Ba chiếc tàu chở đầy dầu diesel Nga "Agioi Fanendes", "Talisman" và "Leruo" đang phải lang thang trên biển có thể sẽ không bao giờ đến được Hoa Kỳ

OFAC lách luật, drone Ukraine bóp nghẹt nguồn cung từ Kstovo

Les Echos ngày 02/11/2026 cho biết "Thỏa thuận Trump-Putin là ‘tham nhũng và bất hợp pháp’ : Ba chiếc tàu chở đầy dầu diesel Nga có thể không bao giờ đến được Hoa Kỳ". Ba chiếc "Agioi Fanendes", "Talisman" và "Leruo" đang phải lang thang trên biển, và Ukraine lại tấn công các nhà máy lọc dầu Nga. Những chuyến tàu đầu tiên chở dầu theo thỏa thuận bất ngờ vào đầu tháng Mười giữa Donald Trump và Vladimir Putin, hiện chưa tìm được người mua và cũng có thể không vào được Mỹ.

Đó là do nhập nhằng về pháp lý và tai tiếng nếu mua số dầu này. Thỏa thuận được cho là để làm hạ giá diesel đã gây phản ứng dữ dội kể cả trong đảng Cộng Hòa. Việc nhập khẩu dầu lửa Nga bị luật liên bang cấm năm 2022, sau khi Nga xâm lăng Ukraine, những ai vi phạm sẽ bị trừng phạt nặng nề cả về hình sự lẫn dân sự. Để lách luật, cơ quan kiểm soát tài sản nước ngoài (OFAC) đã cho phép tạm thời dỡ bỏ cấm vận dầu Nga.

Washington và Matxcơva loan báo giai đoạn đầu sẽ có 300.000 tấn diesel (2,2 triệu thùng) rồi 1,5 triệu tấn sau đó. Nhưng nhiều nhà phân tích nghi ngờ khả năng giao hàng của Nga, trong khi Ukraine tiếp tục tấn công các nhà máy lọc dầu. Đêm thứ Bảy rạng sáng Chủ nhật, Kiev nhắm vào Kstovo, một trong những nhà máy lọc dầu lớn nhất nước Nga, cách Matxcơva 400 kilomet.

Số phận vô định của "tàu dầu ma" Nga

Các đại biểu Quốc hội Mỹ, trong đó có thượng nghị sĩ Cộng Hòa Thom Tillis nhanh chóng phản đối thỏa thuận mà Quốc hội không được tham vấn. Họ cảnh báo nhiều công ty, ngân hàng lớn, ban quản lý các cảng liên quan về vụ nhập khẩu được cho là bất hợp pháp. Thượng nghị sĩ Dân Chủ Richard Blumenthal gởi thư cho sở hữu chủ Hy Lạp của tàu dầu Agioi Fanendes đang chở 300.000 thùng dầu hướng về cảng New York và New Jersey, nhấn mạnh "Không giấy phép nào có thể thay thế một đạo luật", kêu gọi cho tàu quay đầu. Thống đốc Dân Chủ của New Jersey, Mikie Sherrill cũng kịch liệt phản đối. Hiện chiếc Agioi Fanendes đang ở ngoài khơi nước Anh, cho biết "đang chờ lệnh".

Tương lai của hai tàu dầu khác cũng đầy bất định. Chiếc Talisman và Leruo thuộc về hạm đội ma của Nga, nằm trong danh sách bị trừng phạt của Liên Hiệp Châu Âu, Anh quốc, Canada, thậm chí một chiếc còn bị chính Hoa Kỳ trừng phạt. Hiện nay chưa có ai muốn mua, dù Matxcơva và Washington đã hứa sẽ giảm giá mạnh. Một nhà môi giới cho biết : "Tôi không tin Exxon dám mua, hay bất cứ công ty Mỹ nào niêm yết trên thị trường chứng khoán. Họ đứng trước nguy cơ thiệt hại lớn", sẽ bị coi là tài trợ cho cuộc xâm lăng của Nga. Nhiều dân biểu đe dọa mở điều tra. Theo cơ quan giám sát hàng hải Kpler, ba tàu dầu trên rốt cuộc có thể sẽ chuyển hướng đến Thổ Nhĩ Kỳ, Bắc Phi, Brazil, các nước thường mua dầu Nga.

Florida : Ứng cử viên Cộng Hòa né tổng thống "nhiễm xạ"

Le Figaro chú ý đến việc "Tại Florida, các ứng cử viên Cộng Hòa tránh xa Donald Trump khi vận động tranh cử". Đối với các ứng viên tại đơn vị bầu cử có đến 70% người gốc Mỹ la-tinh, tổng thống Mỹ đã trở nên độc hại. Bà Maria Elvira Salazar, đại biểu Cộng Hòa gốc Cuba ở nam Miami không một lần nhắc đến tên ông Trump, cứ như ông đã bị "nhiễm xạ". Chủ tịch phe Cộng Hòa ở Hạ Viện, Steve Scalise đến để ủng hộ bà, đả kích những người "xã hội chủ nghĩa", đám đông hô "USA !".

Chỉ có một người duy nhất đội chiếc nón đỏ MAGA. Ứng cử viên chức thống đốc Byron Donalds âm thầm xóa những câu liên quan đến ông Trump trên trang web tranh cử. Bà Salazar còn đi xa hơn khi cáo buộc tổng thống có chính sách nhập cư quá cực đoan, cho rằng một bộ phận cử tri Mỹ la-tinh cảm thấy "bị phản bội". Thăm dò của Viện Yougov đầu tháng Mười cho thấy 55% người gốc Mỹ la-tinh ở Florida nghĩ rằng ông Trump đã đi quá xa.

Canh bạc nửa tỉ đô tại Dallas và cơn địa chấn Talarico trên đất thánh Texas

Trong khi đó, Libération nhận thấy "Đảng Dân Chủ mơ một sự đột phá ở Dallas". Bất mãn trước Donald Trump và lạm phát, ứng cử viên James Talarico có cơ hội thắng được ở Texas, vốn luôn có truyền thống bầu cho Cộng Hòa. Người chủng sinh Talarico 37 tuổi vượt khít khao đối thủ phe Trump Ken Paxton trong thăm dò. Những cử tri thất vọng về Trump có thể biến Talarico thành thượng nghị sĩ Dân Chủ đầu tiên của Texas từ 1994, đồng thời mang lại cho khối cấp tiến một trong bốn ghế cần thiết để đạt đa số ở Thượng Viện. Để thu hút những cử tri độc lập, chiến dịch tranh chức thượng nghị sĩ ở Texas trở nên tốn kém nhất trong lịch sử : trên 500 triệu đô la đã được chi cho quảng cáo vào giữa tháng Mười.

Hy vọng James Talarico chiến thắng khiến tiền quyên tặng đến từ khắp Hoa Kỳ, còn Ken Paxton có thể trông cậy vào sự hỗ trợ của nhiều tỉ phú, trong đó có người giàu nhất thế giới Elon Musk - đã đặt trụ sở chính của tất cả các công ty trực thuộc ở bang này, đóng góp 160 triệu đô la cho Cộng Hòa. Kết quả là người Texas bị "oanh tạc" bằng vô số quảng cáo trên tất cả các nền tảng có được, từ mạng xã hội đến pa-nô trên xa lộ. Donald Trump và J.D. Vance đều dự nhiều cuộc mít-tinh ở Texas nhằm đảo ngược xu thế. Theo nhà nghiên cứu Joshua Blank ở đại học Austin : "Nếu Talarico thắng, không phải vì Texas đã trở thành Dân Chủ mà vì cử tri Cộng Hòa không đi bỏ phiếu nhiều". Vì vậy phe Dân Chủ tỏ ra thận trọng, nhưng dù sao đi nữa họ cũng đã làm rúng động phe bảo thủ Texas.

Diễn ngôn dân túy trước quy luật nghiệt ngã của bầu cử giữa kỳ

Xã luận của Le Monde nhận định, các cuộc bầu cử giữa kỳ thường khó khăn cho đảng cầm quyền, và sức khỏe của nền kinh tế Hoa Kỳ bị vấn đề vật giá che khuất. Tờ báo nhắc lại trong bài diễn văn nhậm chức hôm 20/01/2017, Donald Trump đã cáo buộc "thiểu số tinh hoa ở thủ đô" đã "thủ lợi từ chính quyền, gây thiệt hại cho người dân". Theo ông "Washington phồn thịnh nhưng dân chúng chẳng được lợi lộc gì". Gần mười năm sau nhìn lại, những câu trên có vẻ mô tả một cách hoàn hảo nhiệm kỳ của chính ông.

Sự tương phản chưa bao giờ rõ rệt như thế giữa những phát biểu dân túy và tác động từ những quyết định của Trump lên cử tri Mỹ. Chi phí sinh hoạt đang là mối quan tâm hàng đầu do lạm phát từ thương chiến và chiến tranh Iran, dù kinh tế tăng trưởng nhờ AI. Bên cạnh đó, cuộc sống khó khăn hơn khiến cử tri không thể chấp nhận phe cánh của tổng thống làm giàu chưa từng thấy trong lịch sử Hoa Kỳ, hay những các dự án cải tạo xa hoa và các công trình kiến ​​trúc đồ sộ mà ông dự định áp đặt ở Washington.

Các dự án xây dựng trung tâm dữ liệu gây bất mãn vì làm giá điện tăng, các tập đoàn AI được Donald Trump nuông chiều đe dọa nhiều việc làm. Việc kiểm soát biên giới với Mexico, nay phần lớn dựa vào một "bức tường thông minh" đầy thiết bị cảm biến và camera là công lao của tổng thống. Nhưng sự thô bạo đôi khi gây chết người của biên phòng và những vụ bố ráp, trục xuất những người đã hội nhập vào xã hội Mỹ đã gây tranh cãi. Tổng thống có nguy cơ phải gánh chịu quy luật bất biến của bầu cử giữa kỳ, lá phiếu trừng phạt có thể giúp đảng Dân Chủ tái chiếm Hạ Viện và có thể cả Thượng Viện. Sự thay đổi này có nghĩa là một hồi kết vất vả cuối nhiệm kỳ của Donald Trump.

Kinh tế Mỹ : "Kỷ nguyên vàng" thành "Kỷ nguyên đồng thau"

Les Echos mỉa mai "Bầu cử giữa nhiệm kỳ : Trump III hay kỷ nguyên đồng thau của nền kinh tế Mỹ". Khác với nhiệm kỳ đầu Trump II về kinh tế không thành công hơn những người tiền nhiệm Cộng Hòa. Nếu người ủng hộ và các ứng cử viên cấp tiến lại có tiếng nói đến nỗi có thể giành được chiến thắng trong cuộc bầu cử ngày 03/11, đó là vì những hứa hẹn của tổng thống Hoa Kỳ đã nhường chỗ cho thực tế phũ phàng đối với công dân.

Nhờ thuế quan "tuyệt vời", mức tăng của vật giá đã vượt quá tiền lương. "Đại thành công" trong chiến tranh với Iran đã làm giá xăng tăng gần 40%. Những món quà thuế má "hào phóng" làm thâm hụt ngân sách và lãi suất tăng vọt. Và nếu dù vậy kinh tế Mỹ vẫn tiếp tục tạo ra bằng ấy của cải và thị trường chứng khoán tăng trưởng mạnh mẽ, đó là nhờ phép lạ của cuộc cách mạng trí thông minh nhân tạo (AI).

"From gold to brass" : Thay vì kỷ nguyên vàng như loan báo, người Mỹ đang sống trong kỷ nguyên đồng thau. Trump I đã phá vỡ lời nguyền từ thời hậu chiến – chính quyền Dân Chủ thường thành công hơn về sức mua và tăng trưởng, như hai nhiệm kỳ của Bill Clinton (1993-2001). Trump II không hơn những tổng thống tiền nhiệm Cộng Hòa. Còn Trump III sẽ làm gì sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ? Chưa chắc một người khó đoán như ông đã có được ý niệm nào.

Tiếng cưa máy trước Tòa Bảo hiến Warsawa và cái bẫy "đảo chánh hiến pháp"

Quay trở lại với Châu Âu, các báo đều chú ý đến sự kiện "Ba Lan rơi vào khủng hoảng chính trị nghiêm trọng". Tại Warsawa, biểu tình tiếp tục xung quanh Tòa Bảo hiến, hàng chục xe cảnh sát vẫn tuần tra trên đại lộ Jana-Chrystiana-Szucha ở trung tâm thủ đô. Đối lập tố cáo "đảo chánh" trong khi chính phủ bảo vệ ý định tái lập Nhà nước pháp quyền.  Từ hai ngày qua, cảnh sát đội nón sắt, cầm khiên luôn bảo vệ khuôn viên Tòa Bảo hiến, trước hơn 400 "người yêu nước" dựng lều tại chỗ suốt nhiều tuần lễ.

Nguồn gốc của làn sóng phản đối này là quyết định do i Anna Korwin-Piotrowska, thẩm phán giàu kinh nghiệm nhất của tòa đưa ra vào cuối giờ chiều thứ Sáu. Bà tuyên bố đình chỉ chức vụ của chủ tịch Tòa án, Bogdan Swieczkowski và phó chủ tịch Bartlomiej Sochanski. Chỉ vài phút sau, một đám đông đã tập trung trước tòa nhà. Cùng với các nhân vật đối lập, bao gồm Jaroslaw Kaczynski, lãnh đạo lâu năm của đảng Luật pháp và Công lý (PiS) bảo thủ, và Grzegorz Braun, một nhân vật cực hữu, vị chủ tịch bị đình chỉ chức vụ đã cố gắng phá cổng bằng một chiếc cưa máy. Đang trên đường công du Senegal, tổng thống dân tộc chủ nghĩa Karol Nawrocki vội vã quay về Warsawa.

Cuộc nội chiến định chế : Di sản độc tài PiS đối đầu Donald Tusk

Vì đâu nên nỗi ? Dù chiến thắng trong cuộc bầu cử Quốc hội năm 2023, thủ tướng trung hữu Donald Tusk vẫn chưa tái lập được Nhà nước pháp quyền đã bị suy yếu sau tám năm cầm quyền của đảng PiS. Tòa Bảo hiến trở thành một trong những thành trì cuối cùng của phe bảo thủ, là tâm điểm xung đột.

Từ 2015 đến 2023, đảng PiS đã bổ nhiệm nhiều thẩm phán, nhưng chính phủ và các định chế Châu Âu cáo buộc là không chính danh. Hôm 13/03 Hạ Viện Ba Lan bầu ra sáu thẩm phán để cân bằng lại định chế, nhưng tổng thống Karol Nawrocki được đảng PiS ủng hộ chỉ phê chuẩn có hai người. Đến giữa tháng Mười, bốn thẩm phán còn lại rốt cuộc đã tuyên thệ nhưng tổng thống và chủ tịch Tòa Bảo hiến vắng mặt. Nhân ngày nghỉ lễ Các Thánh, chính quyền và một số thẩm phán Tòa Bảo hiến quyết định giải quyết tình trạng nhập nhằng lâu nay. Công tố viên yêu cầu Tòa Bảo hiến hủy bỏ quyền đặc miễn của tổng thống vì đang bị điều tra hình sự, để tiến hành tố tụng.

Đối lập kêu gào là "đảo chánh", chủ tịch một đảng bảo thủ đòi đưa kiến nghị bất tín nhiệm thủ tướng Donald Tusk. Các quan chức khác đòi hỏi vô hiệu hóa toàn bộ các vụ bổ nhiệm ở Tòa Bảo hiến. Tổng thống Karol Nawrocki liên tục tổ chức các cuộc họp khẩn với các đảng đối lập và một số đảng trong liên minh cầm quyền, nhưng không mời các thành viên chính phủ… Thủ tướng Donald Tusk tối thứ Bảy lên truyền hình tố cáo "một giai đoạn mới trong tiến trình phá hủy Nhà nước pháp quyền ở Ba Lan do đảng PiS, cựu tổng thống Andrzej Duda và tổng thống Karol Nawrocki tiến hành".

Thụy My