Điện Kremlin : Ý định bắn hạ máy bay Nga xâm nhập không phận NATO là "vô trách nhiệm" và "gây hậu quả nguy hiểm"

Thùy Dương, Trọng Thành, RFI, 27/09/2025

Điện Kremlin, 26/09/2025, lên án ý định bắn hạ máy bay Nga trong các vụ xâm nhập không phận của NATO là "thiếu thận trọng", "vô trách nhiệm" và "gây các hậu quả nguy hiểm".

Một chiến đấu cơ F-16 Fighting Falcon của Bộ Tư lệnh Phòng thủ Không gian Bắc Mỹ, tiền cảnh, hộ tống một chiến đấu cơ Su-35, bên trái, oanh tạc cơ Tu-95 Bear của Nga qua Vùng nhận dạng phòng không Alaska trên Biển Bering, ngày 24 tháng 9 năm 2025. (Ảnh của Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ) AP

Phát biểu trên truyền hình hôm qua của phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitri Peskov nhằm đáp trả tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 23/09, khi ông cho rằng NATO nên bắn hạ các phi cơ Nga xâm nhập không phận liên minh, sau khi ba vụ máy bay và drone Nga được phát hiện trên không phận NATO trong vòng chưa đầy hai tuần. Cùng ngày, theo AFP, NATO đã yêu cầu Moskva chấm dứt "sự leo thang", đồng thời khẳng định sẵn sàng tự vệ bằng mọi biện pháp, nhưng không đề cập trực tiếp đến ý định bắn hạ máy bay.

Tuần trước, NATO thông báo đã chặn ba chiến đấu cơ Nga MiG-31 xâm nhập không phận Estonia, nhưng phát ngôn viên Dmitri Peskov khẳng định "không có bằng chứng nào được đưa ra" về các cáo buộc này.

Để đối phó nguy cơ bị Nga xâm nhập không phận, trong tuần qua NATO đã triển khai lực lượng đáng kể ở Biển Bắc trong cuộc tập trận "Neptune Strike 25-3". Theo AFP, cuộc tập trận có sự tham gia của số lượng lớn máy bay chiến đấu F-18 trên tàu sân bay USS Gerald R. Ford, 20 tàu chiến và 10.000 quân đến từ 13 quốc gia, nhằm kiểm tra khả năng phối hợp và gửi đi thông điệp về sự đoàn kết và khả năng răn đe chiến lược.

Trong đó, Pháp điều tàu khu trục Bretagne, có khả năng phòng không và chống tàu ngầm, tham gia tập trận.

Đề cập đến phát biểu của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đe dọa oanh tạc phủ tổng thống Nga, ông Peskov cũng lên án đó là những tuyên bố " vô trách nhiệm".

Thùy Dương, Trọng Thành

*******************************

Ukraine có thể "giành lại toàn bộ lãnh thổ" như khẳng định của Donald Trump ?

Anh Vũ, RFI, 26/09/2025

Trong một động thái bất ngờ, tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 23/09/2025 khẳng định Ukraine có khả năng xoay chuyển cục diện quân sự. Tuy nhiên, thực tế chiến trường lại không ủng hộ sự lạc quan này.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gặp nhau bên lề khóa họp Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, tại New York, ngày 23/09/2025. AP - Evan Vucci

Đây là một sự xoay chiều vừa ngoạn mục vừa bất ngờ. Cách đây vài tháng, ông Donald Trump từng nói thẳng với Volodymyr Zelensky rằng ông "không có lá bài nào trong tay" trong cuộc chiến ở Ukraine. Thế rồi trong một động thái trở cờ mà chỉ có ông mới hiểu rõ. Trên mạng xã hội Truth Social, tổng thống Mỹ nhận định Ukraine hoàn toàn có thể "giành lại toàn bộ lãnh thổ trong phạm vi ban đầu". Điều này hàm ý Kiev không chỉ có khả năng trụ vững trước cuộc xâm lược của Nga, mà còn đủ sức tái chiếm những vùng lãnh thổ đã mất.

Xin nhắc lại là từ ngày 24/2/2022, Nga đã kiểm soát hơn 87.500 km² lãnh thổ Ukraine, tương đương 11% diện tích cả nước, đồng thời tuyên bố sáp nhập bốn tỉnh Donetsk, Lugansk, Kherson và Zaporizhia, dù chưa chiếm trọn. Nếu tính cả bán đảo Crimée bị sáp nhập năm 2014, tỷ lệ này lên tới gần 20%. Ông Trump nói rõ rằng mình chỉ nhắc tới "đường biên giới từ đầu cuộc chiến". Thậm chí, ông còn nói Ukraine có thể "đi xa hơn", song không giải thích rõ ràng.

Quân Nga tiến chậm nhưng đều

Tình hình trên thực địa không ủng hộ thái độ lạc quan của Donald Trump. Tướng Olivier Kempf, người đã theo dõi rất sát cuộc xung đột khẳng định : "Không một nhà phân tích quân sự nào nhìn thấy khả năng Ukraine sẽ phục hồi hoặc xoay chuyển tình thế",

Từ mùa đông 2023, Nga tiến chậm nhưng chắc chắn, tiếp tục mở rộng kiểm soát tại miền Đông và Nam Ukraine. Toàn bộ phía nam Donetsk đã rơi vào tay Nga, các mũi tiến công cũng dần áp sát ranh giới Zaporizhia – Dnipropetrovsk. Ở phía Bắc, Kharkiv đang bị dội lửa đạn, đặc biệt là thành phố Kupiansk đang ở tuyến đầu trong vùng này.

Olivier Kempf nhận định tóm tắt : "Chiến dịch của Nga chậm chạp, bài bản, không nổi bật và có những khó khăn riêng. Họ không thể thực sự khai thác được những đột phá, nhưng sự hao mòn chính là sự hao mòn, và hao mòn chính là thời gian mà họ cho rằng đang đứng về phía mình".

Với tốc độ chinh phục hiện tại từ 400 đến 500 km² mỗi tháng, hai tỉnh Donbass có thể đã hoàn toàn thất thủ trong vòng một năm. Do đó, thật khó để tưởng tượng Ukraine có thể đảo ngược tình thế để ngăn chặn bước tiến này. Càng khó hơn nữa để tưởng tượng họ giành lại thế chủ động.

Hiện tại, Kiev chủ yếu được phòng thủ vững chắc nhờ sử dụng hệ thống drone hiệu quả và việc rải mìn dày đặc trên các địa hình bị bỏ hoang, ngăn chặn mọi sự tập hợp lại của quân địch. Những diễn biến này chắc chắn cản trở bước tiến của quân đội Nga, nhưng Ukraine đã phải đối mặt với một vấn đề lớn kể từ khi chiến tranh bắt đầu, và tình hình ngày càng trở nên tồi tệ hơn. Tướng Kempf nhấn mạnh, "sự kháng cự của Ukraine thật đáng ngưỡng mộ và đáng kinh ngạc, nhưng họ phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt trang thiết bị, đạn dược và trên hết là binh lính".

Trong thông điệp đăng trên Truth Social, Donald Trump cho biết tình hình này có thể được giải quyết "bằng thời gian, sự kiên nhẫn và sự hỗ trợ tài chính của Châu Âu, đặc biệt là NATO". Nhưng để có khả năng bứt phá, hoặc thậm chí đảo ngược tình hình, Ukraine cần gần như tất cả mọi thứ và với số lượng rất lớn : nhân lực, hệ thống phòng không, xe bọc thép, xe chuyển quân, đại bác, đạn dược... Olivier Kempf nhấn mạnh, tuy nhiên, "Châu Âu đã cạn kiệt ngân sách trong năm 2022 và 2023… Và không ai sẵn sàng hy sinh vì Ukraine trong tình hình chính trị hiện tại".

Phương pháp gián tiếp

Trên thực tế, Ukraine "buộc phải áp dụng một phương pháp gián tiếp" để tồn tại, một nguồn tin quân sự tiết lộ. Kể từ mùa xuân năm ngoái, Kiev đã tăng cường các cuộc không kích sâu, nhắm vào cơ sở hạ tầng quân sự, hậu cần, và đặc biệt là năng lượng. Các kho chứa dầu, nhà máy lọc dầu và các đường ống dẫn dầu khác của Nga là mục tiêu thường xuyên của các cuộc oanh kích của Ukraine, mục đích là để đánh một đòn mạnh vào nền kinh tế của Nga, vốn phụ thuộc phần lớn vào dầu khí.

Không thể giành chiến thắng trên thực địa, Ukraine đang khôn ngoan tìm cách phá vỡ một trong những động lực chính của sức mạnh Nga. Mặc dù một số người dân ở Viễn Đông Nga đôi khi gặp khó khăn khi đổ xăng, nhưng tác động của những hành động này không gây ra hậu quả nghiêm trọng ở tiền tuyến. "Điều này làm họ khó chịu, nhưng không gây ra thiệt hại không thể khắc phục", Olivier Kempf phân tích.

Phương pháp này sẽ không cho phép Ukraine đảo ngược xu hướng, nhưng nó mang lại cho họ "phương tiện để kháng cự", chuyên gia Olivier Kempf nhấn mạnh. "Và điều đó có thể là đủ, bởi vì chúng ta đang trong một cuộc chiến tranh trường kỳ. Lịch sử đã chứng minh rằng trong trường hợp bất cân xứng giữa các bên tham chiến, bên được trang bị tốt nhất không phải lúc nào cũng thắng". Mặc dù lực lượng dự bị của Nga lớn hơn nhiều, mang lại lợi thế về thời gian, nhưng cách tiếp cận gián tiếp đối với chiến tranh có thể cân bằng lại cán cân. "Ukraine phải có khả năng gây ra nhiều tổn thất hơn cho đối thủ, đặc biệt là bằng drone", ông Kempf nhận định tiếp. "Ukraine phải hy sinh các drone trong khi Nga hy sinh binh sĩ".

Thực tế vẫn là thông điệp của Donald Trump, mặc dù có vẻ khích lệ, nhưng lại chứa đựng ở đàng sau một thông điệp khá bất lợi đối với người Ukraine. Cần phải đặt điều này trong sự thay đổi của Washington về NATO", một nguồn tin quân sự nhấn mạnh. Bằng cách đẩy trách nhiệm về kết quả của cuộc chiến lên NATO và Châu Âu, Hoa Kỳ đang tự giải thoát mình khỏi trách nhiệm. Tướng Kempf giải thích thêm : "Cuối thông điệp, Trump chúc 'may mắn' cho cả hai bên : đó là một cách để nói rằng đó không còn là vấn đề của ông ấy nữa và nếu Ukraine thất bại, đó sẽ không phải là lỗi của ông ấy". Và việc tuyên bố rằng Ukraine có thể chiến thắng trong cuộc chiến này sẽ cho phép Hoa Kỳ biện minh rằng Ukraine không còn cần phải hỗ trợ nữa.

(Theo lefigaro.com)

Anh Vũ

******************************

Tổng thống Pháp Macron : NATO sẵn sàng đáp trả những khiêu khích mới của Nga

Thu Hằng, Thanh Hà, RFI, 25/09/2025

Ngày 24/09/2025, tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã trả lời phỏng vấn Đài Phát thanh Quốc tế Pháp- RFI và đài truyền hình France 24 về hai cuộc chiến ở Ukraine và tại dải Gaza. Ông Macron nhấn mạnh sự ủng hộ của phương Tây, đặc biệt là Mỹ và các nước Châu Âu, đã giúp quân đội Ukraine "ổn định mặt trận" chống quân Nga. Theo tổng thống Pháp, "Nga chỉ chiếm được thêm 1% lãnh thổ Ukraine kể từ tháng 11/2022".

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron trả lời phỏng vấn RFI và France 24 ngày 24/09/2025. © RFI/France24

Về sự thay đổi đột ngột của tổng thống Mỹ Donald Trump đối với cuộc chiến Ukraine, ông Macron đánh giá : "Rõ ràng là Hoa Kỳ và tổng thống Trump đã có một quan điểm mới. Họ nhận thấy được khả năng kháng cự của quân đội Ukraine. Họ cũng nhận thấy được năng lực tập thể của chúng ta có thể làm nhiều hơn được nữa". Trái với những phát biểu tỏ thiện chí hòa bình của tổng thống Vladimir Putin, quân đội Nga vẫn tiếp tục oanh kích Ukraine. Theo ông Macron, "hiện giờ không có dấu hiệu nào cho thấy ông ấy (Putin) muốn hòa bình nhiều hơn so với hôm qua" và "sẽ không thể có một cuộc gặp Putin-Zelensky trong tương lai gần".

Không phận của các nước NATO ở sườn đông của khối cũng bị drone Nga xâm phạm. Đây là những hành động nhằm "trắc nghiệm" khả năng đáp trả của NATO, theo nhận định của tổng thống Pháp khi trả lời RFI và France 24 :

"Mục đích của Nga là gì ? Theo tôi thấy, đó là để nói với chúng ta rằng : "Các vị muốn hỗ trợ Ukraine, các vị cung cấp bảo đảm an ninh cho họ. Tôi cảnh cáo các vị bằng những cuộc xâm nhập này, các vị nên tự bảo vệ mình tốt hơn".

Chủ trương của "Liên minh các nước tình nguyện" phù hợp với vị thế và hệ thống phòng thủ của chúng ta ở Đông Âu và được phối hợp xem xét với NATO. Vì vậy, điều quan trọng là phải thể hiện được chúng ta biết cách vừa bảo vệ Ukraine, bởi vì nước này là tuyến đầu trong an ninh tập thể của Châu Âu, vừa tiếp tục bảo vệ không phận của chúng ta. Do vậy phải cho thấy rõ điều đó, phải phản ứng nhanh, và đó là những gì chúng ta đã làm. Điều quan trọng là phải nâng cao vị thế của chúng ta, tức là đầu tư nhiều nguồn lực hơn, và đó là những gì chúng ta đã làm, và Pháp cũng đã đóng góp.

Nếu có những hành động khiêu khích mới, chúng ta phải nâng phản ứng đáp trả lên một bậc, bởi vì điều đó cũng có nghĩa là Nga chọn leo thang. Tôi không nghĩ điều đó có lợi cho họ…".

Tuy nhiên, khi được hỏi "phản ứng mạnh mẽ hơn" có nghĩa là "khai hỏa" ? Tổng thống Pháp không trả lời thẳng , vì theo ông "khả năng đáng tin cậy trong những vấn đề này, chính là tính chất không quá dễ đoán".

Zelensky kêu gọi Liên Hiệp Quốc ngăn chận Nga mở rộng chiến tranh Ukraine

Phát biểu trước Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc hôm qua, 24/09/2025 tổng thống Volodymyr Zelensky kêu gọi các cường quốc trên thế giới "hợp lực" chấm dứt chiến tranh Ukraine do Nga khởi động. Kiev tố cáo Moskva muốn "mở rộng xung đột" ra ngoài lãnh thổ Ukraine.

Chiến tranh Ukraine đẩy thế giới vào một cuộc chạy đua vũ trang "tàn khốc nhất trong lịch sử" và cũng dưới tác động của chiến tranh, Kiev đã quyết định bắt đầu "xuất khẩu vũ khí sang các quốc gia đồng minh". Ông Zelensky một lần nữa ông kêu gọi cộng đồng quốc tế gây áp lực để Nga chấm dứt chiến tranh.

Tổng thống Ukraine tuyên bố : 

"Cuộc chiến này đã liên lụy đến quá nhiều người để có thể tin rằng nó không liên quan đến các nước khác. Mọi việc tùy thuộc vào quý vị : mọi người có thể ủng hộ hòa bình, hay tiếp tục giao dịch với Nga, giúp Moskva tài trợ chiến tranh. Quyết định đó đang trong tay quý vị.

Muốn các tù binh chiến tranh được trả tự do, muốn những đứa trẻ bị bắt cóc được trở về nhà, muốn các con tin được phóng thích : điều đó tùy thuộc vào quý vị.

Quý vị nắm trong tay quyết định phác họa ra tương lai : Chúng ta tiếp tục chiến tranh như hiện tại, hay nên đưa ra những hành động mạnh mẽ và đồng nhất, như điều cần phải làm.

Hòa bình tùy thuộc vào mỗi chúng ta, vào Liên Hiệp Quốc. Chúng ta đừng im lặng trong lúc Nga kéo dài cuộc chiến này. Hãy lên tiếng và lên án cuộc chiến đó. Quý vị hãy cùng chúng tôi bảo vệ sự sống, bảo vệ luật pháp và trật tự quốc tế. Mọi người đang mong chờ những hành động cụ thể" .

Vào lúc tổng thống Zelensky phát biểu trước đại diện của 193 thành viên Liên Hiệp Quốc, trong cuộc họp song phương giữa ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và đồng cấp Nga Sergueï Lavrov, lãnh đạo ngoại giao Nga lên án "chính Kiev và các nước Châu Âu mới là bên kéo dài chiến tranh". 

Thu Hằng, Thanh Hà