World Cup 2026 : Sự kiện thể thao lớn nhất hành tinh chính thức khai mạc tại Mexico

Minh Phương, Thùy Dương, RFI 11/06/2026

Giải vô địch bóng đá thế giới (World Cup) đầu tiên trong lịch sử có tới 48 đội tham gia sẽ chính thức khởi tranh vào hôm nay, 11/06/2026. Với 104 trận đấu, tại 16 sân vận động, trải dài trên ba quốc gia Châu Mỹ, World Cup năm nay hứa hẹn sẽ mang lại cho người hâm mộ trên toàn thế giới một sự kiện thể thao hoành tráng chưa từng có. 

Sân vận động Ciudad de Mexico, tiền thân là Azteca, trước trận khai mạc Giải vô địch bóng đá thế giới 2026 tại Mexico City, Mexico, ngày 10/06/2026. © Reuters - Luis Cortes

Lễ khai mạc đầu tiên diễn ra tại sân Estadio Azteca ở thành phố Mexico, lúc 11 giờ 30 hôm nay, theo giờ địa phương, khoảng 90 phút trước trận mở màn giữa tuyển Mexico và tuyển Nam Phi. Lễ khai mạc thứ hai sẽ được tổ chức tại Canada vào ngày mai, 12/06 lúc 01 giờ 30 chiều (giờ địa phương), trước trận đấu giữa Canada và Bosnia-Herzegovina. Cũng trong ngày mai, lễ khai mạc thứ ba sẽ diễn ra tại Hoa Kỳ vào lúc 20 giờ (giờ địa phương), sau đó là trận đấu giữa Mỹ và Paraguay. 

Ngôi sao người Colombia Shakira và ca sĩ người Nigeria Burna Boy sẽ là những nghệ sĩ chính biểu diễn trong buổi lễ khai mạc tại Mexico hôm nay. Cả hai sẽ cùng trình diễn bài hát "Dai Dai", bài hát chính thức của World Cup 2026. Trong khi đó tại Mỹ, người dân cũng đang háo hức chờ đón một kỳ World Cup lịch sử.

Từ Atlanta, thông tín viên Edward Maille có bài phóng sự về không khí lễ hội tại đây : 

Để chuẩn bị cho sự kiện này, các nhà hàng và quán bar đã được trang trí bằng cờ của nhiều quốc gia khác nhau. Đạp xe ngang qua đây, anh Woodie cho biết đang rất háo hức. Anh nói : "Tôi thậm chí chẳng biết phải nói gì nữa. Tôi đã sẵn sàng. Tôi muốn thấy cả thế giới cùng tụ họp ở Atlanta, Georgia ngay bây giờ. Tôi rất hào hứng, tôi đã sẵn sàng rồi".

Trong khi đó, cô Rachel dù chỉ mới chỉ xem có một trận đấu bóng đá trong đời, nhưng cô vẫn cảm nhận được rất rõ không khí hân hoan trong thành phố. Cô nói : "Bạn có thể cảm nhận được bầu không khí hừng hực, niềm hân hoan thực sự. Và rất nhiều người như tôi, những người không nhất thiết phải theo dõi bóng đá mỗi ngày, họ đang chú ý nhiều hơn đến môn thể thao này vì giải đấu năm nay được tổ chức ở đất nước chúng tôi".

Còn Amy Carly đã chơi bóng đá từ khi còn nhỏ, dù thấy rất tiếc vì giá vé quá cao nhưng cô vẫn rất háo hức. Cô nói : "Tôi thấy tất cả mọi người đổ về thành phố, các khu vực dành cho người hâm mộ, các lễ hội trong công viên. Mọi thứ sẽ vui lắm đây. Thật tuyệt vời. Và còn tuyệt hơn nữa khi thấy rất nhiều người tận hưởng môn thể thao mà tôi đã yêu thích từ nhiều năm nay".

Ian là một người hâm mộ bóng đá cuồng nhiệt, nhưng trong số bạn bè của anh ấy, không phải ai cũng có hứng thú với môn thể thao này. Anh chia sẻ : "Một số bạn bè của tôi ghét bóng đá và sẽ không xem bất kỳ trận đấu nào, nhưng sếp của tôi đã nói về việc dành thời gian trong lịch làm việc của ông ấy để đi xem một vài trận đấu trong tuần".

Ian vẫn chưa có vé vì quá đắt nhưng anh ấy hy vọng sẽ tìm được vé rẻ hơn vào phút chót.

Cổ động Anh quá khích bị cấm xuất cảnh trong thời gian diễn ra World Cup

Tại World Cup 2026, đội tuyển Anh chơi trận đầu tiên, gặp tuyển Croatia vào thứ Tư tuần tới 17/06/2026. Tại Anh, bóng đá từ lâu nay bị gắn với bạo lực do nạn Hooligan, quá khích. Đặc biệt trong giai đoạn 1970 - 1990, các trận đấu thường kết thúc với màn ẩu đả quy mô lớn giữa các cổ động viên của các câu lạc bộ. Do vậy, các cổ động viên Anh quá khích nhất bị chính quyền cấm xuất cảnh trong thời gian diễn ra các giải đấu lớn. World Cup năm nay cũng không phải là một ngoại lệ.

Từ Luân Đôn, thông tín viên Emelin Vin gửi về bài tường trình :

"Hơn 2.500 cổ động viên bóng đá, từng bị kết án vì các hành vi bạo lực hoặc tình trạng say rượu ở mức độ nghiêm trọng, đã phải giao nộp lại hộ chiếu cho nhà chức trách từ đầu tháng 6 và chỉ được nhận lại hộ chiếu sau trận chung kết World Cup ngày 19/07 tới đây.

Một người phụ nữ tên là Daisy cho rằng đây là một sáng kiến rất đáng hoan nghênh. Cô nói : "Không nên tạo cơ hội để những người đó trở thành kẻ nguy hiểm hoặc ví dụ có những hành vi phân biệt chủng tộc. Cúp bóng đá thế giới nên là một đặc quyền mà họ đã để vuột mất".

Còn theo ông Peter, phong trào Hooligan, từ lâu nay gắn liền với phe cực hữu, đã làm hoen ố hình ảnh của nước Anh trên trường quốc tế. Ông cho biết : "Thật là khủng khiếp ! Các cổ động viên Anh từng khiến mọi người khiếp sợ. Tại Châu Âu, ở bất cứ nơi nào cổ động viên đặt chân đến, hàng ngàn cảnh sát đều được triển khai với tâm thế : "Cổ động viên người Anh sắp đến rồi đấy" ! Nhưng nói rằng tất cả cổ động viên người Anh đều là những kẻ quá khích thì giờ đây không còn đúng nữa rồi".

Tình hình đã được cải thiện nhờ các biện pháp hạn chế được áp dụng từ những năm 2000, trong đó có các lệnh cấm xuất cảnh. Tuy nhiên, đối với ông George, một người hâm mộ bóng đá cuồng nhiệt, thì vẫn còn nhiều việc phải làm.

Ông nhận xét : "Ở giải Ngoại hạng Anh (Premier League), môi trường bóng đá đã trở nên văn minh hơn, nhưng tại các giải bán chuyên nghiệp thì vẫn còn tồn tại một số biểu hiện của văn hóa Hooligan, quá khích, ví dụ đốt pháo sáng, ẩu đả…". Dù vậy, ông cũng nhấn mạnh là trong trận chung kết Champions League hồi cuối tháng Năm, các vụ đập phá lại do các cổ động viên bóng đá đến từ Paris gây ra, chứ không phải do người Anh".

Công luận Châu Phi phẫn nộ về cách Mỹ đối xử với các cầu thủ Senegal

Sau vụ trọng tài Omar Abdulkadir Artan, trọng tài người Somalia đầu tiên được chọn cho vòng chung kết World Cup, bị từ chối nhập cảnh vào Mỹ cho dù đã được cấp visa, công luận Châu Phi lại phẫn nộ về cách kiểm tra an ninh với các cầu thủ Senegal.

Theo Reuters, các video đăng tải trực tuyến hôm 09/06 cho thấy các cầu thủ Senegal đã phải qua khâu kiểm tra an ninh ngay tại sân đỗ máy bay, trước khi rời thành phố Raleigh, bang Bắc Carolina, tới San Antonio, bang Texas, để thi đấu trận giao hữu với đội tuyển Saudi Arabia nhằm chuẩn bị cho vòng chung kết World Cup.

Tuy nhiên, Liên đoàn Bóng đá Senegal hôm qua trấn an công chúng, cho rằng đây chỉ là các thủ tục kiểm tra theo quy định, nhằm đẩy nhanh việc di chuyển của đội tuyển.

Đội tuyển Senegal sẽ đấu với tuyển Pháp ngày 16/06 tại New Jersey. Sau đó, Senegal sẽ gặp Na Uy, cũng tại New Jersey vào ngày 22/06, trước khi chạm trán đội tuyển Iraq tại Toronto, Canada hôm 26/06.

Minh Phương – Thùy Dương

************************

World Cup 2026 : Tác động kinh tế với các nước chủ nhà liệu có được như kỳ vọng ?

Thùy Dương, RFI, 11/06/2026

Với 48 đội tuyển, 104 trận đấu tại 16 thành phố thuộc 3 quốc gia đăng cai, và theo ước tính sẽ có 5 tỷ lượt khán giả theo dõi trên truyền hình... chỉ cần nhìn vào các con số nói trên cũng đủ để hình dung quy mô của Cúp Bóng đá Thế giới - World Cup 2026, sự kiện thể thao được khởi tranh vào hôm nay 11/06/2026 tại sân vận động Estadio Azteca ở Mexico City, thủ đô Mexico.

Sân vận động Arrowhead, tên mới được gọi ở World Cup 2026 là sân vận động Kansas City, ngày 08/06/2026, tại Kansas City, Missouri, Hoa Kỳ. AP Photo/Charlie Riedel - Charlie Riedel

Theo một báo cáo chung của FIFA và Tổ chức Thương mại Thế giới, được trang tin Le Nouvel Economiste trích dẫn, Cúp Bóng đá Thế giới 2026 - dự kiến tạo ra khoảng 80 tỷ đô la Mỹ cho nền kinh tế trên toàn cầu. Đây là mức cao kỷ lục đối với một giải đấu thể thao.

Để dễ hình dung, con số 80 tỷ đô la Mỹ lớn hơn GDP hàng năm của Hungary, Maroc hoặc Slovakia. Theo Le Nouvel Economiste, đây cũng là lần đầu tiên trong lịch sử thể thao thế giới, có một sự kiện đơn lẻ đạt tới quy mô kinh tế lớn đến như vậy, với những con số cao chưa từng có.

Tuy nhiên, một câu hỏi cũng thường được đặt ra là với hàng tỷ đô la được hứa hẹn một cách lạc quan, nhưng ở tầm quốc gia, liệu World Cup 2026 có thực sự mang lại một cú bùng nổ kinh tế cho các nước tổ chức hay không ?

Theo trang thông tin Châu Âu Euro News, một số nhà phân tích cảnh báo rằng khi các số liệu cuối cùng được công bố, chúng có thể vẽ lên một bức tranh khiêm tốn hơn nhiều. FIFA ước tính rằng tổng chi phí của kỳ World Cup này, bao gồm chi phí tổ chức, các thành phố đăng cai và các nhà đầu tư tại Hoa Kỳ, Canada và Mexico, sẽ lên tới khoảng 14 tỷ đô la. Riêng Hoa Kỳ dự kiến sẽ gánh hơn 11 tỷ đô la trong số đó.

Theo một phân tích của ngân hàng Đan Mạch Saxo, những con số được đưa ra trước kỳ World Cup có xu hướng "tô hồng" tác động kinh tế, và nhìn chung, các chuyên gia dự đoán doanh thu thực tế sẽ thấp hơn so với các dự báo của FIFA.

Ví dụ, vẫn theo Euro News, Cúp Bóng Đá Thế Giới 2026 có thể mang lại cho nền kinh tế Hoa Kỳ khoảng 17 tỷ đô la, và con số này chỉ tương đương chưa đến 0,1% GDP của nước Mỹ, có nghĩa là World Cup chỉ là một động lực tăng trưởng rất nhỏ cho nước Mỹ.

Một nghiên cứu gần đây của Oxford Economics cũng cho thấy tại 11 thành phố đăng cai ở Hoa Kỳ, tăng trưởng GDP trong mùa hè này tập trung vào các ngành giải trí và khách sạn - nhà hàng. Houston, New York và Dallas là những nơi hưởng lợi chính, nhưng công ăn việc làm chỉ được tạo ra trong một thời gian ngắn, tạm thời.

Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng do không có nhiều cơ sở hạ tầng mới được xây dựng riêng cho giải đấu này, hoạt động du lịch liên quan đến các trận đấu phần lớn sẽ thay thế cho lượng khách du lịch vốn có, thay vì tạo ra giá trị kinh tế bổ sung đáng kể. Trên thực tế, thường thì ngân sách công sẽ phải gánh các khoản chi.

Đồng thời, có một câu hỏi được đặt ra, đó là lợi ích kinh tế trong trung và dài hạn của những khoản đầu tư quy mô lớn cho World Cup. Các nghiên cứu cho thấy một phần đáng kể cơ sở hạ tầng được xây dựng cho các giải đấu như vậy tạo ra rất ít giá trị bền vững sau khi sự kiện kết thúc. Nhiều sân vận động được ví như "voi trắng", hàm ý rất tốn kém chi phí để duy trì nhưng lại ít được sử dụng sau World Cup.

World Cup 2014 tại Brazil và World Cup 2022 ở Qatar là những ví dụ rõ nét. Với gần 220 tỷ đô la, World Cup 2022 tại Qatar trở thành kỳ World Cup đắt đỏ nhất lịch sử, làm thay đổi sâu sắc toàn bộ cơ sở hạ tầng của một quốc gia, nhưng vẫn để ngỏ câu hỏi về tác động kinh tế lâu dài.

Tuy nhiên, theo Euro News, kỳ World Cup 2026 lại có một đặc điểm khá khác. Hoa Kỳ, Canada và Mexico đã có sẵn phần lớn các sân vận động cần thiết ; hầu hết đều là các sân đang được các đội thể thao chuyên nghiệp khai thác và có lượng người hâm mộ ổn định. Do đó, nguy cơ xuất hiện "voi trắng" lần này thấp hơn đáng kể, nhưng các nước chủ nhà vẫn có khả năng vượt ngân sách dự kiến.

Mối lo ngại thực sự hiện nay nằm ở phía nhu cầu. Theo một khảo sát được Hiệp hội Khách sạn và Lưu trú Hoa Kỳ (American Hotel and Lodging Association) thực hiện với hơn 200 khách sạn tại 11 thành phố đăng cai ở Hoa Kỳ, gần 80% trong số đó cho biết lượng đặt phòng thấp hơn dự báo ban đầu.

Các cơ sở được khảo sát nêu ra những khó khăn trong việc du khách nước ngoài xin visa nhập cảnh, bối cảnh địa chính trị căng thẳng, cùng với giá vé máy bay và chi phí di chuyển cao, tất cả những yếu tố này đã ảnh hưởng đến lượng khách. Một số khách sạn thậm chí còn mô tả World Cup 2026 như một "sự kiện không tạo ra tác động kinh tế như kỳ vọng".

Và ngay cả khi nhu cầu đạt mức như kỳ vọng, các phân tích trong quá khứ cũng cho thấy rằng những ước tính về tác động thực tế lên GDP cần được hiểu một cách thận trọng, vì kết quả thực tế thường chênh lệch đáng kể so với các dự báo ban đầu.

Ngay cả khi có sự gia tăng hoạt động kinh tế, nó thường chỉ mang tính ngắn hạn và có giới hạn về mặt địa lý. Do đó, lợi ích kinh tế vĩ mô tổng thể vẫn bị hạn chế, đặc biệt đối với những nền kinh tế lớn như Hoa Kỳ.

Trong bối cảnh này, World Cup 2026 cần được hiểu không phải như một động lực tạo ra chuyển đổi kinh tế mang tính cấu trúc, mà đúng hơn là một sự tái phân phối hoạt động kinh tế tạm thời, với quy mô thực tế thường nhỏ hơn nhiều so với những gì được quảng bá.

Thùy Dương

***************************

2026 : Kỳ World Cup mang đậm mầu sắc chính trị của Donald Trump

Minh Anh, RFI, 11/06/2026

Tạp chí Tiêu điểm

Ngày 11/06/2026, giải Vô địch Bóng đá Thế giới lần thứ 23 chính thức khai mạc tại ba nước đồng tổ chức là Canada, Hoa Kỳ và Mexico, với trận chung kết diễn ra tại New York ngày 19/07/2026. Giữa những tranh cãi về khâu tổ chức, các chỉ trích về chính sách nhập cư, hạn chế visa nhập cảnh và các căng thẳng địa chính trị, tổng thống Mỹ Donald Trump muốn biến kỳ World Cup 2026 thành một vũ đài, thể hiện quyền lực và tầm nhìn về quan hệ quốc tế của ông.

Trung tâm Khoa học Thế giới (Science World), được biến đổi thành hình quả bóng đá Trionda của World Cup, được nhìn thấy gần sân vận động BC Place ở Vancouver, British Columbia,ngày 10/06/2026, trước thềm giải đấu bóng đá thế giới World Cup. Darryl Dyck/The Canadian Press

Đây là lần đầu tiên lễ hội bóng đá lớn nhất hành tinh, diễn ra mỗi bốn năm một lần, được ba nước đồng tổ chức. Sự kiện này khẳng định hơn nữa xu thế đồng tổ chức các cuộc tranh tài thể thao lớn bắt đầu từ mùa Euro 2008 tại Thụy Sĩ và Áo, Euro 2012 tại Ba Lan và Ukraina, và gần đây nhất là mùa Euro 2020, bị dời lại một năm do đại dịch Covid, diễn ra tại ít nhất 11 nước chủ nhà. Vào năm 2030, Cúp Bóng đá Thế giới sẽ diễn ra tại Tây ban Nha, Bồ Đào Nha và Maroc, với ba trận đấu khác ở Achentina, Paraguay và Uruguay.

Đồng tổ chức, đồng chia sẻ chi phí, nhưng cạnh tranh hình ảnh chủ nhà

Trong phiên bản 2026, việc chọn Canada, Hoa Kỳ và Mexico, được FIFA thông qua vào năm 2018, và theo sáng kiến của cựu tổng thống Mỹ Barack Obama, phản ảnh mong muốn xây dựng một sự kiện bóng đá cấp Châu lục quy mô lớn. Theo giải thích của Cyrille Bret, chuyên gia về quan hệ quốc tế, với trang The Conversation, mục tiêu đặt ra là nhằm đáp ứng các yêu cầu kinh tế, theo đó, ba nước cùng chia sẻ chi phí tổ chức, dùng chung cơ sở hạ tầng và hạn chế việc xây dựng các công trình mới.

"Những khía cạnh này càng thêm quan trọng hơn khi đây sẽ là kỳ World Cup lớn nhất trong lịch sử : Lần đầu tiên có 48 đội tuyển tham gia vòng chung kết, thi đấu tổng cộng 104 trận. Bảy kỳ World Cup trước đó, kể từ kỳ tổ chức ở Pháp năm 1998, đều có 32 đội tham gia, đấu 64 trận. Con số này còn thấp hơn trước đó nữa, khi chỉ có 24 đội từ năm 1982 đến 1994 và chỉ có 16 đội trước giai đoạn này. Sự gia tăng này là đáng kể và có thể là chưa kết thúc, bởi vì FIFA đang xem xét mở rộng lên 64 đội ngay từ năm 2030".

Tuy diễn ra tại ba nước, nhưng mọi sự chú ý chủ yếu đổ dồn vào Hoa Kỳ, bởi vì 78 trong số 104 trận tranh tài sẽ diễn ra trên lãnh thổ Mỹ, và do vậy Mỹ sẽ là nơi có mật độ phủ sóng truyền thông cao nhất. Trên phương diện xây dựng "thương hiệu quốc gia", đây thực sự là một lợi thế đáng kể. Cyrille Bret lưu ý, "trong vòng một tháng, các hình ảnh được phát sóng ra toàn thế giới chủ yếu sẽ giới thiệu các thành phố lớn của Mỹ".

Nhưng để có được lợi thế này, nhà địa chính trị học về thể thao, Pascal Boniface, giám đốc Viện Quan hệ Quốc tế và Chiến lược (IRIS), trong chương trình truyền hình của France 24, nhắc lại, đích thân Donald Trump, trong nhiệm kỳ I đã can thiệp "một cách thô bạo" trong quá trình bầu chọn ứng viên đăng cai World Cup : "Lần đầu tiên một tổng thống đe dọa trừng phạt những nước nào không bỏ phiếu cho Mỹ. Thông thường một tổng thống, một nguyên thủ quốc gia chỉ làm công tác quan hệ công chúng. Vì mỗi liên đoàn có một lá phiếu, và người ta biết ai bỏ phiếu cho ai, thế nên ông Trump đã đe dọa sẽ trừng phạt những nước nào bỏ phiếu cho Maroc, một ứng viên khác. Đây thực sự là một tiền lệ chưa từng có".

Dù có ít trận đấu diễn ra trên lãnh thổ, nhưng Canada và Mexico cũng sẽ nỗ lực thể hiện tầm cỡ của mình trong việc bảo đảm an ninh, giao thông và cơ sở hạ tầng. Chuyên gia Cyrille Bret cho rằng "hai nước còn lại có thể tạo sự khác biệt thông qua hình ảnh như giới thiệu thành phố chủ nhà, cảnh quang hay di sản của họ, những yếu tố vô cùng quý giá, góp phần xây dựng danh tiếng quốc tế, một thương hiệu quốc gia tiếng tăm".

Cũng theo vị chuyên gia về quan hệ quốc tế, tuy đồng tổ chức nhưng còn có sự cạnh tranh về lòng hiếu khách. Các cổ động viên trên toàn thế giới sẽ so sánh cách tiếp đón tại mỗi nước. Liệu rằng nước Mỹ của Donald Trump với chủ trương "Nước Mỹ trên hết" có sẽ được đánh giá là nơi tiếp đón nồng nhiệt nhất so với hai quốc gia láng giềng hay không ?

Trump đăng cai World Cup nhưng hạn chế cổ động viên nhập cảnh

Về điểm này, Hoa Kỳ có lẽ đang mất lợi thế trước hai đối thủ cạnh tranh là Canada và Mexico. Việc đăng cai một sự kiện thể thao lớn cho phép nước chủ nhà nhấn mạnh tầm quan trọng của một quốc gia. nhưng những căng thẳng chính trị nội bộ và các xung đột địa chính trị đang làm dấy lên nỗi lo cho một thảm họa thể thao to lớn.

Chính sách siết chặt nhập cư và hạn chế visa nhập cảnh của chính quyền Trump đang đi ngược lại với tinh thần của World Cup là mở cửa ra thế giới. Theo quan điểm của Cyrille Bret, đây chính là sự mâu thuẫn cốt lõi của chủ nghĩa Trump. Một mặt ông tìm cách thể hiện sự hiện diện toàn cầu của nước Mỹ, và mặt khác, ông chủ trương đóng cửa biên giới nghiêm ngặt, ngăn cản công dân các quốc gia có đủ điều kiện tham dự World Cup đến Mỹ cổ vũ cho đội nhà.

Trong một phóng sự của France 24, Boubacar Seye, chủ tịch hiệp hội Horizon sans Frontières, bảo vệ quyền người di cư Senegal, quốc gia nằm trong danh sách các nước bị hạn chế cấp visa, đã chỉ trích mạnh mẽ chính sách này của chính quyền Trump là khó hiểu : "Lễ hội đã bị phá hỏng rồi. Bởi vì không thể tổ chức World Cup mà không có người hâm mộ. Điều đó là chưa từng có tiền lệ. Senegal cần phản đối bằng con đường ngoại giao. Họ cần liên hệ với FIFA, họ cần liên hệ với các tổ chức nhân quyền".

Chính sách cứng rắn này của Trump là hữu ích về mặt chính trị. Hình ảnh về sự kiên quyết bảo vệ biên giới vẫn được một bộ phận cử tri của ông ủng hộ. Cách đánh giá này cũng được Kevin Veyssière, chuyên gia địa chính trị thể thao, trả lời France 24 cùng chia sẻ : "Trên bình diện đối nội, ông sử dụng giải đấu để thách thức việc đăng cai các trận đấu của một số thành phố do đảng Dân Chủ điều hành và có bất đồng với chính sách của ông. Điều này là quan trọng bởi vì bầu cử giữa kỳ sẽ diễn ra vài tháng sau kỳ World Cup. Ông hy vọng rằng mùa bóng này sẽ là một lợi thế để giành thắng lợi bầu cử".

Nước chủ nhà và nước dự giải trong chiến tranh

Một ẩn số khác trong kỳ World Cup lần này là sự tham dự của Iran. Lần đầu tiên trong lịch sử bóng đá, nước chủ nhà và nước tham dự giải đấu trong tình trạng chiến tranh từ hơn ba tháng nay. Sự hiện diện của tuyển Iran trở thành một thách thức ngoại giao. Nhà địa chính trị về thể thao Pascal Boniface nhắc lại, trong quá khứ, vào năm 1998, khi Mỹ và Iran vào thời điểm đó cũng trong tình trạng chiến tranh, đã cho thế giới thấy một hình ảnh tích cực : "Vào năm 1998, hai đội đã chụp ảnh chung, và các cầu thủ Iran đã tặng hoa hồng trắng cho các cầu thủ Mỹ. Đó là thời kỳ xích lại gần nhau về mặt ngoại giao giữa Hoa Kỳ dưới thời Bill Clinton và Iran dưới thời Katami".

Về phần mình, Cyrille Bret lưu ý : "Những cuộc tranh tài thể thao lớn không tạo ra những căng thẳng quốc tế nhưng chúng làm nổi rõ những vấn đề đó. Thể thức tham gia của Iran sẽ phụ thuộc chủ yếu vào tình trạng quan hệ giữa Washington và Teheran vào thời điểm diễn ra giải đấu – một mối quan hệ biến động gần như hàng ngày.

Vấn đề này có thể trở thành, giống như một số vụ tẩy chay Olympic trong quá khứ, một công cụ để gây áp lực hoặc đàm phán. Người ta đã biết rằng đội tuyển Iran, theo nguyên tắc sẽ thi đấu các trận của họ trên lãnh thổ Hoa Kỳ, cuối cùng đóng trại tại Tijuana, Mexico, gần biên giới với Mỹ, và sẽ phải di chuyển đi về trong cùng một ngày. Nhưng World Cup chỉ đơn thuần là sự phản ánh của một động lực quyền lực đã tồn tại từ trước".

Ở đây một lần nữa chính quyền Trump áp đặt luật chơi đối với một sự kiện thể thao lớn. Trả lời France 24 Kevin Veyssière cho rằng, "trên trường quốc tế, Hoa Kỳ rõ ràng không cần World Cup để củng cố quyền lực mềm. Nhưng Donald Trump muốn giải đấu này mang dấu ấn và tầm nhìn của ông về quan hệ quốc tế. Trong khi Nga vào năm 2018 và Qatar năm 2022 đã thể hiện sự cởi mở để tạo dựng hình ảnh tốt nhất có thể, thì rõ ràng Hoa Kỳ không như vậy. Donald Trump muốn thế giới thích nghi với Hoa Kỳ, chứ không phải ngược lại".

Là một người cũng ưa thích thể thao, nhưng chủ yếu đam mê của ông là golf, đô vật và MMA, những môn thể thao nam tính và phù hợp với lập trường chính trị và thành phần cử tri của ông, bóng đá tại Mỹ, về mặt lịch sử là một môn thể thao cho nữ giới, nhưng Donald Trump trong các phát biểu, đang tìm cách biến đổi đất nước ông thành một vùng đất của bóng đá, không phải là vì niềm đam mê mà là vì những lợi ích chính trị.

FIFA : Một tổ chức phi chính trị ?

Những điều này Trump có thể thực hiện đó là nhờ vào sự tiếp tay của FIFA, đặc biệt là chủ tịch hiện nay Gianni Infantino, người đang bị cáo buộc là có những hành vi tham nhũng. Về điểm này, Kevin Veyssière, có nhận định như sau :

"Nhìn vào lịch sử của giải đấu, từ kỳ World Cup 1934 dưới thời Mussolini đến kỳ World Cup 2022 tại Qatar, FIFA chưa bao giờ đóng vai trò trung gian hòa giải đối với nước chủ nhà. Chưa bao giờ có mối quan hệ phi chính trị giữa cơ quan quản lý và nhà tổ chức, mà chỉ là mối quan hệ đối tác.

Dưới thời Gianni Infantino (chủ tịch FIFA từ năm 2016), chúng ta thậm chí còn chứng kiến ​​những mối quan hệ rất cá nhân phát triển giữa ông và các nguyên thủ quốc gia của các nước chủ nhà. Với Donald Trump, điều này đạt đến đỉnh điểm, lên đến việc trao tặng giải thưởng Hòa bình FIFA đầy phi lý trong lễ bốc thăm vào tháng 12 năm 2025. Một giải thưởng thực sự phi lý, nếu xét đến các chính sách của Trump vào đầu năm, từ vụ bắt cóc Nicolás Maduro ở Venezuela đến các cuộc tấn công chống lại Iran.

Chúng ta thường nói về tình bạn thân thiết giữa Trump và Infantino, nhưng không có chuyện tình cảm lãng mạn. Chủ yếu đó là cuộc đấu tranh quyền lực. Cả hai đều có chung thế giới quan. Infantino phô trương quyền lực : ông đang ở nhiệm kỳ thứ tư, hiện đã tái đắc cử mà không cần bỏ phiếu tán thành, và không có cơ chế kiểm soát hay cân bằng nào tại FIFA. Và ông không bị thách thức vì doanh thu của tổ chức này tiếp tục tăng trưởng".

Một quan điểm cũng được nhà phân tích quan hệ quốc tế, Cyrille Bret, đồng chia sẻ với trang The Conversation, khi cho rằng điều này là không có gì mới mẻ. "Các tổ chức thể thao lớn luôn vun đắp các mối quan hệ mập mờ với quyền lực chính trị (…) Lập luận của họ trước hết là về kinh tế. Các cuộc tranh tài quốc tế đã trở thành những sản phẩm toàn cầu cho phép tài trợ một phần thể thao chuyên nghiệp".

Minh Anh