Nghị định 168 có hiệu lực chỉ năm ngày sau khi ban hành : gấp gáp như phục kích người dân

Trung Khang, RFA, 08/01/2025

Có hiệu lực vào ngày 1/1/2025, chỉ vài ngày sau khi ban hành, Nghị định 168 (ban hành vào ngày 26 tháng 12) và Nghị định 176 (ban hành vào ngày 30 tháng 12) đã gây bất ngờ cho toàn xã hội.

Ảnh minh họa chụp tại Hà Nội hôm 8/1/2025. AFP Photo

Với mục tiêu giảm thiểu tai nạn giao thông và nâng cao ý thức chấp hành luật pháp, Nghị định 168 với các biện pháp xử phạt nghiêm khắc, bao gồm tăng mức phạt tiền lên cao gấp hàng chục lần và cơ chế trừ điểm giấy phép lái xe.

Còn Nghị định 176 gây chú ý với việc cá nhân, tổ chức báo tin vi phạm giao thông sẽ được thưởng không quá 10% số tiền xử phạt vi phạm hành chính, tối đa 5.000.000 đồng/01 vụ, việc.

Người dân nói gì ?

Với mức phạt có thể lên đến vài triệu thậm chí hàng chục triệu đồng, đột ngột được đưa ra và có hiệu lực gần như tức thì, đã gây tâm lý bất ổn trong dân chúng.

Ông Dũng ở Sài Gòn cho biết ý kiến :

"Một chủ trương không chỉ là vấn đề năm ngày, có khi có hiệu lực tức khắc, thì những trường hợp đó chưa chắc người dân đã thắc mắc. Vấn đề ở chỗ với một tính chất như nghị định này, thì mục đích là phải nâng cao nhận thức của người dân, để ngày càng văn minh khi đi trên đường, họ biết tôn trọng luật giao thông… Muốn cái đó thì thời gian phải đủ để người dân tiếp nhận nghị định đó, để chuẩn bị những điều kiện để thực hiện nó".

Theo ông Dũng, nếu nhìn với mục đích để giáo dục người dân, để nâng cao nhận thức người dân trong việc tham gia giao thông, thì năm ngày rõ ràng thành vấn đề. Đây là vấn đề rất dễ thấy, nhưng tại sao người làm chính sách họ không thấy, hay đó là một bí mật ?

"Tôi thấy bất ngờ dù nghe tin phạt rất vui". Ông Thái ở miền Trung Việt Nam nói và giải thích vì văn hóa đi đường của người Việt là "rất kinh khủng, thậm chí dừng đèn đỏ cũng bị gây tai nạn chết hàng loạt". Vì vậy ông hy vọng mức phạt cao sẽ giảm tai nạn.

"Nhưng tôi nghĩ việc đó phải diễn ra sau khi người ta chuẩn bị một hệ thống quản lý giao thông, chứ không nghĩ nó làm liền như vậy. Như vậy thì cuối cùng là cũng phạt như cách phạt lâu nay" – ông Thái nói thêm.

Còn ông Trí ở Hà Nội thì cho rằng vì ban hành quá gấp gáp nên công tác chuẩn bị còn nhiều thiếu sót : "Tôi thấy đúng là nó chưa được như yêu cầu. Rõ ràng ngay cả trên báo nhà nước cũng có những bức ảnh về lỗi của đèn tín hiệu giao thông, khiến cho các phương tiện không biết đường nào đi, cứ đứng lại đấy và giao thông không được thông suốt".

Nghị định có hiệu lực nhanh nhất ?

Tổng cộng có 20 Nghị định của Chính phủ Trung ương Việt Nam có hiệu lực vào ngày 1/1/2025. Nhưng chỉ hai Nghị định 168 và 176 có hiệu lực trong vòng vài ngày sau khi ban hành.

Trong khi những Nghi định khác như Nghị định 142/2024/NĐ-CP về quản lý kho vật chứng và tài liệu ban hành ngày 30/10/2024 ; Nghị định số 143/2024/NĐ-CP về chế độ bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện ban hành ngày 1/11/2024 ; Nghị định số 149/2024/NĐ-CP ban hành ngày 15/11/2024 ; hay Nghị định số 146/2024/NĐ-CP Quy định quản lý, bảo quản vũ khí, vật liệu nổ quân dụng ban hành từ ngày 6/11/2024…

Ngoài ra những Nghị định khác về xe đưa đón học sinh, phí môi trường, nghĩa vụ quân sự… cũng được ban hành trước ngày có hiệu lực từ 45 đến 60 ngày.

"Theo như tôi được biết có những bộ luật người ta phải chuẩn bị đến vài năm. Chẳng hạn như Bộ Luật Hình sự ngày xưa ban hành phải cả năm sau được chỉnh sửa bổ sung mới được thông qua. Và sau đấy lại chỉnh sửa bổ sung tiếp, chứ không vội vàng ‘một phát ăn ngay’ như cái nghị định 168, đó là một ví dụ" - ông Trí ở Hà Nội nói.
Ngoài ra theo ông Trí, có những nghị định làm rất cẩn thận, đã qua rất nhiều cấp, ví dụ như Luật Lao động khi thông qua có mấy chục ngày là đã phải rút lại để sửa vì còn nhiều bất cập.

"Cho nên tôi thấy việc đưa ra nghị định 168 rõ ràng là nó không bình thường. Tất cả các bộ luật khác hay quy định, nghị định đều có một thời hiệu tương đối dài, có thể là một năm, vài năm, hoặc ít nhất vài tháng để cho các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị xã hội, các doanh nghiệp và đặc biệt là người dân chuẩn bị về mặt cơ sở vật chất, tinh thần… để mà thực hiện. Trong khi Nghị định 168 đưa ra rất đột ngột, rõ ràng là không bình thường".- Ông Trí nhận định thêm.

Có đúng quy định pháp luật ?

Theo Điều 151 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015, được sửa đổi bởi khoản 48 Điều 1 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi 2020 quy định về thời điểm có hiệu lực của văn bản quy phạm pháp luật, thời điểm có hiệu lực của toàn bộ hoặc một phần văn bản quy phạm pháp luật không sớm hơn 45 ngày kể từ ngày thông qua hoặc ký ban hành.

Luật sư Đặng Đình Mạnh khi trả lời RFA giải thích thêm, quy định của Luật ban Hành Các Văn Bản Quy Phạm Pháp Luật, được áp dụng cho văn bản của cơ quan trung ương.

"Nghị định số 168/2024/NĐ-CP của Chính Phủ ban hành ngày 26/12/2024 Quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông là văn bản của cơ quan trung ương. Do đó, thời hạn có hiệu lực pháp luật là 45 ngày kể từ ngày 26/12/2024. Thế nhưng, tại điều 53 của nghị định này lại quy định thời điểm hiệu lực thi hành vào ngày 01/01/2025, tức sau năm ngày là quy định vô pháp, vì vi luật" – Luật sư Mạnh nhấn mạnh.

Dù vậy, vẫn có những trường hợp cho phép ban hành văn bản quy phạm pháp luật theo thủ tục rút gọn, tức là không cần tuân theo quy định 45 ngày, nhưng phải nằm trong nhóm những trường hợp đặc biệt.

Theo Điều 146 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015, được sửa đổi năm 2020, những trường hợp được ban hành văn bản quy phạm pháp luật theo trình tự, thủ tục rút gọn gồm: Trường hợp khẩn cấp trong phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, cháy, nổ; Trường hợp cần ngưng hiệu lực văn bản quy phạm pháp luật để kịp thời bảo vệ lợi ích của Nhà nước, tổ chức, cá nhân; Trường hợp cần sửa đổi ngay cho phù hợp với văn bản quy phạm pháp luật mới được ban hành; Trường hợp cần bãi bỏ văn bản quy phạm pháp luật không còn phù hợp; và trường hợp cần kéo dài thời hạn áp dụng văn bản quy phạm pháp luật trong một thời hạn nhất định để giải quyết những vấn đề cấp bách phát sinh.

Tuy nhiên theo Luật sư Đặng Đình Mạnh, Nghị định 168 và 176 không thuộc nhóm những trường hợp được làm theo thủ tục rút gọn.

"Nếu rút gọn thì khi ban hành Nghị định sẽ thông báo rõ điều đó. Hơn nữa, rút gọn chỉ dùng trong trường hợp khẩn cấp như dịch bệnh, chiến tranh, thiên tai, hỏa hoạn... mà thôi. Xử phạt vi phạm giao thông không mang tính chất khẩn cấp" – ông Mạnh giải thích thêm.

Hệ quả của việc ban hành gấp gáp

Việc Nghị định 168 và 176 có hiệu lực gần như lập tức đã không cho xã hội đủ thời gian để chuẩn bị, người dân không có cơ hội để điều chỉnh thói quen, cũng như nhà nước không có điều kiện để giải quyết vấn đề liên quan cơ sở hạ tầng.

Chưa có sự chuẩn bị thế mà đã đè người dân ra phạt có hợp lý ?

Tiến sĩ Nguyễn Quang A, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển IDS khi nhận định với RFA cho rằng việc ra Nghị định 168 và 176 một cách gấp gáp, là một trong những điển hình của những hậu quả không lường trước của các chính sách.

"Hậu quả không lường trước là khi đưa ra một chính sách, người ta đặt mục tiêu đạt được điều này, điều kia… Nhưng nếu không có thảo luận kỹ lưỡng giữa các chuyên gia, giữa những người hoạch định chính sách và những người bị ảnh hưởng bởi chính sách một cách rộng rãi, công khai… thì nó chỉ phản ánh ý muốn của nhà hoạch định chính sách" – ông Nguyễn Quang A nói.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Quang A, mục đích, ý muốn đó có thể rất tốt, để làm sao giảm tai nạn giao thông, để làm sao nâng cao kỷ luật giao thông của người tham gia giao thông… Nhưng vì không có sự thảo luận kỹ lưỡng, nó có thể xảy ra những hậu quả chưa được tính trước. Càng thảo luận kỹ lưỡng, thì những hậu quả không lường trước ấy có thể ít đi. Và trong trường hợp Nghị định 168 về phạt vi phạm giao thông này, theo Tiến sĩ Nguyễn Quang A, sẽ để lại những hậu quả không tốt.

Trung Khang

Nguồn : RFA, 08/01/2025

************************

Phạt nặng giao thông : xử phạt hay trừng phạt ?

Phùng Thanh Sơn, BBC, 08/01/2025

Một nghị định mới của Chính phủ Việt Nam về xử phạt vi phạm hành chính trong giao thông đường bộ đang gây tranh cãi trong dư luận khi tiền phạt quá cao so với thu nhập trung bình của người dân.

Nghị định 168/2024/NĐ-CP, có hiệu lực từ 1/1/2025, đã nâng mức phạt lên rất cao so với mức phạt cũ.

Xét về số tiền, một số lỗi vi phạm bị phạt lên tới 80 triệu đến 100 triệu đồng, còn xét về tỷ lệ, một số mức phạt trong quy định mới hiện gấp 50 lần so với trước. Không chỉ phạt tiền, người vi phạm có có thể bị xử phạt bổ sung như tịch thu biển số, phương tiện, trừ điểm giấy phép lái xe v.v...

Chỉ sau hai ngày đầu tiên thực thi Nghị định 168, có tới 33 tỷ đồng tiền phạt đã được thu cho ngân sách nhà nước. Mức phạt cao diễn ra trong bối cảnh thông tin Bộ Công an được giữ 85% số tiền phạt đặt ra các câu hỏi về mục đích nhằm bảo đảm cho người dân tuân thủ luật giao thông hay là thu ngân sách, từ đó làm dấy lên lo ngại sẽ nảy sinh tiêu cực giữa người vi phạm và cảnh sát giao thông.

BBC News tiếng Việt phỏng vấn Luật sư Phùng Thanh Sơn, Giám đốc Công ty Thế giới Luật pháp tại Thành phố Hồ Chí Minh, về một số vấn đề đang được dư luận đặt ra đối với các mức phạt trong nghị định này.

BBC : Theo ông, vì sao cần có chế tài quá mạnh, và dường như quá đột ngột, như vậy, đặc biệt là khi thu nhập của người lao động ở Việt Nam còn chưa cao ?

Phùng Thanh Sơn : Nếu chế tài không đủ mạnh thì không đạt được mục đích răn đe, phòng ngừa, từ đó không thể nâng cao ý thức chấp hành luật lệ giao thông nhằm giảm số lượng tai nạn giao thông.

Về nguyên tắc, tôi ủng hộ chế tài phải đủ mạnh để đảm bảo tính răn đe, phòng ngừa nhưng phải ở mức hợp lý và tương xứng với thu nhập, không làm cho người vi phạm phải kiệt quệ kinh tế.

Nếu vì mục đích răn đe, phòng ngừa mà đưa ra mức phạt vượt quá sự chịu đựng của xã hội thì về lâu dài nó sẽ dẫn tới nhiều hệ lụy :

- Mức xử phạt cao gấp nhiều lần thu nhập có thể khiến một bộ phận người dân rơi vào vòng xoáy nghèo đói khi phải thanh lý tài sả n, vay mượn để nộp phạt.

- Việc mất phương tiện đi lại dẫn đến giảm khả năng lao động, từ đó thu nhập càng sụt giảm và khó khăn kéo dài.

- Chênh lệch về khả năng chi trả giữa các nhóm thu nhập đối với cùng một mức phạt đang làm trầm trọng thêm khoảng cách giàu nghèo, tạo ra những bất bình đẳng mới trong xã hội.

- Áp lực tài chính quá lớn khiến nhiều người rơi vào trạng thái stress kéo dài, trầm cảm và mất niềm tin vào tính công bằng của pháp luật.

- Xuất hiện các "dịch vụ" phi pháp như môi giới giảm tiền phạt, cho vay nặng lãi nhắm vào những người gặp khó khăn.

- Thay vì tăng ý thức tuân thủ, mức phạt quá cao có thể thúc đẩy hành vi trốn tránh tinh vi hơn hoặc tìm cách "chung chi" với cán bộ thực thi.

- Tiền phạt quá cao thì sẽ trở thành trừng phạt chứ không còn xử phạt nữa. Khi đó, mâu thuẫn giữa người dân và cơ quan thực thi ngày càng sâu sắc, làm suy giảm hiệu quả của công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông.

Theo một số bài báo, ở Singapore, hành vi vượt đèn đỏ bị xử lý nghiêm khắc với mức phạt tiền tối đa là 400 SGD (gần 7,5 triệu đồng) đối với xe máy và 500 SGD (9,3 triệu đồng) đối với xe hơi. Mức phạt này chưa đến 0,5% tổng thu nhập bình quân năm của người dân (hơn 79.000 USD/năm).

Còn ở Việt Nam thu nhập bình quân đầu người năm 2024 vào khoảng 4.500 USD/năm (tương đương 112.500.000 đồng/năm) nhưng mức phạt lên đến 20.000.000 đồng cho hành vi đó, tương đương 17,78% tổng thu nhập năm.

Ở Việt Nam, một năm mà tài xế bị chừng năm lỗi vi phạm thì xem như cả năm đi làm nhịn ăn, nhịn uống chỉ để đóng phạt mà thôi.

BBC : Ông có nghĩ mức phạt nặng đồng nghĩa với việc người dân tuân thủ luật hơn không ?

Phùng Thanh Sơn : Việc áp dụng mức phạt quá cao khiến người dân tuân thủ vì sợ bị phạt nặng hơn là vì ý thức tự giác, dẫn đến tình trạng họ chỉ chấp hành khi có sự giám sát của lực lượng chức năng.

Thay vì dựa vào nỗi sợ, văn hóa giao thông cần được xây dựng trên nền tảng ý thức từ nội tâm của mỗi người dân, khi họ hiểu rõ việc tuân thủ luật là vì sự an toàn của bản thân và cộng đồng.

Khi người dân đã thấm nhuần văn hóa tôn trọng pháp luật, việc thực thi sẽ hiệu quả hơn nhiều so với việc chỉ dựa vào các biện pháp cưỡng chế và trừng phạt. Singapore là một minh chứng.

Như đề cập trên, mức phạt cho hành vi vượt đèn đỏ ở Singapore chưa đến 0,5% tổng thu nhập bình quân đầu người nhưng ý thức chấp hành pháp luật của người dân Singapore rất cao.

Mục tiêu cuối cùng của việc thực thi pháp luật phải là xây dựng được ý thức tự giác từ trong nội tâm mỗi người dân, để họ tự nguyện tuân thủ như một thói quen, một nét văn hóa, chứ không phải vì nỗi sợ bị trừng phạt.

BBC : Người dân đã có những phản ứng khi mức chế tài phạt quá cao trong khi hạ tầng chưa được đầu tư tương xứng...

Phùng Thanh Sơn : Tôi nghĩ người dân có quyền phản ứng khi mức phạt quá cao so với thu nhập của người dân mà hạ tầng giao thông còn quá nhiều bất cập.

Có người dẫn chứng mức phạt của Singapore, Hoa Kỳ để biện minh cho mức phạt của Việt Nam.

Tuy nhiên, họ quên rằng hạ tầng giao thông Việt Nam so với Singapore, Hoa Kỳ còn kém xa, thu nhập người dân Việt Nam kém hơn Singapore, Hoa Kỳ hàng chục lần!

BBC : Có ý kiến cho rằng sở dĩ phạt nặng như vậy là muốn tạo thêm nguồn thu nhập cho cảnh sát, khi 85% tiền xử phạt giao thông được phân bổ cho Bộ Công an ?

Phùng Thanh Sơn : Tôi chưa rõ quy chế sử dụng quỹ này như thế nào. Tuy nhiên, tôi nghĩ cần minh bạch hơn trong việc sử dụng nguồn thu từ xử phạt.

Nguồn thu này nên được đầu tư trở lại cho hạ tầng giao thông, tuyên truyền và giáo dục ý thức.

Điều này sẽ tạo niềm tin cho người dân.

BBC : Về phía cơ quan công quyền, liệu có xảy ra các tiêu cực khi người vi phạm thay vì đóng phạt cao sẽ tìm cách đưa tiền cho cảnh sát giao thông ?

Phùng Thanh Sơn : Tôi nghĩ điều đó sẽ làm gia tăng tiêu cực.

Ví dụ, nếu trước đây một người bị phạt năm triệu đồng, trong khả năng chịu đựng của họ, thì họ có thể sẵn sàng đóng phạt mà không đút lót.

Nay mức phạt tăng lên 20 triệu đồng, ngoài sức chịu đựng của họ, thì chắc chắc họ phải chọn giải pháp thỏa hiệp "cắt nửa vầng trăng" với cảnh sát giao thông thôi.

BBC : Ông nghĩ có cách nào tốt hơn để không phải tăng nặng mức xử phạt mà vẫn bảo đảm được mục đích tuân thủ giao thông của người dân không ?

Phùng Thanh Sơn : Tôi nghĩ cần phải thực thi đồng bộ nhiều giải pháp :

Xây dựng lộ trình tăng phạt phù hợp với thu nhập của người dân và áp dụng mức phạt khác nhau giữa các nhóm cư dân. Một người nông dân ở quê lên thành phố, không rành đường rất dễ bị xử phạt, thu nhập họ thấp nhưng lại là người có nguy cơ bị phạt cao hơn dân thành thị. Đây là một nghịch lý. Cần phải có mức chế tài khác nhau theo khu vực cư trú của người vi phạm.

Chính quyền cũng cần rà soát, điều chỉnh hệ thống biển báo bất hợp lý, nâng cấp đèn tín hiệu theo hướng thông minh, tự động điều chỉnh theo lưu lượng.

Thêm nữa, cần phát triển ứng dụng thông báo tình trạng giao thông theo thời gian thực cho người dân, phát triển mạng lưới giao thông công cộng để giảm áp lực của các phương tiện cá nhân, đồng thời cần tuyên truyền, giáo dục pháp luật về giao thông nói riêng và pháp luật nói chung.

Nguồn : BBC, 08/01/2025

************************

Nghị định 168 : Những hệ quả tai hại

Jacob, RFA, 08/01/2025

Nghị định 168/2024/NĐ-CP (Nghị định 168), với mức xử phạt giao thông được đánh giá cao gấp nhiều lần so với thu nhập trung bình của người dân, đã và đang gây ra nhiều tranh cãi trong xã hội.

Một viên cảnh sát giao thông tại Hà Nội. Reuters

Những câu chuyện và phản ứng trên mạng xã hội, đặc biệt là TikTok nền tảng vốn ít bị chính quyền kiểm duyệt hơn so với Facebook đã cho thấy những tác động không mong muốn của nghị định này đến đời sống người dân, đặc biệt là tầng lớp lao động nghèo, tài xế, và tiểu thương.

Phản ứng của giới tài xế

Trên mạng xã hội TikTok, ngày càng nhiều tài xế đăng tải video thể hiện sự chán nản, thậm chí quyết liệt như đốt hoặc cắt bỏ giấy phép lái xe, để phản đối các quy định được cho là quá khắt khe, như việc giới hạn chỉ được lái xe liên tục trong 4 giờ. Theo các tài xế, nếu vi phạm quy định này, họ sẽ phải đối mặt với mức xử phạt nặng, khiến cuộc sống vốn đã khó khăn nay càng áp lực.

Bên cạnh đó, nhiều tài xế còn cho biết đặc thù nghề lái xe buộc họ phải di chuyển qua nhiều địa phương với địa hình, địa lý khác nhau trong thời gian dài, nên việc không may vi phạm giao thông trở thành điều khó tránh.

Thêm vào đó, với mức xử phạt vi phạm giao thông lên đến hàng chục triệu đồng khiến nhiều người không khỏi lo lắng, bởi đây là số tiền vượt xa khả năng chi trả của họ, đặc biệt khi thu nhập hàng tháng của tài xế thường chỉ ở mức hơn chục triệu đồng.

Với những gia đình phụ thuộc vào nghề tài xế, một lỗi vi phạm có thể đồng nghĩa với việc gia đình rơi vào cảnh túng quẫn, không đủ tiền sinh hoạt hay con cái không thể học tập.

Tác động tâm lý xã hội

Những câu chuyện ghi lại trên mạng xã hội còn cho thấy sự khủng hoảng tâm lý trầm trọng mà người dân phải đối mặt. Các video đăng tải trên mạng Tiktok cho thấy một người phụ nữ đã bật khóc nức nở khi nhận thông báo xử phạt từ cảnh sát giao thông với số tiền lên tới vài triệu đồng, trong khi đó số tiền mà chị kiếm được từ buôn bán nhỏ lẻ không đủ trang trải.

Hoặc một video khác cho thấy cảnh một tài xế phải nằm xuống đường để thở vì quá sốc khi biết khoản tiền phạt còn lớn hơn cả thu nhập từ chuyến hàng của mình.

Đáng lo ngại hơn, trên TikTok đã xuất hiện các lời khuyên thu hút hàng chục ngàn lượt thích khi bày tỏ quan điểm "không nên nhường đường cho xe cứu thương hoặc xe cứu hỏa" vì sợ bị xử phạt nguội.

Dù đây là một quan điểm cực đoan nhưng điều này phản ánh sự lo ngại về quy trình xử phạt nguội, vốn thường có độ trễ nhất định (khoảng 1 đến 3 tháng), khiến việc chứng minh không vi phạm trở nên khó khăn cho tài xế.

Sự lan tỏa của những biểu tượng phản kháng

Trong bối cảnh bức xúc lan rộng, nhiều biểu tượng phản kháng bắt đầu xuất hiện và được lan truyền mạnh mẽ.

Đặc biệt, lời tuyên ngôn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, lên án chế độ hà khắc của thực dân Pháp với những dòng đầy ám ảnh "Chúng đặt ra hàng trăm thứ thuế vô lý, bóc lột dân ta đến tận xương tủy, khiến cho dân ta nghèo nàn, thiếu thốn, nước ta xơ xác, tiêu điều" bất ngờ trở nên viral, được các tài xế dẫn lại để ám chỉ sự bất công của các mức xử phạt giao thông.

Cùng với đó, bài hát "Trả lại cho dân" của nhạc sĩ Việt Khang một bài hát thể hiện sự khát khao về quyền tự do và tự quyết đã lan tỏa khắp không gian mạng (Tiktok), trở thành tiếng lòng của nhiều người dân.

Thậm chí, một đoạn "sấm" được cho là của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, với những câu chữ dự báo hỗn loạn xã hội như "Chừng nào thằng ngốc làm vua, thế gian cạo trọc, thầy chùa để râu" bất ngờ cũng được nhắc lại, làm sâu sắc thêm sắc thái phản ứng đối với Nghị định 168.

Những biểu tượng này không chỉ phản ánh sự bất mãn mà còn là lời cảnh báo rằng chính sách, nếu không được xây dựng trên sự đồng thuận và thấu hiểu thực tế đời sống nhân dân, có thể làm nảy sinh những làn sóng phản ứng ngầm đầy phức tạp.

Những lo ngại sâu sắc về chính sách

Việc siết chặt quyền tự do ngôn luận ở Việt Nam, khiến cho việc bày tỏ ý kiến, quan điểm ngày càng trở nên khó khăn khi người dám nêu chính kiến phải đối diện với mức xử phạt vi phạm hành chính rất cao hoặc thậm chí đối mặt với án tù, đã tạo ra áp lực ngày càng lớn trong xã hội.

Trong bối cảnh này, người dân đang tìm đến những hình thức phản kháng gián tiếp, bằng cách sử dụng các phát biểu nổi tiếng của các lãnh đạo từng giữ vai trò quan trọng trong lịch sử hoặc đương nhiệm hoặc những nhạc phẩm đầy ý nghĩa, hay thơ ca sâu sắc để bày tỏ sự bất mãn.

Những yếu tố này không chỉ làm phong phú thêm bức tranh phản kháng trong lòng xã hội mà còn phản ánh một dòng chảy âm ỉ trong lòng dân chúng, nơi những tiếng nói nhỏ bé đang tìm cách cất lên giữa bối cảnh đầy căng thẳng.

Cần một cách giải quyết

Điều đáng chú ý là Nghị định 168, được dân gian gọi đùa là "Nhất Lộc Phát" của ngành Công an, đang đặt ra câu hỏi về sự cân bằng giữa lợi ích của chính quyền và quyền lợi của người dân.

Liệu những bất cập trong nghị định này có được Thủ tướng Phạm Minh Chính và Tổng Bí thư Tô Lâm lắng nghe và sửa đổi để phù hợp hơn với đời sống thực tế? Câu trả lời này sẽ là thước đo quan trọng cho việc liệu chính quyền có thực sự đặt mục tiêu "lấy dân làm gốc" như đã nhiều lần tuyên bố hay không.

Thiết nghĩ, một chính sách pháp luật được xây dựng vì dân không chỉ cần hợp tình, hợp lý mà còn cần thể hiện được sự lắng nghe và quan tâm đến tiếng nói của người dân những người chịu tác động trực tiếp từ các quy định pháp luật.

Jacob

Nguồn : RFA, 08/01/2025