Chiến dịch chống ma túy tại Caribbean : Donald Trump nhăm nhe lật đổ tổng thống Venezuela ?

Chiến dịch chống nạn buôn bán ma túy tại vùng biển Caribbean của tổng thống Mỹ Donald Trump, tổng thống Brazil bước sang tuổi 80 nhưng vẫn sung sức trên chính trường là hai trong số những chủ đề được báo chí Pháp khai thác nhiều hôm nay 27/10/2025.

Ảnh ghép : Tổng thống Mỹ Donald Trump và đồng nhiệm Venezuela Nicolás Maduro. © Brendan Smialowski và Federico Parra / AFP

Tại Châu Mỹ, trang nhất của tờ Le Figaro lưu ý rằng cuộc chiến của Hoa Kỳ chống nạn buôn bán ma túy ở vùng biển Caribbean đang biến thành một chiến dịch thực sự, được tiến hành ngoài khuôn khổ pháp lý thông thường, với mục tiêu cuối cùng dường như là lật đổ chế độ của Nicolás Maduro tại Venezuela.

Từ khi chiến dịch này được khởi động dưới thời tổng thống Donald Trump, khoảng mười tàu bị nghi là của các băng đảng buôn ma túy đã bị phá hủy tại Caribbean. Lầu Năm Góc mới đây thông báo triển khai tàu sân bay USS Gerald Ford, với lý do chính thức là để "tăng cường khả năng chống lại các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia". Lực lượng Mỹ ở khu vực này hiện gồm hơn mười tàu chiến, trong đó có tàu tấn công đổ bộ USS Iwo Jima, nhiều khu trục hạm, tàu ngầm, cùng máy bay chiến đấu F-35B và drone Reaper tại Puerto Rico. Đây là sự hiện diện quân sự lớn nhất của Mỹ ở Caribbean kể từ khủng hoảng tên lửa Cuba năm 1961.

Tuy nhiên, nhật báo thiên hữu nhận định rằng quy mô của sự hiện diện này vượt xa nhu cầu của một chiến dịch chống ma túy thông thường. Các oanh tạc cơ B-1 và B-52 gần đây đã bay dọc bờ biển Venezuela, cho thấy Caracas có thể là mục tiêu chính.

Giống như "cuộc chiến chống khủng bố" vào những năm 2000, cuộc chiến này được tiến hành dưới sự chỉ đạo trực tiếp của tổng thống. Nhà Trắng cho rằng việc sử dụng vũ lực là cần thiết để tự vệ trước các mối đe dọa. Mọi hoạt động đều được giữ bí mật ; từ danh tính nạn nhân và thông tin tình báo do CIA thu thập không được công bố.

Một số chỉ huy trong quân đội đã bày tỏ lo ngại về tính hợp pháp của các vụ tấn công. Đô đốc Alvin Holsey, chỉ huy Bộ Tư lệnh Miền Nam (SouthCom), được cho là đã tranh cãi với bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth trước khi được thông báo là sẽ sớm phải rời chức vụ. Một số nghị sĩ thuộc cả hai đảng cũng đặt câu hỏi về việc sử dụng lực lượng vũ trang, mà không có sự chấp thuận của Quốc hội. Khi được hỏi, tổng thống Trump đã trả lời thẳng : "Chúng ta sẽ không tuyên bố chiến tranh. Chúng ta chỉ cần giết những kẻ đưa ma túy vào đất nước chúng ta".

Chiến dịch hải quân này còn nhằm gia tăng áp lực với chế độ Maduro mà Mỹ cáo buộc là đứng đầu một tổ chức tội phạm. Tư pháp Mỹ đã treo thưởng cho việc bắt giữ ông, và Donald Trump thừa nhận đã cho phép CIA tiến hành các hoạt động bí mật tại Venezuela. Tàu đặc nhiệm MV Ocean Trader đang hoạt động ở vùng biển Caribbean, trong bối cảnh Caracas thông báo đã bắt giữ "lính đánh thuê có liên hệ với CIA".

Chủ nhân Nhà Trắng cũng đã hé lộ khả năng mở rộng chiến dịch sang đất liền, nhưng không nói rõ liệu ông có ý định lật đổ đồng nhiệm Venezuela Maduro hay không. Theo cựu đại sứ Mỹ tại Panama John Feeley, các chiến dịch này mang hai mục tiêu : một là phục vụ mục đích chính trị trong nước bằng cách kết hợp việc chống ma túy và chống nhập cư ; hai là thực hiện ý đồ của ngoại trưởng Marco Rubio và các dân biểu gốc Cuba muốn tấn công La Havana thông qua Caracas.

Ông Feeley cho rằng chiến lược này mang tính ngẫu hứng và thiếu tính toán : mục tiêu mơ hồ, lực lượng triển khai thì quá lớn cho một chiến dịch chống ma túy, nhưng lại chưa đủ để xâm lược Venezuela. Donald Trump, vốn thận trọng với chiến dịch trên bộ vì rủi ro chính trị, dường như chỉ muốn thể hiện sức mạnh để làm hài lòng cử tri.

Tổng thống Brazil sung mãn ở tuổi 80

Vẫn ở Châu Mỹ, tờ La Croix chạy tựa trên trang nhất "Tổng thống Lula đã giành lại thế thượng phong ở Brazil như thế nào ?". Ông Luiz Inácio Lula da Silva tròn 80 tuổi vào hôm nay 27/10. Còn một năm nữa là kết thúc nhiệm kỳ thứ ba, ông đã tuyên bố sẽ tái tranh cử vào năm 2026. Khi Hội nghị khí hậu COP30 sắp diễn ra tại thành phố Belém trong hai tuần tới, một dự án khai thác dầu ở miền Bắc đất nước lại làm nổi bật mâu thuẫn giữa mong muốn phát triển kinh tế và cam kết bảo vệ môi trường của ông.

Người ta từng thấy Lula ốm yếu, bị giam trong tù, hứng chịu nhiều vố đau, nhưng chưa bao giờ gục ngã. Ở tuổi 80, ông vẫn chưa nghĩ đến việc nghỉ hưu. Theo nhà nghiên cứu Fernando Fontainha, việc ông Lula ra tranh cử lần nữa là điều gần như chắc chắn, trừ khi sức khỏe ông suy giảm. Đây sẽ là lần thứ bảy ông tham gia bầu cử tổng thống, một sự nghiệp chính trị hiếm có ở Brazil. Từ khi nền dân chủ trở lại Brazil vào năm 1985, ông Lula chỉ bỏ lỡ ba cuộc bầu cử vì Hiến pháp Brazil không giới hạn tổng số nhiệm kỳ tổng thống.

Sau hai nhiệm kỳ từ 2003 đến 2010, tổng thống Lula đã trở lại cầm quyền vào năm 2023. Tuy nhiên, đầu năm nay, ông phải đối mặt với khủng hoảng tín nhiệm. Hiện tượng giá cả tăng cao, kinh tế trì trệ và sai lầm truyền thông khiến tỷ lệ ủng hộ của ông giảm xuống dưới mức 25%. Tháng 6, Quốc hội bác bỏ sắc lệnh tăng thuế giao dịch tài chính, được báo O Globo gọi là "thất bại lịch sử".

Tuy nhiên, nhật báo công giáo Pháp ghi nhận rằng tình hình sau đó bất ngờ thay đổi. Hiện nay, khoảng một nửa người dân Brazil hài lòng về tổng thống Lula. Sự đảo ngược này bắt nguồn từ tinh thần dân tộc, đặc biệt sau khi tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ trích Brazil tiến hành "cuộc săn lùng phù thủy" chống lại cựu tổng thống Jair Bolsonaro và đánh thuế nhập khẩu 50% vào hàng hóa Brazil. Ông Lula đã khéo léo biến đòn tấn công này thành sức mạnh chính trị, khơi dậy phong trào ủng hộ chủ quyền quốc gia.

Ngay cả những người từng ủng hộ Jair Bolsonaro cũng thừa nhận tài năng chính trị của ông. Tuy nhiên, cuộc bầu cử năm 2026 sẽ không dễ dàng. Đất nước vẫn chia rẽ sâu sắc, và dù Bolsonaro bị cấm tranh cử, ảnh hưởng của ông vẫn còn lớn.

Ông Lula cũng phải đối mặt với thách thức kinh tế. Sau giai đoạn tăng trưởng hơn 3% sau đại dịch, Ngân hàng Trung ương chỉ dự báo 1,5% cho năm tới. Lạm phát và lãi suất cao đang kìm hãm nền kinh tế, dù các chính sách xã hội của tổng thống Lula được nhiều người ủng hộ. Theo ông Fontainha, "kết quả cuộc bầu cử tới sẽ rất sít sao, và lĩnh vực kinh tế sẽ đóng vai trò quan trọng. Nhưng ông Lula vẫn là bức tường thành mạnh nhất chống lại chủ nghĩa Bolsonaro".

Tràn đầy năng lượng, tổng thống Lula khẳng định sẽ tái tranh cử "nếu sức khỏe cho phép" để ngăn chặn "một nhóm điên" trở lại cầm quyền. Tháng 9 vừa qua, ông còn tham gia chạy bộ trong một sự kiện thể thao ở thủ đô Brasilia, như để chứng minh rằng mình vẫn đủ sức thổi tắt 80 ngọn nến, và tiếp tục bước vào một cuộc đua mới trên chính trường.

Những thành công của Donald Trump tại ASEAN

Về thời sự Châu Á, nhật báo kinh tế Les Echos dành trang nhất chú ý đến sự kiện Donald Trump dự hội nghị ASEAN. Trong ngày đầu tiên của chuyến công du châu lục, tổng thống Mỹ đã ký kết nhiều thỏa thuận thương mại và chính trị với các quốc gia trong khu vực, nhân dịp hội nghị thượng đỉnh ASEAN tổ chức tại Kuala Lumpur, Malaysia. Chủ nhân Nhà Trắng cũng bảo trợ việc ký một "thỏa thuận hòa bình" mang tính tượng trưng giữa Thái Lan và Cam Bốt, hai quốc gia không trong tình trạng chiến tranh, nhưng từng trải qua một số căng thẳng biên giới vào mùa hè vừa qua.

Nhằm lấy lòng tổng thống Mỹ, các nhà lãnh đạo Đông Nam Á đã không tiếc lời ca ngợi ông. Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim đã khen ngợi "sự kiên định và lòng dũng cảm" của Donald Trump, đồng thời chúc mừng ông vì đã dàn dựng lễ ký kết mang tính biểu tượng này giữa Bangkok và Phnom Penh. Trên bục lễ, ông Donald Trump tuyên bố đã "chọn hòa bình thay vì chơi golf", khẳng định rằng ông "thích cứu các quốc gia" và đã "chấm dứt tám cuộc chiến trong tám tháng", một tuyên bố bị giới chuyên gia nghi ngờ.

Tổng thống Mỹ cũng đã ký một thỏa thuận lớn với Malaysia, quốc gia được Washington xem là nguồn cung cấp đất hiếm chiến lược. Malaysia cho biết có hơn 16 triệu tấn trữ lượng đất hiếm, nhưng hiện vẫn xuất phần lớn sản lượng sang Trung Quốc.

Lo ngại sự phụ thuộc vào nguồn cung từ Bắc Kinh, Washington đã nhận được cam kết của Kuala Lumpur về việc cung cấp một cách ổn định các khoáng sản quan trọng cho ngành ô tô, điện tử và quốc phòng của Mỹ. Đại diện thương mại Mỹ Jamieson Greer phát biểu : "Điều quan trọng là chúng ta phải hợp tác để bảo đảm chuỗi cung ứng hoạt động trơn tru".

Pháp : Cuộc sống tại những khu nghèo đói có cải thiện sau 20 năm ?

Tại Pháp, 20 năm sau cái chết của Zyed Benna và Bouna Traoré, các nhà báo của Libération đã trở lại thành phố Clichy-sous-Bois (tỉnh Seine-Saint-Denis) để gặp gỡ cư dân và những người chứng kiến sự việc. Dù nỗi đau vẫn còn nguyên, song nhiều người cho rằng đã có những thay đổi tích cực.

Ngày 27/10/2005, cái chết của hai thiếu niên này đã trở thành biểu tượng cho sự chia rẽ giữa giới trẻ ở các khu dân cư nghèo và Nhà nước. Zyed và Bouna chết do bị điện giật trong một trạm biến áp của tập đoàn điện lực Pháp EDF. Sau đó, họ tiếp tục bị "giết lần hai, lần ba" bởi những cáo buộc sai lệch và định kiến có tính chất kỳ thị, đặc biệt từ bộ trưởng Nội vụ Nicolas Sarkozy và thủ tướng Dominique de Villepin. Phải mất sáu ngày, thủ tướng de Villepin mới có phản ứng, trong bối cảnh các cuộc nổi dậy bắt đầu lan rộng ra khỏi khu vực Seine-Saint-Denis. Đối với một số tờ báo cánh hữu và nhiều hãng truyền thông quốc tế, những cuộc bạo động đó là bằng chứng cho thấy xã hội Pháp đang rạn nứt từ bên trong.

Dù Nhà nước đã đầu tư khoảng 30 tỷ euro vào các khu ngoại ô, những vùng này, thường bị gọi là "khu nhập cư" dù đã trải qua ba thế hệ người Pháp, vẫn bị gạt ra ngoài lề xã hội về văn hóa và kinh tế.

Bài xã luận của nhật báo thiên tả nhận định rằng 20 năm sau, tình trạng bất bình đẳng và thất nghiệp vẫn hoành hành tại Clichy-sous-Bois, nhưng thành phố đang có dấu hiệu thay đổi mạnh mẽ. Hàng trăm triệu euro được đầu tư vào việc tái thiết đô thị, nhiều công trình công cộng mới được khánh thành. Nhờ nỗ lực của chính quyền địa phương, giáo viên, công chức và các nhà hòa giải xã hội, cư dân nơi đây dần cảm nhận được sự hiện diện thực sự của nền Cộng hòa Pháp.

Hàn Quốc : Các cặp đồng giới được công nhận

Về xã hội, nhật báo Le Monde có bài viết nói về việc chính quyền Hàn Quốc lần đầu tiên cho phép các cặp đôi cùng giới xác định như vậy một cách chính thức trên giấy tờ. Đây là một bước tiến dù nhỏ, nhưng mang tính biểu tượng đối với cộng đồng LGBT+, tại một quốc gia mà hiện tượng đồng tính vẫn thường bị các phong trào tôn giáo bảo thủ phản đối.

Trước đây, các cặp đôi đồng tính chỉ được ghi nhận là "những người chung sống với nhau", khiến mối quan hệ của họ trở nên vô hình. Mặc dù đã có một số tiến bộ về mặt pháp lý và cộng đồng LGBT+ ngày càng được nhìn nhận, nhưng sự phân biệt đối xử vẫn phổ biến và hôn nhân đồng giới chưa được công nhận, khiến một số người phải kết hôn ở nước ngoài.

Phan Minh