Nga lại ồ ạt tấn công Ukraine trong bối cảnh nắng nóng cao độ

Thùy Dương, RFI, 30/06/2026

Các cuộc oanh kích của Nga vào những thành phố Dnipro, Zaporizhzhia và Kharkiv, miền đông và nam Ukraine hôm qua, 29/06/2026, đã khiến ít nhất 9 người chết và vài chục người bị thương, theo chính quyền Ukraine.

Một khu phố ở thủ đô Kiev, Ukraine bị Nga oanh kích mới đây. Ảnh chụp ngày 26/06/2026. AP Photo/Efrem Lukatsky - Efrem Lukatsky

Các đợt tấn công diễn ra trong bối cảnh Ukraine từ hôm qua bắt đầu cảm nhận tác động của một đợt nắng nóng cao độ, với nhiệt độ có thể lên tới 38°C trong tuần này. Thời tiết nắng nóng cực độ có nguy cơ làm suy yếu hệ thống năng lượng của Ukraine, vốn đã bị tàn phá nghiêm trọng trong mùa đông vừa qua do các vụ oanh tạc dồn dập của Nga.

Theo AFP, tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trên mạng X đã tố cáo hành vi "khủng bố" của Nga, đồng thời nhắc lại lại nhu cầu của Kiev về các phương tiện phòng không, chống tên lửa đạn đạo và mong muốn Châu Âu phát triển "hệ thống phòng thủ" riêng, trong bối cảnh châu lục này đang lệ thuộc mạnh vào Mỹ.

Về phía Nga, bộ Quốc phòng hôm nay 30/06/2026 thông báo trong đêm đã bắn hạ 419 drone của Ukraine, trong đó có 46 drone hướng đến không phận Moskva. Nga cho biết các cuộc oanh kích của Ukraine nhắm vào tổng cộng 19 vùng lãnh thổ, trong đó có bán đảo Crimea mà Nga chiếm của Ukraine, vùng Krasnodar ở miền nam Nga và vùng Moskva.

Tại vùng Moskva, một ngôi nhà ở Yegoryevsk đã bốc cháy sau khi một drone rớt xuống, một em bé 6 tháng tuổi tử vong, một em khác cùng 2 người lớn bị thương.

Trang tin Ukrinform trích dẫn Reuters cho biết tổng thống Nga Vladimir Putin hôm 28/06 đã tuyên bố tiếp tục mục tiêu thiết lập quyền kiểm soát hoàn toàn đối với bốn vùng lãnh thổ của Ukraine mà Moskva tuyên bố chủ quyền. Ông cũng khẳng định rằng các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga không có bất kỳ tác động nào đến tình hình chiến tuyến. Trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình nhà nước Nga, Vladimir Putin cho biết Ukraine đã đề xuất với Nga một thỏa thuận đình chỉ các cuộc tấn công tầm xa như một bước tiến hướng tới hòa bình. Tuy nhiên, Moskva coi đây là một nỗ lực nhằm làm giảm áp lực đối với lực lượng Ukraine và không có ý định đáp ứng đề xuất này. 

Thùy Dương

*************************

Xăng dầu thiếu hụt do Ukraine oanh kích : Tổng thống Nga họp khẩn với lãnh đạo ngành dầu khí

Trọng Thành, RFI, 29/06/2026

Thêm hai nhà máy lọc dầu của Nga đã bị tấn công trong cuối tuần qua, một thuộc tỉnh Krasnodar Krai, cách chiến tuyến khoảng 300 km, một tại tỉnh Yaroslavl, phía bắc thủ đô Moskva, cơ sở có công suất khoảng 15 triệu tấn/năm, cung cấp xăng máy bay và diesel, những nhiên liệu thiết yếu với quân đội Nga.

Tổng thống Nga Vladimir Putin chủ trì cuộc họp về đảm bảo nguồn cung nhiên liệu cho thị trường nội địa. Moskva, Nga, ngày 28/06/2026. via Reuters - Gavriil Grigorov

Phát biểu tại đại hội đảng Nước Nga Thống nhất, được tổ chức hôm qua, 28/06/2026 trước thềm cuộc bầu cử Quốc hội vào tháng 9, tổng thống Nga Vladimir Putin cam kết sẽ "đảm bảo" an ninh quốc gia trước nhiều thách thức, trong đó có "các vụ tấn công khủng bố nhắm vào lãnh thổ và cơ sở hạ tầng của Nga". Tối hôm qua, ông Putin đã triệu tập một cuộc họp khẩn với lãnh đạo ngành dầu khí trong bối cảnh tình trạng thiếu hụt xăng dầu đang trở nên nghiêm trọng hơn. 

Thông tín viên Anissa el-Jabri tường trình từ Moskva :

"Tại Moskva - trung tâm quyền lực - hàng chục xe xếp hàng chờ bên ngoài các trạm xăng. Ở vùng Irkutsk, Siberia, hàng xe dài đến mức chính quyền phải lắp đặt nhà vệ sinh di động để các tài xế có thể giải quyết nhu cầu cá nhân trong lúc chờ đợi. Khu vực này thậm chí đã phải chuyển sang mức báo động cao vào ngày Chủ nhật, do tình trạng thiếu hụt nhiên liệu.

Dù chưa có số liệu thống kê chính thức, dữ liệu từ các nguồn mở cho thấy một nửa số tỉnh tại Nga đã phải áp dụng các biện pháp phân phối nhiên liệu, trong khi các khu vực khác cũng đang cân nhắc những biện pháp tương tự. Tổng thống Putin - ít khi chú tâm đến các vấn đề thường nhật kể từ khi chiến tranh nổ ra - cuối cùng đã triệu tập một cuộc họp vào tối Chủ nhật, được truyền hình trực tiếp.

Nhóm phụ trách kinh tế của chính phủ, bao gồm phó thủ tướng và lãnh đạo tất cả các công ty dầu khí, đã được lệnh ổn định tình hình, đặc biệt là khi giai đoạn tiêu thụ nhiều nhiên liệu vừa mới bắt đầu.

Ông Putin cũng đã thảo luận với tổng thống Alexander Lukashenko trong hai ngày cuối tuần. Không có chi tiết nào được tiết lộ từ cuộc gặp với nhà lãnh đạo Belarus, nhưng sự kiện này đã làm dấy lên những đồn đoán về khả năng điện Kremlin có thể sẽ leo thang quân sự, trong bối cảnh cái giá phải trả cho chiến tranh ngày càng tăng."

Trong bài trả lời phỏng vấn một báo Nga, được điện Kremlin công bố hôm qua, tổng thống Nga Putin cho biết đang "chờ đợi" các nhà đàm phán Mỹ đến Moskva để nối lại các cuộc thảo luận về vấn đề Ukraine, một khi Washington vượt qua "giai đoạn căng thẳng nhất trong hồ sơ Iran".

Trọng Thành

**************************

Crimea : Ukraine đang tước mất một lá chủ bài quân sự của Nga ?

Thanh Hà, RFI, 29/06/2026

Trong cuộc chiến chống Nga xâm lược từ hơn 4 năm qua, ngày 26/06/2026 phải chăng là một cột mốc quan trọng đối với Ukraine khi chính quyền được Moskva dựng lên phải ban hành "tình trạng khẩn cấp" trên bán đảo Crimea ? Kiev kiên trì tập trung đánh vào "cửa sổ" của Nga hướng ra Hắc Hải, cô lập một cách có hệ thống phần lãnh thổ đã bị Moskva kiểm soát từ 2014. 

Các bồn chứa dầu đang bốc cháy tại thành phố Kerch, Crimea, ngày 21/06/2026. Vantor via Reuters

Vì sao giới chuyên gia quân sự, các nhà phân tích về chiến tranh Ukraine lại coi ngày 26/06/2026 là một "cột mốc quan trọng" của xung đột đã mở ra từ tháng 2/2026 ?

Có nhiều yếu tố trả lời câu hỏi này. Kể từ khi Ukraine bị Nga xâm lược, bán đảo Crimea luôn là một trong những "mặt trận chính" giữa hai quốc gia tham chiến. Nhưng trong một thời gian dài, đời sống của hai triệu dân tại đây tương đối bình yên hơn là ở những nơi khác trên lãnh thổ Ukraine : Du khách Nga vẫn đến Crimea nghỉ mát và ngoại trừ một vài điểm nóng gần sát với cảng Sevastopol, phần lớn các sinh hoạt về kinh tế vẫn được duy trì. Cho đến thứ Sáu tuần trước, hôm 26/06, các giới chức Nga đặt bán đảo này trong "tình trạng khẩn cấp" sau một loạt các cuộc tấn công ở quy mô lớn quân đội Ukraine tiến hành.

Từ đầu tháng 6, Kiev tăng tốc tấn công Crimea với mục đích "cô lập" bán đảo đã bị Moskva sáp nhập vào nước Nga từ 2014 và nhất "đảo lộn cấu trúc quân sự" của quân đội Nga trên mặt trận miền nam Ukraine. Kiev đã nhắm tới hệ thống cầu đường, mạng lưới đường sắt, vào những kho chứa xăng, vào các bồn nước trên bán đảo Crimea, vào các các hệ thống radar quân sự, các trung tâm chỉ huy, các đoàn tiếp liệu của quân đội Nga.

Cắt đứt bán đảo Crimea với cả Nga và Ukraine

Một trận chiến quyết liệt đã mở màn và Crimea sẽ "trở thành một hòn đảo bơ vơ", cách biệt với cả Nga và Ukraine. Gần đây bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov đã tuyên bố như trên. Thực ra từ đầu chiến tranh năm 2022, Crimea luôn là một trong những "mặt trận chính" : Kiev liên tục nhắm tới Crimea, cửa ngõ quan trọng của quân đội Nga vào Ukraine.

Tiêu biểu nhất là cây cầu Kerch dài 18 km đã nhiều lần bị tấn công. Nối bán đảo Crimea với nước Nga vĩ đại, công trình này vừa là biểu tượng cho sức mạnh quân sự của Moskva "chinh phục được một vùng lãnh thổ của Ukraine", vừa là một trục giao thông chiến lược cả về kinh tế lẫn quân sự đối với nước Nga : Đây là một trong những ngả chính để Nga đưa binh lính, thiết bị quân sự, tiếp tế nhiên liệu, đạn dược cho các chiến binh tại Ukraine. Nhưng từ giữa tháng 5/2026, Ukraine đã ồ ạt huy động lực lượng nhắm vào Crimea, tấn công xa lộ R-280 nối miền nam nước Nga với bán dảo Crimea và cũng là "một trục giao thông chính trên bộ, men theo đường biển Azov để tiếp tế cho các binh sĩ của Nga chiến đấu tại miền nam Ukraine, hay đang hiện diện tại Crimea"….

Cầu Chohar, nối Crimea với Kherson của Ukraine đang bị Nga chiếm đóng và nhiều cây cầu chiến lược khác các nối bán đảo Crimea với phần còn lại của lãnh thổ Ukraine cũng đã bị tấn công.

Nhưng quân đội Ukraine không chỉ nhắm tới mục tiêu chận mọi đường tiếp liệu của Nga cho các binh sĩ mà còn bóp ngạt đời sống kinh tế của hòn đảo vốn đã bị Moskva thôn tính từ 12 năm nay.

Điều này giải thích vì sao, Kiev đã đánh thẳng vào những kho xăng, vào các nhà máy điện, vào các bồn nước vào hệ thống đường sắt… ở Crimea.

Một nửa dân cư trên bán đảo này bị mất điện. Trong đêm 23 rạng sáng 24/06, Ukraine phá hủy một nhà máy điện ở Sevastopol : nửa triệu dân cư tại thành phố cảng sầm uất này của Crimea bị mất điện. Xăng dầu trở nên khan hiếm, nếu không muốn nói là gần như cạn kiệt sau các đợt tấn công gần đây. Đi đổ xăng đối với các dân cư tại Crimea đang trở thành một "cực hình" khi xăng dầu bị cấm bán trên thị trường để ưu tiên phục vụ bên quân đội. Dân chúng phải "xoay xở" mua trên thị trường "chợ đen" với cái giá trên trời như tường thuật của thông tín viên RFI tại Ukraine Emmanuelle Chaze.

Tình trạng thiếu xăng dầu, mất điện ảnh hưởng trực tiếp đến các hoạt đông kinh tế : nhiều cửa hàng, siêu thị phải đóng cửa. Kinh tế Crimea ngạt thở. Không có điện, không có xăng, ngành du lịch tại "cửa sổ hướng ra Hắc Hải này" của Nga hoàn toàn bị tê liệt.

Mục tiêu khuynh đảo chiến lược quân sự của Moskva

Giới trong ngành nhắc lại, tháng 6/2023 trong một cuộc phản công trên bộ được phương Tây hậu thuẫn, các đơn vị thiết giáp của Ukraine đã phải dừng bước ở khu vực Zaporizhzhia. Lần này Kiev đổi chiến thuật, dùng drone tấn công đối phương : Hai tàu chiến của Nga ngay dưới chân cầu Kerch ở Hắc Hải, một hệ thống radar phòng không S-400 đã bị vô hiệu hóa …

Tướng Mỹ Ben Hodges, một người am hiểu về cuộc xung đột này, phân tích cây cầu chiến lược của quân đội Nga không còn vững chắc sau nhiều đợt tấn công, hệ thống phòng không của Nga tại Crimea bất lực và vùng này cũng như vùng Melitopol đang trở hành "những cái bẫy" đối với Moskva. Quân đội Nga mất các nguồn tiếp liệu qua những ngả này. 

Theo nhiều nguồn thạo tin được báo Pháp Libération trích dẫn, quân Nga đã bắt đầu rút khỏi một số vùng đang chiếm đóng ở khu vực miền nam Ukraine. Kiev "đang tạo những điều kiện để cô lập quân Nga ở phía nam. Crimea chỉ là một trong những mục tiêu của cả chiến dịch rộng lớn đó (…) Với đà này, quân Nga có thể sẽ lâm vào tình huống khó khăn vào tháng 8 hay cùng lắm là tháng 9/2029".

Tổng thống Volodymyr Zelensky đang hào hứng cho rằng "Nga đã khởi động chiến tranh tại Crimea" cho nên bây giờ là lúc Ukraine sử dụng các phương tiện quân sự tầm trung và tầm xa để buộc Moskva phải chấm dứt cuộc chiến".

Dù vậy không mấy ai dám tin giành lại Crimea từ tay Moskva là nhiệm vụ dễ hoàn thành : Ngoài những tính toán được thua từ phía Kiev cũng như Moskva, việc Ukraine có giành lại được bán đảo Crimea hay không còn tùy thuộc vào 3 yếu tố : Một là mức độ hỗ trợ của phương Tây dành cho Kiev cả về mặt quân sự, tài chính và chính trị. Thứ hai là tiềm lực của quân đội Nga. Thứ ba là ý kiến và nguyện vọng của chính người dân ở Crimea : Trước mắt, nhiều người trong số này không hẳn tán đồng chính quyền được Nga dựng lên từ 2014, nhưng cũng không mặn mà với việc quay trở lại dưới trướng của Ukraine.

Thanh Hà

****************************

Bầu cử Quốc hội Nga : Đảng của tổng thống Putin gặp khó khăn do cuộc chiến ở Ukraine

Minh Phương, RFI, 28/06/2026

Đảng "Nước Nga Thống nhất" của tổng thống Vladimir Putin tổ chức đại hội vào hôm nay, 28/06/2026, nhằm chuẩn bị cho cuộc bầu cử Quốc hội (Duma) dự kiến diễn ra từ 18 đến 20/09. Tuy nhiên, đảng cầm quyền đang phải đối mặt với nhiều thách thức do ảnh hưởng của cuộc chiến ở Ukraine, những khó khăn kinh tế và các lo ngại về mức độ ủng hộ của người dân suy giảm.

Trụ sở Duma Nga, Hạ Viện, tại Moskva, ngày 25/03/2026 – AP/Alexander Zemlianichenko

Tại đại hội, đảng cầm quyền sẽ công bố những định hướng lớn trong cương lĩnh tranh cử cũng như danh sách ứng cử viên, sau cuộc bầu cử sơ bộ trong đảng được tổ chức vào mùa xuân vừa qua. Một câu hỏi đang được đặc biệt quan tâm đó là ai sẽ đứng đầu danh sách liên bang của đảng trong cuộc bầu cử Quốc hội ? Hiện có nhiều cái tên được nhắc đến, gồm cựu tổng thống Dmitry Medvedev ; thị trưởng Moskva Sergey Sobianin hay ngoại trưởng Sergey Lavrov. 

Một kịch bản khác cũng thu hút sự chú ý của giới quan sát là khả năng tổng thống Putin trực tiếp tham gia chiến dịch. Phát ngôn viên Điện Kremlin không loại trừ khả năng ông Putin sẽ tham dự đại hội vào Chủ nhật. Trong nhiều năm qua, đảng cầm quyền vẫn thể hiện sự thận trọng trong việc duy trì mối liên hệ với nguyên thủ quốc gia, tuy nhiên ở thời điểm này, mối quan hệ đó có thể trở thành chìa khóa thành công cho chiến dịch. Hình ảnh của tổng thống Putin có thể sẽ là điểm tựa chính để thu hút cử tri.

Tuy nhiên, dù chỉ còn chưa đầy ba tháng nữa là đến ngày bầu cử, đảng Nước Nga Thống nhất vẫn chưa công bố một chương trình tranh cử rõ ràng. Vì vậy, chiến dịch gần như được khởi động trong tình trạng thiếu định hướng. Hơn nữa, bối cảnh chính trị hiện cũng khá căng thẳng. Theo hãng truyền thông độc lập Nga Meduza, Điện Kremlin lo ngại chiến dịch tranh cử sẽ gặp nhiều khó khăn do tâm lý mệt mỏi của người dân trước cuộc chiến ở Ukraine, giá cả tăng cao và sự sụt giảm mức độ ủng hộ đối với đảng cầm quyền. Thậm chí, một số quan chức được cho là đã đề cập đến khả năng hoãn cuộc bầu cử. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, Điện Kremlin vẫn khẳng định cuộc bầu cử Duma Quốc gia sẽ diễn ra đúng kế hoạch.

Minh Phương