Drone phản lực của Nga : Nỗi kinh hoàng mới trên bầu trời Ukraine

Thùy Dương, RFI, 09/09/2026

Theo chính quyền Ukraine, Nga đã phóng gần 200 drone nhắm vào Kiev và vùng phụ cận trong đêm qua rạng sáng nay 09/09/2026. Một cuộc tấn công của Nga bằng drone vào một cửa khẩu biên giới giữa Ukraine và Moldova cũng đã khiến 2 người thiệt mạng và 3 người bị thương, theo thông báo hôm nay 09/09/2026 của Oleg Kiper, thống đốc vùng Odessa của Ukraine.

Một drone của Nga bị không quân Ba Lan bắn rơi ở Kharkiv, Ukraine, ngày 30/04/2025. © Ivan Samoilov / AFP/File

Bên cạnh tên lửa đạn đạo mà Urkaina hiện đang thiếu tên lửa Patriot để đánh chặn, các tốp drone động cơ phản lực mà Nga phóng ồ ạt đến Ukraine, đặc biệt nhắm vào thủ đô Kiev trong những ngày qua đã khiến hệ thống phòng không Ukraine chật vật đối phó, gieo rắc nhiều chết chóc và gây hỗn loạn tại thủ đô Kiev. Tổng thống Ukraine, Volodymyr Zelensky, hôm Chủ Nhật 06/09 lên án : "Nỗi kinh hoàng đang diễn ra trên bầu trời những ngày gần đây" là một "chiến thuật mới" của Vladimir Putin.

Trong 4 năm qua, để đối phó với cuộc chiến tranh xâm lược của Nga, Ukraine đã phát triển một hệ thống phòng thủ chống drone được cho là ít tốn kém nhưng tương đối hiệu quả, đưa Ukraine trở thành một hình mẫu trên thế giới trong lĩnh vực này, được nhiều đối tác đề nghị chia sẻ kinh nghiệm.

Tuy nhiên, phương thức sử dụng drone đánh chặn từng được đánh giá cao, cho phép các lực lượng phòng không Ukraine bắn hạ phần lớn các drone tầm xa của Nga có nguồn gốc từ mẫu drone Shahed do Iran chế tạo, lại đang gặp thách thức nghiêm trọng trước những loại drone động cơ phản lực mới mà Nga triển khai ồ ạt từ mùa hè năm nay.

Về mặt kỹ thuật, các drone đánh chặn của Ukraine được điều khiển thủ công đã tiêu diệt các drone Nga ngay trên không. Dòng drone này của Nga được trang bị động cơ đốt trong và cánh quạt. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, thế hệ drone phản lực mới của Nga được trang bị động cơ phản lực của Trung Quốc, có khả năng bay ở độ cao tới 5 km, đạt vận tốc 400 - 600 km/giờ, so với tốc độ 180 km/giờ của các drone sử dụng động cơ đốt trong và cánh quạt. AFP cho biết mẫu drone phản lực mới nhất của Nga có thể mang tới 90 kg thuốc nổ, gần gấp đôi các phiên bản trước, đồng thời có kích thước lớn hơn, dài tới 6 mét và sải cánh 5,5 mét.

Những thông số này khiến drone phản lực của Nga gần giống với tên lửa hành trình và nằm ngoài tầm đánh chặn của các thiết bị hiện có của Ukraine. Chuyên gia quân sự Ukraine, Serguiï Zgourets, nhận định với AFP : Các loại drone này "xóa sạch những tiến bộ mà chúng tôi đã đạt được trong cuộc chiến chống" drone thông thường trước đây.

Theo ước tính của Ukraine, Nga đã phóng 2.800 drone phản lực trong tháng 8 vừa qua, so với con số 1.500 trong tháng 7 và chỉ vài trăm chiếc trong tháng 6. Tỷ lệ drone phản lực bị tiêu diệt chỉ vào khoảng 60%, so với tỉ lệ hơn 90% đối với các drone động cơ đốt trong và cánh quạt.

Khác với các drone thông thường, vốn từng tấn công thành phố theo từng đợt tập trung, mỗi đợt với vài chục, thậm chí cả trăm chiếc, các drone phản lực giờ đây được Nga phóng theo từng tốp nhỏ, cả ngày và đêm. Hệ quả là số lần báo động phòng không ở Ukraine tăng mạnh, tới hơn chục lần mỗi ngày.

Trong thời gian có báo động phòng không, các cơ quan và nhiều cửa hàng phải đóng cửa, trong khi thành phố với khoảng 3 triệu dân đang thiếu trầm trọng các hầm trú bom. Hoạt động của hệ thống tàu điện ngầm bị hạn chế, dẫn đến tình trạng giao thông hỗn loạn. Nhiều trường học thông báo chuyển sang hình thức dạy học từ xa.

Tình trạng báo động phòng không liên tục như vậy đã làm đảo lộn đời sống xã hội và kinh tế, đến mức chính quyền phải thông báo thay đổi các quy định an ninh theo hướng bớt nghiêm ngặt. Theo AFP, đây là một động thái hiếm thấy từ khi nổ ra chiến tranh, nhằm cho phép thủ đô Kiev có thể tiếp tục hoạt động.

Một số người cáo buộc chính quyền Ukraine đã không lường trước mối đe dọa này từ đối phương. Theo các nhà phân tích, Nga đã bắt đầu sản xuất các loại drone phản lực từ cách nay 18 tháng và hiện giờ khả năng chế tạo đã lên tới 3.000 drone/tháng.

Tuần trước, blogger Ukraine, Nikolaïevski Vaniok, người có mối liên hệ gần gũi với giới phòng không, nhận định : "Nga đang có nhiều cơ hội thuận lợi với các drone phản lực" và "90% số vụ drone đánh trúng mục tiêu" liên quan đến drone phản lực.

Trước mối đe dọa này, tổng thống Ukraine, Volodymyr Zelensky, hôm 03/09 đã triệu tập nội các quân sự nhằm thúc đẩy việc sản xuất drone đánh chặn có tốc độ cao hơn. Ông cho biết các nhà sản xuất Ukraine trước đó đã phát triển những nguyên mẫu và bây giờ phải "nâng hiệu quả của loại vũ khí mới này lên mức cần thiết".

Theo Serguiï Zgourets, giám đốc trung tâm phân tích Defense Express, các drone đánh chặn, dù hiệu quả vẫn cần được chứng minh, chỉ là một trong những phương án đang được tính đến. Ông cho rằng một biện pháp đáp trả hiệu quả sẽ phải kết hợp nhiều phương tiện, bao gồm không quân, các hệ thống phòng thủ địa đối không, tác chiến điện tử và các cuộc tấn công nhằm vào những địa điểm phóng và cơ sở sản xuất drone tại Nga.

Tuy nhiên, giám đốc trung tâm phân tích Defense Express lưu ý : "Nga đã đi trước một bước về công nghệ này" và trong kiểu đối đầu như vậy, thông thường "cần tới 6 tháng" để phát triển các biện pháp đối phó hiệu quả.

Thùy Dương

****************************

Đức giao cho Ukraine tên lửa Patriot trong kho dự trữ

Thùy Dương, RFI, 09/09/2026

Berlin hôm 08/09/2026 thông báo rút tên lửa đánh chặn Patriot từ kho dự trữ của Đức để viện trợ Ukraine và kêu gọi các nước đồng minh khác làm điều tương tự. Bởi vì Kiev không thể chờ đợi các tên lửa được sản xuất và bàn giao, trong khi mùa đông năm nay được dự báo là sẽ khốc liệt nhất kể từ khi chiến tranh Ukraine nổ ra.

Một bệ phóng tên lửa Patriot di động được trưng bày bên ngoài căn cứ quân sự Fort Sill gần Lawton, bang Oklahoma, Mỹ, ngày 21/03/2023. AP - Sean Murphy

Theo AFP, hôm qua 08/09, sau khi Luân Đôn thông báo giải ngân 100 triệu bảng Anh để cung cấp tên lửa đánh chặn, đạn pháo cỡ lớn và drone cho Kiev, đến lượt bộ trưởng Quốc Phòng Đức cam kết cung cấp cho Ukraine các tên lửa đánh chặn dành cho hệ thống phòng không Patriot từ kho dự trữ của quân đội Đức, trong bối cảnh Kiev đang "khẩn cấp cần" loại vũ khí này để đối phó với các cuộc không kích của Nga.

Sau cuộc họp trực tuyến về viện trợ quân sự cho Ukraine, bộ trưởng Đức Boris Pistorius cũng kêu gọi tất cả các thành viên của Nhóm Liên lạc về Quốc phòng Ukraine, gồm khoảng 50 nước, ra soát kho dự trữ của mình và thực hiện những đợt cung cấp tương tự như Berlin. Tuy nhiên, ông không cho biết số lượng hệ tên lửa Patriot cũng như thời điểm bàn giao cho Kiev.

Năm 2025, Berlin là nước viện trợ quân sự hàng đầu cho Ukraine, trong bối cảnh chính quyền Mỹ của tổng thống Donald Trump cắt giảm hỗ trợ Kiev.

Về phía Kiev, tại cuộc họp của Nhóm Liên lạc về Quốc phòng Ukraine (UDCG) do NATO điều phối, tân bộ trưởng Quốc Phòng Ukraine Evgeniy Khmara cho biết quân đội nước này đã đánh chặn thành công gần như toàn bộ số tên lửa hành trình mà Moskva phóng vào các thành phố của Ukraine, nhưng không thể đánh chặn các tên lửa đạn đạo của Nga.

Lý do là Ukraine không có đủ các tên lửa đánh chặn PAC-2 và PAC-3 của hệ thống phòng không Patriot do Mỹ sản xuất. Đây là những loại tên lửa duy nhất có khả năng vô hiệu hóa các tên lửa đạn đạo lao xuống các tòa nhà dân cư và siêu thị với tốc độ gấp nhiều lần tốc độ âm thanh. Do Nga gia tăng các cuộc tấn công vào thủ đô Kiev bằng tên lửa đạn đạo, Ukraine liên tục cảnh báo về nhu cầu cấp thiết đối với tên lửa và các hệ thống Patriot.

Ông Khmara cũng cho biết hiện giờ Kiev đang đặt mua khoảng 1.000 tên lửa dành cho các hệ thống Patriot "với sự hỗ trợ của các đối tác và nhờ khoản vay của Liên Hiệp Châu Âu". Hồi tháng 04/2026, Liên Âu đã giải ngân một khoản vay trị giá 90 tỷ euro cho Ukraine, được cấp theo từng đợt trong vòng 2 năm, trong đó 2/3 số tiền này là dành để cung cấp vũ khí cho Kiev. Tuy nhiên, theo bộ trưởng Quốc Phòng Ukraine, phải thêm vài năm nữa thì phần lớn số tên lửa này mới bắt đầu được giao, do vậy Kiev cần khẩn cấp tên lửa từ kho dự trữ của các nước đồng minh.

Putin và Trump có cuộc điện đàm "hết sức thẳng thắn"

Vẫn theo AFP, điện Kremlin thông báo tổng thống Nga Vladimir Putin và nguyên thủ Mỹ Donald Trump hôm qua 08/09 đã có một cuộc điện đàm "hết sức thẳng thắn" sau chuyến thăm Moskva và Kiev vào cuối tuần qua của các đặc sứ Hoa Kỳ. Cố vấn ngoại giao của Điện Kremlin, Iouri Ouchakov, cho biết ông Putin cũng đã khẳng định rằng Nga "không có bất kỳ kế hoạch gây hấn nào nhắm vào Châu Âu".

Thùy Dương