Lần kỷ niệm chiến thắng cộng sản 30/04/1975 năm nay đến vào lúc chế độ cộng sản vừa thay đổi cơ cấu lãnh đạo. Quốc hội gật khóa 16 đã làm xong bổn phận đóng dấu chính thức hóa thành phần chính phủ mà ban lãnh đạo mới của Đảng cộng sản xuất phát từ Đại hội 14 đã quyết định. Một giai đoạn mới của đảng và chế độ cộng sản vừa bắt đầu vào lúc đất nước đang đi vào một khúc quanh lịch sử đầy ẩn số. Chế độ cộng sản đã đến lúc phải cáo chung, câu hỏi chỉ là nó sẽ cáo chung lúc nào và như thế nào.

Chủ tịch nước Lương Cường, Thủ tướng Phạm Minh Chính và Tổng bí thư Tô Lâm, ngày 21/10/2024.

Những người đi và những người đến

Hai ông Lương Cường (chủ tịch nước) và Phạm Minh Chính (thủ tướng) đã chính thức về hưu. Tổng bí thư Tô Lâm kiêm nhiệm chủ tịch nước, một chức vụ theo hiến pháp có rất nhiều quyền. Lê Minh Hưng lên làm thủ tướng.

Phạm Minh Chính có lẽ đã phủi tay nhẹ nhõm. Thế là hết, từ nay những vấn đề của đảng và nhà nước là trách nhiệm của người khác. Trên mạng xã hội và một số báo nhà nước một vài dư luận viên nông cạn vẫn còn bày tỏ sự tiếc nuối, khen ông Chính đã có thành tích tăng trưởng kinh tế tốt và hết lòng lo cho dân. Tuy nhiên nếu nhìn kỹ hơn một chút thì sự đánh giá sẽ khác hẳn.

Trước hết không một ai có thể phủ nhận là kinh tế Việt Nam đã rất rệu rã từ vài năm qua và đang đến gần khủng hoảng không còn che đậy được nữa. Ngành bất động sản chiếm hơn 30% GDP (tổng sản lượng nội địa) đang bế tắc. Kinh nghiệm của tất cả các nước trên thế giới đều đã cho thấy khi bất động sản chiếm quá 15% GDP thì khủng hoảng trước sau cũng phải đến và đến một cách dữ dội bởi vì đặc tính của ngành bất động sản là khi lên nó kéo lên theo nhiều ngành khác, nhất là ngân hàng, và khi xuống nó cũng kéo xuống theo nhiều ngành hoạt động khác. Đây đã là trường hợp của Trung Quốc và bây giờ Việt Nam. Lãi suất cho vay của các ngân hàng đã lên tới trên 15%, một mức mà không một nền kinh tế nào có thể chịu đựng lâu. Các con số tăng trưởng hoành tráng 7%, 8% trong 5 năm qua chỉ là giả tạo. Phạm Minh Chính phải chịu trách nhiệm chính. Ông đã liên tục gào thét ra lệnh cho các địa phương và các bộ phải "giải ngân ngay" các dự án đầu tư. Không một người lãnh đạo nào có thể hành xử vô trách nhiệm như thế, trái lại phải cảnh giác các thuộc cấp là chỉ được giải ngân các dự án đã được nghiên cứu và chuẩn bị kỹ để kết luận là chắc chắn sẽ thành công, nghĩa là hoàn tất như dự định và đem lại lợi nhuận cao. Nếu không, đầu tư chỉ đồng nghĩa với phí phạm. Phạm Minh Chính chắc chắn phải biết như vậy, ông gào thét ra lệnh giải ngân chỉ vì muốn làm đẹp con số GDP để khoe thành tích tăng trưởng. Kết quả là đầu tư công của Việt Nam trong năm 2025 lên tới trên 10% GDP trong khi kinh nghiệm thế giới cho thấy là đầu tư công không nên vượt quá 5%, trung bình đầu tư công trên thế giới hiện là 4%. Lý do có lẽ là vì ông ta muốn đánh bóng mình và lấy lòng Tô Lâm để tránh tai họa như Phạm Bình Minh, Vũ Đức Đam, Võ Văn Thưởng, Nguyễn Xuân Phúc, Vương Đình Huệ, Trương Thị Mai v.v. Phạm Minh Chính cũng phải chịu trách nhiệm lớn, rất lớn, về vụ thất thoát đất hiếm, chủ yếu diễn ra trong nhiệm kỳ thủ tướng của ông, vừa làm mất đi một tài nguyên rất lớn của đất nước vừa hủy hoại môi trường một cách nghiêm trọng. Vụ sân bay Long Thành đang gây sôi nổi cũng là một thành tích của nhiệm kỳ thủ tướng của ông. Điều khó chịu là Phạm Minh Chính thường đóng kịch nhân nghĩa, tỏ ra thương dân, nhưng ông không phải là một kịch sĩ có tài, sự giả dối quá lộ liễu.

Ông Phạm Minh Chính, với tư cách là Thủ tướng chính phủ, tới Thái Nguyên thăm hỏi người dân, chỉ đạo khắc phục hậu quả mưa lũ - VGP

Còn Lương Cường ? Ông này có vẻ thực thà hiền lành nhưng quá kém. Thành tích chính của ông trong thời gian làm chủ tịch nước là chuyến công du Chile và Peru tháng 11/2024 trong đó một sĩ quan tùy tùng của ông đã xâm phạm tình dục một nữ nhân viên khách sạn tại Chile rồi bị giải tòa và đuổi về. Trong lễ quốc khánh ngày 02/09/2025 dù là chủ tịch nước ông đã ngoan ngoãn ngồi yên để Tô Lâm chủ tọa buổi lễ. Tại sao ông phải sợ Tô Lâm đến thế ? Đây là một xúc phạm lớn cho thể diện quốc gia. Điều không thể hiểu được là tại sao một người ủy mỵ như Lương Cường lại có thể lên đến chức đại tướng trong quân đội. Không cường chút nào, có lẽ tên Lương Nhược phù hợp với ông hơn.

Một người ra đi khác cũng đáng lưu ý là phó thủ tướng Trần Hồng Hà. Ông này làm việc phần lớn cuộc đời hoạt động trong bộ Tài nguyên và Môi trường, lên đến vụ trưởng, thứ trưởng rồi bộ trưởng trong suốt thời gian diễn ra vụ bán trộm đất hiếm sang Trung Quốc. Chỉ có một thứ trưởng và một vụ trưởng bị truy tố và xử phạt 3 năm tù, Trần Hồng Hà không hề hấn gì. Không những thế ông còn được thăng chức lên phó thủ tướng đặc trách các dự án đầu tư lớn như đường sắt cao tốc Bắc Nam và phi trường Long Thành. Câu hỏi đặt ra là ai đã bảo vệ Trần Hồng Hà ? Người đó chỉ có thể là Phạm Minh Chính với sự đồng ý của Tô Lâm. Gần đây, ngay sau khi về hưu, có tin đồn ông bị điều tra về vụ sân bay Long Thành. Việc truy tố Trần Hồng Hà nếu xảy ra có nghĩa là vụ sân bay Long Thành quá lộ liễu để có thể bỏ qua và Tô Lâm cần một can phạm để trút trách nhiệm. Rất có thể là người ta đang điều đình để Trần Hồng Hà nhận tội với lời hứa là sẽ được âm thầm ân xá sau đó.

Trong thời gian công tác tại Ngân Hàng Nhà Nước, ông Lê Minh Hưng đảm nhận công việc đảng bộ nhiều hơn là ngân hàng. Ông được đưa lên làm thống đốc vì lý do chính trị.

Nội các mới gồm thủ tướng Lê Minh Hưng, 6 phó thủ tướng, 17 bộ trưởng và nhiều chục thứ trưởng, không "tinh gọn" chút nào. 

Mọi con mắt đang hướng về Lê Minh Hưng. Ông này được truyền thông của đảng và nhà nước mô tả như một chuyên gia kinh tế tài chính vì đã từng làm thống đốc Ngân Hàng Nhà Nước nhưng nếu nhìn sát hơn một chút thì ông chủ yếu sinh hoạt trong công tác đảng. Trong thời gian công tác tại Ngân Hàng Nhà Nước ông đảm nhận công việc đảng bộ nhiều hơn là ngân hàng. Ông được đưa lên làm thống đốc vì lý do chính trị. Điều đặc biệt đáng chú ý là vụ đại án Trương Mỹ Lan và Tập Đoàn Vạn Thịnh Phát đã diễn ta trong thời gian ông làm thống đốc. Trương Mỹ Lan và Tập đoàn Vạn Thịnh Phát của bà ta đã gây thiệt hại trên 60 tỷ đô la Mỹ (USD), tương đương với 15% GDP của nước ta. Ngân hàng SCB đã lập hàng nghìn tài khoản ma để vay tiền, riêng Trương Mỹ Lan cũng đã sử dụng trên 100 tài khoản giả. Một vụ gian lận kinh khủng và lộ liễu như vậy -do một người đàn bà với học vấn thô sơ không hề có một huấn luyện tài chính nào và hơn thế nữa đã từng xin bỏ quốc tịch Việt Nam- mà Ngân Hàng Nhà Nước và thống đốc Lê Minh Hưng lại chỉ biết khi tập đoàn Vạn Thịnh Phát đã sắp phá sản. Điều này chứng tỏ Lê Minh Hưng dứt khoát không phải là một chuyên gia kinh tế tài chính. Cũng tương tự như trường hợp Trần Hồng Hà, Lê Minh Hưng không hề bị quy trách về vụ Trương Mỹ Lan mà còn được chuyển sang làm chánh văn phòng trung ương Đảng cộng sản rồi trưởng ban tổ chức trung ương, được bầu vào bộ chính trị và sau cùng được chọn làm thủ tướng chính phủ. Tại sao ? Lý do có thể là vì ông là con của cố bộ trưởng công an Lê Minh Hương mà Tô Lâm từng là thuộc cấp và mang ơn, hơn nữa với vai trò trưởng ban tổ chức trung ương ông là cánh tay mặt thân tín của Tô Lâm, như thế với ông ở chức thủ tướng Tô Lâm kiểm soát hoàn toàn và tuyệt đối bộ máy nhà nước.

Quan trong nhất, người ở lại và cũng là người mới đến là Tô Lâm, từ nay vừa là tổng bí thư Đảng cộng sản vừa là chủ tịch nước. Tô Lâm thực ra đã nắm trọn quyền từ Đại hội 13 tháng 01/2021 sau khi làm một cuộc đảo chính cung đình loại bỏ Trần Quốc Vượng. Đại hội đảng 13 đã thực sự là một cuộc đảo chính. Ngày hôm trước, đại hội này đã biểu quyết giữ nguyên bản điều lệ theo đó tổng bí thư chỉ giữ chức hai nhiệm kỳ, như thế tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng phải về hưu nhường chỗ cho Trần Quốc Vượng đã được chỉ định từ trước. Tuy vậy ngày hôm sau đại hội lại bầu ông Trọng làm tổng bí thư nhiệm kỳ thứ ba trái ngược hẳn với bản điều lệ vừa được tái khẳng định dù ông đã mất hết mọi khả năng thể xác cũng như trí tuệ sau khi bị đột quỵ. Mâu thuẫn quá vô lý này chỉ có thể giải thích là Tô Lâm và vây cánh đã hăm dọa đưa hồ sơ sai phạm ra nếu Trần Quốc Vương không chịu rút lui và ông Vượng đã phải nhượng bộ. Từ đó Tô Lâm mặc sức sử dụng Nguyễn Phú Trọng để lộng hành nhân danh Ban Chỉ đạo trung ương Phòng Chống Tham Nhũng, Tiêu Cực mà ông là phó ban của ông Trọng. Người ta có thể thấy từ sau Đại hội 13 Tô Lâm bắt đầu học hỏi các vấn đề thế giới, ông đi cùng với thủ tướng Phạm Minh Chính trong mọi cuộc công du dù chẳng có liên hệ gì với bộ công an, như hội nghị khí hậu tại London năm 2021 ; người ta cũng có thể nhận xét là ông đi cùng với ông Phạm Minh Chính trong phong cách của một cấp trên. Và ông thẳng tay loại bỏ tất cả những nhân vật có thể tranh giành quyền lực với ông hay không phục tùng ông, trong đó có sáu ủy viên bộ chính trị, hai chủ tịch nước, ba phó thủ tướng và hàng tá ủy viên trung ương, bộ trưởng, thứ trưởng, tổng cục trưởng, bí thư tỉnh ủy. 

Tô Lâm chính thức cầm quyền trong cương vị tổng bí thư đảng từ ngày 03/08/2024 sau khi Nguyễn Phú Trọng qua đời và đã phơi bày bản lĩnh. 

Cuộc "cách mạng tinh gọn bộ máy" của ông đã chỉ là một đập phá tai hại gây hỗn loạn trong bộ máy nhà nước, làm hao tổn ngân sách 170.000 tỷ đồng (6,5 tỷ USD) mà chỉ giảm được 110.000 công viên chức, không hơn số người nghỉ hưu bình thường hàng năm bao nhiêu. Ngay cái tên "cách mạng tinh gọn bộ máy" tự nó cũng sai, tinh gọn bộ máy chỉ là cải tổ chứ chẳng bao giờ là cách mạng cả. Việc sáp nhập và xóa tên nhiều tỉnh có quá khứ lịch sử đã là một sự nhảm nhí khó tưởng tượng chứng tỏ Tô Lâm vừa kém hiểu biết về hành chính vừa rất thiếu văn hóa để hiểu rằng tên các tỉnh hiện diện trong văn học, ký ức và lịch sử dân tộc. Giảm bớt các đơn vị hành chính là đúng nhưng phải được thực hiện qua việc thành lập các vùng gồm nhiều tỉnh kế cận trong khi vẫn giữ các tỉnh như những đơn vị văn hóa và giáo dục, điều này có lẽ quá phức tạp đối với Tô Lâm. Có lẽ vì thấy đầu tư công đã đạt tới giới hạn, Tô Lâm đưa ra "chính sách phát triển kinh tế tư nhân" nhưng không có một biện pháp nâng đỡ hay khuyến khích nào cả, đã thế các quy luật còn phức tạp hơn, đặc biệt đối với tiểu thương và doanh nghiệp gia đình. Kết quả : đầu tư tư nhân năm 2025 là số không trong khi đầu tư ra nước ngoài, nghĩa là thất thoát vốn, lên tới 556 triệu USD, tăng 300% so với năm trước.

Tóm lại tất cả những chính sách mà Tô Lâm đưa ra đều thất bại và chỉ gây thiệt hại. Điều mà Tô Lâm biết làm là thanh trừng nội bộ và đàn áp những người bất đồng chính kiến. Số tù nhân lương tâm đã tăng vọt và các bản án cũng nặng hơn hẳn. Cho tới khi đạt tới đỉnh cao quyền lực nghề của Tô Lâm là "công an bảo vệ chính trị", một nghề chà đạp lẽ phải, luật pháp và nhân quyền chỉ có trong các chế độ độc tài gian ác. Hai thành tích nổi bật nhất của Tô Lâm là vụ ông đích thân sang Châu Âu bắt cóc Trịnh Xuân Thanh và vụ đàn áp dân oan xã Đồng Tâm mà nhà văn lão thành Nguyên Ngọc đánh giá là "một tội ác trời không dung đất không tha".

Nếu ông Nguyễn Phú Trọng không bị đột quỵ và nếu Đảng cộng sản không quá bệnh hoạn đến độ mà tất cả các cấp lãnh đạo đều có thể bị truy tố về tội tham nhũng thì chắc chắn Tô Lâm đã không nảy ra ý định lợi dụng cơ hội để thâu tóm quyền lực và đã rất hài lòng để về hưu với cương vị nguyên đại tướng bộ trưởng bộ công an. Ông không có khả năng và tư chất của một người lãnh đạo quốc gia. Riêng một việc Tô Lâm giành được địa vị lãnh đạo tối cao cũng đủ chứng tỏ chế độ cộng sản không còn sức sống.

Chữa bệnh bằng thuốc độc ?

Ngày 09/04/2026, ngay khi vừa được bổ nhiệm trong chính phủ mới vừa thành lập, thống đốc Ngân Hàng Nhà Nước Phạm Đức Ấn đã vội vã triệu tập một cuộc họp khẩn cấp các ngân hàng để ra lệnh cho họ phải giảm ngay lãi suất, đồng thời hướng tín dụng về các hoạt động công nghiệp sản xuất thay vì bất động sản. Sự kiện rất không bình thường này tự nó đủ chứng tỏ rằng kinh tế Việt Nam đang trong tình trạng nguy ngập. 

Như đã nói ở phần trên ngành bất động sản đã chiếm hơn 30% GDP và lãi suất cho vay của các ngân hàng đã lên tới trên 15%, khủng hoảng nhất định phải đến và bây giờ đã đến. 

Các dữ kiện khác cũng rất bi đát : dư nợ của ngành bất động sản đã tăng vọt 37% trong năm 2025, đạt mức 4,5 triệu tỷ đồng (181 tỷ USD, 36% GDP) vì không bán được nữa. Riêng tại Hà Nội đã có 341 dự án xây dựng bị trì hoãn. Giảm lãi suất và tín dụng bất động sản theo lệnh của Ngân Hàng Nhà Nước chỉ giáng một đòn chí tử vào ngành bất động sản đang hấp hối và gây thêm khó khăn cho các ngân hàng. Số các doanh nghiệp phá sản đã tăng mạnh trong năm 2025, trung bình 12.000 công ty phá sản mỗi tháng, nhưng trong ba tháng đầu năm 2026 đã lên đến hơn 30.000 mỗi tháng, gần gấp 3. Mặt khác kinh tế Việt Nam lệ thuộc một cách bệnh hoạn vào ngoại thương -xuất nhập khẩu gần bằng 200% GDP hay 4 lần mức báo động 50%- trong khi bối cảnh thế giới đang rất khó khăn.

Chúng ta hy vọng nhiều vào đầu tư nước ngoài nhưng cơ hội này đã mất. Vào năm 2020 Việt Nam là nước có triển vọng phát triển nhất thế giới vì được nhìn như là điểm đến tự nhiên của vô số công ty rời Trung Quốc nhưng bây giờ các công ty này chọn các nước khác như Ấn Độ, Indonesia, Thái Lan. Tại sao ? Lý do giản dị là họ không rời Trung Quốc để đến một nước chư hầu của Trung Quốc, trong khi sự lệ thuộc Trung Quốc của Việt Nam đã quá rõ rệt từ khi Tô Lâm nắm được chiếc búa quyền lực.

Phúc trình cuối năm 2025 của bộ ngoại giao Mỹ đánh giá Việt Nam là nước tham nhũng lan tràn, quy luật rắc rối và thiếu công nhân có kỹ năng cần thiết. Phải hiểu rằng Mỹ, thị trường xuất khẩu lớn nhất của nước ta, đã thất vọng và không còn nhìn Việt Nam như một nước cần được ưu đãi nữa. Cái nhìn này cũng rất có thể ảnh hưởng tới chính sách của các đồng minh của Mỹ đang đầu tư nhiều nhất vào Việt Nam, như Nhật, Hàn Quốc, Đài Loan và Singapore. 

Nói chung, đằng sau những con số tăng trưởng hào nhoáng giả tạo thực trạng kinh tế Việt Nam rất đen tối. Hứa hẹn tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 – 2030 sẽ chỉ lố bịch hóa đảng và chế độ cộng sản trong sự phẫn nộ của nhân dân. Khủng hoảng có thể đến ngay trong năm nay. Lê Minh Hưng có phải là con người của tình thế không còn là một dấu hỏi lớn, nhưng Tô Lâm thì chắc chắn là không, ông chỉ có những khả năng và chủ ý ngược hẳn với những gì mà một người lãnh đạo quốc gia phải có. Ông đàn áp thay vì giúp đỡ, đe dọa thay vì khuyến khích, cấm đoán thay vì kích động, hung bạo thay vì bao dung. Tô Lâm thuần túy là một sản phẩm của chế độ cộng sản và thực tế đã cho thấy không một chế độ cộng sản nào đem lại phúc lợi, cùng lắm một vài chế độ chỉ đạt được những tiến bộ giới hạn để rồi sụp đổ khi tới được mức thu nhập trung bình.

Câu hỏi đang được đặt ra là có lối thoát nào cho đất nước trước những khó khăn đang ập tới ?

Có vẻ Tô Lâm và phe nhóm của ông hy vọng Trung Quốc sẽ là phao cứu sinh cho họ, nhưng chính Trung Quốc cũng đang nghẹt thở trong những khó khăn nội bộ ngày càng lớn lên và không còn giúp được ai. Họ đã bỏ rơi sáng kiến Vành Đai và Con Đường sau khi tốn kém hàng nghìn tỷ USD. Họ đã bỏ rơi Tanzania, nước anh em thủy chung và đầy tài nguyên tại Châu Phi, họ đã bỏ rơi Lào và Campuchia dù hai nước này theo họ không điều kiện. Họ co cụm lại để lo cho chính mình. Chắc chắn họ dành cho Việt Nam ưu tiên lớn nhất nhưng họ vẫn phải lo cho chính mình trước hết và các khó khăn của họ sẽ chỉ tăng lên chứ không giảm đi. 

Tô Lâm không hiểu nên đã đặt mọi hy vọng vào Bắc Kinh và đã biến Việt Nam thành một thuộc quốc của Trung Quốc dưới mắt thế giới. Ngay sau Đại hội 20 của Đảng cộng sản Trung Quốc tháng 10/2022, ông đã cùng với Nguyễn Phú Trọng và một phái đoàn hùng hậu giành vinh dự là phái đoàn quốc gia đầu tiên đến chúc mừng Tập Cận Bình vừa tái đắc cử tổng bí thư và chủ tịch nước. Bây giờ người ta hiểu đây là sáng kiến của Tô Lâm, Nguyễn Phú Trọng chỉ bị dẫn đi như một cái xác không hồn.

Tháng 8/2024, ngay sau khi lên chức tổng bí thư thay thế Nguyễn Phú Trọng vừa qua đời, ông đã vội vã sang trình diện Tập Cận Bình, bỏ cả ngày lễ kỷ niệm Cách Mạng Tháng 8. Mới đây sau khi đã chính thức nhận chức chủ tịch nước ông cũng đã hối hả dẫn một phái đoàn hùng hậu với 10 trong số 16 ủy viên bộ chính trị sang chầu Tập Cận Bình như để cầu phong. Một chi tiết cũng đáng lưu ý là khi còn làm bộ trưởng công an, nhưng trên thực tế đã nắm trọn quyền sau lưng Nguyễn Phú Trọng, Tô Lâm đã tiếp một thứ trưởng công an Trung Quốc một cách long trọng và ngỏ lời mong Trung Quốc giúp đỡ Việt Nam học tập thêm về chính sách kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Không thể khiêm tốn hơn. Cũng do công lao của Tô Lâm mà Việt Nam không chỉ "hợp tác chiến lược toàn diện" mà còn "«chia sẻ tương lai chung" với Trung Quốc. Hai nước hợp tác theo công thức 3 + 3, ba bộ quốc phòng, công an và ngoại giao của hai nước trực tiếp hợp tác với nhau, Việt Nam cam kết tham khảo ý kiến của Trung Quốc trong mọi quyết định đối ngoại, kể cả tại Liên Hiệp Quốc và ASEAN. Còn gì là chủ quyền quốc gia ? Trước đây Mỹ và các nước dân chủ đã ưu đãi Việt Nam chủ yếu vì họ muốn tách Việt Nam ra khỏi quỹ đạo Trung Quốc nhưng bây giờ họ còn lý do nào ?

Cảnh giác trước một khúc quanh lịch sử lớn

Đất nước bắt đầu một khúc quanh lịch sử.

Đảng cộng sản thường khoe khoang đã đạt được những thành tựu lớn, đã cải thiện đáng kể đời sống của nhân dân trong 40 năm qua kể từ ngày thực hiện chính sách Đổi Mới. Cần nhìn rõ sự thực. Chính họ -vì mù quáng thực hiện chủ nghĩa Mác – Lênin, đánh tư sản, áp đặt kinh tế quốc doanh hoạch định- đã đẩy đất nước xuống vực thẳm rồi cột chặt đất nước vào đáy vực. Sau đó vì sự sụp đổ của quan thầy Liên Xô, họ đã bắt buộc phải nới lỏng dây trói và để nước ta leo lên được gần một nửa chiều sâu của vực thẳm. Họ phải khiêm tốn, họ chỉ có tội chứ không có công. Vấn đề của chúng ta là cắt đứt sợi dây ràng buộc để leo nốt phần còn lại của vực sâu và tìm đến ánh sáng. Trước đây sự mở cửa ra với thế giới dân chủ tự nó đã là một động cơ, chỉ cần đừng làm kinh tế Mác – Lênin là đủ. Ngày nay tất cả những gì có thể đạt được bằng ĐỪNG LÀM đã đạt được rồi, đã đến lúc PHẢI LÀM những gì cần và đúng. Mở cửa không đủ, phải tranh thủ tối đa sự hợp tác của các nước dân chủ phát triển. Dân chủ đa nguyên là chọn lựa bắt buộc.

Đảng cộng sản sau khi mất lý tưởng đã chia rẽ nội bộ và bắt buộc phải chuyển từ độc tài đảng trị sang độc tài cá nhân trên thực tế, nhưng lại chỉ có những cá nhân mà đầu óc đã bị tổn hại sau nhiều năm bị nhồi nhét một chủ nghĩa duy nhất vừa sai vừa độc hại. Nhà độc tài nào do hoàn cảnh chiếm được quyền lực cũng bị thù ghét hơn là được ủng hộ và khiến chia rẽ nội bộ trầm trọng hơn. Hơn nữa Tô Lâm lại là nhà độc tài thô bạo nhất. Nếu có một cuộc thăm dò ý kiến đúng đắn trong Đảng cộng sản Việt Nam thì có mọi triển vọng số đảng viên tín nhiệm Tô Lâm chưa tới 10%. Sự cáo chung của chế độ cộng sản là bắt buộc và gần kề, tất cả vấn đề chỉ là lúc nào và như thế nào. Chúng ta cần rất cảnh giác. 

Để sự chuyển hóa về dân chủ diễn ra trong hòa bình, chúng ta cần một đồng thuận quả quyết là dứt khoát lên án hận thù và bạo lực, dứt khoát thực hiện hòa giải dân tộc để mọi người Việt Nam nhìn nhau là anh em và cùng bắt tay nhau xây dựng và chia sẻ một tương lai chung.

Cùng nói lên đồng thuận đó chúng ta sẽ gần nhau hơn và có đủ sức mạnh để đổi dòng lịch sử. Vì cái đúng luôn luôn có sức mạnh vô địch của nó.

Nguyễn Gia Kiểng

(30/04/2026)