Ấn Độ và Việt Nam xây dựng trục quyền lực mới ở Châu Á

Thu Hằng, RFI, 06/05/2026

Nhân chuyến công du Ấn Độ (từ ngày 05-07/05) của tổng bí thư, chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm, hai bên quyết định nâng quan hệ song phương lên một cấp độ mới : "Quan hệ đối tác chiến lược toàn diện tăng cường" với "các sáng kiến ​​mới trong lĩnh vực khoáng sản quan trọng, đất hiếm và hợp tác năng lượng". Theo giới quan sát, New Delhi và Hà Nội "đang lặng lẽ xây dựng trục quyền lực mới ở Châu Á".

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tiếp tổng bí thư Đảng cộng sản, chủ tịch Việt Nam Tô Lâm tại New Delhi, Ấn Độ, ngày 06/05/2026. AP - Manish Swarup

Chuyến công du Ấn Độ của ông Tô Lâm được đánh giá là mang lại lợi ích chung cho cả hai nước, theo một bài phân tích ngày 05/05 trên trang News của Azerbaijan. Hai nước tận dụng những thế mạnh của nhau để tăng cường quan hệ thương mại song phương và mở rộng hợp tác trong những lĩnh vực mới, được coi là "điểm mạnh" của mỗi bên : công nghệ, đầu tư, năng lượng, hợp tác hàng hải và phát triển bền vững. Ấn Độ đặt mục tiêu kim ngạch thương mại với Việt Nam đạt 25 tỷ đô la vào năm 2030, so với mức 16 tỷ đô la trong năm tài chính kết thúc vào tháng 03/2026.

Kết nối thị trường nội địa

Thị trường của hai nước có thể bổ trợ cho nhau : đối với New Dehli, Việt Nam là một trong những đối tác năng động nhất Đông Nam Á, có nền kinh tế tăng trưởng cao. Ấn Độ có thể cung cấp dược phẩm, dịch vụ công nghệ thông tin, nông sản, nguyên liệu thô, hàng hóa công nghiệp và một thị trường nội địa rộng lớn.

Trong con mắt Hà Nội, Ấn Độ không chỉ là đối tác chính trị mà còn là một thị trường đầy triển vọng cho đầu tư, thương mại và hợp tác công nghiệp, trong khi Việt Nam đang củng cố vị thế là một trung tâm sản xuất và xuất khẩu, đặc biệt là trong lĩnh vực điện tử, dệt may, thiết bị, linh kiện và hàng tiêu dùng.

Theo phân tích của trang News.az, Việt Nam và Ấn Độ có thể xây dựng một chuỗi cung ứng vững chắc và có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong mô hình kinh tế Châu Á mới, nơi sản xuất được phân bổ giữa những trung tâm đáng tin cậy. Nhìn rộng hơn, thông qua Việt Nam, Ấn Độ có thể mở rộng hiện diện kinh tế, cũng như ảnh hưởng ở Đông Nam Á, khu vực có tăng trưởng cao.

Trong khi đó, chuyến đi Ấn Độ của ông Tô Lâm cho thấy Việt Nam không chỉ năng động trong khu vực mà tiếp tục chính sách ngoại giao năng động với các cường quốc.

Thắt chặt hợp tác hàng hải, quốc phòng

Hợp tác quốc phòng và hàng hải là những chủ đề quan trọng trong quan hệ song phương. Theo truyền thông Ấn Độ và hai nguồn tin của Reuters, có nhiều khả năng hai nước đàm phán chuyển giao tên lửa BrahMos do Ấn Độ và Nga hợp tác phát triển. Tên lửa này đã được bán cho Philippines và Indonesia. An ninh hàng hải cũng là chủ đề quan trọng giữa hai nước, nhưng không nhất thiết phải được nhìn nhận qua lăng kính "đối đầu". Đối với cả Hà Nội và New Delhi, điều quan trọng nhất là bảo vệ thương mại, dòng chảy năng lượng và sự ổn định của các tuyến giao thông khu vực.

Cuối cùng, việc tăng cường quan hệ song phương không nên bị thu hẹp trong lập luận "chống lại" bất kỳ ai, cho dù Việt Nam và Trung Quốc, có tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông, còn New Delhi và Bắc Kinh có vấn đề về đường biên giới chung, đặc biệt ở vùng Kashmir. Ấn Độ nằm trong Bộ Tứ - QUAD (cùng với Mỹ, Úc, Nhật Bản), được thành lập năm 2007, nhằm làm đối trọng với Trung Quốc. Việt Nam hiện nằm trong số ba nước (cùng với Hàn Quốc, New Zealand) được QUAD mời tham gia.

Chuyến đi Ấn Độ của ông Tô Lâm được trang News.az đánh giá là không chỉ quan trọng đối với quan hệ song phương mà còn cho thấy sự thay đổi ở Châu Á. Thay vì thụ động, phụ thuộc vào hành động của các cường quốc, các nước Châu Á đang cố gắng tìm cách định hình quỹ đạo kinh tế và ngoại giao riêng. New Delhi và Hà Nội chiếm một vị trí đặc biệt trong quá trình này : Ấn Độ khao khát trở thành cường quốc toàn cầu, còn Việt Nam đang trở thành một trong những trung tâm năng động nhất của Đông Nam Á.

Thu Hằng

****************************

Việt Nam - Ấn Độ có thể đàm phán chuyển giao tên lửa BrahMos

Thu Hằng, RFI, 06/05/2026

Tổng bí thư, chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm công du Ấn Độ từ ngày 05 đến 07/05/2026. Thương mại và quốc phòng là hai chủ đề nghị sự chính trong cuộc hội đàm với thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. Bộ Ngoại giao Ấn Độ đánh giá các cuộc hội đàm sẽ "mở ra những triển vọng hợp tác mới" giữa hai nước.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tiếp tổng bí thư cộng sản, chủ tịch Việt Nam Tô Lâm tại New Delhi, Ấn Độ, ngày 06/05/2026. AP - Manish Swarup

Theo Reuters, ngày 06/05, sau cuộc hội đàm với chủ tịch nước kiêm tổng bí thư Việt Nam Tô Lâm, thủ tướng Modi cho biết Ấn Độ đặt mục tiêu kim ngạch thương mại với Việt Nam đạt 25 tỷ đô la vào năm 2030. Trao đổi thương mại song phương vượt mốc 16 tỷ đô la trong năm tài chính của Ấn Độ kết thúc vào tháng 03/2026.

Hai nước sẽ nâng quan hệ song phương lên thành "quan hệ đối tác chiến lược toàn diện tăng cường", tập trung vào "các sáng kiến ​​mới trong lĩnh vực khoáng sản trọng điểm, đất hiếm và hợp tác năng lượng" nhằm "bảo đảm an ninh kinh tế và khả năng phục hồi chuỗi cung ứng của cả hai nước".

Trước đó, theo truyền thông Ấn Độ và hai nguồn tin của Reuters, các cuộc thảo luận cũng tập trung vào việc tăng cường quan hệ quốc phòng, trong đó có khả năng Việt Nam mua tên lửa BrahMos do Ấn Độ và Nga hợp tác phát triển. Tổng trị giá hợp đồng lên tới 60 tỷ rupi (tương đương 629 triệu đô la) bao gồm cả huấn luyện, hỗ trợ hậu cần. Trước đó, New Delhi đã hỗ trợ huấn luyện quân đội Việt Nam và năm 2023 đã tặng tàu hộ vệ tên lửa Kirpan do Ấn Độ thiết kế.

Ấn Độ cũng đã giao cho Philippines hai đợt tên lửa BrahMos vào năm 2024 và 2025. Hiện nay, Philippines đang đàm phán mua thêm. Tháng 03/2026, Indonesia đã ký với Ấn Độ thỏa thuận mua tên lửa BrahMos nhưng không cho biết chi tiết về hợp đồng.

New Delhi chú trọng phát triển lĩnh vực sản xuất quốc phòng để phục vụ nhu cầu nội địa và xuất khẩu. Ấn Độ coi Việt Nam là trụ cột trong chiến lược bảo đảm ổn định khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương trước ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc.

Trước khi được tiếp đón chính thức và hội đàm với tổng thống Droupadi Murmu, ngày 05/05, ông Tô Lâm đã đến thăm địa điểm hành hương Phật giáo Bồ Đề Đạo Tràng (Bodh Gaya), nơi Đức Phật thành đạo, ở bang Bihar (đông bắc). Theo lịch trình, nguyên thủ Việt Nam cùng phái đoàn sẽ đến Bombay, trung tâm tài chính của Ấn Độ.

Thu Hằng

*****************************

Việt Nam có thể bàn mua tên lửa chống hạm siêu thanh BrahMos từ Ấn Độ

BBC, 06/05/2026

Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự kiến sẽ thảo luận về việc mở rộng hợp tác quốc phòng với Ấn Độ trong chuyến thăm lần này, bao gồm khả năng mua tên lửa BrahMos do Ấn Độ và Nga cùng phát triển.

Việc có được tên lửa Brahmos sẽ giúp Việt Nam tăng cường khả năng bảo vệ lợi ích an ninh hàng hải tại Biển Đông

Thông tin trên do Reuters dẫn lại từ hai nguồn tin.

Trước đó, Ấn Độ đã bán loại tên lửa chống hạm thanh này cho Philippines và ký hợp đồng với Indonesia vào tháng Ba.

Theo một nguồn tin, một thỏa thuận giữa Việt Nam và Ấn Độ có thể trị giá khoảng 60 tỷ rupee (629 triệu USD), bao gồm cả huấn luyện và hỗ trợ hậu cần.

Việc có được Brahmos sẽ giúp Việt Nam tăng cường khả năng bảo vệ lợi ích an ninh hàng hải tại Biển Đông.

Tất cả các nguồn tin đều từ chối tiết lộ danh tính với Reuters vì không được phép phát ngôn với truyền thông về các đàm phán của chính phủ.

Trong khi đó, nguồn tin thứ ba cho biết có thể sẽ có một số thông báo về hợp tác quốc phòng trong chuyến thăm của ông Tô Lâm từ ngày 5-7/5, nhưng không kỳ vọng sẽ ký kết thỏa thuận mua bán vũ khí.

Thực chất, thông tin Ấn Độ có thể bán Brahmos siêu thanh cho Việt Nam đã xuất hiện vào năm 2023, với giá trị thỏa thuận có thể lên đến hơn 600 triệu USD, theo một viện nghiên cứu ở Ấn Độ.

Trong khi đó, tờ SCMP của Hong Kong đưa tin rằng thỏa thuận mua tên lửa Brahmos giữa hai nước có thể trị giá hơn 700 triệu USD.

"Điều này phản ánh sự bất an của Hà Nội đối với Trung Quốc, mong muốn giảm sự phụ thuộc vào vũ khí của Nga, và sự nổi lên của New Delhi như một nhân tố chủ chốt trong an ninh khu vực", SCMP viết vào tháng 1/2025.

Hiện chưa có thông tin chính thức về thỏa thuận này.

Giáo sư Don McLain Gill, nhà phân tích và giảng viên tại Khoa Nghiên cứu Quốc tế, Đại học De La Salle, Manila, nói rằng BrahMos có tốc độ Mach 2.8 và tầm bắn 290 km (400-500 km đối với các phiên bản nâng cấp).

"BrahMos hoạt động theo nguyên tắc "bắn và quên" (fire and forget), đảm bảo độ chính xác cao, đồng thời có tiết diện phản xạ radar thấp, khiến nó khó bị phát hiện hoặc đánh chặn", ông viết trên tạp chí ThinkChina vào tháng 3/2025.

Ấn Độ coi Việt Nam là một phần quan trọng trong chiến lược nhằm đảm bảo ổn định ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương trong bối cảnh ảnh hưởng ngày càng gia tăng của Trung Quốc.

Vào năm 2023, Ấn Độ cũng đã hỗ trợ huấn luyện cho quân đội Việt Nam và từng tặng tàu hộ vệ tên lửa tự đóng Kirpan, đánh dấu món quà tàu tên lửa đầu tiên Việt Nam nhận được từ đất nước Nam Á.

Con tàu này được sử dụng trong hải quân Ấn Độ từ năm 1991.

Thời điểm đó, Hải quân Ấn Độ khẳng định việc chuyển giao tàu Kirpan "phản ánh cam kết của Ấn Độ trong việc trợ giúp các đối tác cùng quan điểm để tăng cường năng lực quốc phòng của họ".

Lúc bấy giờ, chuyên gia phân tích quốc phòng độc lập Richard Bitzinger nhận định với BBC News Tiếng Việt rằng sẽ không ngạc nhiên nếu Ấn Độ gửi thêm tàu chiến cho Việt Nam.

"Hai quốc gia có cùng một đối thủ chung là Trung Quốc, và New Delhi đặc biệt muốn nâng cao hơn nữa quan hệ ngoại giao với Hà Nội", ông nhận định.

Hợp tác quốc phòng Việt Nam – Ấn Độ được đánh giá là đã phát triển đáng kể trong những năm gần đây.

Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Rajnath Singh đã tới thăm Hà Nội vào tháng 6/2022, khi ấy hai bên ra Tuyên bố Tầm nhìn chung về Đối tác Quốc phòng đến năm 2030.

Văn kiện này nhằm thúc đẩy gói tín dụng 500 triệu USD mà Ấn Độ cấp cho Việt Nam từ năm 2016 và phục vụ hai mục tiêu : giúp Việt Nam đa dạng hóa nguồn cung vũ khí và hỗ trợ Ấn Độ phát triển ngành công nghiệp quốc phòng.

Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam Phan Văn Giang cũng thăm Ấn Độ vào tháng 6/2023.

Còn gì khác đáng chú ý ?

Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có cuộc gặp với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vào hôm 6/5.

Theo hãng tin ANI News của Ấn Độ, ông Modi dự kiến sẽ có các cuộc "thảo luận sâu rộng" với ông Tô Lâm, bao gồm các nội dung về hợp tác song phương cùng các vấn đề khu vực và toàn cầu.

Tổng thống Ấn Độ Droupadi Murmu cũng sẽ có các cuộc hội đàm riêng với nhà lãnh đạo Đảng Cộng sản và Nhà nước Việt Nam trong khi các quan chức cấp cao khác được lên kế hoạch sẽ tới tiếp đón ông.

Trước các hoạt động chính thức, Cố vấn An ninh Quốc gia Ấn Độ Ajit Doval đã đề nghị ông Tô Lâm thảo luận về "quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện", vẫn theo ANI News.

Trước chuyến đi của ông Tô Lâm, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường cho biết lãnh đạo hai bên sẽ cùng trao đổi, thảo luận về các định hướng chiến lược thúc đẩy hợp tác, tạo ra đột phá trên các lĩnh vực như khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, y tế, năng lượng sạch, cơ sở hạ tầng…

Vào ngày 5/5, trong cuộc gặp giữa Cố vấn an ninh quốc gia Ấn Độ Ajit Doval và ông Tô Lâm, hai bên đã trí về duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không ; giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS 1982).

Trong nhiều năm qua, Trung Quốc vẫn được coi là một tác nhân chính trong những tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông.

Khác với Philippines, Việt Nam luôn áp dụng cách tiếp cận mềm mỏng hơn, cố gắng giải quyết căng thẳng bằng biện pháp hòa bình và tránh làm dấy lên bất kỳ hàm ý nào về việc tham gia chính trị phe nhóm.

Bài viết trên tạp chí ThinkChina của ông Don McLain Gill cũng nhắc tới vấn đề này, đồng thời đề cập tới việc Trung Quốc đã công bố một đường cơ sở mới tại Vịnh Bắc Bộ vào tháng 3/2024 – điều mà ông cho rằng không chỉ phủ nhận thỏa thuận song phương đã được thống nhất mà còn đi chệch đáng kể so với các nguyên tắc của UNCLOS.

"Trong bối cảnh chiến lược như vậy, Việt Nam nhận thấy cần phải đối trọng với hành vi ngày càng quyết đoán của Trung Quốc bằng cách tăng cường năng lực răn đe vật chất, nhưng không công khai đứng về bất kỳ bên nào trong cạnh tranh quyền lực Mỹ-Trung.

"Khác với một số cường quốc khu vực khác, nguyên tắc tự chủ chiến lược của Ấn Độ tương đồng với văn hóa chiến lược tự lực tự cường của Việt Nam. Quan hệ đối tác quốc phòng Việt Nam – Ấn Độ là mối quan hệ đã được xây dựng và thử thách qua thời gian, hình thành từ nửa sau thời kỳ Chiến tranh Lạnh", ông Gill viết.

Về mặt thương mại, trong giai đoạn 2016-2025, kim ngạch thương mại giữa hai nước đã tăng gấp 3 lần, từ 5,43 tỉ USD lên 16,46 tỉ USD.

Riêng năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt 16,46 tỉ USD, tăng 10,5% so với năm 2024.

Trong đó, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Ấn Độ đạt 10,3 tỉ USD, tăng 14,2% và nhập khẩu của Việt Nam từ Ấn Độ đạt 6,1 tỉ USD, tăng 4,9% so với năm 2024.

Về đầu tư, tính đến tháng 3/2026, Ấn Độ có 503 dự án còn hiệu lực ở Việt Nam với tổng vốn đăng ký khoảng 1,1 tỷ USD.

Dòng vốn đầu tư của Ấn Độ tại Việt Nam chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực như công nghiệp chế biến, chế tạo ; sản xuất và phân phối điện, cũng như khai khoáng…

Một số dự án hay được nhắc tên khi nói tới vốn đầu tư Ấn Độ là Dự án Nhà máy Đường Sơn Hòa tại tỉnh Đắk Lắk (tổng vốn đầu tư đăng ký 94,5 triệu USD) ; Dự án Công ty TNHH Cà phê Ngon tại tỉnh Đắk Lắk (tổng vốn đầu tư đăng ký 90 triệu USD)…

Ở chiều ngược lại, dự án gần đây thu hút sự chú ý là dự án xây dựng nhà máy sản xuất xe điện của Tập đoàn Vingroup tại bang Tamil Nadu ở Ấn Độ.

Ngoài dự án nhà máy này, vào đầu tháng Tư, Vingroup và Chính quyền bang Maharashtra ký kết Biên bản ghi nhớ nghiên cứu đầu tư hệ sinh thái đa ngành, tổng vốn dự kiến khoảng 6,5 tỷ USD, bao gồm một lĩnh vực như phát triển đô thị, giao thông xanh…

Nguồn : BBC, 06/05/2026