Chiến tranh Ukraine : Moskva sa lầy, Bắc Kinh hưởng lợi, Kiev chịu sức ép

Những vấn đề xoay quanh chiến tranh Ukraine, khủng hoảng tại FIFA tiếp tục là những chủ đề khiến báo chí Pháp tốn nhiều giấy mực hôm nay 14/08/2026.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tiếp tổng thống Nga Vladimir Putin tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, Trung Quốc, ngày 20/05/2026. © Alexander Kazakov / Reuters

Ba tờ Le Figaro, La Croix và Les Echos cùng nhìn vào cuộc chiến Ukraine, nhưng từ ba góc độ khác nhau. Le Figaro tập trung vào sự thay đổi cán cân quyền lực giữa Nga và Trung Quốc, cho rằng chiến tranh càng kéo dài, Moskva càng lệ thuộc vào Bắc Kinh. La Croix đi sâu vào đời sống của người dân Kiev khi phải hứng chịu các đợt oanh kích không ngừng nghỉ của Nga. Ngoài ra, vai trò của Telegram như một hệ thống cảnh báo và chỗ dựa tinh thần của người dân được nêu bật. Trong khi đó, Les Echos nhấn mạnh khả năng Nga tiếp tục leo thang quân sự nhờ năng lực tên lửa, sự hỗ trợ của Bắc Triều Tiên và tình trạng thiếu hụt hệ thống phòng không của Ukraine.

Chiến tranh càng kéo dài, Nga càng phụ thuộc vào Trung Quốc

Trang nhất của Le Figaro nhận định, một dấu hiệu đáng chú ý là sự hoài nghi của Trung Quốc ngày càng lộ rõ khi ngay cả một bộ phận những người từng ủng hộ Nga nhiệt thành cũng bắt đầu nghi ngờ khả năng Moskva giành chiến thắng. Bài báo dẫn trường hợp một influencer dân tộc chủ nghĩa Trung Quốc từng công khai ca ngợi "chiến dịch đặc biệt" của tổng thống Nga Vladimir Putin, nhưng gần đây lại thừa nhận rằng "Nga rách việc rồi" và cho rằng Ukraine có khả năng chiến thắng.

Dù giới dân tộc chủ nghĩa Trung Quốc nhìn chung vẫn nghiêng về Moskva, những khó khăn của quân đội Nga sau hơn 4 năm chiến tranh đã trở nên khó che đậy. Điều này khiến Bắc Kinh phải tính toán, bởi Nga vừa là đối tác chiến lược quan trọng, vừa là công cụ giúp Trung Quốc tạo thế đối trọng với phương Tây.

Nhật báo thiên hữu cho rằng Trung Quốc trên thực tế vẫn đang tăng cường hỗ trợ Nga, bất chấp lập trường ngoại giao được gọi là "trung lập". Thương mại song phương đã đạt khoảng 200 tỷ đô la mỗi năm và tăng mạnh trong thời gian gần đây. Các công nghệ và linh kiện từ Trung Quốc, trong đó có những thành phần phục vụ sản xuất drone, trở thành nguồn hỗ trợ quan trọng đối với nền kinh tế và công nghiệp quốc phòng Nga trong bối cảnh Moskva hứng chịu các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Tuy nhiên, Nga càng cần Trung Quốc thì Bắc Kinh càng có lợi thế trong quan hệ song phương. Theo các chuyên gia được Le Figaro trích dẫn, nghịch lý là chiến tranh kéo dài đang đảo ngược vị thế vốn có giữa hai nước. Nếu trước đây chủ nhân điện Kremlin từng được nhìn nhận như "người anh lớn" giàu kinh nghiệm, thì hiện nay ông ngày càng phải tìm kiếm sự hỗ trợ từ Bắc Kinh.

Một ví dụ được bài báo nhấn mạnh là chuyến thăm Trung Quốc của Vladimir Putin hồi tháng 5. Ông không đạt được mục tiêu quan trọng là chốt thỏa thuận về "Sức mạnh Siberia 2", đường ống dẫn khí khổng lồ nối Siberia với Trung Quốc. Bắc Kinh không vội vàng cam kết một dự án dài hạn với Moskva khi Nga đang suy yếu và tương lai sau thời Putin vẫn bất định. Với chiến lược đa dạng hóa nguồn năng lượng và quá trình chuyển sang xe điện, Trung Quốc không còn quá phụ thuộc vào khí đốt Nga.

Ở góc độ rộng hơn, Le Figaro nhận xét Bắc Kinh đang vượt qua vai trò "đối tác của Moskva" để theo đuổi tham vọng trở thành một đại cường đối trọng với Hoa Kỳ. Trung Quốc muốn mở rộng ảnh hưởng từ công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI), không gian đến quân sự, đồng thời xây dựng hình ảnh một quốc gia đại diện cho chủ nghĩa đa phương và các nước phương Nam.

Bài báo cũng nhắc đến một điều trớ trêu là Trung Quốc vừa coi Nga là đối tác, vừa xem sự sụp đổ của Liên Xô như một bài học cần tránh. Bắc Kinh đặc biệt quan tâm đến những sai lầm từng dẫn tới sự tan rã của Liên Xô. Vì vậy, chiến tranh Ukraine không chỉ làm Nga suy yếu, mà còn cung cấp cho Trung Quốc thêm những bài học về cách tránh một kịch bản tương tự.

Telegram trở thành "đôi mắt canh gác" bầu trời Kiev

Trong khi đó, tờ La Croix dành trang nhất đưa độc giả đến cuộc sống thường nhật của người dân Kiev. Trong bối cảnh các cuộc oanh kích của Nga diễn ra gần như liên tục, Telegram đã trở thành một hệ thống cảnh báo không chính thức, nhưng cực kỳ quan trọng.

Người dân theo dõi các kênh Telegram để biết drone hay tên lửa đang bay theo hướng nào, khu vực nào đang bị đe dọa và khi nào cần xuống hầm trú ẩn. Riêng tháng 7, Nga phóng hàng trăm tên lửa và gần 5.000 drone vào Ukraine, trong đó thủ đô Kiev là một trong những mục tiêu chính. Do Ukraine thiếu hệ thống phòng không, khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo bị hạn chế nghiêm trọng.

Nhật báo công giáo dẫn lại một nghiên cứu năm 2026 đã thống kê hơn 25 kênh Telegram chuyên theo dõi bầu trời Ukraine với hơn 900.000 thông điệp được đăng trong giai đoạn 2022–2024. Nghiên cứu phân loại các kênh này thành ba nhóm : kênh quân sự, chủ yếu cung cấp thông tin với giọng điệu trung lập, kênh thứ hai tập trung vào bản đồ cùng với diễn biến trên không và kênh cuối cùng là của các nhà hoạt động địa phương, thường pha thêm sự hài hước để xoa dịu căng thẳng.

Điểm đáng chú ý là Telegram không chỉ cung cấp thông tin mang tính sống còn, mà còn hình thành một không gian kết nối. Người dân có thể trao đổi trong phần bình luận, chia sẻ meme và đùa cợt ngay giữa các đợt oanh kích. Theo một nhà nghiên cứu, đây gọi là hiện tượng "đồng hành kỹ thuật số" : các kênh Telegram giúp người dân đối phó với nỗi sợ hãi, tình trạng mất ngủ và sang chấn tâm lý bằng cảm giác họ không phải đối mặt với chiến tranh một mình.

Tuy nhiên, mặt trái của hiện tượng này là gây nhiễu thông tin và câu lượt xem. Một số kênh phóng đại mức độ nguy hiểm, thậm chí tung tin giả về hàng trăm tên lửa sắp lao xuống Kiev để thu hút người theo dõi và kiếm tiền. Điều đó buộc người dân phải cảnh giác cao độ.

Nga tiếp tục leo thang quân sự

Về phần mình, tờ Les Echos đưa ra một viễn cảnh đáng lo ngại hơn : Kremlin vẫn có khả năng gia tăng sức ép quân sự đối với Ukraine.

Nhật báo kinh tế đặc biệt chú ý tới chuyến thăm của Vladimir Putin tới đảo Iturup thuộc quần đảo Kuril, vùng lãnh thổ mà Nhật Bản cũng tuyên bố chủ quyền. Theo Les Echos, động thái này vừa mang tính biểu tượng, vừa là thông điệp Nga vẫn có nhiều lựa chọn chiến lược ở Châu Á trong bối cảnh quan hệ với Trung Quốc và Bắc Triều Tiên ngày càng chặt chẽ.

Trên chiến trường Ukraine, tình hình phòng không của Kiev đặc biệt đáng lo ngại. Nga đang gia tăng các cuộc tấn công bằng tên lửa và drone, trong khi Ukraine thiếu nghiêm trọng tên lửa đánh chặn. Les Echos dẫn lời tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết số tên lửa đánh chặn của Ukraine trong năm nay thấp hơn nhiều so với năm trước, trong khi Nga lại tăng mạnh lượng tên lửa đạn đạo sử dụng mỗi tháng.

Một yếu tố khác là Bắc Triều Tiên ngày càng hỗ trợ Nga, cả về khâu chế tạo tên lửa lẫn khả năng điều động nhân lực quân sự. Kremlin cũng gia tăng tấn công cơ sở năng lượng và mạng lưới đường sắt Ukraine, cho thấy mục tiêu của Nga không chỉ là chiến trường, mà còn là làm suy yếu khả năng vận hành của nền kinh tế nước láng giềng.

Từ những diễn biến trên, Les Echos cho rằng chưa có nhiều cơ sở để kỳ vọng hòa bình sẽ sớm trở lại. Theo các chuyên gia được tờ báo dẫn lời, Vladimir Putin khó có thể bước vào một cuộc đàm phán thực chất nếu điều đó đặt quyền lực và sự tồn tại của chế độ trước nguy cơ bị đe dọa.

Syria : Xét xử chế độ Assad phải đi đôi với nền tư pháp minh bạch

Nhìn sang Trung Đông, bài xã luận của nhật báo Le Monde đặt câu hỏi : Syria xử lý di sản của chế độ Bachar al-Assad như thế nào để không biến thành một vòng xoáy trả thù ?

Tờ báo đánh giá việc tư pháp Syria đưa ra những bản án đầu tiên đối với các nhân vật cấp cao của chế độ Assad bị lật đổ là một bước ngoặt quan trọng. Bachar al-Assad và em trai Maher al-Assad cùng một số quan chức cấp cao đã bị tuyên án tử hình khiếm diện với các cáo buộc liên quan đến tội ác chiến tranh và tội ác chống nhân loại.

Tuy nhiên, Le Monde cho rằng ý nghĩa của các phiên tòa không chỉ nằm ở việc trừng phạt những người từng cầm quyền. Thách thức lớn hơn đối với chính quyền chuyển tiếp do Ahmed al-Charaa lãnh đạo là phải chứng minh với người dân Syria rằng thời kỳ "không bị trừng phạt" đã chấm dứt, nhưng đồng thời phải bảo đảm các bản án được đưa ra trên một nền tảng pháp lý rõ ràng và không gây tranh cãi.

Điều này đặc biệt quan trọng bởi tại Syria vẫn tồn tại tâm lý trả thù sâu sắc sau nhiều năm chiến tranh và đàn áp. Với một xã hội bị tổn thương sâu sắc như Syria, nếu nền tư pháp chuyển tiếp không được thực thi một cách công bằng, việc xét xử chế độ cũ có thể dễ dàng biến thành công cụ phục vụ việc trả thù.

Bên cạnh vấn đề tư pháp, chính quyền chuyển tiếp còn phải xử lý hàng loạt thách thức : tái thiết đất nước sau hơn một thập niên nội chiến, sức ép từ Israel, quan hệ với người Kurdistan và cộng đồng Druze, cùng nhiều vấn đề chính trị và xã hội khác. Vì vậy, việc xây dựng một nền tư pháp đáng tin cậy được xem là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của giai đoạn chuyển tiếp.

Le Monde cũng lưu ý rằng các tổ chức nhân quyền đã chỉ trích những phiên tòa đầu tiên vì cho rằng quá trình xét xử còn thiếu minh bạch và diễn ra quá nhanh. Bài học từ Ai Cập và Tunisia cho thấy việc chỉ đưa các nhà độc tài ra xét xử không đủ để ngăn chặn sự trở lại của chủ nghĩa độc đoán.

Dù vậy, theo Le Monde, tư pháp chuyển tiếp vẫn là công cụ tốt nhất để Syria đối diện với quá khứ và hàn gắn một xã hội bị chiến tranh và đàn áp chia rẽ sâu sắc. Với tân chính quyền Damascus, bài toán không chỉ là "xét xử ai", mà quan trọng hơn là "xét xử như thế nào".

Bóng đá : Khủng hoảng FIFA cho thấy cần cải tổ thượng tầng

Về thể thao, trang nhất và bài xã luận của tờ Libération nhìn cuộc khủng hoảng tại Liên đoàn Bóng đá Quốc tế (FIFA) không chỉ như vấn đề xoay quanh tương lai của chủ tịch Gianni Infantino, mà là một phép thử đối với cách vận hành của tổ chức bóng đá quyền lực nhất thế giới.

Theo nhật báo thiên tả, việc Infantino đứng trước nguy cơ không tái đắc cử cho thấy ngay cả một người tưởng như có quyền lực gần như tuyệt đối cũng có thể tự đẩy mình vào thế khó. Tờ báo cho rằng sau nhiều năm tự tung tự tác mà hầu như không vấp phải trở ngại nào, Infantino đã đi quá giới hạn khi đề xuất thành lập một công ty con quản lý bản quyền thương mại và marketing của các kỳ World Cup, trong đó 20% cổ phần có thể được bán cho các nhà đầu tư tư nhân, trong đó có các thành viên gia đình tổng thống Mỹ Donald Trump.

Bài xã luận nhấn mạnh, FIFA đã thay đổi rất nhiều so với hình ảnh một tổ chức phi lợi nhuận trước đây, trở thành một tổ chức có nguồn thu khổng lồ. Vì vậy, Libération cho rằng chỉ thay đổi người đứng đầu thôi là chưa đủ. Vấn đề cốt lõi là phải cải tổ cơ chế quản trị, ngăn một cá nhân sử dụng quyền lực của FIFA phục vụ lợi ích riêng hoặc lợi ích của những người thân cận, đồng thời đưa thêm yếu tố dân chủ vào tổ chức.

Theo tờ báo, bất kể Infantino có tiếp tục giữ chức hay không, cuộc khủng hoảng hiện nay đã đặt ra một câu hỏi lớn hơn : FIFA cần được lãnh đạo như thế nào để quyền lực và tiền bạc không tập trung quá mức vào một cá nhân ? Đây cũng là lời cảnh báo đối với các nhà tài trợ, dù chưa lên tiếng nhiều về khủng hoảng, nhưng có lợi ích trực tiếp trong việc bảo vệ uy tín và sự minh bạch của FIFA.

Phan Minh