Đến hoa mà họ cũng sợ 

Nguyễn Thị Sen, VNTB, 17/08/2026

Hoa và nến không phải là sự đe dọa. Gốc cây 55 bị canh gác nghiêm ngặt 24/7 giờ đây mới là sự đe dọa. Hình ảnh đó thể hiện sự bất lực của nhà cầm quyền, chịu khuất phục trước quyền lực.

Gốc cây 55 bị canh gác nghiêm ngặt 24/7 giờ đây mới là sự đe dọa.

1. Hoa cho người đã mất

Đặt hoa tại nơi người thân hay nạn nhân qua đời vì tai nạn giao thông là rất phổ biến trên thế giới. Ở nhiều quốc gia, không chỉ hoa mà người thân, bạn bè còn mang đến những lá thư, thú bông hay nến thơm. Lực lượng chức năng tại đó không bao giờ cấm đoán ; trái lại, họ chủ động căng dây bảo vệ khu vực ấy nhiều ngày cho đến khi hoa héo khô. Công nhân vệ sinh cũng tuyệt nhiên không thu gom khi hoa còn tươi mới. Đó là sự tôn trọng tối thiểu đối với nỗi đau của người còn sống và sự an nghỉ của người đã khuất. 

Tại Việt Nam, người dân có tập quán thắp nhang, cúng bái tại nơi có người tử nạn vì tai nạn giao thông. Và Gen Z đã kết hợp sự giao thoa văn hoá đông tây với những bó hoa tươi tại gốc cây số 55 trên đường Nguyễn Huy Tự ở Hà Nội, để tưởng nhớ một nữ sinh mãi mãi ra đi ở tuổi 18 hơn một năm trước đây. Một hành động ôn hòa, đầy tính nhân văn của những người trẻ dành cho bạn bè đồng lứa. Nhưng hơn hết, đằng sau đó là sự bất bình cho số phận của nạn nhân khi thủ phạm và đồng phạm gây án vẫn nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật. 

Có lẽ chính vì thân phận của thủ phạm và đồng phạm mà phản ứng từ phía nhà cầm quyền trở nên cực đoan. Những bó hoa tươi vừa đặt xuống đã nhanh chóng bị thu gom vào xe rác dưới cái nhãn "xả rác bừa bãi" hay "vi phạm trật tự đô thị". Khu vực gốc cây bị giám sát chặt chẽ, người đến đặt hoa bị xua đuổi thô bạo trong khi mọi bài viết hay từ khóa nhắc đến tên người gây tai nạn – một cựu đại biểu quốc hội – đều bị chặn hoặc xóa trên mạng, không được phép hiển thị tại Việt Nam.

2. Sợ bóng sợ gió 

Đằng sau sự can thiệp cứng nhắc nhưng quen thuộc ấy không chỉ là vấn đề trật tự đô thị, mà là tư duy an ninh hóa quá đà và nỗi sợ hãi mơ hồ từ phía nhà cầm quyền.

Họ sợ tính biểu tượng của những bông hoa. Gốc cây đầy hoa là nơi cảm xúc đau thương cá nhân kết nối thành sự đồng cảm xen lẫn cả phẫn nộ. Hoa ở đó càng lâu, câu hỏi "Tại sao kẻ gây tai nạn vẫn đứng ngoài vòng pháp luật ?" càng hiện rõ. Đó là một lời nhắc nhở công khai đầy mỉa mai sự chậm trễ và né tránh của bộ máy công quyền.

Với tư duy luôn nhìn đâu cũng thấy nguy cơ bị kích động, lực lượng chức năng e ngại rằng từ một hành động tưởng niệm ôn hòa, nơi đây sẽ biến thành điểm tụ tập đông người, tạo cái cớ cho các phản ứng quá khích hay các lực lượng đối lập lợi dụng. Nỗi lo sợ mơ hồ về một làn sóng phản kháng lan rộng đã khiến họ lựa chọn giải pháp phao tin, phong tỏa và đàn áp ngay từ sơ khai. Họ đối xử thô bạo với hoa và những người đi đặt hoa để vụ việc không vượt quá tầm kiểm soát của an ninh.

Thay vì minh bạch thông tin, nhà cầm quyền chọn cách cấm đoán, một đặc sản của chế độ độc tài toàn trị. Việc chặn từ khóa, xóa bài viết trên mạng xã hội không che giấu được sự thật, mà lại càng bộc lộ thêm sự lúng túng trong quản trị khủng hoảng của chính quyền. Họ tin rằng nếu không ai nhìn thấy hoa ở gốc cây và cấm hết thông tin trên mạng, thì vụ việc sẽ tự động chìm vào quên lãng.

Nhưng chính cách xử lý thiếu khôn khéo và không minh bạch ấy lại khiến cho bất cứ ai còn có lương tri lại càng thêm nghi ngờ. Nếu không có gì khuất tất, tại sao lại phải sợ cả hoa ? Tại sao phải xóa bài, chặn từ khóa liên quan ông Nguyễn Sĩ Cương và che đậy thông tin ?

3. Quyền lực thắng phận người

Nếu đảo ngược vị thế, nếu nạn nhân không phải là hai cha con người dân yếu thế mà là một quan chức cấp cao, liệu tiến trình tố tụng có chậm trễ như hiện tại ? Câu trả lời là chắc chắn không.

Nếu người bị tai nạn là Đại biểu Quốc hội và có vợ là một Bộ trưởng, vụ án có lẽ đã lập tức được khởi tố, người điều khiển phương tiện bị tạm giữ ngay tại hiện trường với khung hình phạt nặng nhất. Những tình tiết như lái xe sau khi uống rượu bia, bỏ mặc nạn nhân sau khi tai nạn xảy ra đều sẽ là những tình tiết tăng nặng. Sự tương phản giữa thần tốc phá án dành cho quan chức và "cù nhầy" trước nỗi đau của người yếu thế nhằm che đậy cho người có chức có quyền mới làm cho dư luận bất bình, mới khiến cho sự việc lại được đào quật sau gần 15 tháng đóng băng. 

Sự tương phản đó có hiện rõ ở hiện trường vụ án, một chiếc xe BMW có giá trị 5-7 tỷ đồng so với một chiếc xe gắn máy cũ chỉ có giá vài chục triệu. So về tiền, nạn nhân không thể đọ được với thủ phạm. So về thân thế, nạn nhân không khác gì con sâu, cái kiến. Sinh mạng và nỗi đau của người dân yếu thế dường như trở nên quá nhỏ bé trước quyền lực. 

Xe rác có thể gom sạch những hoa trên vỉa hè, nhưng nhà cầm quyền không thể dọn sạch những nghi ngờ trong lòng người dân. Sự sợ hãi hoang tưởng, cố tình ngăn cản thông tin hay cấm đoán tưởng niệm chỉ đem lại "hiệu ứng ngược". Qua đó sự chú ý và bất bình sẽ lại càng bùng nổ mạnh mẽ hơn, kèm theo đó là niềm tin của thế hệ trẻ vào công lý sẽ bị giảm sút nghiêm trọng.

Hoa và nến không phải là sự đe dọa. Gốc cây 55 bị canh gác nghiêm ngặt 24/7 giờ đây mới là sự đe dọa. Hình ảnh đó thể hiện sự bất lực của nhà cầm quyền, chịu khuất phục trước quyền lực. 

Nguyễn Thị Sen

***************************

Đừng bất thường hóa một chuyện bình thường

Ngọc Lan, VNTB, 17/08/2026

Những bó ho tưởng niệm người đã khuất tại gốc cây 55 ở Hà Nội lại bị biến thành chuyện "bất thường"

Trên nhiều con đường ở Việt Nam, việc thắp nhang hay đặt nhành hoa, mâm cúng tại nơi xảy ra tai nạn vốn là nét ứng xử văn hóa rất đỗi đời thường, gửi gắm sự tiếc thương dành cho người đã khuất. Thế nhưng quanh "gốc cây 55", bó hoa tưởng niệm một đứa trẻ 18 tuổi lại bị nhiều người soi xét, phán xét đủ điều. Từ bao giờ, một hành động tình người bình thường lại bị biến thành chuyện "bất thường" ?

Nếu thường xuyên đi trên đường, đặc biệt là những tuyến quốc lộ, chắc không ít người cũng chẳng lạ gì hình ảnh một lư hương nhỏ nằm ngay tại một "mũi tàu", một vài bông hoa cúc lặng lẽ đặt bên vỉa hè hay một gian thờ nhỏ nằm bên đường. Ở Việt Nam, tai nạn xảy ra, có người nằm xuống, việc gia đình làm lễ cúng hay người đi qua đường thắp nén nhang ngay tại chỗ đó cũng là chuyện hết sức tự nhiên. 

Tử tế với nhau

Việc thắp nén nhang hay đặt bó hoa ngay tại nơi người nằm xuống là cách để người sống gửi chút hơi ấm, cầu nguyện cho người xấu số được an nghỉ, và cũng là cách để gia đình xoa dịu phần nào nỗi đau quá đỗi bất ngờ. Đó không phải là chuyện "làm màu" hay phô trương. 

Hơn nữa, nghi thức ấy còn mang đến một giá trị cộng đồng vô cùng thiết thực. Nhìn thấy nhang, nhành hoa bên vỉa hè hay một am thờ nhỏ, người tham gia giao thông bỗng chốc đi chậm lại, thầm cầu nguyện cho người đã mất, và tự nhắc nhở bản thân cẩn trọng hơn khi cầm lái. Những tấm biển cảnh báo hay mức phạt hành chính dù nghiêm khắc đến đâu cũng chỉ đánh vào nỗi sợ bị xử lý của người cầm lái. 

Nhưng một bó hoa trắng nằm lại dưới gốc cây hay một nén nhang cháy dở bên vỉa hè lại hoàn toàn khác. Nhành hoa ấy không lên tiếng nhưng lại là một "biển báo" bằng cảm xúc. Cành hoa lặng lẽ thức tỉnh người cầm lái, khiến những vòng xe vội vã phải chậm lại vài giây.

Hoài nghi cả lòng trắc ẩn 

Từng đóa hoa lặng lẽ nơi "gốc cây 55" chỉ là nơi lắng đọng tình người đối với một người trẻ 18 tuổi vĩnh viễn không thể trở về nhà. Xã hội sẽ ra sao nếu ngay cả việc đặt một nhành hoa chia buồn, thắp một nén nhang thương tiếc cho người đã khuất cũng bị hoài nghi ? Nếu cả sự xót thương chân thành dành cho đồng bào hay thói quen của người Việt cũng bị coi là "bất thường" thì phải chăng con người đang tự tập thói quen sống lạnh lùng và thờ ơ trước nỗi đau của người khác ?

Luật pháp răn đe bằng kỷ cương, nhưng một đóa hoa chia buồn lại thức tỉnh lương tri con người. Chỉ khi con người biết dừng lại, biết xúc động trước một nhành hoa tưởng niệm bên đường, khi đó sự an toàn và tính thượng tôn pháp luật mới thực sự đơm hoa từ trong tâm thức.

Ngọc Lan

*************************

Công lý bằng những bó hoa

Nhật Ngôn, VNTB, 16/08/2026

Có những tiếng kêu câm lặng, có những lời phản kháng không cần khẩu hiệu, và có cả những bó hoa đặt xuống nhẹ nhàng thay cho các câu hỏi về công lý

Công an đứng canh gác nghiêm ngặt gốc cây sô 55 Nguyễn Huy Tự, Hà Nội

Tại gốc cây số 55 đường Nguyễn Huy Tự, Hà Nội — nơi xảy ra vụ tai nạn ngày 30/5/2025 do người lái xe BMW gây ra khiến cho một nữ sinh tử vong và một người khác bị thương nặng — mấy ngày qua đã có những bó hoa được đặt xuống để tưởng niệm một nữ sinh 18 tuổi. Theo các nguồn tin được công bố, tên người điều khiển chiếc xe ấy được viết tắt là NSC.

Ký ức về cái chết của một nữ sinh vẫn còn ở đó, và thế hệ GenZ đang lên tiếng kêu đòi Công Lý ! GenZ không dùng bạo lực, không phải bằng những chai bom xăng tự chế, hay bạo động, họ phản kháng bằng một trong những hình thức văn minh nhất là đặt hoa tưởng niệm. Sự im lặng nhưng lại nói lên rất nhiều. Đó là ngôn ngữ của lương tri.

Những bó hoa đặt câu hỏi với cả hệ thống

Điều đau đớn nhất trong vụ tai nạn là cảm giác bất bình đẳng trước pháp luật. Nạn nhân là hai cha con, một cô gái 18 tuổi đi cùng cha. Người điều khiển chiếc xe lại là một người từng giữ chức vụ đại biểu Quốc hội, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội.

Nghịch lý nằm ở chỗ chính ông Nguyễn Sỹ Cương từng công khai phê phán tình trạng xử lý vi phạm giao thông thiếu nghiêm minh và tình trạng "chung chi", khiến người dân không phục và làm suy giảm niềm tin vào pháp luật. 

Người dân không phán xét ông Cương có tội hay không thay cho cơ quan điều tra và tòa án. Người dân muốn có sự công khai và minh bạch dù cho người cầm lái có tội hay không. Nếu có tội thì tại sao tiến trình xử lý, điều tra lại không nhanh chóng, bình đẳng như công chúng kỳ vọng ? 

Một nền tư pháp có uy tín không sợ những câu hỏi như vậy, chính sự minh bạch trong quá trình trả lời dư luận mới làm nên uy tín của công lý, của pháp quyền.

Khi quyền lực đè luật pháp xuống 

Một nền pháp quyền có thực sự mạnh nếu người dân luôn phải nghi ngờ rằng địa vị chính trị có thể ảnh hưởng đến việc thực thi pháp luật. Hiến pháp 2013 ghi nhận nhiều quyền cơ bản của công dân, trong đó có quyền tự do ngôn luận, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội và biểu tình ; đồng thời ghi nhận nguyên tắc bình đẳng giới và các quyền tham gia quản lý nhà nước, xã hội. Nhưng những quyền ấy chỉ có giá trị khi chúng được bảo vệ bằng các thiết chế độc lập. 

Một người dân không thể tự bảo vệ quyền của mình chỉ bằng cách đọc và viện dẫn hiến pháp. Họ cần một tòa án độc lập để bảo vệ người yếu thế trước cường quyền và đảm bảo công lý không bị bẻ cong. Họ cần báo chí tự do để điều tra những người có quyền lực. Họ cần luật sư độc lập để bảo vệ công lý. Họ cần một quốc hội có đủ khả năng giám sát hành pháp. 

Nếu những thiết chế ấy không đủ độc lập để bảo vệ các quyền bất khả xâm phạm của người dân, thì mọi điều luật hay cam kết trên giấy chỉ là công cụ tuyên truyền, mị dân. "Luật rừng" không chỉ bắt đầu từ tiếng súng, mà bắt đầu từ nơi kẻ mạnh đứng trên luật pháp, còn người dân yếu thế phải cúi đầu chịu đựng sự bất công, là khoảng cách giữa luật trên giấy và luật được thực thi trong đời sống. Và đó chính là nguồn cơn cho việc mất lòng tin và phản kháng.

Những bó hoa và câu hỏi về một Việt Nam khác !

Có lẽ vì thế mà những bó hoa ở gốc cây số 55 có một ý nghĩa lớn hơn việc tưởng niệm một nữ sinh. Đó là lời nhắc rằng phía sau mỗi điều luật là một con người, phía sau mỗi hồ sơ vụ án là một gia đình, phía sau mỗi con số thống kê là một sinh mạng. Và đặc biệt, phía sau mỗi quyết định của cơ quan công quyền là một câu hỏi về công lý.

Những bó hoa của GenZ có ý nghĩa mạnh mẽ hơn cả tiếng la hét hay những hành động đập phá. Họ đang chất vấn Luật pháp đã làm gì để bảo vệ cô gái 18 tuổi ấy. Và nếu những câu hỏi ấy chưa được trả lời thỏa đáng, những bó hoa sẽ còn tiếp tục lên tiếng với cơ quan điều tra, với tòa án, với Quốc hội và với cả xã hội.

Công lý không phải là đặc ân. Công lý chỉ có ý nghĩa đầy đủ khi người dân bình thường tin rằng "pháp luật sẽ đứng về phía sự thật, và về lẽ phải. Còn nếu người dân phải đặt hoa dưới một gốc cây để nhắc xã hội rằng một cô gái 18 tuổi từng tồn tại, từng có ước mơ và từng có quyền được sống, thì những bó hoa ấy không chỉ là một lời cảnh tỉnh, mà nó đang là tiếng thét xé lòng. Những bó hoa nhẹ nhàng đặt xuống tưởng niệm một nữ sinh chứng minh rằng lương tri chưa chết. Và, đó là hành động bi tráng nhất để lên tiếng kêu đòi Công Lý !

Nhật Ngôn

********************************

Nơi 18 năm yêu thương dừng lại trên vỉa hè

Ngọc Lan, VNTB, 16/08/2026

Mười tám năm nuôi dưỡng một đứa con là hành trình vun đắp bằng tất cả tình yêu và hy vọng của một gia đình. Nhưng tất cả những yêu thương cùng tương lai lại bị dập tắt bị dập tắt hoàn toàn chỉ trong một khoảnh khắc trên vỉa hè.

Những yêu thương cùng tương lai của nữ sinh Đỗ Ngọc Phương Thùy chỉ trong một khoảnh khắc bị dập trên vỉa hè ngày 30/5/2025.

Những ngày qua, câu chuyện về "gốc cây 55" và vụ tai nạn liên quan đến cựu Đại biểu Quốc hội Nguyễn Sỹ Cương tràn ngập trên các trang mạng xã hội. Xoay quanh vấn đề này, có nhiều ý kiến trái chiều. Tạm gác qua việc phân định đúng sai, một sự thật không thể chối bỏ đó chính là một sinh mạng đã vĩnh viễn không thể trở về nhà.

18 năm là hành trình của hơn sáu ngàn ngày. Đó là những đêm thức trắng khi con sốt, những bước chân chập chững đầu đời, là giọt mồ hôi trên lưng áo cha và đôi bàn tay của mẹ chắt chiu từng bữa ăn, từng cuốn sách cho con đến trường. Mười tám năm nuôi một đứa trẻ khôn lớn không chỉ là thời gian, mà là toàn bộ tình yêu, kỳ vọng và cả cuộc đời của những người làm cha, làm mẹ.

Ai đã từng trải qua nỗi đau ấy sẽ càng thấu hiểu vô cùng cái cảm giác bất lực nhìn con mình đang dần rời xa. Trong Phật giáo, lòng từ bi không chỉ dừng lại ở cánh cửa nhà mình mà còn ở chỗ biết rung động trước nỗi đau của đồng loại, biết xem nỗi mất mát của người khác như sự tổn thương của chính mình. Nếu chưa từng trải qua nỗi đau đứt ruột gan, con người có thể không hiểu thấu hết, nhưng xin đừng dùng sự lạnh lùng để bình thường hóa bi kịch của người khác.

Có ý kiến cho rằng, trước hàng hà sa số vụ tai nạn giao thông diễn ra hằng ngày thì vụ việc ở gốc cây số 55 này chỉ là tạm thời chưa được giải quyết chứ không hẳn là im lặng. Góc nhìn này chẳng khác gì một gáo nước lạnh tạt vào những nỗ lực của cả cộng đồng. Không chỉ riêng Hà Nội mà trên cả nước, lực lượng cảnh sát giao thông đã tích cực phối hợp với các cơ quan ban ngành và chính quyền địa phương nhằm kéo giảm tình trạng tai nạn giao thông. Trong 6 tháng đầu năm 2026, tình hình trật tự, an toàn giao thông trên địa bàn thành phố Hà Nội tiếp tục chuyển biến tích cực khi số vụ tai nạn, số người chết và số người bị thương đều giảm so với cùng kỳ năm trước. Những cố gắng ấy xuất phát chính từ lòng trắc ẩn và khát khao không để thêm một gia đình nào phải mất con.

Vậy thì, làm sao có thể dùng sự "phổ biến" của tai nạn giao thông để bình thường hóa nỗi đau mất mát ? Mỗi nỗ lực kéo giảm tai nạn trên báo cáo là một sinh mạng được cứu sống, nhưng tại "gốc cây 55" lại là một tương lai tuổi 18 tuổi đã mãi mãi dừng lại.

Vụ tai nạn giao thông tại "gốc cây 55" lại nhận được sự quan tâm đặc biệt từ dư luận vì người điều khiển phương tiện là một cựu Đại biểu Quốc hội, người từng mang trên vai niềm tin của nhân dân và thấu hiểu rõ các quy định pháp luật. Chính vì vậy, dư luận hoàn toàn có quyền trông chờ vào một quá trình xử lý nghiêm minh, khách quan và đúng pháp luật, nơi không có ngoại lệ, để củng cố niềm tin vào sự công bằng và tính thượng tôn pháp luật.

Bên cạnh đó, cũng có ý kiến cho rằng cha mẹ của nạn nhân không phản ứng thì người khác việc gì phải phản ứng. Khi đưa ra ý kiến như vậy người ta không suy xét đến nỗi đau mất con và sự suy sụp tinh thần khiến họ không còn cất nổi thành lời. Nhưng cha mẹ không lên tiếng thì không có nghĩa là bạn bè, người thân hay những người xa lạ trên cộng đồng mạng không có quyền được tiếc thương nhất là khi quyền tự do ngôn luận không xung đột với lợi ích của Nhà nước hay các tổ chức, cá nhân khác.

Thực tế, Nhà nước chưa bao giờ khuyến khích hay chấp nhận sự thờ ơ của người dân. Pháp luật thậm chí đã quy định rõ ràng về các chế tài hành vi thấy người bị tai nạn giao thông nguy cấp mà không cứu giúp. Nghĩa là ngay cả nghĩa vụ đồng cảm và tương trợ tối thiểu lẫn nhau cũng đã được luật hóa. Nếu cả sự tiếc thương chân thành ấy cũng bị hoài nghi thì chẳng lẽ con người phải tập sống vô cảm, điều mà cả đạo đức lẫn luật pháp đều không chấp nhận ?

Trước bi kịch của một gia đình và một tương lai 18 tuổi khép lại, mọi sự bao biện hay thờ ơ đều trở nên vô nghĩa. Những tranh cãi trên mạng rồi sẽ qua đi, nhưng sự im lặng dưới gốc cây 55 sẽ luôn là lời nhắc nhở về lòng trắc ẩn và tính thượng tôn pháp luật. Bản án pháp lý rồi sẽ có hồi kết, nhưng bản án của lương tâm và bia miệng vẫn còn đó với thời gian.

Ngọc Lan