Tuyên bố áp thuế 100% của Trump : Trung Quốc lên án Mỹ nhưng không trả đũa

Trọng Thành, RFI, 12/10/2025

Hơn một ngày sau khi tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa áp thêm thuế 100% đối với hàng nhập từ Trung Quốc để trả đũa việc bị siết chặt về đất hiếm, hôm nay, 12/10/2025, Bắc Kinh chỉ trích chính sách phân biệt đối xử của Washington, "gây tổn hại nghiêm trọng đến lợi ích của Trung Quốc".

Màn hình hiển thị chỉ số giá cổ phiếu gần màn hình TV chiếu tổng thống Mỹ Donald Trump và chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong lúc đưa tin tại phòng giao dịch ngoại hối của Ngân hàng Hana ở Seoul, Hàn Quốc, ngày 16 tháng 4 năm 2025. AP - Lee Jin-man

Tuyên bố của người phát ngôn bộ Thương Mại Trung Quốc, được AFP dẫn lại, khẳng định hành động của tổng thống Mỹ "gây khó khăn cho các thảo luận kinh tế và thương mại giữa hai bên", và cho biết "việc liên tục đe dọa áp thuế cao không phải là cách tiếp cận đúng đắn để hợp tác với Trung Quốc".

Theo hãng tin Anh Reuters, bộ Thương Mại Trung Quốc giải thích việc kiểm soát xuất khẩu đất hiếm diễn ra sau một loạt các biện pháp của Mỹ, kể từ các cuộc đàm phán thương mại song phương tại Madrid hồi tháng trước, như đưa nhiều công ty Trung Quốc vào danh sách đen thương mại, hoặc áp đặt phí cảng đối với các tàu thuyền liên quan đến Trung Quốc. Bắc Kinh không gắn liền các biện pháp này của Mỹ với việc quyết định hạn chế xuất khẩu đất hiếm, nhưng cho biết lo ngại về các ứng dụng quân sự của những nguyên liệu này vào thời điểm mà "xung đột quân sự thường xuyên xảy ra".

Reuters ghi nhận giới quan sát chú ý đến việc Bắc Kinh không tuyên bố các biện pháp trả đũa, có thể để ngỏ cơ hội cho đàm phán xuống thang. Theo ông Alfredo Montufar-Helu, giám đốc điều hành của công ty tư vấn chiến lược GreenPoint, có trụ sở tại Bắc Kinh, được Reuters dẫn lời, "bằng cách làm rõ lý do đằng sau các biện pháp trả đũa, Bắc Kinh cũng đang vạch ra một viễn cảnh cho cuộc đàm phán. Trái bóng hiện đang ở phía sân Mỹ".

Thận trọng trước những tuyên bố giơ cao đánh khẽ của Trump

Trả lời RFI, ông Philippe Aguignier, chuyên gia về kinh tế Trung Quốc, trường INALCO, lưu ý cần thận trọng trước các lời tuyên bố mạnh mẽ của tổng thống Mỹ, trong nhiều trường hợp có thể chỉ là giơ cao đánh khẽ :

"Từ góc nhìn của Trung Quốc, cho đến nay, chiến lược của họ chống lại các biện pháp và những lời lẽ đe dọa của tổng thống Trump, đã khá thành công. Trong nhiều trường hợp, Trump thường bắt đầu với những lời lẽ đe dọa rất mạnh. Đe dọa sẽ áp dụng các biện pháp trả đũa cực kỳ mạnh mẽ, nhưng sau đó Trump lại lùi bước một chút.

Quả thực, đúng là mọi chuyện sẽ phức tạp, theo quan điểm từ phía Mỹ, bởi vì phản ứng đầu tiên của Trump là đánh thuế 100%, như ông ấy vẫn thường làm. Nhưng tổng thống Mỹ cũng hiểu rõ tương quan lực lượng, nếu chúng ta xem xét kỹ những gì ông ấy đã nói.

Chẳng hạn : "trong số những biện pháp khả thi, tôi có thể chọn làm điều này". Ông ấy nói : "tôi dự định gặp Tập Cận Bình trong 15 ngày tới, nhưng giờ đây dường như không còn lý do gì nữa". Rồi, tôi nghĩ có thể chỉ vài giờ sau, tổng thống Mỹ cũng có thể nói : "nhưng dù sao tôi cũng sẽ đến Seoul và ông ấy cũng sẽ ở đó, có lẽ chúng ta vẫn sẽ gặp nhau". Trump cũng biết để lại cho mình những cơ hội để xoay xở".

Đầu mùa hè 2025, thế đối đầu giữa hai chính quyền Mỹ và Trung Quốc tạm thời dịu xuống sau khi hai bên thỏa thuận đàm phán tìm giải pháp, trong đó đất hiếm là hồ sơ trọng tâm. Trong thời gian chờ đợi, cho đến tháng 11, Mỹ tạm thời tăng thuế 30% với hàng hóa Trung Quốc, và thuế của Bắc Kinh đối với hàng Mỹ là 10%.

Căng thăng thương mại gia tăng giữa Bắc Kinh và Washington khiến các cổ phiếu trên sàn giao dịch chứng khoán New York hôm thứ Sáu, 10/10, sụt giảm : -1,90% đối với Dow Jones, -3,56% đối với Nasdaq và -2,71% đối với chỉ số S&P 500.

Trọng Thành

****************************

Tổng thống Trump tăng thêm 100% thuế đối với hàng Trung Quốc, bỏ ý định gặp chủ tịch Tập Cận Bình

Thu Hằng, RFI, 11/10/2025

Tổng thống Donald Trump hôm thứ Sáu, 10/10/2025, tuyên bố Hoa Kỳ sẽ áp thuế thêm 100% bắt đầu từ ngày 1/11 đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc để trả đũa lệnh hạn chế của Bắc Kinh mới thông báo đối với xuất khẩu đất hiếm, nguyên liệu thiết yếu cho nhiều ngành công nghiệp, đặc biệt là công nghệ cao.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tăng mạnh thuế nhập khẩu đối với Trung Quốc

Như vậy cộng thêm mức thuế đã có trước đó (30%), hàng Trung Quốc nhập vào Mỹ sẽ phải chịu mức thuế 130%. Theo thông cáo của Nhà Trắng, nhiều mặt hàng đặc biệt như nhôm, thép, đồng, dược phẩm hoặc đồ nội thất có thể phải chịu mức thuế cao hơn, 150%, thậm chí là 200%. Hoa Kỳ cũng sẽ áp dụng các biện pháp kiểm soát đối với việc xuất khẩu "tất cả các phần mềm thiết yếu".

Thông tín viên Vincent Souriau tại Washington giải thích :

"Donald Trump đã chọn cách đáp trả cứng rắn. Bực tức trước những tuyên bố của Bắc Kinh. Vài ngày trước, Trung Quốc đã áp dụng những biện pháp hạn chế xuất khẩu chưa từng có ảnh hưởng đến toàn bộ sản phẩm làm từ đất hiếm : pin điện, chip điện tử, linh kiện công nghệ cao...

Cả thế giới phụ thuộc vào những vật liệu này để phát triển điện thoại di động, máy tính hoặc vận hành hệ thống máy chủ trí tuệ nhân tạo...

Hiện nay, Trung Quốc kiểm soát tới 90% thị trường đất hiếm và muốn buộc các công ty nước ngoài phải xin phép chính phủ Trung Quốc trước khi xuất khẩu hàng hóa của họ. Nói cách khác, Bắc Kinh đang tìm cách kiểm soát toàn bộ chuỗi sản xuất toàn cầu.

Tổng thống Donald Trump coi đây là "một lập trường cực kỳ hung hăng" và "chưa từng có tiền lệ trong thương mại quốc tế" và cũng là một hành động đáng hổ thẹn về mặt đạo đức trong quan hệ của Trung Quốc với các quốc gia khác trong cộng đồng quốc tế.

Để trả đũa, ông cho biết sẽ áp thêm 100% thuế hải quan đối với hàng Trung Quốc, bắt đầu từ ngày 01/11. Trước đó, nguyên thủ Mỹ cũng thông báo không có lý do gì để gặp chủ tịch Tập Cận Bình, theo dự kiến diễn ra vào cuối tháng 10" (bên lề thượng đỉnh APEC ở Hàn Quốc).

Cuộc chiến thương mại giữa hai nước lại trở nên căng thẳng. Ngày 10/10, Bắc Kinh thông báo sẽ áp các mức thuế "đặc biệt" đối với tàu Mỹ cập cảng Trung Quốc nhằm đáp trả các biện pháp trừng phạt tương tự được Washington ban hành tháng 4. Trước đó, ngày 09/10, Bộ Giao thông-Vận tải Mỹ đề xuất cấm các hãng hàng không Trung Quốc sử dụng không phận Nga cho các chuyến bay giữa Trung Quốc và Mỹ để khắc phục tình trạng cạnh tranh không công bằng.

Theo trang Bloomberg ngày 11/10, quyết định của Bắc Kinh liên quan đến kiểm soát xuất khẩu các công nghệ khai thác và sản xuất đất hiếm cũng khiến các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng linh kiện bán dẫn lo ngại và phải chuẩn bị cho những gián đoạn liên quan đến cuộc chiến thuế quan Mỹ-Trung, được cho là sẽ kéo dài.

Thu Hằng