Drone Ukraine đánh sâu, phơi bày lỗ hổng phòng không Nga ; Đến Ukraine nắm bắt tình hình chiến sự, một blogger MAGA theo thuyết âm mưu bị sốc vì bị tuyên truyền Nga lừa và chuyển sang ủng hộ Ukraine ; Xenia Fedorova : Từ giám đốc RT France đến tâm điểm tranh cãi chính trị tại Pháp ; Tân thủ tướng Hungary gây tranh cãi về phương pháp phá bỏ hệ thống cũ ; Tại Tây Ban Nha, giữa lúc cứu hỏa quá tải, dân làng tự dựng tuyến hào ngăn lửa. Trên đây là một số chủ đề của Tạp chí Thế giới đó đây tuần này.

Khói bốc lên trên bầu trời Saint Petersburg, Nga, sau khi drone Ukraine oanh kích một kho hàng của tập đoàn Wildberries, "Amazon của Nga", ngày 24/07/2026. AP

Drone Ukraine đánh sâu, phơi bày lỗ hổng phòng không Nga

Trong tuần qua, Ukraine gia tăng các cuộc tập kích bằng drone tầm xa vào sâu lãnh thổ Nga, nhắm tới nhiều mục tiêu chiến lược như nhà máy lọc dầu, kho nhiên liệu, cơ sở công nghiệp và trung tâm hậu cần. Các vụ tấn công tại Ryazan, Perm (cách mặt trận 2.000 km), Rostov, Crimea, Saint Petersburg, Moskva… đã gây ra nhiều vụ cháy nổ lớn. Mục tiêu của Kiev là gây sức ép đối với tiềm lực kinh tế và quân sự của Moskva, nhưng cũng mang tính chất tâm lý.

Những cuộc tấn công này cũng cho thấy những hạn chế của hệ thống phòng không Nga. Đây là nhận định của chuyên gia về quân sự Ukraine Maksym Beznosiuk, nhà nghiên cứu cộng tác tại Trung tâm Châu Âu Toàn cầu (Centre for Global Europe), khi trả lời RFI ban tiếng Ukraine ngày 29/07 :

"Điểm yếu lớn nhất của hệ thống phòng không Nga là quy mô khổng lồ của đất nước. Nga không thể bảo vệ mọi thứ cùng một lúc. Họ phải ưu tiên Moskva, Saint Petersburg, các sân bay quân sự, nhà máy lọc dầu và một số cơ sở hạ tầng chiến lược.

Với đường biên giới rất dài với Ukraine, họ liên tục phải lựa chọn nơi triển khai các hệ thống phòng thủ và tên lửa đánh chặn rất đắt tiền. Do đó, mỗi cuộc tấn công của Ukraine đều có tác động tích lũy. Ukraine có thể phóng hàng trăm drone mỗi ngày và rất khó để ngăn chặn được tất cả chúng.

Tiếp theo, điểm yếu lớn thứ hai, đó là sự tập trung của cơ sở hạ tầng hậu cần và công nghiệp, bởi vì Nga đã tập trung hóa mọi thứ : các nhà máy lọc dầu lớn, các kho chứa hàng, các trung tâm phân phối. Những khu tập trung như vậy cực kỳ hiệu quả, nhưng cũng rất dễ bị ảnh hưởng. Chỉ cần một vài cuộc tấn công cũng đủ để làm gián đoạn nguồn cung cấp nhiên liệu, hậu cần quân sự và hoạt động phân phối nội địa trên khắp nước Nga".

Mỹ : Blogger MAGA bỗng phát hiện bị tuyên truyền Nga lừa… chuyển sang ủng hộ Ukraine

Ngày 24/07/2026, trong một cuộc phỏng vấn với nhà báo Ukraine Marichka Padalko, Laura Loomer, nhà hoạt động cực hữu và người có ảnh hưởng trong phong trào MAGA của tổng thống Donald Trump, xin lỗi người dân Ukraine vì từng lan truyền thông tin sai lệch về nước này. Loomer đến Ukraine ngày 20/07 để tự kiểm chứng thực tế chiến tranh. Sau khi "chứng kiến ​​sự tàn phá do tên lửa đạn đạo gây ra và việc bản thân phải trú ẩn trong hầm tránh phóng xạ hạt nhân", bà cho biết trải nghiệm này đã thay đổi nhận thức, giúp hiểu rõ quyền tự vệ của Ukraine trước cuộc xâm lược của Nga.

Đây là một thành công lớn của Kiev và không phải là trường hợp duy nhất, theo giải thích ngày 28/07 của thông tín viên RFI Gwendal Lavina tại New York :

"Trong nhiều năm, người phụ nữ Mỹ 33 tuổi này, tự xưng là nhà báo, đã lặp lại luận điểm của Điện Kremlin và gọi quân đội Ukraine là "một băng phát xít".

Rồi bà như ngộ ra. Vài ngày trước, Laura Loomer đã đăng nhiều đoạn video cho biết "bị sốc khi thấy mình đã tin vào những lời dối trá của tuyên truyền Nga đến mức nào".

Nhân vật có ảnh hưởng theo thuyết âm mưu phát biểu từ Ukraine và đăng cả một bài phỏng vấn tổng thống Volodymyr Zelensky. Đội ngũ thân cận của tổng thống Ukraine ca ngợi điều quan trọng là bà ấy "chính mắt nhìn thấy mọi thứ như chúng vốn có".

Cô Laura Loomer phỏng vấn tổng thống Volodymyr Zelensky tại Kiev, Ukraine ngày 23/07/2026. Ảnh do văn phòng báo chí Phủ tổng thống Ukraine cung cấp. Ukrainian Presidential Press Off

Sự thay đổi đột ngột này, cùng với sự thay đổi gần đây của Tim Pool, một người dẫn chương trình podcast khác, là không hề nhỏ bởi vì những nhân vật này có thể tạo dựng hoặc phá vỡ quan điểm của những người ủng hộ MAGA của tổng thống Donald Trump.

Tổng thống Mỹ luôn cứng rắn với Ukraine. Việc thượng nghị sĩ Lindsay Graham, một người ủng hộ mạnh mẽ Kiev, qua đời đã khiến ông Zelensky lo sợ điều tồi tệ nhất. Nhưng ông cũng có thể tìm được sự ủng hộ mạnh mẽ ở Loomer, người đang vận động để luật triển hạn các lệnh trừng phạt đối với Moskva được thông qua.

Khi được hỏi về sự thay đổi của phong trào MAGA đối với Ukraine, ông Donald Trump đã né tránh câu trả lời : "Tôi nghĩ họ ủng hộ những gì tôi ủng hộ"".

Xenia Fedorova : Từ giám đốc RT France đến tâm điểm tranh cãi chính trị tại Pháp

Xenia Fedorova từng là giám đốc RT France, chi nhánh của mạng lưới truyền thông Nhà nước Nga Russia Today. Sau khi Liên Hiệp Châu Âu cấm phát sóng RT năm 2022 vì cho rằng đây là công cụ tuyên truyền của Điện Kremlin sau khi chiến tranh Nga - Ukraine bùng nổ, RT France chính thức đóng cửa ngày 21/01/2023.

Dù vậy, Fedorova vẫn ở lại Pháp và thường xuyên xuất hiện trên các kênh truyền thông bảo thủ như CNews, Europe 1 và JDNews, thuộc hệ sinh thái truyền thông của tỷ phú Vincent Bolloré. Các kênh này được xem có xu hướng bảo thủ, thiên hữu và thường dành nhiều không gian cho các quan điểm của cánh hữu tại Pháp.

Theo Reuters, sự hiện diện của bà nhanh chóng gây tranh cãi. Nhiều chính trị gia, học giả và chuyên gia an ninh cáo buộc Fedorova lan truyền các thông tin bị chính quyền Pháp và Liên Hiệp Châu Âu đánh giá là tuyên truyền hoặc sai lệch về chiến tranh Ukraine, NATO và chính trị châu Âu. Ngược lại, những người ủng hộ cho rằng bà chỉ thực hiện quyền tự do ngôn luận và bày tỏ quan điểm chính trị.

Báo Pháp Le Monde gọi Xenia Fedorova là "nhà tuyên truyền có ảnh hưởng nhất của Điện Kremlin tại Pháp". © AP / Screenshot CNEWS

Một vấn đề khác gây chú ý là việc Fedorova vẫn được gia hạn thẻ cư trú 10 năm vào năm 2024. Bộ Nội Vụ Pháp khẳng định việc gia hạn được thực hiện theo quy trình hành chính thông thường, không có sự can thiệp của lãnh đạo chính phủ. Tuy nhiên, sau khi báo chí điều tra, nhiều nghị sĩ yêu cầu làm rõ liệu có tồn tại sự ưu ái trong quá trình này hay không.

Cuối tháng 07/2026, bộ Nội Vụ Pháp ban hành quyết định trục xuất Fedorova với lý do bà bị xem là "đe dọa nghiêm trọng đến trật tự công cộng" và "gây phương hại đến các lợi ích cơ bản của Nhà nước" thông qua việc phổ biến thông tin tuyên truyền có lợi cho Điện Kremlin. Fedorova tuyên bố sẽ kháng cáo và khẳng định mình chỉ thực hiện quyền tự do ngôn luận.

Ngày 31/07, chính phủ Pháp cũng quyết định đóng băng tài sản của Fedorova trong sáu tháng nhằm ngăn chặn việc sử dụng hoặc chuyển dịch các nguồn tài chính mà nhà chức trách cho rằng có thể phục vụ các hoạt động gây ảnh hưởng hoặc lợi ích của Nga. Đây được xem là dấu hiệu cho thấy Pháp đang siết chặt các biện pháp chống chiến dịch gây ảnh hưởng từ nước ngoài.

Hungary : Tân thủ tướng đi theo vết xe của người tiền nhiệm ?

Tại Hungary, chính phủ của thủ tướng Péter Magyar và đảng Tisza đang nhanh chóng phá bỏ hệ thống chính trị, pháp luật do cựu thủ tướng Viktor Orbán xây dựng. Tuy nhiên, việc thay đổi quá nhanh và cứng rắn khiến giới bảo vệ nhân quyền lo ngại chính quyền mới có thể lặp lại cách làm của người tiền nhiệm.

Một số trường hợp cụ thể : Tổng thống Tamas Sulyok bị buộc tự chấm dứt nhiệm kỳ thay vì áp dụng thủ tục luận tội theo Hiến Pháp. Tổng chưởng lý cũng chịu sức ép từ chức. Các cuộc điều tra chống tham nhũng gia tăng nhằm vào nhiều quan chức và nhân vật liên quan đến đảng Fidesz cũ. Trả lời RFI ngày 28/07, Aron Demeter thuộc tổ chức Ân Xá Quốc Tế (Amnesty International) tại Hungary nhận định :

"Một số cải cách do Peter Magyar thực hiện là hoàn toàn hợp pháp, nhưng đôi khi những phương pháp được sử dụng lại không phù hợp với các nguyên tắc của pháp quyền.

Do đó, lập trường của chúng tôi rất đơn giản : Nếu ông ấy thực sự muốn khôi phục nền dân chủ, ông ấy phải đoạn tuyệt với những phương pháp mà đảng Fidesz đã sử dụng trong những năm qua ngay cả khi tham vọng của ông ấy tốt đẹp hơn nhiều so với bất cứ điều gì mà đảng Fidesz đã bảo vệ cho đến nay.

Tôi nghĩ Peter Magyar thực sự cam kết khôi phục nền dân chủ, nhưng đôi khi ông ấy tạo ấn tượng hành động vội vàng, mặc dù nắm giữ đa số phiếu lớn nhất trong lịch sử Hungary và được người dân ủng hộ. Cuối cùng, tôi tin rằng sáu tháng tới sẽ mang tính quyết định vì khi đó chúng ta sẽ thấy liệu Peter Magyar có thực sự có ý định khôi phục Nhà nước pháp quyền ở Hungary hay không".

Tây Ban Nha : Giữa lúc cứu hỏa quá tải, dân làng tự dựng tuyến hào ngăn lửa

Trong tháng 07/2026, Pháp và Tây Ban Nha hứng chịu những vụ cháy rừng nghiêm trọng nhất lịch sử. Tại Tây Ban Nha, thủ đô Madrid bị lửa bao vây từ ba hướng, trong đó ở phía tây là vụ cháy ở tỉnh Ávila bùng phát ngày 25/07 đã thiêu rụi 55.000 hecta, trở thành vụ cháy lớn nhất từng ghi nhận.

Đến tối 29/07, người dân ở hai khu vực cuối cùng của Madrid được phép trở về nhà sau sơ tán. Tuy nhiên, trước đó, một số cư dân San Martín de Valdeiglesias, nơi bắt đầu đám cháy "Sierra Oeste" ở Madrid, chưa từng rời đi mà vẫn ở lại để bảo vệ tài sản và hỗ trợ chữa cháy. Đặc phái viên RFI Alice Froussard đã gặp hai nữ sinh trong số này :

"Phía sau ngôi trường trung học của Yarixa, 18 tuổi, có một khu đất trống rất rộng và khoảng hai mươi ngôi nhà nằm trên một con phố nhỏ phía dưới. Ngày thứ Năm định mệnh tuần trước (23/07), khi đám cháy bắt đầu vượt khỏi tầm kiểm soát, còn lực lượng cứu hỏa bị quá tải, họ đã phải sử dụng mọi thứ có trong tầm tay.

Yarixa kể lại "Chúng tôi bắt tay làm đường ngăn lửa. Thực sự là chúng tôi rất sợ vì lửa đến từ các làng lân cận El Tiemblo và Cebreros và lan rất nhanh. Chủ yếu chỉ có cư dân chúng tôi, có vài lính cứu hỏa nhưng rất ít".

Làm đường ngăn lửa có nghĩa là dọn sạch đất, loại bỏ tất cả cây cỏ có thể cháy, đào rãnh liên tục để ngăn ngọn lửa lan rộng. "Có nghĩa là làm như một tuyến hào", theo giải thích của nữ sinh "để lửa không tiến gần đến những ngôi nhà".

Một chiếc thủy phi cơ xả nước xuống đám cháy đang lan rộng gần La Adrada, thuộc tỉnh Avila, Tây Ban Nha, ngày 24/07/2026. AP Photo/Manu Fernandez – Manu Fernandez

Và nỗ lực của họ đã có hiệu quả mặc dù sợ hãi. Nhóm của họ có khoảng 40 người đã xoay sở được để cứu được các ngôi nhà. Điều này không phải ở đâu cũng vậy. Khoảng một trăm ngôi nhà đã bị thiêu rụi trong đám cháy này. Theo Yarixa, đằng sau thảm kịch này còn diễn ra một cuộc chiến khác : Nông thôn chống lại thành thị.

Yarixa giải thích "Họ nên cho phép chúng tôi phát quang bụi rậm, chặt cây, làm những việc tương tự, bởi vì cuối cùng, những dân làng như chúng tôi biết cách làm".

Maria, cũng có mặt vào tối hôm đó, có chung quan quan điểm này. Cô giải thích : "Người ta phải xin rất nhiều giấy phép, và thường thì không được cấp. Hoặc quá muộn, vào thời điểm người ta không thể chặt cây nữa hoạc vào mùa sẽ gây ra vấn đề".

"Dũng cảm", hai người bạn không thích dùng từ đó. Họ nói "Chúng tôi chỉ làm những gì cần thiết cho làng của mình"".

Thu Hằng

Nguồn : RFI, 01/08/2026