Châu Á
Phân tích
Trung Quốc cảnh báo Philippines "phải thận trọng" về Biển Đông
Chi Phương, RFI, 04/11/2026
Trong cuộc điện đàm với đồng cấp Philippines hôm qua, 03/11/2026, ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã cảnh báo Manila về những hành vi được cho là can thiệp vào quan hệ giữa hai nước. Bắc Kinh cũng kêu gọi Manila "thận trọng" trong các phát ngôn về các vấn đề hàng hải, đặc biệt là trong tranh chấp chủ quyền tại Biển Đông. Tuy nhiên hai bên cũng cam kết duy trì đối thoại bất chấp quan hệ căng thẳng.
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tại Bắc Kinh, Trung Quốc, ngày 28/07/2026. Achmad Ibrahim/Pool AP via AP - Achmad Ibrahim
Theo trích dẫn của Tân Hoa Xã, ông Vương Nghị cho biết quan hệ song phương đã bị ảnh hưởng bởi "một số chính trị gia Philippines, nhiều lần công kích và bôi nhọ, phỉ báng Trung Quốc vì thành kiến chính trị và lợi ích cá nhân", "chính trị hóa các hoạt động kinh tế, thương mại" (…) Lãnh đạo ngoại giao Trung Quốc đề nghị Manila phải "kiềm chế" những cá nhân này để họ đưa ra những "phát ngôn hợp lý và nhất quán" về chính sách đối với Trung Quốc.
Về phần mình, trên mạng xã hội X, ngoại trưởng Philippines Theresa Lazaro khẳng định, hai bên đã có cuộc thảo luận "thẳng thắn và mang tính xây dựng", nhấn mạnh đến sự cần thiết phải "tiếp tục đối thoại, nhằm giải quyết các tranh chấp, dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau".
Theo một quan chức Philippines ẩn danh, tiết lộ với hãng tin AP, ngoại trưởng hai nước cũng đề cập đến khả năng nối lại đàm phán vốn đã bị đình trệ từ lâu, liên quan đến đề xuất hợp tác thăm dò dầu khí tại Bãi Cỏ Rong (Reed Bank). Cả hai nước đều tuyên bố chủ quyền đối với khu vực này.
Cuộc điện đàm diễn ra trong bối cảnh quan hệ hai bên căng thẳng sau những phát ngôn đả kích nhau. Bộ trưởng Quốc Phòng Philippines gần đây đã gọi Trung Quốc là nước chuyên "gây rối" trong khu vực. Đại sứ Trung Quốc tại Philippines tuyên bố rằng "nếu Bắc Kinh muốn sử dụng vũ lực thì có thể dễ dàng thắng, nhưng chúng tôi ưa chuộng hòa bình". Những năm gần đây, hai bên đã xảy ra nhiều cuộc đụng độ tại Biển Đông với các tuyên bố chủ quyền chồng lấn nhau.
Chi Phương
******************************
Philippines chỉ trích Trung Quốc "không nhất quán" đối với UNCLOS và Biển Đông
Thu Hằng, RFI, 03/11/2026
Ngày 03/11/2026, bộ trưởng Quốc Phòng Philippines Gilberto Teodoro Jr. chỉ trích Trung Quốc "thiếu nhất quán" về tuyên bố và hành động đối với Biển Đông. Bắc Kinh tuyên bố công nhận Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) nhưng lại từ chối chấp nhận phán quyết của Tòa Trọng Tài năm 2016 về Biển Đông.
Tàu hải cảnh Trung Quốc (bên phải) đang sử dụng vòi phun nước vào một tàu của Philippines khi con tàu này tiến gần đến bãi cạn Scarborough ở Biển Đông, đang có tranh chấp, ngày 09/12/2024. AP
Theo trang ABS-CBN, trả lời phỏng vấn chương trình Headstart của đài ANC, ông Teodoro nhắc lại Trung Quốc tiếp tục tuyên bố ủng hộ UNCLOS và giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình tại Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+) ở Cebu, Philippines. Tuy nhiên, theo ông, Trung Quốc diễn giải công ước "theo cách riêng" và "trên thực tế không công nhận phán quyết của Tòa Trọng Tài" về Biển Đông.
Những bất đồng này diễn ra trong bối cảnh Philippines chuẩn bị tổ chức thượng đỉnh ASEAN tại Manila từ ngày 16-18/11. Trước đó, hai nước đã tranh cãi căng thẳng tại Hội nghị ADMM+ khi Bắc Kinh cáo buộc Manila "gây cản trở" cho Trung Quốc tham gia sự kiện này. Đáp lại, bộ trưởng Quốc Phòng Philippines chỉ trích Trung Quốc can thiệp vào các quy trình nội bộ của ASEAN và nhấn mạnh không một quốc gia bên ngoài nào có quyền phát ngôn thay cho các thành viên trong khối. Ông cũng nhận định việc Bắc Kinh chỉ cử đại diện cấp thấp tham dự ADMM+ phản ánh cách Trung Quốc nhìn nhận hội nghị do Philippines chủ trì.
Ngoài ra, Trung Quốc đang thúc đẩy năng lực đổ bộ với việc tăng tốc đóng các tàu lớp Type 071, để vận chuyển binh lính, xe bọc thép, trực thăng… bằng cách mở rộng hoạt động sang nhà máy thứ hai. Theo trang South China Morning Post, động thái này phát tín hiệu tập trung vào Đài Loan, tăng khả năng vận chuyển quân và khí tài qua eo biển trong trường hợp xảy ra xung đột.
Hiện có 6 tàu Type071 mới đang được đóng hoặc hoàn thiện tại hai nhà máy : 4 chiếc tại cơ sở của Công ty Đóng tàu Hỗ Đông - Trung Hoa (Hudong-Zhonghua) trên đảo Trường Hưng (Thượng Hải), trong đó có hai chiếc đã được hạ thủy nhưng chưa đi vào biên chế và hai chiếc tại nhà máy đóng tàu Long Huyệt (Longxue) thuộc Tập đoàn Công nghiệp Đóng tàu Nhà nước Trung Quốc (CSSC) tại Quảng Châu. Theo báo cáo Cán cân quân sự 2026 (Military Balance 2026) của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS), hải quân Trung Quốc hiện vận hành tám tàu Type 071 cùng bốn tàu tấn công đổ bộ chở trực thăng Type 075 có kích thước lớn hơn.
Thu Hằng