Hải quân Mỹ - Philippines tập trận chung ở Biển Đông

Thanh Hà, RFI, 19/01/2025

Theo thông cáo báo chí của Hải quân Hoa Kỳ, Philippines và Mỹ đã tiến hành một cuộc tập trận chung ở Biển Đông trong hai ngày 17 và 18/01/2025 nhằm duy trì "ổn định và khả năng răn đe" trong vùng Ấn Độ -Thái Bình Dương.

Xe lội nước của Hoa Kỳ trong cuộc tập trận với Philippines ở Biển Đông, ngoài khơi tỉnh Zambales, Philippines, tháng 04/2015. Reuters

Trong khuôn khổ chương trình Hoạt động Hợp tác Hàng hải song phương (bilateral Maritime Cooperative Activity – MCA), lực lượng vũ trang Philippines và Hải quân Mỹ đã huy động nhiều phương tiện đến tham gia cuộc thao dợt đầu tiên trong năm 2025. Mỹ điều đội tàu tác chiến CSG-1 gồm hàng không mẫu hạm Carl Vinson, máy bay P-8A…. Hải quân Philippines cử tàu tuần tra xa bờ và khinh hạm có trang bị tên lửa dẫn đường đến để cùng chia sẽ một mục tiêu chung "vì vùng biển Ấn Độ-Thái Bình Dương tự do và rộng mở" vì quyền tự do hàng hải.

Chuẩn đô đốc Mỹ, Michael Wosje chỉ huy đội tàu tác chiến khẳng định Hoa Kỳ và Philipinnes là "những đồng minh vững chắc trước mọi thử thách, có mối quan hệ bền chặt". Còn đại úy Matthieu Thomas, chỉ huy tàu sâu bay lớp Nimitz USS Carl Vinson thì nhấn mạnh các cuộc tập trận song phương của Hoa Kỳ tại Biển Đông đã "phát triển về mặt quy mô, phạm vi và cả về tính tinh vi", nhấn mạnh rằng Philippines đã "tham gia hoạt động phối hợp duy trì ổn định trong khuv vực và tăng cường khả năng răn đe".

Đội tàu tác chiến CSG-1 thuộc Hạm Đội 7 Thái Bình Dương của Mỹ. 

Thanh Hà

***************************

Philippines nói ASEAN và Trung Quốc phải bắt đầu giải quyết các vấn đề gai góc của bộ quy tắc ứng xử Biển Đông

Reuters, VOA, 18/01/2025

Khối ASEAN và Trung Quốc nên đạt được tiến triển về một bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông bằng cách giải quyết các "vấn đề cột mốc" đầy gai góc, bao gồm phạm vi của nó và liệu nó có thể mang tính ràng buộc về mặt pháp lý hay không, nhà ngoại giao hàng đầu của Philippines nói vào ngày thứ Bảy.

Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Enrique Manalo

Biển Đông vẫn là nguồn cơn căng thẳng giữa Trung Quốc và các nước láng giềng Philippines, Việt Nam và Malaysia. Quan hệ giữa Trung Quốc và Philippines, đồng minh của Mỹ, hiện ở mức xấu nhất trong nhiều năm qua trong bối cảnh các cuộc đối đầu thường xuyên làm dấy lên lo ngại rằng chúng có thể leo thang thành xung đột.

Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á và Trung Quốc cam kết vào năm 2002 sẽ tạo ra một bộ quy tắc ứng xử, nhưng mất 15 năm để bắt đầu thảo luận và tiến độ hiện vẫn chậm chạp.

Trong một cuộc phỏng vấn trước cuộc họp vào Chủ Nhật với các đối tác ASEAN tại đảo Langkawi của Malaysia, Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Enrique Manalo nói các cuộc thảo luận về một bộ quy tắc đang diễn tiến, nhưng đã đến lúc phải bắt đầu giải quyết những khía cạnh quan trọng hơn và phức tạp hơn.

"Đã đến lúc chúng ta cố gắng xem xét các vấn đề mà theo quan điểm của chúng tôi là thiết yếu, nhưng chưa thực sự được thảo luận một cách thấu đáo hoặc thậm chí còn chưa được đàm phán gì nhiều. Đây là những vấn đề được gọi là cột mốc", ông Manalo nói với Reuters.

Ông nói những vấn đề đó sẽ bao gồm phạm vi của bộ quy tắc, liệu nó có ràng buộc về mặt pháp lý hay không và tác động của nó đối với các quốc gia bên thứ ba, nói thêm rằng mục đích là làm cho nó có hiệu quả và có thực chất.

"Chúng ta phải bắt đầu giải quyết những vấn đề quan trọng này", ông Manalo nói. "Đây có thể là cách tốt nhất để ít nhất là thúc đẩy đàm phán tiến về phía trước".

Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền đối với hầu hết Biển Đông. Họ khẳng định chủ quyền thông qua một đội tàu hải cảnh và dân quân đánh cá mà một số nước láng giềng cáo buộc hung hăng và cản trở các hoạt động đánh bắt và năng lượng trong vùng đặc quyền kinh tế của họ.

Trung Quốc khẳng định họ hoạt động hợp pháp trên lãnh thổ của mình và không công nhận phán quyết trọng tài năm 2016 nói rằng yêu sách của họ không có cơ sở theo luật pháp quốc tế.

Ông Manalo cũng nói khi Tổng thống đắc cử Donald Trump chuẩn bị nhậm chức, không có dấu hiệu nào cho thấy Mỹ sẽ xét lại sự giao tiếp của mình ở Đông Nam Á.

"Chúng tôi chưa nghe hoặc thấy bất kì dấu hiệu nào về việc thu hẹp quy mô hoặc bất cứ thay đổi cụ thể nào", ông nói.

"Chúng tôi phải đợi cho đến khi chính quyền thực sự tiếp quản. Nhưng từ những gì chúng tôi thấy cho đến nay, lợi ích của Mỹ vẫn còn đó".

Nguồn : VOA, 18/01/2025

*****************************

Biển Đông : Manila tập trận sát bãi cạn Scarborough, Bắc Kinh quyết không rút "tàu Quái vật"

Trọng Thành, RFI, 18/01/2025

Hải quân Philippines hôm qua, 17/01/2025, tập trận bắn đạn thật sát bãi cạn Scarborough, thuộc quần đảo Trường Sa. Cùng ngày, Tuần duyên Philippines tố cáo tàu hải cảnh lớn nhất của Trung Quốc, được mệnh danh "Quái vật", hiện diện ngày thứ 13 trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines, bất chấp các phản đối của Manila.

Bức ảnh chụp tàu Cảnh sát biển Trung Quốc 5901 dài 165 mét, được gọi là "Quái vật" vì kích thước lớn, đã tham gia cùng tàu Cảnh sát biển 5203 trong một cuộc tuần tra xâm phạm ngắn ngủi vào vùng đặc quyền kinh tế của Philippines, phía tây bãi cạn Panatag, vào sáng 25/05/2024. Vị trí và hoạt động của các tàu này được thể hiện trong một hình ảnh do giám đốc SeaLight Ray Powell đăng tải trên X.

AFP dẫn lại thông báo của Hải quân Philippines, theo đó "Hải quân Philippines đã tiến hành một cuộc tập trận đơn phương, khi tuần tra bảo vệ chủ quyền tại biển Tây Philippines (tức Biển Đông)". Một phát ngôn viên của Hải quân Philippines cho AFP biết rõ là cuộc tập trận diễn ra tại "khu vực phía nam bãi cạn Bajo de Masinloc", tên người Phillippines dùng để gọi bãi cạn Scarborough, cách bờ biển Philippines 124 hải lý, thuộc vùng đặc quyền kinh tế của Philippines.

Nhiều tàu chiến lớn của Hải quân Phillippines, như khinh hạm BRP Antonio Luna, cùng các tàu tuần tiễu BRP Ramon Alcaraz và BRP Andres Bonifacio, tham gia tập trận. Hải quân Philippines cũng công bố nhiều hình ảnh video cho thấy cảnh các binh sĩ nước này đang bắn súng máy về phía một tàu chiến.

Bãi cạn Scarborough, khu vực mà Bắc Kinh đã giành quyền kiểm soát từ năm 2012, vốn liên tục là nơi đối đầu giữa tuần duyên Philippines và hải cảnh Trung Quốc. Nhưng một tâm điểm căng thẳng khác giữa Manila và Bắc Kinh là sự hiện diện liên tục của tàu CCG 5901, trọng tải 12.000 tấn, được mệnh danh "Quái vật", trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines.

Tuần duyên Philippines nỗ lực ngăn chặn "Quái vật"

Theo người phát ngôn của Tuần Duyên Philippines, chuẩn đô đốc WPS Jay Tarriela, được trang mạng GMA News của Phillippines, dẫn lại hôm qua 17/01, tàu Trung Quốc đang "hoạt động bất hợp pháp cách bờ biển Philippines khoảng 60 – 70 hải lý", đã không phản hồi các liên lạc bằng vô tuyến của Tuần Duyên Philippines. Phát ngôn viên Tuần Duyên Philippines nhấn mạnh, dữ liệu thu được qua theo dõi những ngày gần đây cho thấy tàu hải cảnh của Trung Quốc đã vi phạm nguyên tắc của Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), không cho phép "tuần tra" trong vùng đặc quyền kinh tế của nước khác. Chuẩn đô đốc WPS Jay Tarriela cũng cho biết nhờ các nỗ lực tàu BRP Gabriela Silang, mà con tàu "Quái vật" đã không tiến được đến sát hơn bờ biển Philippines.

Hôm 14/01, chính quyền Manila đã một lần nữa kêu gọi Bắc Kinh rút con tàu này.

Ngoại trưởng Mỹ tương lai lên án hành xử của Trung Quốc

Báo chí Philippines chú ý đến việc thượng nghị sĩ Marco Rubio, người được Donald Trump đề cử làm ngoại trưởng Mỹ, trong một cuộc điều trần trước Quốc hội Mỹ hôm 15/01, để chuẩn bị cho việc bổ nhiệm, đã nhắc đến tàu hải cảnh Trung Quốc, hiện diện nhiều ngày trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines, đe dọa an ninh của Manila.

Theo một khảo sát mới nhất, do trung tâm thăm dò dư luận tư nhân OCTA Research thực hiện, được GMA News dẫn lại, 84% người Philippines ủng hộ các hành động của Manila khẳng định chủ quyền tại các vùng biển tranh chấp với Trung Quốc.

Trọng Thành

***************************

Philippines trong tình trạng "báo động" do tầu Trung Quốc tiến gần đến bờ biển

Minh Anh, RFI, 14/01/2025

Chính quyền Manila hôm nay, 14/01/2025, báo động về việc đội tầu hải cảnh Trung Quốc ngày càng tiến đến gần các vùng bờ biển của Philippines, đặc biệt với sự hiện diện của tầu tuần duyên "quái vật" của Trung Quốc.

Tàu tuần duyên Trung Quốc 5901 hoạt động trong vùng đặc quyền kinh tế Philippines, Biển Đông. Ảnh chụp ngày 13/01/2025 do tuần duyên Philippines công bố. AP

Ông Jonathan Malaya, phát ngôn viên Hội đồng An ninh Quốc gia, cho báo giới biết, "tầu tuần tra của Trung Quốc ngày càng tiến gần đến các vùng biển của Philippines và điều này là đáng báo động". Cũng theo quan chức này, sự hiện diện của "tầu quái vật" dài 165 mét cách 143 km bờ tây của tỉnh Zambales (tây bắc Philippines) cho thấy rõ "hành động hung hăng ngày càng lớn" của Bắc Kinh tại những vùng biển Philippines. Một "chiến thuật hăm dọa" mà Manila khẳng định "sẽ không bao giờ chấp nhận, không dao động và sẽ không lùi bước".

Còn theo ông Jay Tarriela, phát ngôn viên đội tuần duyên Philippines, tầu hải cảnh khổng lồ của Trung Quốc, mang số hiệu CCG5901, "tuy chưa thực hiện những hành động hung hăng nào nhưng sự hiện diện của chiếc tầu này đã là đáng lo ngại". Lực lượng tuần duyên Philippines đã điều nhiều tầu chiến đến khu vực bờ tây tỉnh Zambales nhằm gây áp lực buộc tầu Trung Quốc "tránh xa vùng biển Zambales".

AFP dẫn lời phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Trung Quốc, Quách Gia Côn (Guo Jiakun) hôm nay khẳng định rằng tuần duyên Trung Quốc hoạt động "tuân theo luật" và kêu gọi Manila "ngừng mọi hành động có thể làm tổn hại cho hòa bình và sự bình yên" tại Biển Đông.

Minh Anh