Philippines-Mỹ-Nhật diễn tập tại Biển Đông, quân đội Trung Quốc kêu gọi Manilla ngừng khiêu khích

Trọng Thành, RFI, 14/09/2025

Một phát ngôn viên của Quân đội Trung Quốc hôm nay, 14/09/2025, thông báo vừa tiến hành cuộc tuần tra thường kỳ tại Biển Đông, và kêu gọi Philippines ngừng các hành động "gây sự cố, làm gia tăng căng thẳng", với sự tham gia của nước ngoài. Tuyên bố được đưa ra sau cuộc diễn tập hai ngày của hải quân Philippines, Mỹ, Nhật trong vùng đặc quyền kinh nước này.

Tàu Hải cảnh Trung Quốc và Philippines đụng độ nhau ở khu vực đảo Sa Bin trên Biển Đông. AP

Theo Reuters, người phát ngôn của quân khu Nam Bộ Trung Quốc yêu cầu Philippines "ngừng lôi kéo các thế lực bên ngoài", và cảnh báo "bất kỳ nỗ lực nào nhằm gieo rắc bất hòa hoặc phá hoại đều sẽ thất bại".

Cuộc diễn tập ba nước Mỹ, Nhật và Philippines diễn ra từ ngày 11 đến ngày 13/09. Theo Quân đội Philippines, tham gia cuộc diễn tập có tàu hộ tống BRP Jose Rizal, một trực thăng chống tàu ngầm, một máy bay tìm kiếm cứu nạn, một máy bay thuộc lực lượng Giám sát và Trinh sát và bốn máy bay chiến đấu. Trong khi đó, Mỹ cử tàu khu trục trang bị tên lửa USS John Finn, một máy bay tuần tra P-8A Poseidon và hai trực thăng. Nhật Bản điều tàu đổ bộ JS Osumi.

Quân đội Philipinnes cho biết trong cuộc diễn tập lần này các bên đã tiến hành bài tập Kiểm tra Thông tin Liên lạc, bài tập tác chiến chống tàu ngầm, bài tập đổ bộ, các bài tập ngăn chặn và giải tỏa tàu trên mặt nước. Trong tuyên bố hôm nay, Quân đội Philippines khẳng định cuộc diễn tập "không chỉ nhằm tăng cường khả năng tương tác giữa các lực lượng tham gia mà còn tái khẳng định cam kết kiên định của Philippines trong việc bảo vệ lợi ích hàng hải và duy trì hòa bình, an ninh trong khu vực".

Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương Hoa Kỳ (USINDOPACOM), nhấn mạnh Mỹ và các đồng minh phối hợp "duy trì quyền tự do hàng hải và hàng không, cũng như các hoạt động hợp pháp khác trên biển và không phận quốc tế".

Căng thăng gia tăng đặc biệt sau khi Trung Quốc, hôm 10/09, thông qua kế hoạch thiết lập một khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia tại khu vực bãi cạn Scarborough ở Biển Đông, cách bờ biển Philippines khoảng 140 hải lý, nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines, cách đảo Hải Nam Trung Quốc gần 500 hải lý. Hôm qua, tiếp theo Mỹ, phái bộ Liên Hiệp Châu Âu tại Manila ra tuyên bố ủng hộ Philippines, kêu gọi Trung Quốc ngừng các hành động "làm thay đổi nguyên trạng", tuân thủ phán quyết của Tòa Trọng tài Thường trực năm 2016 về các tranh chấp ở Biển Đông, bác bỏ các yêu sách chủ quyền của Trung Quốc với gần trọn khu vực này.

Trọng Thành

***************************

'Kế hoạch gây bất ổn' của Trung Quốc ở Biển Đông : Mỹ nói gì ?

BBC, 14/09/2025

"Việc Bắc Kinh tuyên bố Bãi cạn Scarborough là khu bảo tồn thiên nhiên chỉ là một mưu đồ cưỡng ép khác để mở rộng các yêu sách lãnh thổ và hàng hải phi lý ở Biển Đông, gây tổn hại cho các quốc gia láng giềng", ông Rubio nói hôm 13/9 giờ Việt Nam.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố Mỹ ủng hộ Philippines và phản đối điều mà ông cho là "kế hoạch gây bất ổn" của Trung Quốc đối với bãi cạn tranh chấp ở Biển Đông, Reuters đưa tin - Getty Images/BBC

Ngư dân Philippines lo ngại rằng kế hoạch này sẽ khiến họ gặp nhiều khó khăn hơn khi hoạt động tại bãi cạn, vốn đã nằm dưới sự giám sát liên tục của các tàu Trung Quốc.

Mặc dù Bãi cạn Scarborough nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines, nhưng trên thực tế, khu vực này đã bị Trung Quốc kiểm soát từ năm 2012.

Trung Quốc tuyên bố chủ quyền gần như toàn bộ Biển Đông, tuyến đường thủy huyết mạch với hơn 3.000 tỷ USD thương mại mỗi năm, bất chấp sự chồng lấn trong tuyên bố chủ quyền của các nước như Philippines, Brunei, Malaysia và Việt Nam.

Ông Rubio cho rằng các hành động của Trung Quốc đang tiếp tục làm suy yếu ổn định khu vực.

Ngoại trưởng Mỹ yêu cầu Bắc Kinh tuân thủ phán quyết năm 2016 của Tòa Trọng tài quốc tế - vốn đã tuyên bố Trung Quốc cản trở một cách bất hợp pháp hoạt động đánh bắt truyền thống của ngư dân Philippines tại khu vực này.

Để đối phó, Philippines cũng đã xác nhận việc tuần tra chung với Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ và hải quân Nhật Bản ngoài khơi tỉnh Zambales, gần Bãi cạn Scarborough, sự kiện diễn ra từ ngày 11-13/9.

Trong khi đó, truyền thông thân nhà nước Trung Quốc, Hoàn cầu Thời báo, đưa tin Manila đã tiến hành "tuần tra chung" ở Biển Đông với một số quốc gia bên ngoài khu vực.

Đến hôm 14/9, quân đội Trung Quốc hôm tuyên bố đã thực hiện các cuộc tuần tra "thường lệ" ở Biển Đông và cảnh báo Philippines không có bất kỳ hành động khiêu khích nào, theo một người phát ngôn của Bộ Tư lệnh Chiến khu miền Nam.

Người phát ngôn này nói Philippines phải ngay lập tức chấm dứt các hành động gây hấn và leo thang căng thẳng ở Biển Đông và binh sĩ Trung Quốc sẽ tiếp tục bảo vệ chủ quyền của đất nước trong khu vực.

"Chúng tôi nghiêm khắc cảnh cáo phía Philippines phải ngay lập tức ngừng các hành động khiêu khích và làm leo thang căng thẳng ở Biển Đông, cũng như việc đưa các lực lượng bên ngoài vào để hậu thuẫn những nỗ lực hoàn toàn vô ích đó", người phát ngôn nói thêm.

"Mọi nỗ lực gây rối hoặc phá vỡ tình hình sẽ không thành công".

Về phía Philippines, hội đồng hàng hải và lực lượng vũ trang của nước này không phản hồi ngay lập tức, trong khi đại sứ quán Philippines tại Bắc Kinh cũng không đưa ra bình luận.

"Mỹ, cùng với các đồng minh và đối tác, duy trì quyền tự do hàng hải và hàng không cùng các hoạt động hợp pháp khác trên biển và trong không phận quốc tế, cũng như tôn trọng quyền hàng hải theo luật pháp quốc tế", tuyên bố của Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ tuyên bố.

Ngư dân Philippines lo lắng

33333333333333333333333333

Ngư dân Philippines gần Bãi cạn Scarborough (chụp hồi tháng 2/2024)

Trong khi đó, ngư dân Philippines cho biết họ lo sợ kế hoạch thành lập khu bảo tồn thiên nhiên của Trung Quốc tại Bãi cạn Scarborough sẽ khiến họ bị quấy rối nhiều hơn và khó hoạt động hơn ở khu vực này, vốn đã nằm dưới sự giám sát liên tục của tàu Trung Quốc.

Các thuyền của ngư dân Philippines thường xuyên báo cáo về việc chạm trán với tàu hải cảnh Trung Quốc khi tiến gần bãi cạn. Đây là khu vực nổi tiếng với nguồn cá dồi dào và một đầm phá màu ngọc lam, vốn là nơi trú ẩn an toàn cho tàu thuyền mỗi khi có bão.

"Ngay cả bây giờ chúng tôi cũng đã bị quấy rối rồi... Rồi chúng tôi sẽ còn bị bắt nạt nhiều hơn nữa", ngư dân Mariano Cardenio, 57 tuổi với ba thập kỷ đánh bắt ở bãi cạn, nói.

Cùng lúc đó, Quốc vụ viện Trung Quốc tuyên bố việc thành lập khu bảo tồn là một "sự đảm bảo quan trọng" để bảo tồn hệ sinh thái của bãi cạn. Tuy nhiên, các quan chức an ninh Philippines đã lên án mạnh mẽ động thái này, gọi đó là "một cái cớ trắng trợn để chiếm đóng".

Trong nhiều năm qua, các tàu của Trung Quốc đã phong tỏa đầm phá, buộc ngư dân Philippines phải đi xa hơn để đánh bắt với sản lượng ít hơn. Điều này làm gia tăng căng thẳng ở Biển Đông, nơi nhiều quốc gia có tuyên bố chủ quyền chồng lấn.

Mặc dù cả Trung Quốc và Philippines đều tuyên bố chủ quyền đối với Bãi cạn Scarborough, nhưng vấn đề chủ quyền vẫn chưa được giải quyết. Sau một cuộc đối đầu vào năm 2012, Trung Quốc đã kiểm soát bãi cạn này và duy trì sự hiện diện thường xuyên của các tàu hải cảnh và tàu cá tại đây.

"Chúng tôi sẽ chịu thiệt hại nếu họ tiếp tục xây dựng ở bãi cạn này", ngư dân Ruel Villanueva, 47 tuổi, lo lắng.

"Việc đánh bắt của chúng tôi sẽ rất khó khăn, vì Trung Quốc đang khẳng định quyền sở hữu dù nơi đây không thuộc về họ".

Manila, đồng minh của Mỹ, cũng yêu cầu Bắc Kinh rút lại quyết định lập khu bảo tồn và tuân thủ luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982.

Trước đó vào tháng 11 năm ngoái, phía Trung Quốc cũng đã xác định đường cơ sở của lãnh hải xung quanh bãi cạn đang tranh chấp này.

Nguồn : BBC, 14/09/2025