Lễ duyệt binh Nga không có xe tăng : dấu hiệu cuộc chiến ở Ukraine không theo kế hoạch

Steve Rosenberg, BBC, 08/05/2026

Một từ đang tràn ngập Quảng trường Đỏ lúc này : "Pobeda".

Lần đầu tiên sau gần hai thập kỷ, sẽ không có khí tài quân sự nào tại lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng ở Quảng trường Đỏ

Từ "Pobeda" (Chiến thắng) hiện lên trên những biểu ngữ đỏ khổng lồ, nhấp nháy trên các màn hình video. Cách đó không xa, mọi người đang chụp ảnh selfie bên cạnh một tác phẩm nghệ thuật sắp đặt tạo thành từ "chiến thắng" đó.

Trên quảng trường, phía trong các hàng rào kim loại ngăn cách, binh sĩ đang diễn tập cho cuộc duyệt binh Ngày Chiến thắng hàng năm, đánh dấu sự thất bại của Đức Quốc xã.

Ý tưởng về quốc gia Nga, được xây dựng dưới thời Vladimir Putin, xoay quanh chiến thắng của Liên Xô trong Thế chiến II. Ngày 9/5 đã trở thành ngày lễ quốc gia quan trọng nhất của Nga.

Nhưng năm nay, cuộc duyệt binh ngày đang bị thu hẹp quy mô. Lần đầu tiên sau gần hai thập kỷ, sẽ không có khí tài quân sự nào trên Quảng trường Đỏ: không xe tăng, không tên lửa đạn đạo. Chỉ có quân nhân.

Cách mà Điện Kremlin tưởng nhớ quá khứ nói lên nhiều điều về hiện tại: đó là dấu hiệu cho thấy cuộc chiến của Nga ở Ukraine không diễn ra theo kế hoạch.

"Xe tăng chúng tôi đang bận lúc này", nghị sĩ Nga Yevgeny Popov nói với tôi. "Họ đang chiến đấu. Chúng tôi cần các xe tăng đó trên chiến trường hơn là trên Quảng trường Đỏ".

"Nhưng với cuộc chiến [với Ukraine] đã bước sang năm thứ năm. Nga không những không giành được chiến thắng, mà dưới áp lực từ Ukraine, các ông còn đang thu hẹp quy mô cuộc diễu binh. Một số người sẽ nói rằng điều đó thật đáng xấu hổ", tôi nói.

"Chúng tôi còn lựa chọn nào khác?" ông Popov đáp lại. "Các nước NATO, vũ khí của Ukraine và Anh, nhà vua và thủ tướng của các ông đang đe dọa chúng tôi".

Tháng 2/2022, cuộc xâm lược toàn diện Ukraine của Nga là lựa chọn của Tổng thống Putin.

Và hơn bốn năm sau, Điện Kremlin vẫn chọn tiếp tục cuộc chiến trong khi cáo buộc phương Tây tiếp tay cho xung đột.

Nhưng cuộc chiến đang đến gần hơn.

Hôm 5/5, hai người thiệt mạng và hơn 30 người bị thương trong một cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (drone) tầm xa của Ukraine vào thành phố Cheboksary của Nga.

Đêm trước đó, một drone đã xâm nhập hệ thống phòng không của Moscow và tấn công một tòa nhà chung cư cao cấp cách Điện Kremlin 6km. Không có thương vong, nhưng tầng trên bị hư hại nặng nề.

Mối đe dọa từ drone của Ukraine trên Quảng trường Đỏ đã được sử dụng để biện minh cho việc thu hẹp quy mô cuộc duyệt binh năm nay.

Người phát ngôn của Tổng thống Putin, Dmitry Peskov, đã nói về "mối đe dọa khủng bố" từ Ukraine. Bộ Quốc phòng Nga đã đe dọa sẽ phát động một "cuộc tấn công tên lửa trả đũa quy mô lớn" vào trung tâm Kyiv nếu Moscow bị tấn công vào ngày 9/5.

Quảng trường Đỏ tràn ngập các tác phẩm sắp đặt và biển hiệu với dòng chữ "Chiến thắng !" bằng tiếng Nga

Trên một con phố nhỏ gần Quảng trường Đỏ, tôi thăm dò phản ứng của công chúng. Người Nga có quan tâm đến việc thiếu vắng xe tăng trong cuộc duyệt binh Ngày Chiến thắng năm nay không?

"Có vấn đề về an ninh", Sergei thừa nhận. "Nhưng việc duyệt binh các khí tài quân sự là để thể hiện sức mạnh của chúng tôi trên trường quốc tế. Có lẽ chúng tôi nên cho họ thấy một cái gì đó".

"Tôi hiểu rằng sẽ thật ngu ngốc nếu trưng bày [khí tài] trong trường hợp có chuyện gì xảy ra trong cuộc duyệt binh", Yulia nói. "Mặt khác, điều này có nghĩa là chúng tôi đang sợ điều gì đó. Và điều đó cũng không tốt".

"Cuộc duyệt binh, dĩ nhiên, là một biểu tượng", Vladimir nói. "Nhưng nếu hoàn cảnh không cho phép diễn ra đầy đủ, chúng tôi sẽ phải đợi một năm nữa".

Một cuộc duyệt binh thu nhỏ cũng là một biểu tượng: của một quốc gia đã thất bại trong việc giành chiến thắng ở Ukraine sau hơn bốn năm chiến tranh.

Vào tháng 1, cuộc xung đột đã vượt qua một cột mốc: cuộc chiến của Nga ở Ukraine đã kéo dài hơn cuộc chiến của Liên Xô chống lại nước Đức của Hitler, được biết đến ở đây là Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại (1941-1945). Liệu Vladimir Putin có phải chịu hậu quả nào không?

Các cuộc thăm dò gần đây – bao gồm cả của các cơ quan nhà nước – cho thấy tỉ lệ ủng hộ trong nước của ông đang giảm.

Vào cuối năm ngoái, nhà lãnh đạo Điện Kremlin đã nhiều lần xuất hiện trên truyền hình trong bộ quân phục, toát lên vẻ tự tin, khi ông thảo luận về cuộc chiến Ukraine với các tướng lĩnh của mình.

Chúng ta ít thấy "Tổng tư lệnh" Putin hơn nhiều trong năm nay.

Qua các cuộc trò chuyện của tôi với người Nga, tôi cảm thấy dường như tâm lý mệt mỏi với cuộc chiến ở Ukraine đang gia tăng, mối lo ngại về chi phí sinh hoạt ngày càng lớn, và sự khó chịu tột độ với các hạn chế internet do nhà nước áp đặt gần đây.

Chính quyền Nga đã cảnh báo rằng vào Ngày Chiến thắng ở Moscow sẽ có những hạn chế đối với internet di động: vì lợi ích an ninh, họ nhấn mạnh.

Các quan chức tuyên bố rằng việc tắt mạng kỹ thuật số, vốn đã ảnh hưởng đến nhiều thị trấn và thành phố của Nga trong những tháng gần đây, được thiết kế để ngăn chặn các cuộc tấn công bằng drone và các hành vi phá hoại của Ukraine. Nhưng điều đó lại rất không được lòng dân trên khắp đất nước.

Chính quyền dường như không mấy bận tâm về chuyện đó. "Thành thật mà nói, việc chúng tôi làm gì với internet không phải là chuyện của ông", nghị sĩ Yevgeny Popov nói với tôi. "Thà không có internet còn hơn là bị giết do tên lửa hoặc drone của Ukraine".

Tại làng Rublyovo gần Moscow, các học sinh đã tập trung quanh đài tưởng niệm Thế chiến II của địa phương.

Các em đặt những bông hoa cẩm chướng đỏ để tưởng nhớ những người dân làng đã hy sinh trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ Đại.

Cuộc duyệt binh ở Quảng trường Đỏ có thể đã được thu hẹp quy mô, nhưng các buổi lễ tưởng niệm vẫn được tổ chức trên khắp nước Nga để tưởng nhớ 27 triệu công dân Liên Xô đã thiệt mạng trong chiến tranh.

Đứng cạnh đài tưởng niệm là hai người đàn ông đeo mặt nạ trong quân phục với huân chương ghim trên ngực. Họ đã chiến đấu trong cuộc chiến mà Điện Kremlin vẫn gọi là "chiến dịch quân sự đặc biệt".

Tôi bắt chuyện với một trong số họ. Anh ta ví cuộc chiến ở Ukraine với Chiến tranh Vệ quốc vĩ Đại. Tôi chỉ ra một điểm khác biệt quan trọng: năm 1941, Nga bị Đức Quốc xã xâm lược; năm 2022, Nga xâm lược Ukraine.

"Nga là một quốc gia của những người chiến thắng", anh ta tuyên bố. "Luôn luôn như vậy và sẽ mãi mãi như vậy".

Tuy nhiên, hơn bốn năm trôi qua kể từ khi cuộc chiến bắt đầu, chiến thắng vẫn tiếp tục lẩn tránh đất nước của anh.

Nguồn : BBC, 08/05/2026

************************

Nga và Ukraine oanh kích nhau một ngày trước lễ duyệt binh kỷ niệm kết thúc Đệ Nhị Thế Chiến tại Moskva

Phan Minh, RFI, 08/05/2026

Một ngày trước lễ kỷ niệm kết thúc Đệ Nhị Thế Chiến với lễ duyệt binh tại Quảng trường Đỏ, Nga và Ukraine, hôm nay 08/05/2026, oanh kích lẫn nhau trong bối cảnh lệnh ngừng bắn đơn phương kéo dài hai ngày mà Moskva tuyên bố nhân sự kiện này dường như không còn hiệu lực.

Người dân tham gia sự kiện Vũ điệu Chiến thắng kỷ niệm Ngày Chiến thắng của Liên Xô đánh bại Đức Quốc xã trong Đệ Nhị Thế Chiến, Moskva, Nga, ngày 07/05/2026. Reuters - Ramil Sitdikov

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, được AFP trích dẫn, cho biết "Nga thậm chí không có bất kỳ nỗ lực nhỏ nhoi nào để ngừng bắn trên tiền tuyến" trong bối cảnh Ukraine thông báo đã bắn hạ 56 drone trong những giờ gần đây. Nguyên thủ Ukraine cho biết thêm, Nga đã tiến hành "hơn 850 cuộc tấn công bằng các loại drone khác nhau" cùng với hơn 140 cuộc tấn công vào các vị trí tiền tuyến ở Kiev.

Về phần mình, bộ Quốc Phòng Nga thông báo đã bắn hạ 264 drone của Ukraine trong đêm qua, tức những giờ đầu tiên của lệnh ngừng bắn do Kremlin tuyên bố.

Ukraine trước đó đã chỉ trích lệnh ngừng bắn của Nga là một biện pháp tuyên truyền nhằm bảo vệ cuộc duyệt binh ngày 09/05, một trong những sự kiện ái quốc quan trọng nhất đối với lãnh đạo Nga Vladimir Putin. Chính quyền Nga cũng kêu gọi cư dân và các nhà ngoại giao nước ngoài rời Kiev, đe dọa trả đũa nếu Ukraine tấn công trong thời gian ngừng bắn. Bộ Ngoại Giao Anh cho rằng lời đe dọa của Moskva là "vô trách nhiệm và hoàn toàn phi lý", đồng thời cảnh báo bất kỳ cuộc tấn công nào vào sứ quán sẽ khiến căng thẳng leo thang.

Lễ duyệt binh tại Quảng trường Đỏ năm nay không có sự hiện diện của nhiều nhà lãnh đạo nước ngoài, theo tường thuật của thông tín viên Anissa El Jabri từ Moskva :

Sẽ không có nhà lãnh đạo nào từ các quốc gia Trung Á xuất hiện trên Quảng trường Đỏ vào ngày mai, và cả thủ tướng Armenia lẫn đồng nhiệm Slovakia cũng sẽ không tham dự lễ duyệt binh.

Nikol Pashinyan cho biết đã thông báo với Vladimir Putin từ tháng Tư khi tới Moskva rằng ông sẽ vướng vào chiến dịch tranh cử, chiến dịch mà ông tập trung vào việc xích lại gần Châu Âu.

Về phần thủ tướng Slovakia Robert Fico, đã từng được tổng thống Nga tiếp đón năm ngoái, ông giữ thái độ khiêm tốn và cho biết sẽ gặp Vladimir Putin "chóng vánh".

Theo điện Kremlin, tổng cộng sẽ có bảy nhà lãnh đạo nước ngoài tham dự lễ duyệt binh năm nay, và Nga còn tính cả các nhà lãnh đạo của Abkhazia và Nam Ossetia, hai vùng lãnh thổ không được quốc tế công nhận, chiếm từ Gruzia trong cuộc chiến tranh chớp nhoáng năm 2008.

Như vậy, số khách mời năm nay ít hơn so với năm 2023 và 2024, nhưng vẫn nhiều hơn một chút so với năm 2022 sau khi Nga triển khai binh sĩ đánh chiếm Ukraine. Năm đó, không có nhà lãnh đạo nước ngoài nào có mặt tại Moskva, nhưng Kremlin cũng khẳng định không mời bất kỳ ai.

Phan Minh

********************************

Ukraine hướng đến hợp pháp hóa các công ty quân sự tư nhân để thúc đẩy xuất khẩu dịch vụ an ninh

Trọng Thành, RFI, 08/05/2026

Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine đang chuẩn bị ra luật cho phép thành lập các công ty quân sự tư nhân, và bảo đảm là luật sẽ được thông qua trong năm 2026, để tạo cơ hội nghề nghiệp cho các cựu chiến binh sau chiến tranh, và mở rộng vai trò của Ukraine trong lĩnh vực an ninh.

Một tân binh Ukraine lắng nghe giải thích từ một huấn luyện viên quân sự trong suốt buổi huấn luyện quân sự tại ở vùng Zaporizhzhia, Ukraine. Ảnh được đăng tải vào ngày 29/04/2026. AFP – Andriy Andriyenko

Báo chí Pháp hôm nay, 08/05/2026 dẫn lại thông tin từ trang mạng Kyiv Independant, cho biết, tổng thống Zelensky ngày 06/05, phát biểu là "các nước hàng đầu trên thế giới sử dụng công dân của họ để làm việc trong các tổ chức gọi là các công ty quân sự tư nhân và trong một số hình thức tổ chức khác", và Ukraine cần đưa ra câu trả lời riêng cho "phân khúc thị trường này trong lĩnh vực dịch vụ xuất khẩu an ninh". Ông đã giao cho chính phủ và các cơ quan tình báo soạn thảo một dự luật.

Theo bộ trưởng Nội Vụ Ihor Klymenko, quân đội Ukraine hiện có "kinh nghiệm chiến đấu chưa từng có", được công nhận trên toàn thế giới và sau chiến tranh, kinh nghiệm đó nên trở thành cơ hội nghề nghiệp cho các cựu chiến binh. Quân đội Ukraine hiện có từ 880.000 đến 1 triệu quân nhân tại ngũ, gấp khoảng năm lần so với thời kỳ trước cuộc xâm lược năm 2022.

Theo trang mạng Pháp Slate.fr, Ukraine chuẩn bị hợp pháp hóa các công ty quân sự tư nhân, để mở đường cho việc đào tạo lại, trong thời bình, toàn bộ hoặc một phần trong số khoảng 900.000 binh sĩ của mình để trở thành các "chuyên gia an ninh", có thể xuất khẩu ra nước ngoài. 

Lần đầu tiên tổng thống Ukraine nêu ra sáng kiến này là vào tháng 6/2025, trong bối cảnh Nga yêu cầu Ukraine giải tán các lực lượng vũ trang. Nhiều nhà lập pháp đề xuất các công ty quân sự tư nhân ở Ukraine có thể được quản lý bởi các cơ quan như bộ Quốc Phòng, Cảnh sát Quốc gia, hay các cơ quan tình báo.

Trọng Thành