Chiến tranh Nga – Ukraine : Các đồng minh của Kiev đối mặt với giai đoạn bất trắc gia tăng

Trọng Thành, RFI, 14/08/2026

Cuộc chiến Ukraine chống xâm lược Nga đã qua năm thứ năm. Quân đội Ukraine gia tăng oanh kích vào sâu trong lãnh thổ Nga, phá hủy các cơ sở hạ tầng dầu khí của Moskva, ngăn chặn bước tiến của quân Nga trên chiến trường, gây thêm nhiều khó khăn cho lực lượng chiếm đóng. Ngược lại, Moskva cũng tỏ ra không khoan nhượng. Giới quan sát ghi nhận giai đoạn bất trắc gia tăng, căng thẳng dâng cao với Nga sắp tới có thể đặt các đồng minh của Kiev trong thế đối đầu trực tiếp với Moskva.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, đồng nhiệm Ukraine Volodymyr Zelenskiy cùng nhiều lãnh đạo trước thềm cuộc họp của Liên minh tình nguyện vì Ukraine tại Invalides ở Paris, Pháp, ngày 13/07/2026. via Reuters - Teresa Suarez

Kể từ tháng 07 và tháng 08/2025 đến nay, các cuộc tấn công tầm xa của cả lực lượng Nga và Ukraine đều liên tục gia tăng về cường độ, dẫn đến số lượng thương vong cho dân thường tăng cao (tăng 30% riêng với Ukraine so với năm 2025). Một điểm nổi bật trong tình hình chiến sự những tuần gần đây là, trong khi Kiev đẩy mạnh chiến dịch tấn công tầm xa vào lãnh thổ Nga, với hy vọng làm tê liệt nền kinh tế của quốc gia xâm lược, điện Kremlin đang tận dụng tình trạng Ukraine cạn kiệt kho tên lửa đánh chặn – có khả năng bắn hạ các tên lửa đạn đạo của Nga – để tăng cường các chiến dịch tấn công vào sâu trong lãnh thổ Ukraine, đặc biệt là vào thủ đô Kiev.

Oanh kích Ukraine với tên lửa đạn đạo đạt mức kỷ lục

Riêng vào tháng 07/2026, quân đội Nga đã phóng số lượng tên lửa kỷ lục kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu với 460 quả, bao gồm 195 tên lửa đạn đạo, cao gấp đôi so với tháng trước. Theo cố vấn của tổng thống Ukraine, Nga có khả năng phóng khoảng 100 tên lửa đạn đạo mỗi tháng, nhờ các hỗ trợ mới đây từ Bắc Triều Tiên. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, được hãng tin Axios dẫn lại, cho biết cần ít nhất 300 tên lửa Patriot do Mỹ sản xuất, để đủ sức đối phó với các đợt tấn công của Nga, tương đương một nửa tổng số lượng tên lửa mà Ukraine đã nhận được kể từ đầu chiến tranh, theo ước tính của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế - CSIS.

Tình hình rất đáng lo ngại với Ukraine bởi nước Mỹ, đang sa lầy trong cuộc xung đột chưa có hồi kết với Iran, và nguy cơ căng thẳng gia tăng với Trung Quốc, khó có khả năng đáp ứng đòi hỏi của Kiev. Mặc dù các quốc gia Châu Âu đã tăng cường đáng kể sự ủng hộ về tài chính dành cho Ukraine kể từ mùa xuân năm nay để bù đắp phần thiếu hụt do Mỹ giảm mạnh đóng góp, nhưng theo một số nhà quan sát, tiến độ trong việc sản xuất vũ khí của Châu Âu giúp Ukraine, hiện đang vẫn được giữ kín, có vẻ như chưa có gì chắc chắn.

Nga tìm cách khôi phục khả năng "răn đe về chiến lược"

Trong ít tháng tới không khí bất trắc sẽ ngày càng gia tăng. Theo một số phân tích của cơ quan tình báo Hoa Kỳ, được báo Mỹ Wall Street Journal đăng tải ngày 06/08, Moskva có thể có những hành động trực tiếp trắc nghiệm các phản ứng của phương Tây, kể từ mùa thu năm nay đến năm 2029, ví dụ như với việc "xâm nhập trên bộ" hoặc "triển khai các nhóm vũ trang để chiếm đóng lãnh thổ".

Theo chuyên gia Olivier Schmitt, giáo sư tại Viện Tác chiến Quân sự thuộc Đại học Quốc phòng Hoàng gia Đan Mạch, kể từ một năm rưỡi nay, Nga đang tìm kiếm sách lược để khôi phục khả năng "răn đe về chiến lược" đối với phương Tây, trước hết là các nước Châu Âu, đồng minh của Kiev, sau khi các nỗ lực ngăn chặn hậu thuẫn Ukraine của điện Kremlin thất bại.

Đường biên giới dài khoảng 2.500 km giữa khối NATO và Nga bao gồm những cứ điểm kiên cố, nhưng cũng có những "điểm yếu chí mạng". Tình hình càng trở nên phức tạp hơn do nguồn lực của các nước đồng minh của Kiev đang bị dàn mỏng. Trong khi nhiều nhà quan sát thường lo ngại về số phận của các quốc gia Liên Xô cũ vùng Baltic, thì một số người đặc biệt lo lắng cho số phận của đất nước Moldova nhỏ bé, đang muốn hội nhập với Châu Âu, nơi có vùng ly khai Transnistria thân Nga, có thể sẽ trở thành mục tiêu tiếp theo của Nga.

Cuộc chiến Nga – Ukraine ngày càng có nguy cơ quốc tế hóa mạnh hơn

Tình báo Mỹ, được báo Le Monde dẫn lại, đặc biệt nhấn mạnh đến việc giai đoạn hiện nay khi Nga có thể có những hành động táo bạo, bất ngờ chống lại Châu Âu, đi liền với mối liên hệ ngày càng rõ giữa chiến trường Ukraine với các xung đột khác. Cụ thể như việc Nga và Trung Quốc dành cho Iran sự hỗ trợ về mặt không gian trong chiến tranh với Mỹ hay các đóng góp có ý nghĩa quyết định của Bắc Kinh cũng như Bình Nhưỡng đối với nỗ lực chiến tranh của Nga tại Ukraine. Theo giới chuyên gia quân sự Ukraine, ngay cả khi Kiev có thể có được các vũ khí tầm xa tấn công vào các dàn phóng tên lửa đạn đạo nằm sâu trong đất Nga, thì Bắc Kinh ắt hẳn sẵn sàng mang lại những gì mà Moskva thiếu.

Một trong những dấu hiệu mới đây cho thấy điện Kremlin đang sẵn sàng nâng mức đối đầu với phương Tây lên một tầm mới. Ngay trong thời gian viếng thăm quần đảo Kuril, vùng lãnh thổ mà Nhật Bản đòi hỏi chủ quyền, hôm qua, 12/08, tổng thống Nga Vladimir Putin, đã thị sát cuộc tập trận quy mô lớn tại khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương, với sự tham gia của hơn 13.000 quân nhân cùng hàng chục phi cơ, tàu chiến. Đây cũng là khu vực mà Nga và Trung Quốc thường xuyên tập trận trong thời gian gần đây. Ông Putin, đe dọa sẽ có các biện pháp vũ lực để đáp trả tương xứng việc các nước Châu Âu tịch thu tàu thuyền của Nga, tức chính sách ngăn chặn các "hạm đội tàu ma" chuyên chở dầu bị phương Tây cấm vận.

Trọng Thành

*****************************

Ukraine đề nghị Nga ngừng tấn công các mục tiêu dân sự ở Biển Đen

Trọng Thành, RFI, 14/08/2026

Ukraine đề nghị với Nga một thỏa thuận ngừng tấn công vào các mục tiêu dân sự ở Biển Đen trong bối cảnh các cuộc tấn công vào tàu thuyền và các cảng xuất khẩu ngũ cốc trong những tuần gần đây đe dọa nguồn cung lương thực toàn cầu.

Khói đen bốc lên từ tàu chở ngũ cốc Golden Leo mang cờ Guinea-Bissau sau khi bị tên lửa của Nga tấn công ở Biển Đen gần Odessa, Ukraine, ngày 19/07/2026. AP Photo/Michael Shtekel - Michael Shtekel

Hãng tin Anh Reuters, hôm qua, 13/08/2026, dẫn lại một nguồn tin am hiểu hồ sơ này, cho biết đề xuất ngừng bắn đã được chuyển qua một nước thứ ba, nhưng cho đến nay Moskva vẫn chưa phản hồi. Truyền thông Nga dẫn lời thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Grushko : "Gần đây, chúng tôi đã nghe nhiều kêu gọi về các hình thức tạm hoãn tấn công và ngừng bắn khác nhau. Những ý tưởng này được đưa ra qua nhiều kênh, nhưng chúng tôi chưa nhận được đề xuất chính thức nào".

Hôm nay, Nga đã bác bỏ đề xuất của Ukraine. Phát ngôn viên bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova lên án Ukraine thực hiện "các hành động khủng bố" nhắm vào tàu thuyền, nhưng bà không đề cập đến các cuộc tấn công của phía Nga. Theo đại diện Bộ Ngoại giao Nga, đề xuất nói trên chỉ là "biện pháp nửa vời" giúp cho Kiev "một khoảng thời gian ngơi nghỉ tạm thời".

Nga và Ukraine, hai nhà cung cấp lớn của thị trường nông sản toàn cầu, đã cáo buộc lẫn nhau về tình trạng leo thang tấn công vào các cảng và tàu thuyền xuất khẩu ngũ cốc. Kiev đã phải tìm kiếm các tuyến đường vận chuyển mới sau khi nhiều chủ tàu ngừng ghé các cảng ở khu vực Odessa. Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan hôm thứ Bảy tuần trước (08/08) cho biết đã đề nghị Nga và Ukraine tạm hoãn các cuộc tấn công ở vùng biển Hắc Hải.

Hai nhân viên đường sắt thiệt mạng tại Odessa

Một vụ tấn công bằng drone được trang bị động cơ phản lực nhắm vào đầu máy của một đoàn tàu chở hơn 300 hành khách, tại khu vực Odessa, miền nam Ukraine, đã khiến người lái tàu và phụ lái thiệt mạng, theo thông báo của người đứng đầu công ty đường sắt quốc gia Ukraine công bố hôm qua. Tổng thống Ukraine lấy làm tiếc khi những cuộc tấn công nhắm vào "dân thường" như vậy không phải lúc nào cũng làm dấy lên "phản ứng mạnh mẽ" của cộng đồng quốc tế.

Trong những tháng gần đây, Moskva đã tăng cường sử dụng loại drone được trang bị động cơ phản lực, khó bị đánh chặn hơn so với các drone sử dụng động cơ piston, vốn được triển khai rộng rãi để tấn công Ukraine kể từ năm 2022.

Tại thành phố cảng Sevastopol thuộc bán đảo Crimea của Ukraine bị Nga chiếm đóng, đã xảy ra một vụ nổ khiến 5 người thiệt mạng. Kể từ tháng 6, các lực lượng Ukraine đẩy mạnh các cuộc tấn công vào bán đảo này, đặc biệt nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và hậu cần của Nga.

Thêm một đợt trao đổi thi thể tử sĩ

Ukraine và Nga hôm qua thông báo đã tiến hành thêm một cuộc trao đổi thi hài những người được coi là tử sĩ trong giao chiến. 261 người chết đã được trao cho phía Ukraine, và Nga nhận trở lại 24 thi hài. Theo AFP, kể từ đầu chiến tranh đến nay, việc trao đổi thi thể binh sĩ chết trận và tù binh là lĩnh vực duy nhất mà Kiev và Moskva đạt được các thỏa thuận bền vững. 

Bộ trưởng Quốc Phòng Latvia hôm nay, xác nhận nhiều phi cơ chiến đấu của NATO đã bắn hạ một drone xâm nhập không phận phía đông của nước này.

Trọng Thành

*************************

Ukraine hạn chế công bố số liệu các vụ Nga tấn công bằng tên lửa, kêu gọi Mỹ cung cấp hỏa tiễn Patriot

Thùy Dương, RFI, 13/08/2026

Không quân Ukraine ngừng công bố nhiều số liệu chi tiết về các vụ tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga. Trong khi đó, tổng thống Volodymyr Zelensky kêu gọi Hoa Kỳ bán cho Ukraine ít nhất 5% số tên lửa đánh chặn Patriot mà Washington đang sở hữu, nhằm đối phó với các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo ngày càng gia tăng của Nga.

Khói bốc nghi ngút trong lúc Nga tấn công thủ đô Kiev, Ukraine, ngày 11/08/2026. Reuters - Gleb Garanich

Thông báo của Không quân Ukraine được đưa ra hôm thứ Tư 12/08/2026. Theo AFP, ông Iouriï Ignat, người phụ trách truyền thông của Không quân Ukraine, cho biết trên Facebook rằng bộ chỉ huy quân sự đã quyết định đưa ra "một số thay đổi", tức là các hạn chế, trong báo cáo công bố mỗi sáng về các vụ phóng tên lửa của Nga. Các hạn chế này liên quan đến "số lượng tên lửa được phóng đi, số bị bắn hạ, bị vô hiệu hóa hoặc không nhắm trúng mục tiêu".

Tuy nhiên, các cảnh báo theo thời gian thực sẽ không thay đổi, các số liệu tổng quát về các vụ phóng tên lửa của Nga vẫn được công bố. Theo ông Ignat, trong tháng 07, Nga đã phóng hơn 450 tên lửa các loại nhằm vào Ukraine, trong đó có gần 200 tên lửa đạn đạo.

Quyết định mới của không quân Ukraine được đưa ra trong bối cảnh Kiev đang thiếu hụt nghiêm trọng tên lửa đánh chặn Patriot, do chiến tranh Iran làm suy giảm nguồn cung ứng của Mỹ.

Cũng theo AFP, sáng nay tổng thống Zelensky đề nghị Hoa Kỳ bán cho Ukraine ít nhất 5% số tên lửa đánh chặn Patriot mà Washington đang sở hữu, so với tỉ lệ 1% như hiện nay. Trả lời phỏng vấn đài CNN, nguyên thủ Ukraine khẳng định "năm nay, Ukraine có số tên lửa đánh chặn ít hơn 2,5 lần so với năm 2025", trong khi "mỗi tháng, Nga có số tên lửa đạn đạo nhiều gấp đôi so với trước đây".

Viện nghiên cứu Kiel của Đức hôm nay 13/08 cho biết, nhờ khoản cho vay mới của Liên Hiệp Châu Âu, viện trợ quân sự dành cho Ukraine trong tháng 6 qua đã đạt mức cao nhất kể từ khi Hoa Kỳ ngừng tài trợ, nhưng xét về lâu dài thì xu hướng đang tiếp tục chững lại.

Về chiến sự, theo Reuters, trong đêm qua, Nga đã tấn công cảng Ismaiz của Ukraine ở sông Danube, gây nhiều thiệt hại và gây hỏa hoạn. Còn tại vùng Odessa, miền nam Ukraine, một lái tàu và phụ lái hôm nay đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công bằng drone của Nga nhằm vào một đoàn tàu chở khách. Theo giám đốc công ty đường sắt quốc gia Ukraine, 340 hành khách và nhân viên trên tàu đã được sơ tán đến một nơi an toàn. May mắn là không ai trong số họ bị thương. 

Thùy Dương