Cứu trợ cho Gaza : Quốc tế bàng hoàng trước thái độ của bộ trưởng An ninh Nội địa Israel

Sự kiện bộ trưởng An ninh Nội địa Israel, Itamar Ben-Gvir, thuộc cánh cực hữu, công bố video các nhà hoạt động ủng hộ Palestine bị bắt giữ trong chiến dịch "tàu nhân đạo đến dải Gaza" khiến cộng đồng quốc tế bàng hoàng là chủ đề được tất cả các báo Pháp quan tâm hôm nay 22/05/2026.

Bộ trưởng An ninh Nội địa Israel Itamar Ben-Gvir tại Jerusalem, Israel, ngày 20/05/2026. AP Photo/Ohad Zwigenberg - Ohad Zwigenberg

Trang nhất của nhật báo Le Monde nhấn mạnh, video cho thấy hàng chục người quỳ gối, tay bị trói sau lưng, đầu chạm đất, trong khi Ben-Gvir đi lại giữa họ, hát quốc ca Israel, giơ cờ và tuyên bố : "Chào mừng đến Israel, chúng tôi là chủ nhà". Một số phụ nữ bị đè xuống đất một cách không thương tiếc.

Tờ Le Figaro cũng dành trang nhất để nêu bật sự việc "hiếm thấy" này bởi Ben-Gvir không chỉ xuất hiện giữa các nhà hoạt động bị bắt, mà còn phát trực tiếp video trên Telegram, tạo một màn trình diễn công khai hạ nhục họ. Bộ trưởng còn nói với nhân viên công lực "đúng rồi, phải làm như thế" và nói thản nhiên khi một phụ nữ kêu khóc : "Đừng để ý tới tiếng la hét của họ". Theo nhật báo thiên hữu, hành động này đã ngay lập tức khiến cộng đồng quốc tế phản ứng dữ dội. Pháp khẳng định đó là "hành vi không thể chấp nhận", trong khi Ý và Tây Ban Nha yêu cầu Israel giải trình và xin lỗi.

Sự việc cũng gây phản ứng mạnh mẽ trong nội bộ Israel. Thủ tướng Benjamin Netanyahu khẳng định Israel có quyền ngăn các tàu "khiêu khích ủng hộ Hamas" tiến vào vùng lãnh hải và Gaza, nhưng cách Ben-Gvir đối xử với các nhà hoạt động "không phù hợp với giá trị của Israel". Ngoại trưởng Gideon Saar còn cáo buộc Ben-Gvir "cố tình gây tổn hại cho đất nước trong một màn trình diễn nhục nhã, và đây không phải lần đầu tiên".

Le Monde cũng nhấn mạnh rằng Ben-Gvir đã có nhiều chính sách tàn bạo với tù nhân Palestine từ khi nhậm chức vào cuối năm 2022. Các tổ chức nhân quyền như B’Tselem và Adalah ghi nhận những hình thức bạo lực nghiêm trọng như đánh đập, xâm hại tình dục, ép cởi quần áo, dùng chó tấn công... Gần 100 tù nhân Palestine đã chết trong tù từ tháng 10/2023, trong khi trước đó, trong giai đoạn 1967 – 2023, số người chết là khoảng 230. Hơn 3.300 người Palestine đang bị giam giữ hành chính, tức bị giam mà không qua xét xử – bị coi là "giam giữ tùy tiện", theo các tổ chức nhân quyền.

Ngoài ra, Le Monde cũng lưu ý rằng những hình ảnh nêu trên không phải hiếm thấy với tù nhân Palestine trong nước, nhưng thường không gây chú ý quốc tế. Người dân các làng ở West Bank thường bị trói tay, bị che mắt để thẩm vấn, nhưng khi nạn nhân là người nước ngoài, sự việc mới trở thành khủng hoảng ngoại giao.

Trong khi đó, nhật báo công giáo La Croix chú ý đến việc Israel muốn nhanh chóng dập tắt làn sóng phản ứng quốc tế và giảm áp lực ngoại giao bằng cách trục xuất toàn bộ 430 nhà hoạt động chỉ vài ngày sau khi bắt giữ họ. Ban đầu, Israel còn khẳng định một số người có liên hệ với Hamas, nhưng sau đó đính chính và thừa nhận tất cả là nhà hoạt động hòa bình.

Về phần mình, nhật báo thiên tả Libération dẫn lại tiểu sử của Ben-Gvir. Ông sinh năm 1976 trong gia đình gốc Kurdistan ở Jerusalem, bị cực đoan hóa từ thời Intifada lần thứ nhất hồi năm 1987. Ông theo phong trào Meir Kahane, lãnh đạo đảng Force juive, hậu duệ của một phong trào bị cấm từ năm 1985, đề cao chủ quyền của Nhà nước Do Thái trên toàn bộ "Đất hứa".

Quân sự : Châu Âu phải ngừng phụ thuộc vào Hoa Kỳ

Le Monde dành trang nhất và hồ sơ lớn chú ý đến sự kiện ngoại trưởng các nước thành viên Liên Minh Bắc Đại Tây Dương (NATO) gặp nhau tại Helsingborg, Thụy Điển vào hôm qua và hôm hay để thảo luận về trách nhiệm phòng thủ Châu Âu, trong bối cảnh Mỹ, đang bận rộn ở Iran, bắt đầu rút quân khỏi Châu Âu.

Donald Trump từ lâu đã tỏ thái độ coi thường NATO. Kể từ khi trở lại Nhà Trắng vào tháng 01/2025, ông liên tục thúc giục Châu Âu đầu tư nhiều hơn vào quốc phòng, và lục địa già đã cam kết làm điều này từ hội nghị thượng đỉnh NATO tại La Haye, Hà Lan vào tháng 06/2025. Giờ đây, Mỹ yêu cầu các đồng minh tăng cường năng lực để có thể thay thế vai trò chủ chốt trong phòng thủ thông thường, còn năng lực hạt nhân vẫn do Washington kiểm soát.

Mỹ từng triển khai tới 100.000 quân tại Châu Âu kể từ khi Nga xâm lược Ukraine vào tháng 02/2022. Giờ đây, Washington muốn giảm quân số và rút bớt lực lượng. Trong 1,5 năm qua, các quan chức Mỹ, từ phó tổng thống J.D. Vance, bộ trưởng quốc phòng Pete Hegseth đến ngoại trưởng Marco Rubio, đều nhấn mạnh mong muốn này.

Giờ đây, các đồng minh Châu Âu đã nhận ra tầm quan trọng của việc phát triển năng lực phòng thủ riêng để không phụ thuộc vào Hoa Kỳ. Châu Âu nhiều lần yêu cầu Mỹ làm rõ kế hoạch rút quân để chuẩn bị và tránh lỗ hổng an ninh. Họ lo ngại không chỉ số lượng quân, mà cả các loại khí tài sẽ bị rút như phòng không, tấn công sâu, tình báo hay vận chuyển quân. Dù Mỹ hứa sẽ chuyển giao có phối hợp, Donald Trump thường thay đổi quyết định đường đột, khiến đồng minh cảm thấy bất an.

Mỹ : Donald Trump "dọn dẹp" nội bộ đảng Cộng Hòa

Vẫn về Hoa Kỳ, tờ Les Echos có bài nói về việc tổng thống Donald Trump đang lợi dụng các cuộc bầu cử sơ bộ để "dọn dẹp" nội bộ đảng Cộng Hòa, dù điều này có nguy cơ làm gia tăng sự chia rẽ tại Quốc hội, nơi đảng cánh hữu chỉ chiếm đa số mong manh.

Đảng Cộng Hòa, từ thời Abraham Lincoln đến Ronald Reagan, giờ dường như chỉ còn nghe theo một tiếng nói duy nhất, đó là Donald Trump. Đương kim tổng thống đã lợi dụng các cuộc bầu cử sơ bộ trước bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 để "săn" những dân biểu quá độc lập về tư tưởng và đã đạt được thành công vang dội.

Thomas Massie, nghị sĩ theo xu hướng cực bảo thủ từ bang Kentucky, là một ví dụ điển hình. Được bầu từ năm 2012, Massie là một thành viên đảng Cộng Hòa thiên về tự do cá nhân và từng phản đối cải cách thuế năm ngoái vì lo ngại tác động đến thâm hụt ngân sách. Những yêu cầu minh bạch về vụ Epstein và phản đối trên nguyên tắc các chiến dịch quân sự ở Venezuela, sau đó là Iran, đã khiến ông trở thành "kẻ thù chính trị" trong mắt Donald Trump. Thomas Massie thừa nhận thất cử trước một ứng viên ít tên tuổi, nhưng được chủ nhân Nhà Trắng ủng hộ. Ông cảnh báo rằng nếu cơ quan lập pháp luôn bỏ phiếu theo ý tổng thống, "chúng ta thực sự có một ông vua", đồng thời so sánh kế hoạch xây dựng phòng khách khổng lồ của Donald Trump với dự án của "Đế chế La Mã".

Nhật báo kinh tế cho rằng cuộc bầu cử sơ bộ ở Kentucky đã làm nổi bật sự chia rẽ trong nội bộ đảng Cộng Hòa và mang lại nhiều rủi ro bởi phong trào MAGA chỉ là một phần của cử tri Cộng Hòa. Các nhà phân tích cảnh báo rằng mặc dù Donald Trump đã nắm được "linh hồn" của phong trào này, nhưng chỉ riêng họ sẽ không đủ để chiến thắng trong cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới. Tầm ảnh hưởng mạnh mẽ của Donald Trump trong đảng có thể giúp một số đảng viên "Cộng Hòa truyền thống" không chống Donald Trump, nhưng cũng không hoàn toàn trung thành với ông, và có thể họ sẽ không đi bỏ phiếu vào tháng 11. Trong trường hợp đó, ngay cả sự ủng hộ mạnh mẽ của những người trung thành nhất cũng không thể cứu vãn tình hình.

Y tế : Ebola vẫn hoành hành tại Cộng hòa dân chủ Congo

Tại Cộng hòa dân chủ Congo, thời gian đang rất cấp bách để ngăn chặn sự lây lan của virus Ebola, bị nghi ngờ đã gây ra 139 ca tử vong. Tuy nhiên, theo La Croix, đất nước đang thiếu thốn nhiều nguồn lực.

Tại văn phòng của Viện Nghiên cứu Sinh học Quốc gia (INRB) ở Kinshasa, điện thoại của Jean-Jacques Muyembe liên tục reo. Ở tuổi 84, nhà vi sinh học Congo, cả đời cống hiến cho cuộc chiến chống Ebola, đang ở trọng tâm của nỗ lực ngăn chặn đợt dịch lần thứ 17 của virus này, vốn được cho là đã gây ra ít nhất 139 ca tử vong trong vài tuần gần đây, theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Tại đây, trong phòng thí nghiệm chuẩn quốc gia, các mẫu đầu tiên của chủng Bundibugyo đã được phân tích vào đêm 14/05. Kể từ đó, giáo sư Muyembe và đội ngũ của ông đã nỗ lực tìm kiếm những người tiếp xúc và cách ly các trường hợp nghi ngờ nhiễm bệnh – là cách duy nhất để cắt đứt chuỗi lây nhiễm khi chưa có vac-xin.

Thách thức lớn hiện nay là xác nhận các ca bệnh trong phòng thí nghiệm. Tính đến 20/05, chỉ có 32 ca dương tính được xác nhận trên tổng số 600 ca nghi ngờ, theo bộ trưởng Y tế Roger Samuel Kamba. Tại Kinshasa, nơi cuộc sống vẫn nhộn nhịp như thường lệ, chính quyền kêu gọi người dân giữ bình tĩnh. Giám đốc Africa CDC, cơ quan y tế của Liên Hiệp Châu Phi (AU), cam kết sẽ "tăng tốc sản xuất" các loại vac-xin thử nghiệm.

Pháp : Tình trạng báo động về bạo lực tình dục đối với trẻ em

Về thời sự nước Pháp, trang nhất của La Croix báo động những cáo buộc liên quan đến những nhân viên hoạt động ngoại khóa bị nghi ngờ có hành vi bạo lực, đặc biệt là bạo lực tình dục đối với trẻ em, đang ngày càng tăng. Vấn đề này mang tính toàn quốc, nhưng ở Paris có nhiều vụ việc được tiết lộ, nơi một hội nghị công dân về bảo vệ trẻ em và quản lý thời gian của trẻ đã được tổ chức.

Những vụ nghi ngờ xâm hại tình dục trẻ em trong các hoạt động ngoại khóa, trước và sau giờ học, buổi chiều thứ Tư, đã tăng mạnh trong những tháng gần đây, và các thủ tục pháp lý cũng được đẩy nhanh trong những ngày gần đây. Vào ngày 20/05, 16 người từ 18 đến 68 tuổi làm việc tại trường công Saint Dominique ở Paris, trong đó nhiều người đã bị đình chỉ trước đó, đã bị tạm giữ để điều tra, nghi ngờ liên quan đến xâm hại tình dục, theo thông báo của viện công tố Paris. Trong số này, ba người là trợ giảng mầm non, ba người là quản lý ngoại khóa và mười người còn lại là nhân viên hoạt động theo hợp đồng.

Chỉ trong năm 2026, 78 người đã bị đình chỉ công tác tại các trường học Paris, trong đó 31 người bị nghi ngờ liên quan đến xâm hại tình dục. Năm 2025, 20 nhân viên hoạt động bị đình chỉ vì các hành vi liên quan đến tình dục. Năm 2024 là 18 người và năm 2023 cũng tương tự. Những con số này cho thấy vấn đề mang tính "hệ thống", theo tân thị trưởng Paris, Emmanuel Grégoire.

Phan Minh