Trung Quốc và ASEAN ký hiệp định thương mại tự do phiên bản mới

BBC, 28/10/2025

Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Trung Quốc hôm thứ Ba (28/10) đã ký kết một thỏa thuận nâng cấp hiệp định thương mại tự do, được kỳ vọng sẽ có các điều khoản liên quan đến kinh tế số, kinh tế xanh và một số ngành công nghiệp mới khác, theo Reuters.

Bộ trưởng Thương mại Malaysia kiêm Chủ tịch ASEAN, Tengku Zafrul Aziz và Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Vương Văn Đào ký kết hiệp định tự do phiên bản mới- Reuters

ASEAN gồm 11 thành viên là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc, với tổng kim ngạch song phương đạt 771 tỷ USD vào năm ngoái, theo số liệu của hiệp hội này.

Trung Quốc đang tìm cách tăng cường gắn kết với ASEAN, khu vực có tổng sản phẩm quốc nội (GDP) khoảng 3.800 tỷ USD, nhằm đối phó với các mức thuế nhập khẩu cao do chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt đối với nhiều quốc gia trên thế giới.

Bắc Kinh đang tìm cách định vị mình là một nền kinh tế cởi mở hơn, bất chấp chỉ trích từ các cường quốc khác về việc mở rộng các biện pháp hạn chế xuất khẩu đối với đất hiếm và các khoáng sản chiến lược khác.

Phiên bản 3.0 của hiệp định thương mại tự do với ASEAN đã được ký kết và có hiệu lực tại hội nghị cấp cao của các nhà lãnh đạo khối tổ chức ở Malaysia, với sự tham dự của Tổng thống Mỹ Donald Trump vào Chủ nhật (26/10), mở đầu cho chuyến công du Châu Á của ông.

Các cuộc đàm phán về thỏa thuận nâng cấp giữa ASEAN và Trung Quốc bắt đầu vào tháng 11/2022 và kết thúc vào tháng 5 năm nay, ngay sau khi chiến dịch áp thuế của Trump bắt đầu được triển khai.

Hiệp định thương mại tự do đầu tiên giữa hai bên có hiệu lực từ năm 2010.

Trung Quốc trước đây cho biết thỏa thuận này sẽ mở đường cho việc cải thiện khả năng tiếp cận thị trường trong các lĩnh vực như nông nghiệp, kinh tế số và dược phẩm giữa Trung Quốc và ASEAN.

Cả Trung Quốc và ASEAN đều là thành viên của Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) - khối thương mại lớn nhất thế giới, bao phủ gần 1/3 dân số toàn cầu và khoảng 30% GDP toàn cầu.

Malaysia đã tổ chức hội nghị thượng đỉnh RCEP tại Kuala Lumpur vào thứ Hai (27/10), đánh dấu lần đầu tiên sau 5 năm sự kiện này được tổ chức.

Theo một số nhà phân tích, khối này được xem như một "lá chắn tiềm năng" trước các mức thuế mà Hoa Kỳ áp đặt, mặc dù các điều khoản của khối được đánh giá là yếu hơn so với một số hiệp định thương mại khu vực khác do tồn tại những lợi ích cạnh tranh giữa các quốc gia thành viên.

Nguồn : BBC, 28/10/2025

******************************

ASEAN và Trung Quốc nâng cấp, mở rộng Hiệp định Thương mại Tự do

Trọng Thành, RFI, 28/10/2025

Hôm nay, 28/10/2025, ngày cuối cùng của các hội nghị thượng đỉnh thường niên ASEAN và ASEAN+1 (ASEAN với các đối tác) tại Kuala Lumpur, Malaysia, Hiệp Hội các Quốc gia Đông Nam Á và Trung Quốc đã ký nghị định thư nâng cấp, mở rộng Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN - Trung Quốc (gọi tắt là ACFTA 3.0).

Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường (trái) và thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim tại lễ ký nghị định thư nâng cấp Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN - Trung Quốc, ngày 28/10/2025, Kuala Lumpur, Malaysia. AP - Vincent Thian

Hiệp định ACFTA 3.0 được bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Vương Văn Đào (Wang Wentao) và bộ trưởng Đầu tư, Thương mại và Công nghiệp Malaysia, Tengku Zafrul Abdul Aziz, ký kết, với sự chứng kiến của thủ tướng Trung Quốc Lý Cường (Li Qiang) và thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim, chủ tịch luân phiên của ASEAN năm nay.

Trang mạng Singapore Channel News Asia dẫn lời các quan chức ASEAN, cho biết ACFTA 3.0 "sẽ mở rộng hội nhập trên toàn khu vực, bao gồm các lĩnh vực mới như thương mại kỹ thuật số, kinh tế xanh, phát triển bền vững và hỗ trợ cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, vốn chiếm phần lớn trong số các doanh nghiệp ASEAN". ACFTA 3.0 hướng tới cải thiện khả năng tiếp cận thị trường đối với các doanh nghiệp nhỏ, đơn giản hóa các thủ tục phi thuế quan và giảm bớt các rào cản pháp lý.

Phát biểu sau lễ ký kết, thủ tướng Trung Quốc Lý Cường đã lên án chủ nghĩa bảo hộ và chủ nghĩa đơn phương đang tác động xấu đến trật tự kinh tế và thương mại quốc tế.

Tại Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN-Trung Quốc, thủ tướng Malaysia nhấn mạnh việc ASEAN hợp tác với tất cả các bên thể hiện vai trò trung tâm của khối : "Hôm trước chúng tôi đã gặp tổng thống (Hoa Kỳ) Donald Trump, và hôm nay chúng tôi trở lại với Trung Quốc".

Trung Quốc và ASEAN ký ACFTA vào năm 2002, và có hiệu lực từ năm 2010. Văn bản được sửa đổi mở rộng lần đầu tiên vào năm 2019 (ACFTA 2.0). Kể từ khi ACFTA được ký kết, thương mại song phương tăng từ hơn 235 tỷ đô la năm 2010 lên gần 1.000 tỷ đô la vào năm ngoái. Trong ba quý đầu năm 2025, tổng kim ngạch thương mại của Trung Quốc với ASEAN đạt hơn 783 tỷ USD, tăng 9,6% so với cùng kỳ năm trước.  ASEAN và Trung Quốc hiện là hai đối tác thương mại quan trọng nhất của nhau.

Trọng Thành

****************************

Trump giúp một hội nghị 'hữu danh vô thực' tỏa sáng

Tessa Wong, BBC, 27/10/2025

Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump lên chuyên cơ Air Force One tại Kuala Lumpur sau 24 giờ bận rộn, theo lời Nhà Trắng, ông đã có một loạt thỏa thuận mang lại "hòa bình và thịnh vượng" cho khu vực.

Thủ tướng Campuchia Hun Manet (trái), Tổng thống Mỹ Donald Trump (giữa) và Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim tại Hội nghị cấp cao ASEAN hôm 26/10

Sự chú ý sẽ theo chân Trump khi ông bay đến Nhật Bản và sau đó là Hàn Quốc, để tham dự cuộc gặp được mong chờ từ lâu với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Nhưng việc ông đến Thượng đỉnh ASEAN đã mang lại cho các quốc gia Đông Nam Á khoảnh khắc tỏa sáng rực rỡ nhất, vào thời điểm nhiều người đang nghi ngờ về ý nghĩa của nhóm này.

Đối với Tổng thống Trump, điều hấp dẫn nhất là ông được chủ trì một "thỏa thuận hòa bình" giữa Thái Lan và Campuchia, nơi tranh chấp biên giới kéo dài đã bùng phát thành xung đột công khai vào tháng Bảy.

Ông muốn điều này, trong nỗ lực không ngừng nghỉ của mình, để giành giải Nobel Hòa bình vì đã giải quyết chiến tranh, mặc dù người Thái không muốn gọi đó là một "thỏa thuận hòa bình".

Điều này diễn ra sau một chiến thắng hiếm hoi khác của ASEAN, với Chủ tịch ASEAN, Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim, là người đã làm trung gian cho lệnh ngừng bắn ban đầu giữa hai nước.

Một phần thành công này có thể được ghi nhận cho ông Anwar, một chính trị gia kỳ cựu, người có thể tận dụng mối quan hệ lâu dài với người Campuchia và người Thái, đồng thời lấy lòng ông Trump - thậm chí ông còn có thể đùa về chủ đề nhạy cảm là việc ông Trump suýt ngồi tù mà không gặp bất kỳ rắc rối nào.

Nhưng cuối cùng, rõ ràng áp lực từ Mỹ đã chốt hạ thỏa thuận, với việc Thái Lan và Campuchia nhanh chóng chấm dứt thù địch sau những lời đe dọa kinh tế từ ông Trump.

Lễ ký kết hôm 26/10 đi kèm với thông báo về các thỏa thuận thương mại của Mỹ với Campuchia và Thái Lan cùng việc ông Trump tuyên bố rõ ràng rằng ông dự định sử dụng các thỏa thuận kinh doanh để gây áp lực buộc các nước phải hòa bình.

Đối với hầu hết các nhà lãnh đạo, phần thưởng chính từ sự xuất hiện của ông Trump là họ đã có được thời gian gặp mặt trực tiếp quý báu với tổng thống tại một thời điểm quan trọng trong các cuộc đàm phán thuế quan của Mỹ.

Nhiều quốc gia thành viên ASEAN là những nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu - với Mỹ là một thị trường trọng điểm.

Bên cạnh Thái Lan và Campuchia, Malaysia và Việt Nam cũng đã ký kết các thỏa thuận với Mỹ. Và mặc dù không thể thay đổi mức thuế quan, họ đã đàm phán được một số miễn trừ hàng hóa.

"Trump đến đây chỉ để chụp ảnh làm màu... đây đơn thuần là một thành tích nữa mà ông bổ sung vào hồ sơ của mình,"Joseph Liow, hiệu trưởng Trường Chính sách công Lý Quang Diệu ở Singapore, cho hay.

Nhưng ông cũng cho rằng tâm lý chung là: "Vì ông ấy đã đến đây, chúng ta hãy tận dụng tối đa cơ hội này."

Các nhà lãnh đạo Châu Á sẽ dùng sự hiện diện của ông Trump để "giúp ông mở rộng tầm nhìn về sự hội tụ lợi ích giữa Mỹ và Châu Á".

Được thành lập vào năm 1967 như một bức tường thành chống lại chủ nghĩa Cộng sản, ngày nay ASEAN đóng vai trò là một nền tảng cho đối thoại ngoại giao và đàm phán thương mại.

Ưu điểm chính của ASEAN là có thể thu hút các nước lớn hơn, những nước coi hội nghị thượng đỉnh là một cách dễ dàng để tập hợp tất cả các nhà lãnh đạo trong khu vực vào một phòng.

Năm nay, ngoài ông Trump, các nhà lãnh đạo từ Trung Quốc, Hội đồng Châu Âu, Canada, Brazil và Nam Phi cũng tham dự thượng đỉnh.

ASEAN đã đạt được một số thành tựu trong những năm qua trên mặt trận kinh tế, phát triển một nền kinh tế hội nhập hơn trên toàn khu vực và đảm bảo các hiệp định thương mại tự do với các cường quốc thế giới khác.

Tuy nhiên, nhiều người ngày càng nghi ngờ về tính hiệu quả của ASEAN trong việc giải quyết các vấn đề khu vực, từ ô nhiễm không khí do cháy rừng ở Indonesia đến các yêu sách chủ quyền chồng lấn ở Biển Đông.

Việc ASEAN không thể chấm dứt cuộc nội chiến ở Myanmar nổ ra vào năm 2021 được coi là một trong những thất bại lớn nhất của khối.

Ngay cả tại hội nghị thượng đỉnh tuần này, khối vẫn tiếp tục kêu gọi chính quyền quân sự chấm dứt chiến tranh và tìm kiếm một giải pháp hòa bình - những yêu cầu mà chính quyền quân sự đã phớt lờ trong bốn năm qua.

Khối cũng lưu ý lời mời của chính quyền quân sự về việc quan sát cuộc tổng tuyển cử sắp tới vào tháng 12 và đáp lại bằng cách nhấn mạnh "tầm quan trọng của các cuộc bầu cử tự do và công bằng" và sự cần thiết phải chấm dứt bạo lực trước tiên. Đây là điều khó khăn nhất mà ASEAN có thể đạt được.

Một lý do là khối này không phải là một khối thương mại hay kinh tế như Liên minh châu Âu, cũng không duy trì bất kỳ lực lượng quân đội thường trực nào như NATO hay Liên Hợp Quốc.

Do đó, ASEAN có rất ít đòn bẩy để gây áp lực lên các quốc gia thành viên, ngoài ngoại giao.

Nhưng theo các chuyên gia, lý do chính là nguyên tắc cốt lõi của khối là không can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia thành viên.

Những người ủng hộ ASEAN cho rằng đây chính là điều giữ cho khối đoàn kết, và khối có thể âm thầm gây áp lực một cách hiệu quả đằng sau hậu trường - nhưng những người phản đối lại cho rằng điều này khiến khối trở nên vô dụng.

"Khi nói đến các cuộc khủng hoảng chính trị, việc các thành viên từ bỏ chủ quyền và nhượng bộ vì lợi ích chung của ASEAN là nhiệm vụ bất khả thi", bà Lê Thu Hường, Phó Giám đốc Chương trình Châu Á tại Nhóm Khủng hoảng Quốc tế, nhận định.

Bà cũng nói thêm rằng đây là "mắt xích yếu nhất của ASEAN".

Mặc dù một trong những nguyên tắc cơ bản khác của ASEAN là giải quyết tranh chấp một cách hòa bình, nhưng trên thực tế, ASEAN "không thực sự mong muốn các quốc gia xung đột ngồi lại và giải quyết vấn đề", Giáo sư Liow lưu ý.

"Những người chỉ trích ASEAN vì không thể ổn định tình hình nội bộ, họ hoàn toàn đúng. Vì vậy, trừ khi ASEAN có thể giải quyết những vấn đề cấp bách hơn, nếu không, ý nghĩa của khối sẽ luôn bị đặt dấu hỏi... Và câu hỏi cơ bản đối với ASEAN là, phải trả giá bằng gì cho sự thống nhất?"

Việc khối này không thể ngăn chặn căng thẳng biên giới âm ỉ giữa Thái Lan và Campuchia bùng phát thành xung đột vào tháng Bảy là một ví dụ nữa về "sự mong manh của ASEAN", Tiến sĩ Lê Thu Hường chỉ ra, bởi Đông Nam Á tự hào là khu vực có ít xung đột bạo lực giữa các quốc gia thành viên trong những thập kỷ gần đây.

Tuy nhiên, chính những lời chỉ trích như vậy đã khiến việc giải quyết cuộc chiến Thái Lan-Campuchia trở thành một chiến thắng hiếm hoi cho ASEAN, với chuyến thăm của ông Trump càng củng cố thêm thành công đó.

Các chuyên gia cho rằng mặc dù thỏa thuận được ký kết hôm 26/10 không thực sự giải quyết được tranh chấp biên giới cơ bản, nhưng đó vẫn là một khởi đầu tích cực với những bước đi cụ thể để giảm leo thang.

Và còn có những chiến thắng khác nữa.

Thủ tướng Đông Timor Xanana Gusmao nói việc gia nhập ASEAN là "giấc mơ đã thành hiện thực" đối với đất nước mình

Kuala Lumpur cũng chứng kiến ​​Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đạt được một "thỏa thuận khung" về đất hiếm và thuế quan của Mỹ với người đồng cấp Trung Quốc Hà Lập Phong, vào thời điểm nhiều người đang theo dõi cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung mới nhất sẽ kết thúc như thế nào.

Thỏa thuận này đặt nền móng cho cuộc gặp rất được mong đợi giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào cuối tuần này tại Hội nghị Thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (APEC) ở Hàn Quốc.

Và, trong một khoảnh khắc đoàn kết mang tính biểu tượng cao, ASEAN đã chính thức chào đón Đông Timor trở thành thành viên.

Việc Đông Timor gia nhập ASEAN đồng nghĩa với việc Đông Nam Á giờ đây đã có đại diện toàn diện về mặt địa lý trong ASEAN. Quốc gia nhỏ bé với 1,4 triệu dân này hy vọng rằng việc hội nhập nền kinh tế với phần còn lại của khu vực sẽ thúc đẩy phát triển.

Thủ tướng Xanana Gusmao đã phát biểu đầy cảm xúc rằng việc gia nhập ASEAN là "một giấc mơ đã thành hiện thực" đối với người dân Đông Timor. Các đoạn clip ghi lại cảnh đoàn đại biểu Đông Timor khóc và cảm ơn những người tham dự ASEAN lan truyền trên mạng.

Đó là một khoảnh khắc xúc động ​​tại hội nghị thượng đỉnh, chứng minh rằng bất chấp những khiếm khuyết, ASEAN vẫn có thể giữ được vị thế - và thậm chí được trân trọng.

Tessa Wong

****************************

ASEAN và Mỹ ra tuyên bố chung về việc duy trì hòa bình, ổn định và thịnh vượng trong khu vực

Minh Phương, RFI, 27/10/2025

Hội nghị thượng đỉnh ASEAN - Mỹ lần thứ 13, hôm nay, 27/10/2025, tại Kuala Lumpur, Malaysia, đã ra tuyên bố tái khẳng định sự ủng hộ của Hoa Kỳ đối với khối này, cũng như cam kết hợp tác nhằm duy trì hòa bình, ổn định, an ninh và thịnh vượng trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump và thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim (phải) tại phiên họp Hoa Kỳ - ASEAN, Kuala Lumpur, Malaysia, ngày 26/10/2025. AP - Mark Schiefelbein

Trong tuyên bố, ASEAN và Mỹ cam kết hợp tác bền vững giúp cả hai trở nên "an toàn hơn, vững mạnh hơn và thịnh vượng hơn".

Với mục tiêu "an toàn hơn", Mỹ và ASEAN sẽ tăng cường hợp nhằm phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, phòng chống lừa đảo trực tuyến và tội phạm mạng ; hợp tác về bảo đảm tự do hàng hải ; đấu tranh chống khủng bố và chủ nghĩa cực đoan ; bảo vệ môi trường ; quản lý thiên tai và hỗ trợ nhân đạo ; giải quyết các hậu quả của bom mìn và vật liệu nổ còn sót lại sau chiến tranh, cũng như hợp tác trong việc rà phá bom mìn chưa nổ.

Để thực hiện mục tiêu "vững mạnh hơn", hai bên đồng ý hợp tác về chính trị và nhân quyền ; giáo dục và văn hóa ; phát triển nguồn nhân lực trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. 

Nhằm mục tiêu "thịnh vượng hơn", hai bên cam kết hợp tác trong khuôn khổ Hiệp định Khung ASEAN – Hoa Kỳ về Thương mại và Đầu tư (TIFA), cũng như đầu tư hai chiều trong các lĩnh vực tài chính, khoáng sản chiến lược, tăng cường chuỗi cung ứng, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, giao thông vận tải, v.v. 

Phát biểu tại thượng đỉnh, tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đã khẳng định Washington sẽ "luôn sát cánh 100%" và "xuyên suốt nhiều thế hệ" với khối các nước Đông Nam Á. Cũng nhân dịp này, ASEAN đã chính thức kết nạp thêm thành viên thứ 11 là Đông Timor. Thủ tướng Đông Timor Xanana Gusmao khẳng định rằng với người dân nước này "đây không chỉ là giấc mơ thành hiện thực" mà còn là sự khẳng định mạnh mẽ cho hành trình mới với "đầy quyết tâm và hy vọng". 

Minh Phương

*****************************

Trump tái khẳng định tầm quan trọng của ASEAN đối với Mỹ

Thu Hằng, RFI, 27/10/2025

Sau thành công trong vai trò trung gian hòa bình ở Trung Đông, gây sức ép với nguyên thủ Nga về chiến tranh Ukraina, tổng thống Mỹ Donald Trump chìm trong hào quang ở Đông Nam Á, nơi ông được chào đón như "thượng khách", ký hàng loạt thỏa thuận với các nước ASEAN để tái khẳng định vị thế của Mỹ. Chuyến công du lần này cũng cho thấy vai trò của khu vực Đông Nam Á trong chiến lược của Mỹ.

Tổng thống Donald Trump phát biểu tại một phiên họp của thượng đỉnh ASEAN mở rộng, Kuala Lumpur, Malaysia, ngày 26/10/2025. AP - Mark Schiefelbein

Chỉ trong một ngày 26/10, Mỹ công bố hàng loạt thỏa thuận thương mại với Malaysia, Cam Bốt, thỏa thuận khung với Việt Nam, Thái Lan, ký thỏa thuận đất hiếm với Thái Lan, Malaysia… "Đằng sau mỗi chuyến công du của Donald Trump đều có ý đồ thương mại", theo nhận định với RFI của tiến sĩ địa lý Christine Cabasset, nguyên trợ lý giám đốc Viện Nghiên cứu Đông Nam Á đương đại tại Bangkok.

Thuế đối ứng, đất hiếm… kết quả đối ngoại phục vụ đối nội

Trong tất cả các thỏa thuận hoặc thỏa thuận khung được công bố, các mức thuế 19% hoặc 20% được nhấn mạnh, và đổi lại các nước đối tác Đông Nam Á cam kết dành quyền tiếp cận thị trường ưu đãi cho nhiều mặt hàng của Mỹ như nông nghiệp, công nghiệp, kim loại… Đây là một thắng lợi, một nhân nhượng lớn của những nước Đông Nam Á có thặng dự thương mại với Mỹ, để khẳng định tổng thống Donald Trump "giữ vững những lời hứa với người dân Mỹ", theo nhận định của một quan chức cấp cao Hoa Kỳ.

Ngoài ra, nhiều thỏa thuận về đất hiếm, kim loại trọng yếu cũng được chính quyền Mỹ công bố rộng rãi sau khi Washington bị động và bị ảnh hưởng vì Trung Quốc, nước giữ thế độc quyền về công nghệ và khai thác, tuyên bố kiểm soát xuất khẩu. Cho dù Washington và Canberra nhất trí đầu tư khai thác đất hiếm ở Úc, Mỹ ký thỏa thuận đất hiếm với Thái Lan và Malaysia thì những kế hoạch này sẽ chưa thể được triển khai ngay lập tức. Tuy nhiên, khi công bố những thỏa thuận này, tổng thống Trump muốn gây sức ép trong đàm phán thương mại với đồng nhiệm Trung Quốc Tập Cận Bình, mà theo ông, có nhiều triển vọng.

Nhà kiến tạo hòa bình cho khu vực quan trọng với Mỹ

Về mặt địa - chính trị, khác với nhiệm kỳ thứ nhất, tổng thống Trump ý thức được tầm quan trọng chiến lược và kinh tế ngày càng gia tăng của khu vực Đông Nam Á và không có ý định để Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng. Việc thủ tướng Thái Lan phải sắp xếp lịch trình sau khi hoàng thái hậu Thái Lan qua đời để đến Kuala Lumpur ký thỏa thuận ngừng bắn với đồng nhiệm Cam Bốt cho thấy tầm quan trọng, cũng như ý nghĩa của việc "tổng thống Trump là nhà kiến tạo hòa bình cho khu vực", chứ không phải là Trung Quốc. Sự kiện này rất quan trọng "để tái khẳng định tầm quan trọng của ASEAN đối với Mỹ" sau khi Washington "để mất dần ảnh hưởng trong khu vực", được chuyên gia Pháp Christine Cabasset nhắc lại là "trung tâm của sự cạnh tranh địa - chính trị, cũng như kinh tế giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc".

Nếu theo nhật báo Pháp Le Monde, "ASEAN gập mình trước Trump" nhưng hiểu theo phát biểu của một quan chức chính quyền Malaysia, được nhật báo Singapore The Strait Times trích dẫn, thì cần phải có một nhà lãnh đạo có tiếng nói để tái lập hòa bình : "Thẳng thắn mà nói, các cuộc họp của ASEAN thường hiếm khi đạt được kết quả. Nhưng thỏa thuận giữa Cam Bốt và Thái Lan là một thắng lợi lớn". Liệu sắp tới sẽ là giải pháp cho cuộc nội chiến ở Miến Điện ? Kế hoạch 20 điểm về chiến tranh ở Gaza được thủ tướng Malaysia, nước chủ tịch luân phiên ASEAN, nhấn mạnh "là mang tia hy vọng cho thế giới : ngay cả những cuộc xung đột khó giải quyết nhất thì ngành ngoại giao và lòng quyết tâm vẫn làm được".

Nhật báo Singapore cho rằng cả tổng thống Trump lẫn các nhà lãnh đạo ASEAN đều "đang quyến rũ nhau" vì cần nhau. Trong khi chưa đa dạng hóa được thị trường xuất khẩu và "biến ASEAN thành thị trường chung hấp dẫn", theo gợi ý của thủ tướng Singapore thì Mỹ vẫn là khách hàng lớn nhất của nhiều nước Đông Nam Á. Còn đối với tổng thống Trump, không có được thiện cảm của các nước Đông Nam Á, Mỹ khó có thể gây được áp lực đối với Trung Quốc trong nhiều hồ sơ, từ thương mại đến an ninh.

Thu Hằng