Venezuela triển khai quân gần biên giới Colombie, Mỹ tiếp tục tấn công các tàu Venezuela tại Caribbean

Minh Phương, RFI, 17/10/2025

Quan hệ giữa Mỹ và Venezuela ngày càng căng thẳng sau khi chính quyền Caracas hôm nay, 17/10/2025, đã điều binh sĩ đến gần biên giới với Colombia, trong khi Washington lại tấn công vào một tàu Venezuela ở vùng Caribbean, trong khuôn khổ chiến dịch được tổng thống Mỹ mô tả là nhằm chống các băng đảng buôn bán ma túy. 

Binh lính Venezuela tham gia cuộc tập trận sau khi tổng thống Nicolas Maduro triển khai quân đội trên toàn quốc trong bối cảnh căng thẳng gia tăng với Hoa Kỳ, tại Yagua, Venezuela, ngày 20/09/2025. Reuters - Juan Carlos Hernandez

Quân đội Venezuela cho biết ít nhất 17.000 binh sĩ đã được điều động. Trước tình hình đó, quân đội Mỹ trong cùng ngày, lại thực hiện một cuộc tấn công nhắm vào một tàu của Venezuela ở vùng biển Caribbean, với lý do nghi ngờ tàu này vận chuyển ma túy. 

Hãng tin AFP nhắc lại, các cuộc tấn công của Mỹ nhắm vào các tàu ngoài khơi Venezuela trước đó đã khiến ít nhất 27 người thiệt mạng. Những vụ việc này đã gây lo ngại cho nhiều chuyên gia pháp lý cũng như các nghị sĩ đảng Dân Chủ. Họ bày tỏ nghi ngờ về tính hợp pháp của các cuộc tấn công kiểu này. 

Cuộc khủng hoảng đang đe dọa đẩy hai quốc gia đến bờ vực xung đột vũ trang và gây lo ngại trong khu vực. Tại Hoa Kỳ, vị đô đốc phụ trách chỉ huy các cuộc tấn công tàu thuyền Venezuela trên vùng biển Caribbean đã tuyên bố sẽ nghỉ hưu sớm, chỉ sau một năm đảm nhiệm chức vụ.

Minh Phương

***************************

CIA bí mật hoạt động tại Venezuela : Mỹ nối lại truyền thống can thiệp quân sự ở Châu Mỹ Latinh ?

Thanh Hà, RFI, 17/10/2025

Viện cớ chính quyền Caracas "cầm đầu" một mạng lưới tội phạm "khủng bố-ma túy" tổng thống Trump xác nhận tình báo Mỹ CIA đã được lệnh "tiến hành một chiến dịch bí mật", kể cả khả năng "hành động trên lãnh thổ Venezuela". Đó chỉ là cái cớ "có thể chấp nhận được" để Mỹ một lần nữa "can thiệp quân sự" tại Châu Mỹ Latinh, chận ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc ngay sát cạnh biên giới với Hoa Kỳ ?

Ảnh ghép minh họa cho cuộc đọ sức giữa tổng thống Mỹ Donald Trump và đồng cấp Venezuela Nicolas Maduro. © Brendan Smialowski và Federico PARRA / AFP

8 tàu chiến, 1 tàu ngầm và 10.000 lính túc trực sẵn

Vùng biển Caribbean trở thành điểm nóng từ tháng 8/2025 từ khi quân đội Mỹ điều 8 tàu chiến và 1 tàu ngầm đến khu vực này, đánh chìm 5 chiếc tàu của Venezuela làm ít nhất 27 người thiệt mạng. Hơn 10.000 ngàn lính Mỹ đã hiện diện tại các quốc gia trong vùng biển Caribe, chủ yếu đóng tại căn cứ ở Porto Rico.

Sau tiết lộ của báo New York Times, tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump hôm 15/10/2025 đưa ra hai lý do giải thích vì sao ông đã cho phép CIA "bí mật" can thiệp vào Venezuela : Một là chính sách nhập cư lỏng lẻo từ đời tổng thống tiền nhiệm đã cho phép "hàng ngàn tội phạm, những đám người bệnh hoạn, tâm thần" mà chế độ Caracas thả ra tràn vào Mỹ. Lý do thứ hai, tuy không có bằng chứng, tổng thống Hoa Kỳ vẫn khẳng định chế độ Nicolas Maduro "đứng đầu" một tổ chức "khủng bố-ma túy". Do vậy, một khối lượng lớn ma túy từ Venezuela, "đổ bộ" vào Mỹ, đe dọa "hủy hoại Hoa Kỳ". Ma túy của từ Venezuela thâm nhập vào Mỹ chủ yếu là bằng được biển" đồng thời Washington sẽ chận các hoạt động này ở trên bộ.

Cách nay một tháng chính quyền Trump khẳng định Hoa Kỳ trong thế "xung đột vũ trang" của những đường dây này và Washington có cơ sở để huy động quân đội.

CIA đang chuẩn bị một cuộc đảo chính tại Venezuela ?

Tại Caracas, bộ trưởng Tư pháp Diosdado Cabello mỉa mai : chân thành "cảm ơn Hoa Kỳ chính thức công nhận CIA can thiệp và Venezuela và Châu Mỹ Latinh" cho dù tại Châu lục này "không một dân tộc nào được nguyên vẹn sau một cuộc đảo chính do CIA nhúng tay vào".

Theo Venezuela, chiến dịch chống ma túy của Donald Trump là "cái cớ" biện minh cho "cho sự can thiệp từ bên ngoài". Tổng thống Nicols Maduro đã điều động 17.000 binh sĩ đến các vùng biên giới (biên giới với Colombia) và đến các hải cảng Venezuela, tổ chức tập trận gần những địa điểm tàu chiến Mỹ đang hiện diện. Tất cả những động thái nói trên nhằm đưa ra thông điệp là Caracas "sẵn sàng đáp trả".

Trên đài truyền hình cũng hôm 16/10/2025, tổng thống Maduro nhắc lại những thất bại của CIA khi can thiệp vào Afghanistan, Iran hay Iran. Đang phát biểu bằng tiếng Tây Ban Nha, tổng thống Venezuela bất ngờ chuyển sang tiếng Anh khi ông kêu gọi dân Mỹ hãy "nói không với chiến tranh, yêu chuộng hòa bình".

Ngoài những tuyên bố như trên, từ tháng 9/2025 Caracas đã thành lập "Hội đồng quốc gia vì Chủ quyền đất nước và hòa bình" để đối phó với "hiểm họa quân sự" xuất phát từ nước Mỹ của ông Trump. Đồng thời Venezuela liên tục tổ chức các cuộc tập trận để đối phó với mọi tình huống. Caracas tăng quân ở biên giới vơi Colombia. Tại bang Amazonas, sát với Brazil, các giới chức liên quan được lệnh "bảo vệ các doanh nghiệp chiến lược" và các công ty cung cáp các dịch vụ thiết yếu của Venezuela.

Âm mưu lật đổ chế độ Maduro ?

Ai cũng biết mối quan hệ rất tệ hại giữa tổng thống Hoa Kỳ và đồng cấp Venezuela. Nicolas Maduro, cầm quyền từ năm 2013 sau một cuộc bầu cử gây nhiều tranh cãi gay gắt. Ông luôn là "cái gai" trong mắt Donald Trump vốn đã công nhận đối thủ của Maduro, Juan Guaidó, là tổng thống lâm thời sau cuộc khủng hoảng bầu cử năm 2019.

Khi được hỏi liệu rằng CIA có được lệnh trực tiếp nhắm vào tổng thống cánh tả Nicolas Maduro hay không, chủ nhân Nhà Trắng tỏ ra mơ hồ cho dù trước đây Washington từng treo thưởng 50 triệu đô la để có được thông tin cho phép bắt được tổng thống Venezuela.

Về phần Nicolas Maduro, ông không ngần ngại cho rằng, "CIA vẫn luôn ngấm ngầm hoạt động tại Venezuela từ 60 năm nay" và "không ai ngây thơ để tin rằng trong suốt 26 năm qua tình báo Mỹ chưa từng nhắm vào Hugo Chavez hay chính bản thân ông Nicolas Maduro.

Tổng thống Maduro cũng nhắc lại vì "bàn tay" của CIA, 30.000 người mất tích trong cuộc đảo chính tại Achentina năm 1976. Ba năm trước đó, 5.000 thanh niên Chilê bị thủ tiêu trong cuộc đảo chính đưa nhà độc tài Pinochet lên cầm quyền. Xa hơn nữa là hình bóng của Hoa Kỳ trong các đảo chính ở Guatemala năm 1954 đến biến cố ở Cuba năm 1961. Tờ báo tài chính The Wall Street Journal nhắc nhở "lịch sử của Châu Mỹ Latinh gắn liền với các chiến dịch bí mật CIA tiến hành, kể cả trong mục đích lật đổ chế độ". Điều từng xảy ra ở Guatemala, Chilê và Nicaragua 

Yếu tố Nga và Trung Quốc

Riêng trong trường hợp của Venezuela hiện nay tại sao chính quyền Trump lại đang nhắm vào Caracas ?

Theo giới phân tích, cuộc chiến chống ma túy chỉ là cái cớ "chấp nhận được" để Hoa Kỳ can thiệp vào Venezuela. Lý do thực sự khiến Venezuela thu hút sự quan tâm lớn đến vậy, chính là vì nước này có một trữ lượng dầu mỏ đã được chứng minh lớn nhất thế giới. Thế nhưng, các lệnh trừng phạt do Hoa Kỳ áp đặt đã ngăn cản các công ty Mỹ tiếp cận nguồn tài nguyên này. Một khi quyền lực ở Caracas đổi chủ, có thể sẽ mở lại cánh cửa thị trường cho các lợi ích của Washington.

Hơn nữa trong những năm gần đây, Trung Quốc và Nga đã tăng cường quan hệ với Venezuela. Trong vòng 20 năm, Bắc Kinh đã cho Caracas vay hơn 60 tỷ đô la, đổi lấy dầu mỏ. Trung Quốc hiện kiểm soát một phần đáng kể ngành công nghiệp dầu khí Venezuela và còn đầu tư vào hạ tầng cơ sở. Nga, thông qua tập đoàn dầu khí Rosneft, cũng đang khai thác dầu tại Venezuela và hỗ trợ quân sự cho chính quyền Maduro. Nga không chỉ cung cấp vũ khí, mà lực lượng lính đánh thuê Wagner từng bị phát hiện hoạt động tại Venezuela cách đây hai năm.

Trong suốt 10 năm qua, Venezuela đã rơi vào một cuộc khủng hoảng trầm trọng : kinh tế gần như phụ thuộc hoàn toàn vào dầu mỏ đã sụp đổ hoàn toàn do giá dầu lao dốc và các lệnh trừng phạt. Tình trạng nghèo đói đã khiến hơn 7 triệu người Venezuela phải rời bỏ đất nước, phần lớn trốn sang Colombia.

Trong bối cảnh đó, Donald Trump muốn ngăn chặn ảnh hưởng kép của Bắc Kinh và Matxcơva ngay trước cửa nước Mỹ. Về mặt lịch sử, Mỹ luôn coi khu vực Mỹ Latinh là "sân sau" chiến lược.

Mỹ bị chia rẽ vì Venezuela

Theo báo chí Mỹ, mục tiêu sau cùng vẫn chưa rõ ràng. Theo báo New York Times, "Trong các cuộc trao đổi kín, một số quan chức Mỹ thừa nhận rõ ràng rằng mục tiêu cuối cùng là lật đổ Maduro khỏi quyền lực". Trái lại báo Washington Post khẳng định CIA được huy động "để thu thập thông tin tình báo" về hoạt động buôn ma túy, không phải để "tiến hành các chiến dịch vũ trang". Về phần ngoại trưởng Marco Rubio, có tin cho rằng ông thiên về giải pháp ủng hộ việc lật đổ Nicolas Maduro nhưng tổng thống Trump "chưa đưa ra quyết định cuối cùng".

Có một điều chắc chắn, là bản thân Venezuela trong thế bất an còn các quốc gia Châu Mỹ Latinh cũng trong thế bị động. Với Châu Mỹ Latinh, điều tối kỵ là phải chọn phe. Hiện tại trước thềm bầu cử, cả Bolivia lẫn Chilê cùng tránh tỏ thái độ đứng về phía Washington. Mêhicô trong thế kẹt : tổng thống Claudia Sheinbaum lên án mọi hình thức "can thiệp của nước ngoài" nhắm vào một quốc gia có chủ quyền đồng thời ý thức được rằng, Mỹ là đối tác thương mại quan trọng nhất.

Colombia, quốc gia có đường biên giới chung với Venezuela vốn không công nhận chính quyền của tổng thống Venezuela thì kêu gọi các bên đối thoại để giải quyết xung khắc đồng thời Bogota không chấp nhận để một quốc gia ngay sát cạnh bị xâm lược, kể cả trong trường hợp bên bị xâm chiếm là Venezuela.

Trái lại Ecuador, Paraguay thì đã nghiêng hẳn về phía Hoa Kỳ. Achentina của tổng thống Javier Milei, người được mệnh danh là một ông Trump của Châu Mỹ Latinh, thông báo đã đưa các tổ chức tội phạm ma túy Venezuela vào danh sách "các tổ chức khủng bố".

Thanh Hà

******************************

Tổng thống Mỹ cho phép CIA tiến hành các hoạt động bí mật tại Venezuela

Thùy Dương, RFI, 16/10/2025

Căng thẳng giữa Mỹ và Venezuela tăng thêm một nấc. Không chỉ cho phép quân đội tiếp tục tấn công vào các tàu bị nghi là của các băng đảng buôn lậu ma túy trên vùng biển Caribbean, tổng thống Donald Trump hôm 15/10/2025 không loại trừ khả năng nhắm vào các băng đảng này ngay trên lãnh thổ Venezuela.

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump phát biểu trong cuộc họp nội các tại Nhà Trắng, Washington, Hoa Kỳ, ngày 09/10/2025. Reuters - Evelyn Hockstein

Đáng lưu ý hơn, theo tiết lộ của báo Mỹ The New York Times, tổng thống Donald Trump mới đây đã cho phép cơ quan tình báo Mỹ CIA tiến hành các hoạt động bí mật ở Venezuela. Thông tin này đã gây phẫn nộ ở Caracas. Chính quyền tổng thống Nicolas Maduro phản đối "cuộc đảo chính do cơ quan tình báo Mỹ chủ mưu".

Từ Washington, thông tín viên Vincent Souriau cho biết thêm :

"Donald Trump xác nhận với báo chí đúng là ông đã bật đèn xanh cho CIA. Để làm gì ư ? Chúng ta sẽ không thể biết. Nhưng khi một nhà báo hỏi liệu tổng thống Venezuela, Nicolas Maduro, có thể trở thành mục tiêu của một vụ ám sát có chủ đích hay không, tổng thống Mỹ từ chối trả lời.

Ông tiếp tục nói "úp mở" : "Tôi không muốn trả lời câu hỏi này. Sẽ thật vô lý nếu tôi trả lời. Nhưng tôi nghĩ Venezuela biết rằng mọi chuyện đang bắt đầu nóng dần lên. Và tôi nghĩ điều này cũng xảy ra với nhiều quốc gia khác nữa".

Tại sao ông lại đưa ra quyết định nói trên ? Tổng thống Mỹ Donald Trump trở lại vấn đề vẫn ám ảnh ông, đó là các băng đảng tội phạm Venezuela. Và ông mô tả, mà không đưa ra các chứng cớ, làn sóng những kẻ tâm thần không ổn định tràn sang lãnh thổ Hoa Kỳ.

Ông Trump nói : "Họ đã đẩy toàn bộ tù nhân của họ sang lãnh thổ Mỹ. Những người này vượt biên bởi vì nước Mỹ đã mở cửa biên giới cho mọi người. Họ đã cho phép hàng ngàn, hàng ngàn tù nhân, bệnh nhân từ các bệnh viện tâm thần tràn vào Hoa Kỳ. Chúng ta sẽ trả những người này lại cho họ".

Cho đến nay, quân đội Mỹ đã điều động 8 tàu chiến và 1 tầu ngầm đến vùng Caribbean, và có gần 10.000 binh sĩ được triển khai trong khu vực". 

Thùy Dương