2025 : Nga sẽ thắng hay bại trên chiến trường Ukraine ?

Minh Phương, RFI, 13/01/2025

Theo phân tích từ các chuyên gia trên tuần san Respekt, có 4 kịch bản có thể xảy ra trong cuộc chiến ở Ukraine trong năm 2025, bao gồm : một là Nga thắng, hai là Ukraine đẩy lùi được đà tiến của quân Nga, ba là hai bên đạt được thỏa thuận ngừng chiến và bốn là cuộc chiến vẫn tiếp tục kéo dài. Liệu đâu sẽ là kết cục cho cuộc chiến tiêu hao này ? 

Quang cảnh đổ nát tại một khu phố ở Kiev, Ukraine sau một cuộc tấn công bằng drone của Nga vào ngày 1/1/2025. AP - Oksana Johannesson

Nga thắng và bóng tối che phủ Châu Âu 

Trước hết với kịch bản đầu tiên, cần phải nói rõ là chiến thắng của Moskva không nhất thiết đồng nghĩa với việc Nga chiếm được toàn bộ lãnh thổ của Ukraine, vì điều này khó có thể xảy ra trong năm 2025. Mặc dù hiện nay Nga rõ ràng đang chiếm ưu thế, nhưng đà tiến của họ vẫn còn chậm và chủ yếu ở các tỉnh phía đông, giáp với biên giới. Do vậy, theo Les Echos, chiến thắng của Nga có thể dưới nhiều hình thức khác. Chẳng hạn như với sự ủng hộ của Donald Trump, Nga đặt "chế độ bảo hộ" đối với Ukraine, hoặc thế giới sẽ được chứng kiến lịch sử lặp lại khi Ukraine bị phân chia theo kiểu Đông Đức và Tây Đức, trong đó phần phía tây sẽ được bảo đảm bởi những "cam kết an ninh", trong khi phần phía Đông sẽ do Điện Kremlin kiểm soát.

Nguyên nhân dẫn đến kết cục này phần nhiều đến từ việc quân đội Kiev thiếu vũ khí và đạn dược. Cho đến nay, giới quan sát vẫn không thể đoán được liệu Donald Trump có quyết định chấm dứt viện trợ quân sự cho Ukraine hay không. Theo Respekt, nếu viện trợ từ Hoa Kỳ bị cắt, thì cả ở hiện tại lẫn trong tương lai gần, các quốc gia Châu Âu sẽ không thể thay thế các chuyến hàng cung cấp vũ khí từ Mỹ. Khả năng sản xuất của Liên Âu rất hạn chế và họ cũng chẳng thể thống nhất được tất cả các quốc gia thành viên trong việc viện trợ cho Kiev, nhất là khi mà một số nhà lãnh đạo ở các nước như Slovakia và Hungary luôn có thái độ không mấy hợp tác. 

Và trong bối cảnh đó, Nga sẽ lại càng tiến nhanh hơn và xa hơn, tới các thành phố ở phía tây Ukraine, dẫn đến tâm lý lo sợ và tuyệt vọng của người dân và mong muốn chấm dứt cuộc giao tranh bằng bất cứ giá nào. Theo các cuộc khảo sát dư luận, sự ủng hộ đối với các cuộc đàm phán nhằm đạt được một lệnh ngừng bắn đang tăng lên, ngay cả khi phải hy sinh các lãnh thổ bị chiếm đóng. Số người công khai tuyên bố rằng họ sẵn sàng "chịu đựng chiến tranh cho đến khi cần thiết" cũng giảm đi. Nếu như cách đây một năm, con số này là 75% thì hiện giờ đã giảm xuống chỉ còn dưới 60%. 

Trong kịch bản Nga thắng, Ukraine sẽ bị phá hủy nặng nề sau chiến tranh và sẽ không có cuộc tái thiết hoàn chỉnh nào được thực hiện. Nga sẽ tận dụng các nguồn tài nguyên khoáng sản cùng nguồn nhân lực mới. Những người Ukraine có thể sẽ bị ép nhập ngũ và trở thành lá chắn sống cho quân đội Nga. Còn các vùng bị chiếm đóng có thể sẽ bị Nga tập hợp lại và "thành lập một chính phủ giống như ở Minsk", theo như nhận định từ France 24. Sau khi Liên Xô tan rã, một hiệp định quốc tế giữa Nga và Belarus, được ký vào năm 1997, đã đặt nền tảng cho một liên minh giữa hai quốc gia từng là các nước cộng hòa Xô Viết. Hai quốc gia này giữ nguyên độc lập, nhưng ngay cả khi không tham gia trực tiếp, chính quyền Belarus luôn ủng hộ các sáng kiến quân sự của Nga. 

Ngoài ra, an ninh của toàn Châu Âu cũng sẽ bị đặt trong tình trạng báo động. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron từng nhấn mạnh trên kênh France 2 rằng việc Nga chiến thắng sẽ trực tiếp đe dọa hòa bình ở nhiều nước Đông Âu như Ba Lan, Estonia, Romania, Bulgaria và Moldova. Moskva sẽ lấy lại được vị thế siêu cường của mình còn "uy tín của Châu Âu sẽ bị giảm xuống còn bằng không". 

Ukraine đẩy lùi được đà tiến của quân Nga 

Theo tất cả các nhà phân tích, kịch bản Nga mất đi khả năng chiến đấu và cùng với đó là mất đi tất cả các lãnh thổ đã chiếm được kể từ tháng 2/2022 là điều rất khó xảy ra. Tuy nhiên, tuần san Respekt nhận định không thể loại trừ hoàn toàn khả năng Nga ngừng tiến quân và bắt đầu mất dần lãnh thổ mà họ đã chiếm được của .

Và trong kịch bản này, vai trò của tân chính phủ Hoa Kỳ sẽ mang tính quyết định. Tổng thống đắc cử Donald Trump có thể chặn các lô viện trợ quân sự cho Ukraine, nhưng cũng có thể gia tăng một cách đáng kể và gỡ bỏ hạn chế trong việc sử dụng những vũ khí này để tấn công vào lãnh thổ Nga. Đây là những gì mà Keith Kellogg, đặc phái viên của Trump về Ukraine, đã đề xuất : đe dọa ngừng giao vũ khí cho Ukraine nếu Kiev phản đối các đề xuất của Mỹ, và đồng thời đe dọa Nga bằng cách gia tăng viện trợ cho Ukraine nếu Moskva từ chối kế hoạch hòa bình mà Washington đưa ra.

Hơn nữa, nền kinh tế Nga dường như không mạnh mẽ như nhận thấy ở bề ngoài. Trước đó, chính phủ Nga cho rằng chi tiêu quân sự sẽ đạt đỉnh vào năm 2024, tuy nhiên ngân sách dự kiến cho năm 2025 thậm chí còn tăng cao hơn. Theo đó, quân đội và các lực lượng an ninh chiếm khoảng một nửa tổng ngân sách. Giám đốc Ngân hàng Trung ương Nga, Elvira Nabiullina, tuyên bố rằng nền kinh tế Nga sẽ sớm không còn khả năng đáp ứng nhu cầu của cuộc chiến. Tuy nhiên, không phải tới bây giờ bà mới đưa ra những dự báo bi quan. Ngay từ khi cuộc xâm lược bắt đầu nổ ra vào năm 2022, bà Nabiullina đã có những nhận định tương tự và giới chuyên gia nghi ngờ rằng điều này có thể là một phần trong chiến lược thao túng thông tin của các cơ quan tình báo Nga đối với phương Tây. Ngoài ra, sau những vụ phá hoại nghi ngờ do Nga thực hiện trong thời gian gần đây, Liên Hiệp Châu Âu có thể sẽ đưa ra các lệnh trừng phạt mới, tác động mạnh mẽ đến kinh tế nước này. 

Trong tình hình đó, nếu Ukraine nắm bắt được cơ hội và đảo ngược đà tiến của quân Nga, thì Moskva sẽ bị đẩy vào tình thế bất lợi và dẫn đến kịch bản thứ ba : một thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên. 

Thỏa thuận ngừng chiến 

Theo tờ The Wall Street Journal, Donald Trump ủng hộ việc các lực lượng Châu Âu giám sát thực hiện một lệnh ngừng bắn tiềm năng. Theo một số ước tính, để có thể làm được điều này sẽ cần phải triển khai tới 200.000 binh lính dọc theo toàn bộ biên giới với Nga. Nếu các quốc gia Châu Âu cam kết thực hiện kế hoạch và Điện Kremlin, vì lý do nào đó, cuối cùng đồng ý, thì các cuộc giao tranh sẽ chấm dứt tại các vị trí hiện tại. Một khu vực phi quân sự sẽ có thể được thiết lập, với quân Nga ở một bên, quân Ukraine và Châu Âu ở phía bên kia. Và Hoa Kỳ có thể sẽ cung cấp cho Ukraine số lượng vũ khí lớn đến mức khiến Nga không còn muốn mở lại các cuộc tấn công.

Cuộc chiến không hồi kết chống lại Ukraine và phương Tây 

Theo Jan Sir, chuyên gia về các vấn đề chính trị và an ninh hậu Xô Viết, tại Viện Nghiên cứu Quốc tế thuộc Đại học Charles, Cộng hòa Czech, thì dù cuộc chiến kéo dài khiến cả hai bên đều mệt mỏi "nhưng không đến mức không thể tiếp tục chiến đấu". Theo ông, ý chí của Nga vẫn không thay đổi từ đầu cuộc chiến, đó là phá hủy và khiến Ukraine phải chịu khuất phục. Mặc dù ngành công nghiệp quân sự của Nga đang đối mặt với nhiều vấn đề nghiêm trọng, nhưng họ vẫn có thể tiếp tục dựa vào các chuyến cung cấp vũ khí và sự gia tăng lính từ các quốc gia khác như Iran và Bắc Triều Tiên.

Hơn nữa, Jan Sir cho rằng Moskva coi chiến tranh ở Ukraine là một cuộc đấu tranh chống lại phương Tây và là một cách để khẳng định lại vị thế của mình. Chính điều này lại càng khiến Nga không dễ dàng từ bỏ. Và trong bối cảnh đó, Châu Âu và Hoa Kỳ sẽ phải tiếp chịu một phần gánh nặng của cuộc chiến, không chỉ qua việc tài trợ vũ khí mà còn phải chịu trách nhiệm tài chính cho việc vận hành Nhà nước Ukraine vì Kiev hoàn toàn không có khả năng chi trả cho một gánh nặng như vậy. 

Minh Phương

***************************

Chiến tranh Ukraine : 300 lính Bắc Triều Tiên thiệt mạng, theo tình báo Hàn Quốc

Anh Vũ, RFI, 13/01/2025

Hôm nay, 13/01/2025, một nghị sĩ Hàn Quốc dẫn nguồn tin cơ quan tình báo của nước này cho biết khoảng 300 binh sĩ Bắc Triều Tiên đã tham chiến cùng với Nga chống Ukraine đã bị thiệt mạng.

Binh lính của của Quân đội Nhân dân Triều Tiên trong buổi huấn luyện của các đơn vị tác chiến trên không và đổ bộ, trong bức ảnh do Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên công bố ngày 16/3/2024.

Sau một cuộc họp với cơ quan tình báo Hàn Quốc, hôm nay, 13/01/2025, nghị sĩ Lee Seong-keweun thông tin với các nhà báo rằng "theo các thẩm định, số thương vong của quân Bắc Triều Tiên đã vượt quá 3000 người, trong đó khoảng 300 binh sĩ đã chết".

Dân biểu thuộc Ủy ban Tình báo của Quốc hội này cho biết thêm là những ghi chép tìm thấy trên các binh sĩ tử trận cho thấy họ còn bị chính quyền Bình Nhưỡng gây áp lực phải tự sát để tránh bị bắt làm tù binh.

Hôm thứ Bảy (11/01), Kiev thông báo hai lính Bắc Triều Tiên đã bị bắt làm tù binh trong vùng Kursk của Nga, nơi quân đội Ukraine đang chiếm hàng trăm cây số vuông từ sau cuộc đột kích hồi tháng 8 năm ngoái. Hai binh sĩ trên đã được đưa về Kiev để cơ quan tình báo thẩm vấn.

Hôm qua (12/01), tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Kiev sẵn sàng trao đổi các tù binh Bắc Triều Tiên với tù binh Ukraine bị Nga bắt giữ.

Ông Zelensky tuyên bố trên mạng X : "Ukraine sẵn sàng trao trả binh sĩ cho Kim Jong-un, nếu ông ấy có thể sắp xếp việc trao đổi với các chiến sĩ của chúng ta bị giam giữ ở Nga". Tổng thống Ukraine cũng cho biết thêm là những binh sĩ Bắc Triều Tiên nào không muốn trở về nhà thì có thể sẽ có lựa chọn khác cho họ và cơ hội này chỉ giành cho những ai nói ra "sự thật về cuộc chiến tranh này bằng tiếng Triều Tiên".

Kiev, Washington và Seoul vẫn tố cáo Bắc Triều Tiên đã đưa 10 ngàn quân đến chiến đấu hỗ trợ Nga trên các mặt trận chống Ukraine. Moskva cũng như Bình Nhưỡng đều không xác nhận hay phủ nhận thông tin trên.

Anh Vũ

**************************

Hàn Quốc xác nhận Ukraine bắt sống được hai lính Bắc Triều Tiên

Minh Anh, RFI, 12/01/2025

Tình báo Hàn Quốc ngày 12/01/2025, xác nhận rằng quân đội Ukraine đã bắt sống được hai binh sĩ Bắc Triều Tiên tại vùng Kursk của Nga, và hiện đang tham gia vào cuộc thẩm vấn với các đồng nhiệm Ukraine.

Hai binh sĩ nghi mang quốc tịch Triều Tiên đang bị Kiev bắt giữ : Người bên trái khai sinh năm 1999, là xạ thủ bắn tỉa ; người bên phải sinh năm 2005 - Ảnh: Telegram/Zelensky/Official

Hãng tin Hàn Quốc Yonhap dẫn thông tin từ cơ quan tình báo Ukraine SBU cho biết, hai người lính Bắc Triều Tiên tuổi trạc 20. Một người sinh năm 2005, tham gia quân đội Bắc Triều Tiên từ năm 2021, và người kia sinh năm 1999, gia nhập quân đội năm 2016, với tư cách là lính trinh sát bắn tỉa. Các hình ảnh video do SBU cung cấp cho thấy cả hai người này đều bị băng bó. Ukraine khẳng định "họ được giam giữ trong những điều kiện bình thường theo như quy định của luật quốc tế".

Trong cuộc thẩm vấn thông qua phiên dịch từ Cơ quan Tình báo Hàn Quốc NIS, một trong hai người lính này khẳng định đã được cấp giấy tờ mang tên một người Nga khi đến tham gia huấn luyện một tuần với các lực lượng Nga. Theo thông cáo của SBU, tù binh Bắc Triều Tiên cho biết "anh ta nghĩ là đến tham gia tập huấn chứ không phải tham chiến chống Ukraine". Ngoài ra người này cũng khẳng định rằng lực lượng Bắc Triều Tiên đã chịu "nhiều tổn thất quan trọng trên chiến trường" và họ đã không được cung cấp đồ ăn và nước uống trong vào 4-5 ngày trước khi bị bắt giữ.

Thông tín viên Celio Fioretti từ Seoul cho biết thêm :

"Vụ bắt giữ này sẽ giúp cho lực lượng Ukraine hiểu rõ hơn sự can dự của Bắc Triều Tiên trong cuộc xung đột. Trong một chiến dịch do lực lượng đặc nhiệm Ukraine tiến hành, hai binh sĩ được cho là người Bắc Triều Tiên đã bị bắt sống sau khi bị thương.

Theo tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, hai người lính này mang trong người giấy tờ giả của Nga, xuất hiện như là quân nhân đến từ Tuva, vùng Siberia nhằm che giấu sự can dự của Bắc Triều Tiên bên cạnh Nga.

Hiện họ đang bị quân đội Ukraine thẩm vấn, có thể là với sự hỗ trợ từ phía Hàn Quốc, bên đề nghị giúp đỡ Kiev trong trường hợp bắt sống được lính Bắc Triều Tiên. Bất kỳ thông tin nào về quân đội Bắc Triều Tiên hiển nhiên cũng sẽ có lợi cho Hàn Quốc, về mặt chính thức nước này vẫn trong tình trạng xung đột với nước láng giềng phương Bắc.

Vào tháng 12/2024, một người lính Bắc Triều Tiên khác cũng đã bị quân đội bắt được nhưng đã qua đời do những vết thương quá nặng trước khi có thể được đưa vào thẩm vấn".

Minh Anh

****************************

Tổng thống Zelensky : Nga, Triều Tiên hành quyết thương binh Triều Tiên để xóa dấu vết

Lucy Clarke-Billings, Sarah Rainsford, BBC, 12/01/2025

Hai thương binh Triều Tiên đã bị quân đội Ukraine bắt ở tỉnh Kursk của Nga, theo Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.

Tổng thống Zelensky đăng tải hình ảnh một người đàn ông bị thương được cho là đã bị bắt ở tỉnh Kursk của Nga

Hai người này đang nhận "sự trợ giúp y tế cần thiết" và hiện đang bị Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) giam giữ tại Kyiv, theo lời ông Zelensky.

Vị tổng thống đã gửi lời cảm ơn đến các lính dù Ukraine và binh sĩ thuộc Lực lượng Tác chiến Đặc biệt vì đã bắt giữ được binh sĩ Triều Tiên.

Ông nói thêm rằng "đây không phải là một nhiệm vụ dễ dàng", đồng thời cho rằng binh lính Nga và Triều Tiên thường hành quyết những thương binh Triều Tiên "để xóa mọi dấu vết về sự liên quan của Triều Tiên vào cuộc chiến ở Ukraine".

Cơ quan tình báo Ukraine cho biết các tù binh này đã bị bắt giữ vào hôm 9/1 và ngay sau đó đã "được cung cấp tất cả các dịch vụ chăm sóc y tế cần thiết theo quy định của Công ước Geneva" và đưa đến Kyiv.

"Họ bị giam giữ trong điều kiện phù hợp đáp ứng các yêu cầu của luật pháp quốc tế", cơ quan này thông báo.

Cơ quan tình báo cho hay các tù binh không nói được tiếng Ukraine, tiếng Anh hoặc tiếng Nga, "do đó việc giao tiếp với họ được thực hiện thông qua thông dịch viên tiếng Hàn, phối hợp với NIS (Cục tình báo quốc gia) của Hàn Quốc".

Trong bài viết trên mạng xã hội Telegram và X, ông Zelensky cho hay các binh sĩ đang "nói chuyện với các điều tra viên của SBU" và ông đã chỉ thị SBU cho phép các nhà báo tiếp cận họ.

"Thế giới cần biết sự thật về những gì đang xảy ra", ông viết.

Ông Zelensky cũng đăng bốn bức ảnh cùng bài viết của mình. Hai bức hiển thị những người đàn ông bị thương. Một bức là hình thẻ quân nhân màu đỏ của Nga.

Nơi sinh trên giấy tờ là thị trấn Turan, Cộng hòa Tuva (thuộc Nga) gần Mông Cổ.

Cơ quan tình báo cho biết khi bắt giữ các tù binh, một người có thẻ quân nhân Nga được cấp dưới tên của một người khác với địa chỉ đăng ký tại Cộng hòa Tuva. Người kia hoàn toàn không có giấy tờ gì.

Cơ quan tình báo thông tin rằng trong quá trình thẩm vấn, người lính có thẻ căn cước đã nói với nhân viên an ninh rằng anh ta đã được cấp giấy tờ ở Nga vào mùa thu năm 2024.

Anh ta được cho là đã nói rằng vào thời điểm đó, một số đơn vị chiến đấu của Triều Tiên đã có khóa huấn luyện tương tác trong một tuần.

"Điểm đáng chú ý là tù binh... nhấn mạnh rằng anh ta được thông báo là đi huấn luyện, chứ không phải đi chiến đấu chống lại Ukraine", SBU thông tin.

Cơ quan tình báo nói thêm rằng anh ta sinh năm 2005 và đã phục vụ Triều Tiên với vai trò xạ thủ súng trường từ năm 2021.

Bức ảnh thương binh thứ hai do ông Zelensky đăng tải

Theo SBU, tù nhân thứ hai được cho là đã trả lời bằng văn bản vì anh ta bị thương ở hàm. Cơ quan tình báo Ukraine tin rằng anh ta sinh năm 1999 và đã phục vụ tại Triều Tiên với vai trò lính trinh sát bắn tỉa từ năm 2016.

Công ước Geneva quy định rằng việc thẩm vấn tù binh phải được tiến hành bằng ngôn ngữ mà họ hiểu và tù binh phải được bảo vệ khỏi sự tò mò của công chúng.

Văn phòng ông Zelensky nhấn mạnh Nga "đang cố gắng che giấu thực tế rằng đây là những binh sĩ Triều Tiên bằng cách cấp cho họ giấy tờ nói rằng họ đến từ Tuva hoặc các lãnh thổ khác thuộc quyền kiểm soát của Moscow".

"Nhưng những người này thực sự là người Triều Tiên, họ đến từ Triều Tiên", Văn phòng Tổng thống Zelensky khẳng định.

Năm 2014, lực lượng Nga hoạt động tại Ukraine - mặc dù Điện Kremlin phủ nhận điều này - đã được cử đi mà không có dấu hiệu nhận dạng trên quân phục.

Năm ngoái, khi được hỏi liệu Nga có sử dụng lính Triều Tiên trong cuộc chiến ở Ukraine hay không, Tổng thống Vladimir Putin đã không phủ nhận điều đó. Ông nói rằng đó là "quyết định chủ quyền" của Nga.

Tháng 12/2024, cơ quan tình báo của Hàn Quốc báo cáo rằng một binh sĩ Triều Tiên - được cho là người đầu tiên bị bắt khi hỗ trợ cuộc chiến của Nga ở Ukraine - đã chết sau khi bị lực lượng Ukraine bắt sống.

Nhà Trắng thì cho rằng quân đội Triều Tiên đang chịu thương vong hàng loạt.

SBU nói họ "đang tiến hành các biện pháp điều tra cần thiết để xác định mọi tình tiết về sự tham gia của quân đội Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên vào cuộc xâm lược Ukraine của Nga".

"Cuộc điều tra đang được tiến hành dưới sự hướng dẫn thủ tục của Văn phòng Công tố viên theo Điều 437 của Bộ luật Hình sự Ukraine (lập kế hoạch, chuẩn bị, phát động và tiến hành chiến tranh xâm lược)".

Lucy Clarke-Billings, Sarah Rainsford