏi liên minh cầm quyền của bà Paetongtarn

Vụ rò rỉ bản ghi âm cuộc điện đàm đang gây ra những hậu quả chính trị nặng nề cho Thủ tướng Paetongtarn Shinawatra.

Đảng Bhumjaithai (BJT), đảng lớn thứ hai trong chính phủ của bà Paetongtarn, đã rút lui khỏi liên minh chính phủ sau khi đoạn ghi âm giữa bà và ông Hun Sen bị phát tán.

Đảng này viết trong một thông cáo được phát đi vào ngày 18/6 :

"Đoạn hội thoại giữa bà Paetongtarn Shinawatra, Thủ tướng Thái Lan và ngài Samdech Hun Sen, đã ảnh hưởng đến chủ quyền, lãnh thổ và lợi ích của Thái Lan cũng như quân đội Thái, như người dân đã biết.

"Đảng Bhumjaithai xin thông báo rằng ban điều hành (ban chấp hành) đảng đã họp xem xét vấn đề này và nhất trí thông qua nghị quyết : Đảng Bhumjaithai quyết định rút khỏi liên minh cầm quyền. Tất cả các bộ trưởng thuộc Đảng Bhumjaithai sẽ từ chức khỏi vị trí bộ trưởng, có hiệu lực từ ngày 19 tháng 6 năm 2025.

"Đảng Bhumjaithai kêu gọi bà Paetongtarn Shinawatra, Thủ tướng, phải chịu trách nhiệm về việc khiến Thái Lan đánh mất danh dự và niềm tự hào của quốc gia, của nhân dân và của quân đội.

"Đảng Bhumjaithai sẵn sàng cùng với người dân Thái Lan ủng hộ quân đội và các quan chức đang thực hiện nhiệm vụ bảo vệ và giữ gìn chủ quyền, lãnh thổ và lợi ích của Thái Lan, bằng mọi cách", thông cáo nêu.

Trên thực tế, Đảng Bhumjaithai đã có sẵn mâu thuẫn gay gắt với Thủ tướng Paetongtarn Shinawatra về quyền kiểm soát Bộ Nội vụ và một số vấn đề khác, trước khi xảy ra những căng thẳng gần đây giữa Thái Lan và Campuchia. Theo Bangkok Post, lãnh đạo Bhumjaithai Anutin Charnvirakul đã mất kiên nhẫn khi bị gây áp lực phải từ bỏ quyền kiểm soát Bộ Nội vụ đầy quyền lực.

Bộ Nội vụ, cơ quan phụ trách quản lý cấp tỉnh, an ninh nội bộ và phân bổ ngân sách cho chính quyền địa phương, được xem là một trong những bộ có ảnh hưởng nhất trên chính trường Thái Lan, nhất là trong các kỳ bầu cử.

Dù mâu thuẫn đã có trước, nhưng việc Đảng Bhumjaithai ra thông cáo trong đó nêu vấn đề cuộc điện đàm, nhấn mạnh lập trường "ủng hộ quân đội" bảo vệ chủ quyền, và thời điểm ra thông cáo ngay giữa cao trào của vụ bê bối điện đàm, cho thấy rằng họ đã tận dụng vụ rò rỉ này như một cái cớ cho việc rút khỏi liên minh.

Giới quan sát nhận định trước mặt bà Paetongtarn vẫn còn nhiều sóng gió.

Nguồn : BBC, 18/06/2025

********************************

Người Campuchia xuống đường ủng hộ cha con Hun Sen, thách thức Thái Lan

BBC, 18/06/2025

Hàng ngàn người Campuchia đã tham gia một cuộc tuần hành do nhà nước tổ chức tại Phnom Penh vào 18/6 để ủng hộ chính phủ trong tranh chấp biên giới với Thái Lan.

Người dân Campuchia tham gia cuộc tuần hành do nhà nước tổ chức tại Phnom Penh vào ngày 18/6/2025

Hai nước láng giềng có chung đường biên giới đất liền dài khoảng 800 km, một phần trong số đó chưa được phân định rõ ràng - bao gồm các ngôi đền cổ Preah Vihear mà cả hai bên đã tranh chấp trong nhiều thập kỷ.

Cuộc tuần hành diễn ra chỉ vài ngày sau khi các quan chức tổ chức đàm phán tại thủ đô Phnom Penh nhằm xoa dịu căng thẳng, theo hãng tin Reuters.

Mặc dù các cuộc đàm phán không đi đến kết luận cuối cùng, cả hai bên đều cam kết tiếp tục đối thoại.

Những người tuần hành đã hô vang khẩu hiệu, vẫy cờ Campuchia và cầm ảnh Thủ tướng Hun Manet cùng cha ông, Hun Sen, vị cựu thủ tướng có ảnh hưởng bao trùm.

Các nhà sư và sinh viên cũng tham gia cuộc mít tinh, do Phó Thủ tướng Hun Many, em trai của Thủ tướng Hun Manet, dẫn đầu.

"Đất của Campuchia ! Chúng ta sẽ không lấy đất của người khác, chúng ta giữ đất của mình !", một số người hô vang.

Vào 18/6, Bộ Quốc phòng Campuchia cho biết Thái Lan một lần nữa vi phạm chủ quyền của nước này.

Tuyên bố cho biết : "Thái Lan đã tăng cường các hoạt động trong khu vực, bao gồm phóng các thiết bị bay không người lái, đào hào và triển khai quân đội dọc biên giới".

Thái Lan bác bỏ cáo buộc này.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Thái Lan Nikorndej Balankura nói: "Những chiến hào này nằm hoàn toàn trong lãnh thổ có chủ quyền của Thái Lan, và do đó, chúng tôi bác bỏ mọi cáo buộc rằng chúng tôi đã vi phạm Bản ghi nhớ 2000".

Ông Balankura đề cập đến một biên bản ghi nhớ được ký năm 2000 nhằm giải quyết các tranh chấp biên giới giữa hai nước.

"Thái Lan không tăng cường các hoạt động trong khu vực dọc biên giới", ông nói thêm.

Cùng thời điểm người dân Campuchia xuống đường ủng hộ chính quyền, hôm 18/6, ông Hun Sen viết trên trang Facebook cá nhân dẫn lại lời con trai Hun Many rằng buổi tuần hành này là một thông điệp cho thấy "khi Campuchia bị đe dọa, người Khmer sẽ không giữ im lặng nếu có bất kỳ sự sỉ nhục đến sự tự hào và phẩm giá của đất nước và con người Campuchia".

Bốn cha con nhà Hun Sen (từ trái sang phải) : Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Công vụ Hun Many (con trai út), Thủ tướng Hun Manet (con trai cả), Chủ tịch Thượng viện Hun Sen (cha), Cục trưởng Cục Tình báo Quân đội Hoàng gia Hun Manith (con trai giữa). Lưu ý là ông Hun Sen còn cô con gái em của Hun Many nữa, nhưng xét trong số con trai thì Hun Many là út - Facebook của Chủ tịch Thượng viện Hun Sen

Căng thẳng chưa hạ nhiệt

Mặc dù cả hai chính phủ đã cam kết xoa dịu làn sóng chủ nghĩa dân tộc và giải quyết vấn đề thông qua đối thoại, Bangkok đã siết chặt biên giới và không loại trừ khả năng cắt nguồn cung cấp điện cho nước láng giềng.

Phnom Penh tuyên bố sẽ ngừng mua điện, băng thông internet và các sản phẩm của Thái Lan. Lãnh đạo nước này cũng đã ra lệnh cho các đài truyền hình địa phương không chiếu phim Thái.

Cuối tuần trước đó, Campuchia cho biết họ đã đưa vấn đề tranh chấp ra Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) một lần nữa. Thái Lan đã nhiều lần nói rằng họ không công nhận quyền tài phán của tòa này và sẽ chỉ sử dụng các cơ chế song phương.

Hai bên dự kiến có cuộc họp tiếp theo vào tháng Chín.

Campuchia đã hai lần thành công trong việc tìm kiếm các phán quyết của ICJ, vào năm 1962 về quyền sở hữu ngôi đền Hindu Preah Vihear thế kỷ 11 đang tranh chấp và vào năm 2013, sau khi nước này tìm cách làm rõ quyền tài phán đối với vùng đất xung quanh ngôi đền.

Căng thẳng đã leo thang vào năm 2008 liên quan đến Preah Vihear, dẫn đến các cuộc giao tranh trong vài năm, khiến mỗi bên có khoảng 20 người chết. Một số họ tử vong khi hai nước pháo kích vào nhau trong vòng một tuần vào năm 2011.

Hai nước đã tranh chấp chủ quyền trong hơn một thế kỷ tại các điểm chưa được phân định dọc theo đường biên giới chung, được Pháp lập bản đồ vào năm 1907 khi Campuchia là thuộc địa của nước này. Bên cạnh đó, hai nước còn có một số bất đồng trên biển.

Nguồn : BBC, 18/6/2025

********************************

Campuchia điều ​cận vệ thiện chiến của Hun Sen đến biên giới Thái Lan ?

BBC, 17/06/2025

Báo chí Thái Lan đưa tin rằng lực lượng cận vệ tinh nhuệ đặc biệt của ông Hun Sen đã được điều động đến gần biên giới, làm dấy lên lo ngại về căng thẳng leo thang tại khu vực.

Lực lượng cận vệ BHQ dự buổi lễ ở tỉnh Preah Vihear, gần biên giới với Thái Lan vào ngày 13/6/2025

Đơn vị này được gọi là Đoàn Cận vệ (BHQ-Bodyguard HeadQuarters), được xem là "vũ khí bí mật" của lãnh tụ Hun Sen, trong bối cảnh nguy cơ xung đột có thể bùng phát trở lại tại khu vực Chong Bok, tức Tam Giác Ngọc, thì sự hiện diện của đội này, nếu có, càng làm tình hình nóng lên.

Theo báo The Nation của Thái Lan, chỉ huy của đơn vị này, Đại tướng Hing Bun Hieng, đồng thời giữ chức Phó Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Hoàng gia Campuchia (RCAF) và là một trong những nhân vật thân tín hàng đầu của ông Hun Sen.

Truyền thông Campuchia gần đây ngày càng đưa tin nhiều hơn về các hoạt động điều động của đơn vị BHQ về phía biên giới Thái Lan tại tỉnh Preah Vihear, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước leo thang.

Ngày 15/6, Đài truyền hình nhà nước - TVK - đăng tải hình ảnh lực lượng BHQ đã có mặt tại tỉnh Preah Vihear, gần biên giới Thái Lan với dòng chú thích :

"Chúng tôi đã sẵn sàng thực thi những mệnh lệnh nghiêm ngặt nhất từ người đứng đầu chính phủ suốt 24/7 để bảo vệ đất nước trước kẻ thù xâm lược.

"Quyết tử cho tổ quốc quyết sinh không chỉ là một khẩu hiệu mà là cam kết vững chắc của tất cả chúng tôi trong lực lượng vũ trang để bảo vệ đất nước. Chúng tôi mong người dân hãy tin tưởng và đừng lo lắng.

"Gửi gia đình: xin đừng lo cho con, vì được bảo vệ tổ quốc là niềm vinh dự lớn lao của gia đình chúng ta", bài viết trên Facebook kênh truyền hình nhà nước Campuchia viết.

Chính bài viết này đã khiến truyền thông Thái Lan đưa tin về động thái leo thang căng thẳng từ phía Campuchia, sau khi hai nước đã có cuộc họp Ủy ban Biên giới Hỗn hợp (JBC) hai ngày 14 và 15/6.

"Động thái này diễn ra ngay sau khi JBC kết thúc cuộc họp tại Phnom Penh gần đây làm dấy lên nhiều đồn đoán về mục đích hiện diện lực lượng tinh nhuệ này", The Nation viết.

Đoàn cận vệ

Giáo sư Carl Thayer nói với BBC News Tiếng Việt ngày 17/6 rằng lực lượng cận vệ này thuộc Vệ binh tinh nhuệ của Campuchia, họ có sự kỷ luật và chuyên nghiệp hơn các đơn vị quân đội khác.

Ông Thayer đã từng viết về lực lượng này, cho biết vào năm 2009, ông Hun Sen đã ban hành một sắc lệnh bổ sung để thành lập Đoàn Cận vệ chuyên trách bảo vệ cá nhân ông. Về mặt pháp lý, đơn vị này tách biệt với Lữ đoàn 70 - lực lượng bảo vệ lãnh đạo - và có quy mô nhỏ hơn.

Sắc lệnh quy định rằng Đoàn Cận vệ được thành lập trực thuộc Bộ Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Hoàng gia Campuchia (RCAF) và do thủ tướng chỉ huy. Do đó, lực lượng này thường được cho là "đội quân riêng" của ông Hun Sen và gia đình.

Đoàn Cận vệ được giao nhiệm vụ bảo vệ thủ tướng và gia đình, cũng như các nhân vật quyền lực khác theo chỉ đạo của thủ tướng. Bộ Quốc phòng chịu trách nhiệm hỗ trợ tài chính, hậu cần và huấn luyện cho đơn vị này. Campuchia từ lâu đã từ chối tiết lộ quy mô của Đoàn Cận vệ.

Văn phòng Đối ngoại thuộc Cơ quan Thông tin Chính phủ Thái Lan (PRD) ngày 17/6 đã đăng một vài thông tin tổng hợp về vấn đề Thái Lan - Campuchia, trong đó đặc biệt nhắc đến một bài viết trên trang Facebook nhóm CSI LA của Thái Lan về lực lượng BHQ.

Bài viết này đăng tải ngày 16/6 "phanh phui" thông tin về lực lượng BHQ đạt được lượng tương tác lớn, với hơn 22.000 người thích, gần 4.000 người chia sẻ.

PRD Thái Lan nhận định về tin tức này như sau :

"Trang CSI LA đã phanh phui các hoạt động kinh doanh khác của gia đình Hun, đặc biệt liên quan đến BHQ hay lực lượng quân sự riêng, lực lượng này được tài trợ từ các hoạt động kinh doanh mờ ám trong mạng lưới của gia đình này.

"Lực lượng này nắm quyền lực vượt trên quân đội chính quy và có quyền giết người không cần trát. BHQ bị cáo buộc liên quan đến các vụ ám sát những người bất đồng chính kiến đối với chính phủ Campuchia. Vụ việc mới nhất - vụ ám sát một nhân vật đối lập Thái Lan - làm dấy lên nghi ngờ về sự nhúng tay của BHQ. Nhiều bình luận bày tỏ việc họ bị sốc trước nền tảng quyền lực của nhà lãnh đạo Campuchia và kêu gọi chính phủ Thái Lan hợp tác với Mỹ để trấn áp những hoạt động như vậy".

Tướng Hing Bun Hieng vốn là cận vệ của ông Hun Sen và đã trở thành người đứng đầu đơn vị tinh nhuệ bảo vệ vị lãnh đạo này. Vào năm 2018, Hing Bun Hieng đã bị Mỹ cấm vận với các cáo buộc vi phạm nhân quyền.

Một nguồn thạo tin từ Campuchia nói với BBC rằng lực lượng cận vệ này "độc lập, khác với Lực lượng Vũ trang Hoàng gia, nhóm này được trang bị vũ khí hiện đại và có sức mạnh vượt trội, tinh nhuệ so với các lực lượng quân sự khác".

"Tôi cũng không rõ về quy mô của lực lượng này vì đây là thông tin mật, nhưng tôi đoán họ có số lượng đông đảo vì mỗi năm họ đều tuyển mộ thêm rất nhiều binh sĩ.

"Tư lệnh BHQ là Đại tướng Hing Bun Hieng, là một người thân tín của ông Hun Sen và ông ấy công khai nói rằng chỉ nghe lệnh của ông Hun Sen. Điều này đồng nghĩa với việc ông Hun Sen vẫn nắm quyền kiểm soát nhiều hơn so với con trai mình, Thủ tướng Hun Manet. Tóm lại, BHQ là lực lượng cận vệ trung thành của ông Hun Sen.

"Mỗi khi Campuchia mua sắm vũ khí hoặc công nghệ quốc phòng mới, họ luôn ưu tiên dành cho BHQ trước tất cả các lực lượng khác, từ xe mô tô, ô tô, xe tải cho đến cả xe tăng, tất cả những gì BHQ sử dụng đều là công nghệ tối tân nhất. Còn RCAF thì vẫn sử dụng trang thiết bị công nghệ cũ, trừ khi nhận được viện trợ trực tiếp từ Trung Quốc", người này nói.

Ông Hun Sen đã điều động BHQ ?

Theo tìm hiểu của BBC, hiện chưa có bất kỳ nguồn tin địa phương nào ở Campuchia xác nhận việc lực lượng BHQ được triển khai trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu tại khu vực biên giới với Thái Lan.

Thủ tướng Hun Manet và Chủ tịch Thượng viện Hun Sen cũng không có phát biểu công khai nào về việc điều động lực lượng này kể từ khi căng thẳng ở biên giới leo thang cho tới nay.

Bài viết trên trang Facebook của Đài truyền hình TVK của Campuchia đã dùng hình ảnh của lực lượng này với chú thích về việc đội quân này sẵn sàng chiến đấu.

Tuy nhiên, bài đăng trên Facebook của Bộ trưởng Du lịch Campuchia Huot Hak cho thấy bức tranh khác.

Ngày 13/6, ông Huot Hak cũng đăng hình ảnh lực lượng đặc nhiệm BHQ và chỉ huy đơn vị này - Đại tướng Hing Bun Hieng. Ông viết:

"Lễ thăm hỏi, động viên sức khỏe cùng với việc trao tặng các vật phẩm hỗ trợ cho các chỉ huy, phó chỉ huy và binh lính đang làm nhiệm vụ tuần tra dọc theo tuyến biên giới, những người đã thay phiên nhau trực chiến để bảo vệ chủ quyền quốc gia, đặc biệt là bảo vệ quốc gia, tôn giáo và chế độ quân chủ vào sáng ngày 13/06/2025.

"Buổi lễ diễn ra tại Bộ Chỉ huy Quân khu Preah Vihear, thuộc huyện Chum Ksan, tỉnh Preah Vihear, với sự tham dự của Ngài Đại tướng bốn sao, Hing Bun Hieng, Phó Tổng Tư lệnh Quân đội Hoàng gia Campuchia, đồng thời là chỉ huy lực lượng cận vệ, chỉ huy khoảng 500 binh sĩ".

Như vậy, theo ông Huot Hak, việc Đại tướng Hing Bun Hieng dẫn quân đến vùng biên giới là nhằm mục đích trao tặng lương thực, thực phẩm, động viên tinh thần các binh sĩ nơi tiền tuyến, chứ không cho thấy việc lực lượng này được triển khai sẵn sàng chiến đấu.

Tuy nhiên, không loại trừ chuyến đi này có mục tiêu kép: vừa ủy lạo quân dân biên giới, vừa phô trương lực lượng.

Một nguồn thạo tin về quân sự Campuchia không muốn nêu tên nói với BBC News Tiếng Việt rằng lực lượng cận vệ của ông Hun Sen thực tế đã được điều động từ ngày 30/5, cùng với nhiều lực lượng khác sau vụ đấu súng với Thái Lan ngày 28/5.

Tuy nhiên, vì thông tin về BHQ được xếp vào dạng bí mật nên chính quyền không công khai việc này. Đó là lý do các tổ chức, viện nghiên cứu quốc tế cho tới nay cũng không tiếp cận được con số, quy mô của lực lượng này.

Hôm qua, ngày 16/6, Chủ tịch Thượng viện Hun Sen đã có một bài phát biểu đặc biệt và ông cũng không hề đề cập đến việc điều động lực lượng cận vệ của ông - BHQ.

"Điểm chính trong bài phát biểu là nếu Thái Lan vẫn tiếp tục đơn phương đóng cửa biên giới (đối với việc buôn bán trái cây và rau quả), thì Campuchia cũng sẽ đóng cửa toàn bộ biên giới đối với mặt hàng này.

"Ông Hun Sen nhấn mạnh thêm rằng chính quân đội Thái Lan là bên đã đơn phương đóng cửa biên giới, vì vậy họ nên là bên mở cửa biên giới đơn phương mà không cần phải đàm phán", nguồn tin Campuchia nói.

Chủ tịch Thượng viện Campuchia đã gửi tối hậu thư, yêu cầu Thái Lan trong vòng 24 giờ phải mở lại biên giới với Campuchia, sau khi Thái Lan bất ngờ đóng cửa biên giới mà không thông báo trước.

Thế nhưng, Thái Lan vẫn không có động thái gì.

Tới khoảng 12 giờ ngày 17/6, Tổng cục trưởng Tổng cục Di trú thuộc Bộ Nội vụ Campuchia, Trung tướng Sok Veasna, tuyên bố rằng Campuchia đã cấm nhập khẩu rau củ và trái cây từ Thái Lan qua tất cả các cửa khẩu trên bộ.

Ngày 17/6, Khmer Times đưa tin Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Campuchia, Đại tướng Tea Seiha, tuyên bố rằng Lực lượng Vũ trang Hoàng gia Campuchia (RCAF) sẵn sàng bảo vệ đất nước trong mọi tình huống.

Đại tướng Tea Seiha viết trên Facebook ngày 16/6, tỏ ý mỉa mai nước láng giềng khi quân đội Thái Lan cáo buộc Lực lượng Vũ trang Hoàng gia Campuchia (RCAF) chĩa súng vào các căn cứ và doanh trại quân sự của Thái Lan.

"Đây là chiến lược phòng thủ quốc gia của Campuchia. Khi chúng tôi được trang bị vũ khí, nhiệm vụ của chúng tôi là bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ. Lẽ đương nhiên nòng súng nhắm về phía kẻ thù. Chưa từng có quân đội nào lại chĩa vũ khí vào chính quê hương mình cả.

"Hay là quân đội Thái Lan học chiến lược quân sự khác với Campuchia ?" - ông Tea Seiha viết, chốt hạ thêm rằng Campuchia bảo vệ lãnh thổ chính mình và không có bất cứ tham vọng nào xâm lược các quốc gia láng giềng.

Về phía Thái Lan, ngày 17/6, truyền thông nước này đưa tin Thứ trưởng Quốc phòng Natthapon Nakpanich đã công bố thành lập nhóm đặc trách vấn đề Thái Lan-Campuchia.

Nhóm này có nhiệm vụ ứng phó với căng thẳng leo thang dọc biên giới, chủ yếu bắt nguồn từ các bài đăng hàng ngày trên mạng xã hội của cựu Thủ tướng Campuchia Hun Sen, theo The Nation.

Thứ trưởng Natthapon nhấn mạnh tính cấp bách, cho biết nhóm đặc trách sẽ hoạt động ngắn hạn, không quá một tháng, tập trung giải quyết nhanh căng thẳng hiện tại và xử lý các vấn đề cấp bách như việc đóng cửa liên tục các cửa khẩu Ban Laem và Phak Kad ở Chanthaburi, gây gián đoạn việc vận chuyển trái cây Thái Lan qua biên giới.

Căng thẳng biên giới giữa Campuchia và Thái Lan leo thang kể từ cuộc đấu súng ngày 28/5 tại vùng Tam Giác Ngọc, khiến một binh sĩ Campuchia thiệt mạng. Thủ tướng hai nước dù nói rằng ưu tiên giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, nhưng cả hai cũng có những phát biểu rất cứng rắn về việc bảo vệ chủ quyền.

Đặc biệt, ông Hun Sen, người được cho là vẫn duy trì quyền lực tại Campuchia, đã liên tục có những phát biểu mạnh mẽ với người láng giềng Thái Lan, phần nào gây nên những căng thẳng truyền thông giữa hai nước. Ông Hun Sen công khai kêu gọi người dân góp tiền để "chống Thái Lan xâm lược".

Trong bài phát biểu này 16/6, ông Hun Sen thậm chí đã công khai khẳng định quyền lực của mình, khi nhắn gửi thông điệp đến cựu thủ lĩnh phong trào áo vàng bảo hoàng Thái Lan, ông Sondhi Limthongkul.

"Giờ đây, dù Hun Sen tôi đây không còn giữ chức thủ tướng, nhưng vẫn nắm quyền vững chắc ở Campuchia. Ông đừng nhầm tưởng. Hun Sen tôi đây chưa hề rời bỏ quyền lực và ông phải hiểu tước hiệu 'Techo' (nghĩa là Dũng sĩ, Tướng quân) mà Quốc vương đã trao cho tôi nghĩa là gì.

"Đừng hỗn xược hay coi thường Campuchia. Hun Sen tôi đây đã đóng góp vào việc lãnh đạo đất nước này suốt 47 năm. Đến lúc này, ông hẳn phải biết rõ Hun Sen thực sự là ai", ông Hun Sen nói.

Các diễn biến chính

Thái Lan và Campuchia có đường biên giới trên bộ chung dài khoảng 800km, trong đó có nhiều khu vực hai bên có tuyên bố chủ quyền chồng lấn và chưa được cắm mốc.

Vào năm 2008, căng thẳng đã dâng lên xung quanh khu vực đền Preah Vihear giữa tỉnh Sisaket (Thái Lan) và tỉnh Preah Vihear (Campuchia). Xung đột đã nổ ra và kéo dài tới năm 2011, với mỗi bên thiệt mạng khoảng 20 người, phần lớn là binh sĩ, bên cạnh đó còn có một số thường dân. Hàng chục ngàn người dân đã phải sơ tán.

Các diễn biến mới đây :

Tháng 2/2025

- 13/2 : Binh sĩ và người dân Campuchia biểu tình tại khu vực đền Ta Muean Thom, hát quốc ca, tuyên bố chủ quyền.

- 28/2 : Tại Chong An Ma (tỉnh Ubon Ratchathani, Thái Lan), binh sĩ Campuchia bị Thái Lan cáo buộc phóng hỏa một cái chòi của Thái Lan, xâm nhập sâu 150m vào lãnh thổ Thái Lan và đào công sự.

Tháng 5/2025

- 28/5 : Xảy ra đấu súng tại Chong Bok, một binh sĩ Campuchia thiệt mạng.

- 29/5 : Thủ tướng Hun Manet tuyên bố Campuchia không mong muốn xung đột với Thái Lan, nhưng sẽ dùng vũ lực nếu chủ quyền bị xâm phạm. Campuchia tăng quân và vũ khí hạng nặng ở khu vực biên giới. Tổng Tư lệnh Lục quân hai nước gặp gỡ, hội đàm và thống nhất rút quân khỏi nơi đụng độ.

Tháng 6/2025

- 1/6 : Campuchia muốn đưa vấn đề tranh chấp biên giới ra Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ). Thái Lan không đồng ý, khẳng định vẫn ưu tiên cơ chế đàm phán song phương và Ủy ban Biên giới chung (JBC) để giải quyết tranh chấp. Thái Lan đặt quân đội vùng biên giới vào trạng thái sẵn sàng chiến đấu.

- 2/6 : Quốc hội Campuchia thông qua đề xuất của Chủ tịch Thượng viện Hun Sen đưa bốn khu vực tranh chấp ra ICJ. Biên phòng Campuchia bắn hạ một thiết bị bay không người lái ở tỉnh Preah Vihear, gần biên giới Thái Lan.

- 4/6 : Thủ tướng Hun Manet tuyên bố sẽ nộp đơn lên ICJ dù Thái Lan có đồng ý hay không. Chính phủ Thái Lan tái khẳng định sẽ giải quyết tranh chấp bằng đối thoại song phương.

- 5/6 : Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Thái Lan Phumtham Wechayachai sang Phnom Penh đàm phán với người đồng cấp Campuchia. Thái Lan kêu gọi Campuchia giảm leo thang và quay lại cơ chế song phương JBC.

- 6–7/6 : Thái Lan tuyên bố sẵn sàng triển khai một "chiến dịch cấp cao". Hai bên tăng cường lực lượng tại biên giới. Tại Bangkok, hàng trăm người biểu tình trước Đại sứ quán Campuchia. Thái Lan đóng cửa một số cửa khẩu và giới hạn giờ hoạt động tại các cửa khẩu chính. Bộ trưởng Phumtham triệu tập cuộc họp khẩn Hội đồng An ninh Quốc gia (NSC).

- 8/6 : Thái Lan và Campuchia đạt thỏa thuận rút quân về vị trí ban đầu.

- 11/6 : Thủ tướng Thái Lan Paetongtarn Shinawatra đến thăm khu vực tranh chấp biên giới với Campuchia và chủ trì cuộc họp an ninh. Ông Hun Sen kêu gọi góp tiền cho quân đội để "kháng chiến chống sự xâm lược của Thái Lan".

- 14/6 : Họp Ủy ban Biên giới chung Thái Lan – Campuchia (JBC).

- 15/6 : Thủ tướng Hun Manet chính thức công bố việc đệ đơn khiếu nại lên ICJ.

- 17/6 : Campuchia đóng toàn bộ các cửa khẩu biên giới với Thái Lan.

Nguồn : BBC, 17/06/2025