Mùa hè nào cũng vậy : những người Pháp trở về từ kỳ nghỉ của họ trong tháng 7 lại gặp những gia đình khác đang chuẩn bị đi nghỉ hè vào tháng 8. Hiện tượng "giao thoa" trên xa lộ này được gọi là "chassé croisé". Nhưng chuyện gì sẽ xảy ra khi hầu như cả nước Pháp chuẩn bị đi nghỉ mát ? Trả lời câu hỏi này, tờ báo Mỹ The Wall Street Journal cho biết nạn tắc nghẽn giao thông lên đến gần cả ngàn cây số.

Tranh minh họa : Giao thông ùn tắc trên các tuyến đường cao tốc ở Pháp vào những dịp nghỉ hè hàng năm

Về điểm này, theo tờ báo Anh The Telegraph, năm 2026 cũng không thoát khỏi thông lệ vì theo cơ quan giám sát giao thông Bison Futé, tình trạng đường xá bị tắc nghẽn hôm 01/08 cũng như 08/08 vừa qua đã lên đến khoảng 1050 kílômét, nên được gọi là "những ngày thứ Bảy đen". Để nhắc nhở các gia đình nào có kế hoạch rời nước Anh đi xuống miền nam nước Pháp, tờ báo khuyên du khách nên chủ động tránh tình trạng "hỗn loạn", lái xe vào giữa tuần thay vì những ngày cuối tuần kể từ chiều thứ Sáu và nhất là nên dùng các ứng dụng chỉ đường, chọn những tuyến đường làng thay vì đi đường cao tốc. 

Còn theo tờ báo The Wall Street Journal, kỳ nghỉ hè dài ngày tại Pháp gần như là một tôn giáo, trong đó có hai "giáo phái". Một bên là những người theo truyền thống -được gọi là "aoûtiens", những người đi nghỉ hè tháng 8. Còn bên kia là những người đi nghỉ hè tháng 7 -"juillettistes", thành phần này chọn đi nghỉ vào tháng 7, trước khi nước Pháp rơi vào trạng thái bất tỉnh "hôn mê". 

Tờ báo Mỹ hóm hỉnh nhận xét, phe tháng 7 và phe tháng 8 chỉ tình cờ gặp nhau mỗi mùa hè trong một khoảng thời gian rất ngắn. Những người đã được đi nghỉ mát vào tháng 7 trở về làm việc, làn da rám nắng và gương mặt tươi rói vì được nghỉ ngơi đầy đủ, trong khi các đồng nghiệp của họ chuẩn bị đối mặt với tình trạng kẹt xe, tắc đường kinh khủng khi đi nghỉ tháng 8. 

Pháp : Chuyện nghỉ hè giống như một nghi thức tôn giáo

Để hiểu vì sao nhiều gia đình người Pháp lại hối hả như vậy, đồng loạt lên đường hầu như vào cùng một thời điểm, dù chuyện đi lại rất khó khăn vào mùa cao điểm, tờ báo The Wall Street Journal nhận xét : ít có nước nào coi trọng kỳ nghỉ hè và có nhiều ngày nghỉ lễ đến thế. Thật vậy, với 5 tuần lễ nghỉ phép có lương và 11 ngày lễ quốc gia, chưa kể đến các ngày nghỉ bù, Pháp luôn nằm trong số các nước có nhiều ngày nghỉ nhất trên thế giới. 

Điều này bắt nguồn từ một sự kiện lịch sử : cách đây đúng 90 năm, quyền được nghỉ phép có lương (congés payés) được ban hành vào năm 1936 sau các đợt đình công đòi quyền lợi cho công nhân, thợ thuyền. Từ đó trở đi, nhiều nhà máy công xưởng thường đóng cửa vào tháng 8, tạo ra một nếp sống mới trong xã hội Pháp : nhiều thế hệ người lao động cùng đi nghỉ mát và rủ nhau về các vùng duyên hải. Còn những gia đình giàu có và những người làm việc trong ngành dịch vụ, văn phòng không liên quan đến sản xuất công nghiệp thì có thể đi nghỉ sớm hơn, họ đến các trạm nghỉ mát miền núi hoặc đi du lịch nước ngoài. 

Theo The Wall Street Journal, với thời gian sự khác biệt giữa các tầng lớp xã hội đã giảm bớt dần. Giờ đây, thành phần nhân viên thích đi nghỉ tháng 7 nghĩ rằng họ có tư tưởng phóng khoáng hơn, thích khám phá những điểm đến xa xôi qua đường hàng không, họ chỉ lái xe khi đi chơi gần. Thành phần "juillettistes" trở lại làm việc vào đầu tháng 8, khi hầu hết các văn phòng công sở đều vắng vẻ, điều đó cho phép họ được hưởng sự nhàn rỗi nếu không nói là được "làm biếng" thêm một tháng nữa. 

Ngược lại, những người đi nghỉ vào tháng 8 "aoûtiens" cho rằng lối sống của họ gần gũi hơn với các truyền thống Pháp. Đi làm vào tháng 8 nhìn chung khá đơn điệu buồn tẻ, nhịp sống xung quanh hầu như đều chậm lại : ở những khu phố có nhiều văn phòng công sở, ngay cả các hàng quán cũng đóng cửa, vì ít còn khách hàng lui tới. 

Theo số liệu của Viện thống kê và nghiên cứu kinh tế INSEE, vào những năm 2020, 50% số nhân viên ở Pháp đã chọn nghỉ phép trong ba tuần lễ đầu tháng 8, trong khi 25% người lao động ở Pháp lại chọn đi nghỉ trong ba tuần cuối tháng 7. Điều đó phản ánh phần nào cách vận hành xã hội Pháp. Về điểm này, tờ báo Anh The Independent từng nhận xét rằng, với một nửa số nhân viên trên khắp cả nước được đi nghỉ hè, Pháp là quốc gia Châu Âu duy nhất mà dường như chẳng có việc gì quan trọng có thể được hoàn thành trong tháng 8.

Tuấn Thảo

Nguồn : RFI, 17/08/2026