Donald Trump muốn Tập Cận Bình tham gia giải quyết cuộc chiến Ukraine

Thanh Phương, RFI, 29/10/2025

Tổng thống Mỹ Donald Trump đang tìm cách lôi kéo chủ tịch Tập Cận Bình tham gia giải quyết cuộc chiến ở Ukraine, dựa vào ảnh hưởng ngoại giao của nhà lãnh đạo Trung Quốc để tác động đến lập trường của tổng thống Nga Vladimir Putin. 

Những người phụ nữ mang theo ảnh chân dung của người thân thiệt mạng trong cuộc tấn công của Nga vào Ukraine đi ngang qua một đài tưởng niệm tạm thời, trong khi người dân Ukraine kỷ niệm Ngày của những người bảo vệ Ukraine, tại Quảng trường Độc lập ở Kyiv, Ukraine ngày 1 tháng 10 năm 2025. Reuters - Valentyn Ogirenko

Thượng đỉnh Diễn đàn APEC tại Hàn Quốc sẽ là dịp để hai nhà lãnh đạo Mỹ - Trung gặp nhau vào ngày mai, trong đó tổng thống Trump cho biết ông chắc chắn sẽ thảo luận về cuộc xâm lược Ukraine của Nga. Hôm qua, tại Kiev, tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng đã kêu gọi ông Trump trong cuộc gặp ngày mai ở Busan gây sức ép để buộc ông Tập Cận Bình giảm hỗ trợ cho Nga.

Tuần trước, Hoa Kỳ đã ban hành các lệnh trừng phạt đối với hai tập đoàn dầu khí của Nga là Rosneft và Lukoil. Ông Trump cũng đã kêu gọi các nhà nhập khẩu dầu khí của Nga, đặc biệt là Trung Quốc và Ấn Độ, giảm mua hàng, nhằm cắt bớt nguồn tài chính cho các hoạt động quân sự của Nga tại Ukraine.

Nhưng Washington nay đặc biệt trông chờ vào vai trò của Bắc Kinh. Đối với tổng thống Trump, Trung Quốc sở hữu một “đòn bẩy” mà ít cường quốc nào khác có được: khả năng gây ảnh hưởng đến Nga mà không cần đối đầu trực tiếp. Trong nhiều năm, Bắc Kinh đã duy trì mối quan hệ thực dụng với Moskva, do hai nước có những lợi ích chiến lược chung và cùng chống lại sự “bá quyền” của phương Tây. 

Kể từ khi chiến tranh Ukraine nổ ra, quan hệ Nga-Trung đã được củng cố đáng kể. Hai nước đã gia tăng trao đổi kinh tế, đặc biệt là trong lĩnh vực năng lượng, đồng thời gia tăng các cuộc tập trận chung. Bắc Kinh cho tới nay vẫn không lên án Moskva về cuộc xâm lăng Ukraine, mà muốn đóng vai trò là một bên trung gian tiềm năng đồng thời bảo vệ lợi ích của mình. Nhờ gia tăng hợp tác với Trung Quốc mà Nga giảm thiểu được tác động từ các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Nhờ đến Tập Cận Bình, Donald Trump hy vọng mối quan hệ đối tác Nga - Trung có thể trở thành cầu nối dẫn đến một thỏa hiệp, thay vì trở thành một rào cản. Mục tiêu được nêu ra là thuyết phục Vladimir Putin xem xét một giải pháp thông qua đàm phán, tận dụng ảnh hưởng cá nhân của Tập Cận Bình. Tổng thống Mỹ như vậy ngầm thừa nhận tầm quan trọng của Bắc Kinh đối với sự ổn định toàn cầu và trong cuộc xung đột Ukraine. Cuộc gặp giữa Donald Trump và Tập Cận Bình tại ngày mai có thể đánh dấu một bước ngoặt ngoại giao, nếu Trung Quốc khẳng định mình là một nhân tố chủ chốt trong việc tìm kiếm một giải pháp chính trị cho cuộc chiến Ukraine. Nếu không, sự xích lại gần nhau giữa Nga và Trung Quốc sẽ tiếp tục làm phức tạp thêm những nỗ lực của phương Tây nhằm kiềm chế Vladimir Putin.

Vẫn chưa rõ liệu Tập Cận Bình có đồng ý đóng vai trò trung gian giữa một nước Nga đang thách thức trật tự phương Tây và một nước Mỹ đang tìm cách tránh leo thang căng thẳng kéo dài hay không. Donald Trump có thể sẽ thất vọng khi rời khỏi Hàn Quốc, vì dường như Bắc Kinh có lý do riêng để không muốn chấm dứt chiến tranh Ukraine, thậm chí lợi dụng xung đột này để củng cố vị thế của mình. Theo quan điểm của Trung Quốc, việc chấm dứt xung đột Ukraine đồng nghĩa với việc đánh mất cơ hội thể hiện mình là một cường quốc hòa bình.

Dưới áp lực từ Donald Trump, chủ tịch Trung Quốc có thể có một vài nhân nhượng: nối lại việc mua đậu nành Mỹ, từng là thị trường trị giá 12 tỷ đô la cho Hoa Kỳ, hoặc nhượng bộ về đất hiếm, thiết yếu đối với công nghệ Mỹ. Nhưng đối với "người bạn tốt" của Bắc Kinh, có thể sẽ không có gì thay đổi. Chủ tịch Trung Quốc sẽ không thỏa hiệp về "tình hữu nghị vô biên" mà ông và Vladimir Putin đã cam kết với nhau chỉ ba tuần trước khi chiến tranh Ukraine nổ ra.

Thanh Phương

***************************

Zelensky kêu gọi Trump thuyết phục Tập Cận Bình giảm hỗ trợ Nga

Phan Minh, RFI, 29/10/2025

Nhân cuộc gặp vào ngày mai 30/10/2025, giữa nguyên thủ Mỹ và Trung Quốc, tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, hôm qua 28/10, đã kêu gọi đồng nhiệm Mỹ Donald Trump thuyết phục chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình giảm bớt sự hỗ trợ đối với Nga.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp đồng nhiệm Ukraine Volodymyr Zelensky tại Nhà Trắng, Washington, Hoa Kỳ, ngày 18/08/2025. Reuters - Kevin Lamarque

Tổng thống Trump đã thông báo sẽ bàn về cuộc xâm lược Ukraine của Nga trong cuộc gặp lãnh đạo Trung Quốc. Ông Zelensky nhấn mạnh, nếu tổng thống Mỹ đạt được thỏa thuận với chủ tịch Trung Quốc hạn chế nhập khẩu năng lượng từ Nga, điều đó sẽ có lợi cho tất cả các bên. Mặt khác, ông Zelensky cũng cho biết, Ukraine sẽ cần sự hỗ trợ tài chính từ Châu Âu thêm 2 hoặc 3 năm nữa để tiếp tục chiến đấu với Nga.

Vẫn về chiến sự, người dân thành phố Belgorod ở Nga, đặc biệt là giới trẻ, bắt đầu cảm thấy ngao ngán với cuộc chiến đã kéo dài quá lâu và dường như không có dấu hiệu chấm dứt, theo tường thuật của đặc phái viên Anissa El Jabri :

Ban ngày thì có cảnh báo về drone và tên lửa, khi màn đêm buông xuống thì ánh sáng được tiết kiệm. Kể từ khi các cơ sở năng lượng trong khu vực bị tấn công, chỉ những trục đường chính mới được chiếu sáng. Ở những nơi khác, mọi người phải cẩn thận từng bước khi đi trong bóng tối hoặc dựa vào ánh sáng từ cửa kính của các cửa hàng. Ở đây, mọi người vẫn tiếp tục ra ngoài vào buổi tối, như nhóm thanh niên ngoài hai mươi gặp trong một quán cà phê ở Belgorod. Họ sống từng ngày một, không hy vọng rằng chiến sự sẽ sắp chấm dứt.

Một thanh niên nói : "Mọi người có thấy dấu hiệu chiến tranh kết thúc không ? Tôi không thấy gì cả, mọi chuyện vẫn rất bi thảm. Chiến sự vẫn tiếp diễn, lúc lắng xuống, rồi lại bùng lên. Và cứ như vậy, không ai tin rằng chiến tranh sẽ dừng lại."

Một thanh niên khác tiếp lời : "Thành thật mà nói, tôi đã từng hy vọng khi nghe những cam kết trong chiến dịch tranh cử của Donald Trump. Nhưng sau đó, có rất nhiều nỗ lực đã được tiến hành và dường như ông ta không hiểu được đúng động cơ của Vladimir Putin, vì đối với Donald Trump, chính trị chỉ là những giao dịch thỏa thuận. Trong khi đối với Vladimir Putin, đó là một tầm nhìn, một mục tiêu lớn. Tôi cho rằng hoặc là Donald Trump không hiểu điều đó, hoặc là ông ấy đã hiểu rồi, nhưng biết rằng không có bất kỳ ảnh hưởng nào đối với Vladimir Putin, và vì vậy ông ta gia tăng áp lực với Volodymyr Zelensky."

Một người khác phân trần : "Tôi nghĩ rằng chiến tranh có thể kéo dài thêm từ 6 đến 7 năm nữa. Ở đây, chỉ có một người quyết định mọi thứ, đơn giản là vậy. Và cho đến khi người đó thực hiện xong tất cả kế hoạch của mình, không ai có thể làm gì."

Mọi người ở đây đều đã nghe rõ những thông điệp lặp đi lặp lại của một nhà lãnh đạo kiên quyết.

Phan Minh