Donald Trump : Ukraine không nên tấn công vào Moskva

Phan Minh, RFI, 16/07/2025

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm qua, 15/07/2025, nhấn mạnh Ukraine không nên tấn công vào Moskva, sau khi điện Kremlin chỉ trích kế hoạch mới của Mỹ cung cấp vũ khí cho Kiev cùng với các đe dọa trừng phạt Nga, cho rằng điều này sẽ làm trì hoãn nỗ lực hòa bình.

Ảnh minh họa : Tên lửa Tomahawk, có tầm bắn hơn 2.000 km, được phóng lên từ một chiến hạm Mỹ ở Trung Cận Đông, năm 2018. AP - Lt. j.g. Matthew Daniels

Theo Financial Times, được AFP dẫn lại, tổng thống Trump đã thảo luận với đồng nhiệm Ukraine Volodymyr Zelensky về việc cung cấp tên lửa Mỹ để tấn công Moskva. Tuy nhiên, khi được phóng viên tại Nhà Trắng hỏi liệu ông Zelensky có nên nhắm mục tiêu là thủ đô Nga hay không, Donald Trump đã trả lời : "Không, ông ấy không nên nhắm vào Moskva".

Theo tiết lộ của tờ Washington Post hôm 14/07, chủ nhân Nhà Trắng cũng đang xem xét khả năng cung cấp tên lửa hành trình Tomahawk cho Ukraine. Đây là loại vũ khí mà tổng thống Zelensky đã yêu cầu từ năm ngoái, nhưng chính quyền Washington luôn từ chối cung cấp.

Tên lửa Tomahawk có tầm quan trọng đặc biệt với Ukraine, vì đây là loại tên lửa tầm xa hết sức lợi hại. Với tầm bắn hơn 2.500 km và có thể mang theo đầu đạn nặng 450 kg, Tomahawk không chỉ có thể nhắm vào các mục tiêu xa gấp 6–7 lần so với các hệ thống tên lửa ATACMS mà Ukraine hiện có, mà còn đủ sức tấn công và phá hủy các thành phố lớn của Nga như Maxcơva và Saint-Petersburg.

Về phần mình, lãnh đạo ngành ngoại giao Châu Âu Kaja Kallas hôm qua đã kêu gọi Hoa Kỳ "chia sẻ gánh nặng" về viện trợ vũ khí mới cho Ukraine. Bà Kallas hoan nghênh kế hoạch viện trợ vũ khí của Donald Trump, nhưng mong muốn Mỹ không chỉ cung cấp vũ khí mà còn đóng góp tài chính, thay vì để Châu Âu trả toàn bộ chi phí. Bà cho rằng nếu Washington hứa viện trợ nhưng lại bắt bên khác trả tiền thì đó không phải là viện trợ thực sự.

Phan Minh

******************************

Tăng cường hỗ trợ Ukraine : Chiến lược với Kiev của Donald Trump phải chăng đang đảo chiều ?

Trọng Thành, RFI, 14/07/2025

Ngày 13/07/2025, tổng thống Mỹ Donald Trump chính thức thông báo sẽ chuyển giao nhiều hệ thống tên lửa phòng thủ Patriot, một phương tiện được coi là hiệu quả nhất giúp Ukraine kháng cự các oanh kích Nga. Đây là lần đầu tiên kể từ khi lên cầm quyền, chính quyền Trump thông báo các hỗ trợ quân sự mới đối với Ukraine, bên cạnh các viện trợ đã được lên kế hoạch từ thời Joe Biden.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng, Washington, Hoa Kỳ, ngày 08/04/2025. AP - Alex Brandon

Tuyên bố nói trên, cùng với chuyến công du một tuần của đặc sứ Keith Kellogg tại Kiev, bắt đầu từ hôm nay, 14/07, được nhiều người xem là một sự đảo chiều trong chiến lược của Trump với cuộc chiến Ukraine. Thực hư ra sao ?

Khi tranh cử tổng thống, ông Trump đã cam kết sẽ chấm dứt chiến tranh Ukraine "trong vòng 24 giờ", điều đã không xảy ra. Tổng thống Mỹ sau đó đã điều chỉnh mục tiêu, với cam kết làm mọi cách để sớm chấm dứt cuộc chiến Nga - Ukraine. Trong gần nửa năm đầu cầm quyền, tổng thống Trump coi việc cải thiện quan hệ với điện Kremlin và gây áp lực với Kiev là phương thức chủ yếu để đạt được một thỏa thuận ngừng bắn ngắn hạn, trước khi xác lập một nền hòa bình lâu dài.

Không thuyết phục được Nga, Trump phải "đảo chiều" 

Ông Trump đã đưa ra nhiều tuyên bố và có nhiều hành động bị lên án là thiên vị Nga, thậm chí ngả hẳn sang phía Moskva. Tháng 02/2025, chính quyền Trump ủng hộ một nghị quyết về chiến tranh Ukraine do Nga đề xuất tại Liên Hiệp Quốc, chống lại các đồng minh. Bất chấp các nỗ lực nói trên của Mỹ, Moskva không nhân nhượng, kiên quyết duy trì các mục tiêu trong cuộc chiến chống Ukraine. Tuyên bố ngày 13/07 của tổng thống Mỹ cùng chuyến công du của đặc sứ Keith Kellogg, một người được coi là có quan điểm thân Kiev, được nhiều nhà quan sát ghi nhận như một "sự đảo chiều về chiến lược". Như ghi nhận của thông tín viên đài France 24 Sonia Ghezali, Donald Trump đã "giành lại quyền kiểm soát về hồ sơ chủ chốt này theo cách của riêng mình", cụ thể với tuyên bố sẽ cấp vũ khí cho Ukraine thông qua NATO, và NATO sẽ chi trả 100%.

Tuy nhiên, trên thực tế đây chỉ là một sự đảo chiều trong một chiến lược đã được xác định của tổng thống Trump. Ngay từ khi lên nhậm chức, ông Trump đã công khai khẳng định sẽ gây áp lực với cả đôi bên để ngừng cuộc chiến, và nếu Nga không chấp nhận đình chiến, Mỹ sẽ tăng cường hỗ trợ Ukraine về quân sự.

Thông điệp "tích cực" nhưng "ngắn hạn"

Vấn đề đặt ra là các hỗ trợ Ukraine về quân sự của tổng thống Trump sẽ ở mức nào, có đủ mạnh để buộc Nga phải đàm phán chấm dứt chiến tranh thực sự, như ông Trump từng khẳng định hay không ? Trả lời RFI, chuyên gia về chính sách đối ngoại của Mỹ Martin Quencez, giám đốc viện tư vấn German Marshall Fund ở Paris, nhận định :

"Tôi nghĩ chúng ta có thể thấy thông báo về đợt chuyển giao vũ khí mới, cũng như chuyến công du của đặc sứ Keith Kellogg một thông điệp tích cực về sự ủng hộ chính trị và quân sự của Washington đối với Ukraine. Điều này thực sự có ý nghĩa biểu tượng xét về ngắn hạn. Về lâu dài, câu hỏi không phải là liệu Donald Trump có quyết định cấp thêm tiền cho Ukraine hay không. Ông ấy có thể làm điều này bằng cách sử dụng nguồn tiền đã được chính quyền Biden phê duyệt hồi năm ngoái. Tiền vẫn đủ và điều này nằm trong tầm tay. Thay đổi thực sự, nếu có, sẽ là việc ông Trump và đảng Cộng Hòa thúc đẩy việc thông qua các khoản chi mới cho Ukraine tại Quốc Hội".

Trống đánh xuôi kèn thổi ngược

Tuyên bố mới về hỗ trợ quân sự Ukraine, sau quyết định đình chỉ bất ngờ trước đó hai tuần của ông Trump, được đón nhận dè dặt tại Châu Âu, vốn đã quen với các phát biểu gây bất ngờ và tiền hậu bất nhất của tổng thống Mỹ. Riêng về khả năng Mỹ cấp Patriot cho Ukraine, do NATO chuyển giao và chi tiền, báo Le Figaro dẫn lời tướng Pháp Olivier Kempf, giám đốc văn phòng tư vấn chiến lược La Vigie, lưu ý đến tình huống chưa có tiền lệ này, khi chưa có cơ chế nào cho phép NATO mua vũ khí để rồi sau đó chuyển giao cho Ukraine. Cũng trên Le Figaro, tướng François Chauvancy, nhấn mạnh : tuyên bố của Trump trước mắt "còn rất mơ hồ", "chỉ có ý nghĩa tuyên truyền".

Theo nhiều nhà quan sát, chính sách của Trump với chiến tranh Ukraine đang bước vào một giai đoạn đầy biến động, trong bối cảnh chính sách an ninh quốc gia của tân chính quyền (Global Posture Review) chưa được xác lập. Trang mạng Mỹ chuyên về chính trị quốc tế Politico.com chú ý đến việc nhiều thành viên chủ chốt của bộ quốc phòng Mỹ, từ bộ trưởng Pete Hegseth đến thứ trưởng phụ trách chiến lược Elbridge Colby, có những hành động gây bất lợi cho việc hỗ trợ Ukraine. Politico.com dẫn lời một giới chức Châu Âu thậm chí nói đến tính "không thể tiên liệu được" trong chính sách của Mỹ về Ukraine, thậm chí "rất nhiều hỗn loạn", và "thiếu sự quản lý đúng đắn từ cấp cao nhất".

Trả lời phỏng vấn RFI, chuyên gia về chính sách đối ngoại của Mỹ Martin Quencez chú ý đến việc huy động các hỗ trợ quân sự mới cho Ukraine là một thách thức nan giải với ông Trump, bởi đây là "một vấn đề gây chia rẽ cánh hữu ở Hoa Kỳ. Và điều đó có thể khiến Trump phải trả giá về mặt chính trị".

Trọng Thành