04/11/2026
Drone in 3D tại Pháp : Khi lợi thế giá rẻ trở thành vũ khí chiến lược
Tiêu điểm
Phân tích
Tạp chí Khoa học và Môi trường
Drone đã làm thay đổi cục diện chiến trường, đặc biệt trong cuộc chiến do Nga phát động tại Ukraine. Với giá thành thấp và tính cơ động cao, chúng có khả năng bao phủ các khu vực chiến sự và đang định hình rõ rệt chiến tranh thế kỷ 21. Trước bước đột phá công nghệ này, Pháp đặt mục tiêu nhanh chóng sản xuất các drone hạng nhẹ, đơn giản, giá rẻ và dễ thay thế, phù hợp với phương pháp kinh tế chiến tranh (1).
Ông Éric Travaillot, phụ trách Phát triển và Nghiên cứu tại công ty Carbon01, trả lời RFI Tiếng Việt tại triển lãm quốc phòng Eurosatory, Villepinte (ngoại ô Paris), Pháp, tháng 06/2026. © RFI / Thu Hằng
Một giải pháp tối ưu được công ty Carbon01, trụ sở tại Nérondes (miền trung Pháp), cung cấp cho khách hàng là tự in drone 3D, cung cấp thành bộ kit tự lắp ráp. Công ty được thành lập năm 2019 cũng hy vọng đóng góp vào năng lực quốc phòng Pháp, cũng như "nền kinh tế chiến tranh".
Ông Éric Travaillot, phụ trách nghiên cứu và phát triển Q Division của Carbon01, trả lời phỏng vấn RFI Tiếng Việt tại triển lãm quốc phòng Eurosatory tháng 06/2026.
RFI : Khi thành lập năm 2019, Carbon01 hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực tư vấn, đào tạo, dịch vụ vận tải và tích hợp hệ thống không-mặt đất (air-ground integration). Drone in 3D, được bán thành bộ kit lắp ráp là sản phẩm mới. Tại sao công ty chuyển sang hướng này ?
Éric Travaillot : Chúng tôi bắt đầu phát triển và sản xuất các sản phẩm mang thương hiệu riêng cách đây khoảng hai năm nay, trong bối cảnh việc tích hợp drone ngày càng trở nên thiết yếu trong lĩnh vực tích hợp hệ thống. Vì vậy, chúng tôi bắt đầu phát triển dòng drone của riêng mình, với cách tiếp cận hoàn toàn mới, đó là ứng dụng công nghệ in 3D để tạo ra những chiếc drone dễ dàng lắp ráp và triển khai cho người vận hành, dù là quân sự hay dân sự.
Quá trình này tạo ra một dòng mới mang tên DRONEKEA. Tên gọi KEA lấy cảm hứng từ một thương hiệu lớn của Thụy Điển (IKEA), bởi vì sản phẩm được thiết kế theo bộ kit, dễ dàng lắp ráp và linh hoạt tùy chỉnh theo nhu cầu riêng của khách hàng trong thời gian ngắn nhất. Có nghĩa là chúng tôi đã phát triển sẵn một số mẫu drone hoạt động với những hệ thống chuyên dụng nhất định. Trên cơ sở đó, khách hàng có thể yêu cầu bổ sung linh kiện hoặc tính năng đặc biệt, với thời gian điều chỉnh một tháng. Đối với những thay đổi lớn, cần thử nghiệm các phướng án bay mới, thì chúng tôi cần 3 tháng hoặc là 6 tháng đối với một mẫu drone hoàn toàn riêng biệt, được thiết kế và sản xuất theo yêu cầu cụ thể của khách hàng.
Mô hình mới mà chúng tôi đang hướng tới, đặc biệt là về phương diện kinh tế, là cho phép khách hàng chủ động sản xuất các mô hình drone riêng, tương tự như DroneForge, một mô hình nhà máy in 3D quy mô nhỏ, được trang bị 24 máy in và tích hợp trong một container di động.
Chúng tôi cung cấp các mẫu 3D, cho phép khách hàng chủ động in và lắp ráp tại chỗ. Đồng thời, chúng tôi chuyển tất cả các thiết bị điện tử tích hợp để khách hàng có thể lắp đặt và hoàn thiện sản phẩm. Một mô hình như chiếc Arkhion cỡ lớn của chúng tôi, khách hàng có thể vận hành một cơ sở sản xuất drone tại chỗ, cứ 18 tiếng là có thể hoàn thiện một drone sẵn sàng bay.
RFI : Có nghĩa là bất kỳ khách hàng nào có máy in 3D là có thể đặt hàng với Carbon01 ?
Éric Travaillot : Khách hàng có máy in 3D có thể in những gì họ muốn, không hẳn là drone, nhưng họ hoàn toàn có thể in linh kiện thay thế, giống như in một gọng kính gãy. Chúng tôi bán giấy phép sử dụng drone và các mẫu drone của công ty và khách hàng có thể tự in drone tại chỗ. Vì các bộ phận trong drone hoàn toàn có thể tháo rời, cho nên họ chỉ cần in lại bộ phận bị hỏng và thay nó.
Một linh kiện của drone, trong dòng DRONEKEA tự lắp ráp theo bộ kit do công ty Carbon01 phát triển, triển lãm quốc phòng Eurosatory, Villepinte (ngoại ô Paris), Pháp, tháng 06/2026. © RFI / Thu Hằng
RFI : Công ty Carbon01 có bao nhiều mẫu drone in 3D ?
Éric Travaillot : Công ty chúng tôi có khoảng 20 mẫu, tất cả đều phục vụ mục đích dân sự. Tuy nhiên, tại triển lãm Eurosatory, chúng tôi đề cập đến khả năng trở thành vũ khí hoặc chức năng nào đó khác. Nói chung, cả 20 mẫu này đều có thể ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau và thích hợp với cả nhiệm vụ dân sự cũng như quân sự.
Mỗi mẫu drone mang được trọng lượng và có thời gian bay khác nhau. Chẳng hạn, drone Arkhion, một trong những mẫu mới nhất của chúng tôi, có thể mang trọng tải 1,5 kg và bay trong 2,5 giờ. Với tốc độ khoảng 70 km/giờ, drone có thể chở tải trọng đến 175 km trong 2,5 giờ.
Drone Arkhion có thể được dùng để vận chuyển hàng hóa nhỏ trong khoảng cách 200 km. Nhờ chi phí thấp và là dùng một lần cho nên thiết bị phù hợp cho các nhiệm vụ giao nhận linh kiện thiết yếu đến những địa điểm khó tiếp cận. Phiên bản VTOL (Vertical Take-Off and Landing, cất cánh và hạ cánh thẳng đứng) phát triển từ Arkhion có khả năng mang tải trọng 1 kg, hoạt động trên khu vực chỉ 6 x 6 mét. Drone có thể bay đến những khu vực như rừng chẳng hạn, hạ cánh để người dân địa phương nhận hàng, sau đó tự động cất cánh và quay trở về căn cứ sau khi hàng được thu gom.
RFI : Chúng ta thấy ngay bên cạnh còn có một loại drone lớn hơn. Đó là loại gì ?
Éric Travaillot : Đó là mẫu drone Geier, một trong những thiết kế đầu tiên của chúng tôi và được định hướng làm tiếp tế. Sau khi cất cánh, drone tiếp tục bay và duy trì trạng thái chờ trên không cho đến khi người vận hành xác định mục tiêu và điều khiển drone chở tiếp tế đến đó. Với tải trọng tối đa 2 kg, Geier cũng có thể được trang bị camera có trọng lượng như vậy phục vụ nhiệm vụ trinh sát, giám sát. Tuy nhiên, chức năng chính của mẫu drone này là mang tải trọng chuyên dụng và đưa đến một địa điểm.
Drone Geier in 3D do công ty Pháp Carbon 01 thiết kế, nằm trong dòng sản phẩm chủ lực DRONEKEA tự lắp ráp theo bộ kit, được trưng bày tại triển lãm quốc phòng Eurosatory, Villepinte (ngoại ô Paris), Pháp, tháng 06/2026. © RFI / Thu Hằng
RFI : Drone đang làm thay đổi bản chất của chiến tranh hiện đại như thế nào, và theo ông, vai trò của công nghệ này sẽ phát triển ra sao trong tương lai ?
Éric Travaillot : Có thể thấy qua cuộc xung đột ở Ukraine, drone đang tạo ra một phương thức tác chiến mang tính "tách biệt" khỏi yếu tố con người, không chỉ ở khâu điều khiển mà còn trong việc sử dụng nguồn nhân lực trên chiến trường. Chúng có lợi thế là có thể được triển khai hàng loạt, giảm sự phụ thuộc vào con người và hạn chế nguy cơ thương vong. Điều này mở ra một chiều hướng tác chiến mới, mở rộng không gian chiến đấu lên không trung.
Một mặt drone mang lại sự an tâm cho lính bộ binh vì không phải trực tiếp tham chiến. Mặt khác, chúng tạo ra mối đe dọa đáng sợ cho đối phương và cả dân thường. Đó là lý do tại sao nhiều quốc gia đang cố gắng trang bị hệ thống chống drone. Không thể biết khi nào mối đe dọa xuất hiện, bằng cách nào, hoặc dưới hình thức nào… bởi vì drone rất nhỏ. Khi nghe thấy tiếng động thì đã quá muộn.
RFI : Liệu có thể nói rằng Pháp, Liên Hiệp Châu Âu nói chung, bị tụt hậu so với một số quốc gia trong lĩnh vực drone, đặc biệt là Ukraine, Mỹ và Trung Quốc chẳng hạn ?
Éric Travaillot : Hoàn toàn đúng. Châu Âu bị tụt hậu đáng kể. Tại Carbon01, chúng tôi không cố gắng bù đắp cho sự chậm trễ, mà tập trung tìm kiếm các công nghệ và các mẫu, như mô hình DRONEKEA - lắp ráp các thành phần tại nơi chúng được sản xuất hiệu quả nhất.
Chúng tôi thường nhập khẩu một số linh kiện từ các đối tác Trung Quốc và Hoa Kỳ, sau đó tìm cách chuyển giao, phát triển công nghệ thông qua hợp tác với các doanh nghiệp Pháp. Một ví dụ là bộ điều khiển bay do một công ty Pháp phát triển. Họ tùy chỉnh theo yêu cầu của chúng tôi nhằm thu hẹp khoảng cách về công nghệ so với các giải pháp đến từ Trung Quốc hoặc Mỹ. Cách làm này cũng được áp dụng cho các hệ thống truyền dẫn, camera…
Riêng đối với camera, một bộ phận thiết yếu để quan sát và thu thập hình ảnh, hiện nay Pháp và Châu Âu chưa có nhà sản xuất nào có khả năng đáp ứng được trình độ công nghệ và mức giá cạnh tranh như các doanh nghiệp Mỹ và Trung Quốc. Tại Châu Âu hoặc Pháp, khi nói về "các thiết bị" - camera và hệ thống quang học - người ta nói đến các hệ thống lớn được sử dụng trên máy bay hoặc drone cỡ lớn. Trong khi đó các camera nhỏ gọn, phù hợp với những mẫu drone nhỏ như sản phẩm của chúng tôi, phần lớn đều có nguồn gốc Trung Quốc và hiện chưa có sẵn nhà cung cấp tương đương tại Pháp.
Một số drone cỡ nhỏ của công ty Pháp Carbon 01 được trưng bày tại triển lãm quốc phòng Eurosatory, Villepinte (ngoại ô Paris), Pháp, tháng 06/2026. © RFI / Thu Hằng
RFI : Trong bối cảnh tổng thống Macron kêu gọi thúc đẩy nền kinh tế chiến tranh, Carbon01 có thể đóng góp như thế nào thông qua mô hình sản xuất drone hàng loạt với chi phí thấp ?
Éric Travaillot : Drone của chúng tôi có chi phí rất thấp, cho nên chúng tôi mong muốn đóng góp vào nỗ lực kinh tế này thông qua việc mua lại mô hình kinh doanh và phương thức sản xuất riêng của chúng tôi. Mục tiêu là cung cấp cho các lực lượng một số lượng drone có giá thành hợp lý, dễ sửa chữa, dễ triển khai và phần lớn được sản xuất tại Pháp. Cách tiếp cận này đáp ứng nhu cầu hiện nay của quân đội : sở hữu số lượng lớn thiết bị với chi phí thấp nhất và thời gian cung ứng nhanh nhất có thể.
Chúng tôi đang cố gắng phát triển mô hình sản xuất hàng loạt, thông qua các nhà máy (xưởng in) chuyên dụng. Một trong những hệ thống của Carbon01 có chi phí thấp hơn tới 10 lần so với hệ thống rẻ nhất của những "đối thủ cạnh tranh". Với cùng một ngân sách, mức chênh lệch này cho phép các lực lượng có thể trang bị gấp 10 lần các hệ thống đã được chứng minh hiệu quả thông qua doanh số bán hàng và giá trị trên thực địa.
RFI : RFI Tiếng Việt xin chân thành cảm ơn ông Éric Travaillot, phụ trách Nghiên cứu và Phát triển nghiên cứu tại công ty Carbon01.
Thu Hằng thực hiện
---------------------
(1) Bộ Quân Lực Pháp, La dronisation du champ de bataille (Ứng dụng máy bay không người lái trong chiến trường)