Lính Bắc Triều Tiên ở Kursk, những tấm bia đỡ đạn cho Nga

Le Figaro ngày 14/01/2025 nói về "Nỗi tuyệt vọng của những người lính Bắc Triều Tiên tại vùng Kursk". Quân đội Ukraine đã bắt sống được hai quân nhân Bắc Triều Tiên tại vùng này, trong khi ít nhất 300 người lính khác đã thiệt mạng.  

Ảnh một tù binh Bắc Triều Tiên được đăng trên danh khoản Telegram của tổng thống Ukraine, Volodymyr Zelensky, ngày 11/01/2025. AFP – Handout

Lần đầu tiên Kiev có được bằng chứng sống

Bài viết mô tả, người tù binh trẻ cuộn mình trong một cái mền, nhìn quanh quất như một con thú bị truy đuổi, lắc đầu khi được hỏi có biết rằng mình tham chiến chống Ukraine hay không. Người lính đến từ Bắc Triều Tiên xa xôi nói rằng được lệnh đi huấn luyện trên thực địa. Bị thương ở tay, anh ta là tù binh đầu tiên bị Kiev bắt sống trong số 10.000 quân được lãnh tụ tối cao Kim Jong-un điều sang. Một đồng đội mặt quấn băng ngồi bên cạnh.

Những "chiến lợi phẩm" này được ông Volodymyr Zelensky đăng lên mạng xã hội. Tổng thống Ukraine muốn nhấn mạnh sự hỗ trợ của Bình Nhưỡng cho cuộc xâm lăng của Vladimir Putin mà đến nay cả hai vẫn chối cãi. Ông viết : "Chẳng ai còn nghi ngờ là quân đội Nga lệ thuộc vào sự trợ giúp quân sự của Bắc Triều Tiên đến như vậy". Một thẻ căn cước Nga với tên giả và nơi sinh là Cộng hòa Tuva cũng được tìm thấy. Vùng đất nằm cạnh Mông Cổ có dân cư mang nét mặt hao hao như người Triều Tiên là vỏ bọc lý tưởng cho số "viện binh" bí mật này.

Ông Zelensky đề nghị ông Kim trao đổi các tù binh này để lấy các chiến binh bị Nga bắt giữ - như một thách thức về khả năng Kim Jong-un ảnh hưởng đến "Sa hoàng". Một lời đe dọa ngầm cho chế độ toàn trị đang cố gắng kiểm soát chặt người dân. Các tù binh có thể ở lại Ukraine nếu muốn, với điều kiện phải công khai nói trước camera "bằng tiếng Triều Tiên" về thực tế chiến tranh bị Bình Nhưỡng che giấu, với vô số khiếm khuyết của quân đội nhân dân Triều Tiên.

Trong video do Kiev công bố, người tù binh nói "Tôi muốn sống ở đây". Anh lính lần đầu tiên đụng trận, cũng giống như nhiều đồng đội đã bỏ mạng trong cuộc tấn công hôm 03/01 ở Kursk, khi Moskva cố tái chiếm vùng đất đã mất từ tháng 8/2024. Anh ta sống sót trước pháo và drone nhờ trốn được trong một cái hố, và vài ngày sau bị bắt.

Những người lính Bắc Triều Tiên sẵn sàng cho chiến tranh năm… 1950

Lời chứng thông qua phiên dịch và các hình ảnh chân thực đầu tiên về lính Bắc Triều Tiên trên mặt trận chứng tỏ họ không được chuẩn bị cho chiến tranh hiện đại, đặc biệt đối với drone. Các video quay được cho thấy những người lính này trên chiến trường đầy tuyết sợ hãi chạy trốn cỗ máy sát thủ. Một cựu quân nhân ở Seoul nói : "Họ sẵn sàng cho chiến tranh năm... 1950. Bộ chỉ huy không đánh giá được tầm vóc rủi ro, trong khi người Nga biết rằng lính Bắc Triều Tiên chỉ là những tấm bia đỡ đạn".

Những mạng người sẽ còn ngã rạp nhiều hơn trong các tuần lễ sắp tới. Khoảng 300 lính Bắc Triều Tiên đã thiệt mạng và 2.700 bị thương từ khi đối mặt với quân đội Ukraine, theo tình báo Hàn Quốc (NIS). Về phía ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken cuối tháng 12 nói rằng 1.000 lính của Bình Nhưỡng thương vong. Tuy nhiên lực lượng đặc biệt Bắc Triều Tiên biết thích ứng. Trong sổ tay một người lính có ghi với hình vẽ minh họa : "Khi drone bay đến phải hợp thành tổ ba người : một để nhử, hai người khác bắn hạ. Khi đến gần mục tiêu 7 mét drone sẽ dừng lại và có thể bị bắn rơi".

Một dân biểu thuộc ủy ban tình báo Quốc hội Hàn Quốc cho biết, những ghi chép tìm thấy bên cạnh những binh lính tử trận giúp khẳng định chính quyền Bắc Triều Tiên gây áp lực để họ tự sát, "hy sinh mạng sống cho lãnh tụ tối cao", kể cả tự nổ lựu đạn để khỏi bị bắt. Những tài liệu này cũng chứng tỏ Bình Nhưỡng lợi dụng "hy vọng được kết nạp đảng", hay "được ân xá" - có thể một số là tù nhân. Hàn Quốc lo ngại những người sống sót có được kinh nghiệm chiến trường nhiều hơn, thích ứng với công nghệ mới, và đến lúc nào đó Bắc Triều Tiên có thể nâng cấp lên mức độ tương đương NATO.

Các phe thân Nga ở Trung Âu : Nỗi lo của Ukraine, sau Donald Trump   

Trong khi đó sự phát triển các lực lượng thân Nga tại Trung Âu có thể ảnh hưởng đến việc cung cấp vũ khí và trang thiết bị cho Ukraine. Đây là mối lo lớn thứ nhì cho Kiev, sau việc Donald Trump quay lại Nhà Trắng, theo Le Monde. Nỗ lực chiến tranh của Ukraine hoàn toàn lệ thuộc vào các nước láng giềng nhất là Ba Lan và Romania, để chuyển viện trợ quân sự và hỗ trợ hậu cần.

Tín hiệu mới nhất là cực hữu thân Nga có thể nắm quyền tại Áo sau khi phe bảo thủ đàm phán lập liên minh. Áo chưa bao giờ viện trợ vũ khí cho Kiev với cớ trung lập, nhưng đảng Tự do Áo (FPÖ) còn chống cả việc trung chuyển vũ khí NATO qua lãnh thổ mình, như vậy thời gian đưa từ Ý sang sẽ kéo dài hơn.

Nhưng đáng lo nhất là cuộc bầu cử tổng thống Romania, bị hủy bỏ vào phút chót vì nghi có sự can thiệp từ Moskva. Ứng cử viên thân Nga Calin Georgescu hứa sẽ ngưng mọi chuyển giao vũ khí, trong khi nước này có trên 600 kilomet đường biên giới với Ukraine. Cựu ngoại trưởng Romania Mircea Geoana, từng là phó tổng thư ký NATO nhận xét Kiev sẽ thiệt hại lớn, vì không phải tất cả đều đưa được từ Ba Lan, chưa kể nhiên liệu và việc sửa chữa. Romania còn là nơi trú đóng của hàng ngàn quân nhân Pháp, Mỹ, và tham gia chương trình đào tạo phi công F-16 cho Ukraine.

"Ủng hộ hòa bình" hay làm lợi cho Moskva ?

Hungary lâu nay vẫn đơn độc với xu hướng thân Nga, nay quan điểm "ủng hộ hòa bình" có lợi cho Moskva đang lan ra tại Trung Âu, kể cả ở Ba Lan dù vẫn còn là thiểu số. Cựu ngoại trưởng Ukraine Pavlo Klimkin lo ngại một số nước sẽ áp đặt các điều kiện mới, và gây trở ngại cho việc hội nhập Liên Hiệp Châu Âu (EU).

Chuyên gia Katarina Klingova khẳng định hiện nay đa số dân Trung Âu và Đông Âu vẫn coi Nga là mối đe dọa chính, nhưng tỉ lệ này đang giảm xuống từ 68% còn 49%. Vốn rất thân với ông Orban, thủ tướng Slovakia, Robert Fico dọa cúp "viện trợ nhân đạo", "điện", và "trợ cấp xã hội" dành cho người tị nạn nếu Ukraine không cho trung chuyển trở lại khí đốt Nga.

Tại Cộng hòa Czech, ứng cử viên dân túy Andrej Babis đòi giảm hỗ trợ tài chánh cho Kiev. Ở Bulgaria, các lực lượng thân Nga gia tăng ảnh hưởng. Sự quay lại của Donald Trump làm những người ủng hộ Ukraine bi quan hơn, chỉ còn trông cậy vào cuộc bầu cử ở Đức. Một cựu ngoại trưởng khác của Ukraine, ông Dmytro Kuleba cho rằng nên chuyển sang con đường song phương, kêu gọi Đức, Pháp, Đan Mạch, Hà Lan, Phần Lan, Thụy Điển, Ba Lan, Ý và Tây Ban Nha bù đắp phần của những nước đang do dự.

Thỏa thuận ngưng bắn duy trì được ở Lebanon

Tại Trung Đông, việc ngừng bắn ở Lebanon vẫn diễn tiến tốt, dù các bên luôn nghi ngờ lẫn nhau. Le Figaro cho biết lực lượng giám sát ngưng bắn do tướng Mỹ Jeffers chỉ huy với sự trợ giúp của tướng Pháp Ponchin.Theo thỏa thuận ngày 27/11, quân đội Israel rút đi, còn Hezbollah dỡ bỏ vũ khí ở nam Litani, nhường chỗ cho quân đội Lebanon triển khai. Chuyên gia David Khalfa nhận xét, chiến lược của Hezbollah là trắc nghiệm việc ngưng bắn, chứng tỏ vẫn hiện diện ; còn Israel muốn tự mình trả đũa kẻ thù. Tuy vậy từ cuối tháng 11 đã bớt căng thẳng.

Do Israel và Lebanon không nói chuyện trực tiếp với nhau, ê-kíp giám sát chuyển lời giúp để tránh hiểu lầm. Chẳng hạn Israel cung cấp tin tình báo về các vị trí của Hezbollah, và sau đó quân đội Lebanon phá hủy các kho vũ khí và cơ sở hạ tầng của phe dân quân. Vẫn còn chấn thương vì các vụ thảm sát ngày 07/10, Israel luôn hoài nghi, không tin vào ý muốn và khả năng của Lebanon trong việc tái chiếm nam Litani. Về chính trị, Nhà nước Lebanon phải nắm được cộng đồng Shia, vì một số sĩ quan xuất thân từ nhóm này. Đang trong thế mạnh về quân sự, quân đội Israel không muốn giảm bớt áp lực.

Joe Biden : Một nhiệm kỳ với ba cuộc chiến  

Nhìn sang nước Mỹ, vào những ngày cuối của nhiệm kỳ Joe Biden, Libération điểm lại những thành tựu và khiếm khuyết của tổng thống Dân Chủ về đối ngoại. Được bầu lên trong một nước Mỹ vừa ra khỏi trận đại dịch Covid, Joe Biden mơ thành một Roosevelt mới, chỉ huy một Nhà nước phúc lợi và xây dựng. Ông muốn tập trung vào nội trị sau hai thập niên đổ tiền vào những cuộc chiến. Với các đồng minh, ông nhấn mạnh nước Mỹ đã quay lại cùng những giá trị dân chủ.

Xâm lược Ukraine tháng 2/2022, Vladimir Putin ngỡ rằng chỉ vài ngày là chiếm được. Nhưng Biden đã phối hợp với Châu Âu nhanh chóng trả đũa. Phản ứng này cùng với sự kháng chiến anh dũng của Ukraine đã giúp Kiev chống chọi được, đồng thời củng cố hình ảnh lãnh đạo của Hoa Kỳ. Gần ba năm sau, Ukraine vẫn trụ vững. NATO yếu đi trong thời Trump, đã lấy lại sức sống trong nhiệm kỳ Biden, có thêm hai thành viên mới là Phần Lan và Thụy Điển. Từ đầu cuộc xâm lăng, Hoa Kỳ đã viện trợ quân sự gần 183 tỉ đô la cho Kiev, một sự hỗ trợ khổng lồ. Dù rất biết ơn, nhưng Ukraine vẫn trách Washington quá thận trọng.

Dù hai cuộc chiến tranh ở Ukraine và Cận Đông tập trung mọi chú ý, nhưng Joe Biden vẫn tiến hành cuộc chiến thứ ba âm thầm hơn nhưng mang tính chiến lược : chống lại Trung Quốc – một sự đồng thuận lưỡng đảng. Biden liên tục gia tăng ảnh hưởng Mỹ tại Ấn Độ-Thái Bình Dương với hiệp ước AUKUS, củng cố Quad, hợp tác với Philippines, mở thượng đỉnh với Nhật Bản và Hàn Quốc. Nhất là quyết tâm duy trì ưu thế công nghệ, Biden siết ngặt nghèo việc xuất khẩu các linh kiện chiến lược sang Bắc Kinh. Tuy nhiên nhật báo thiên tả trách cứ Joe Biden đã ủng hộ vô điều kiện Israel trong cuộc chiến Gaza nhằm trả đũa vụ thảm sát của Hamas. Đồng thời chỉ trích uộc triệt thoái vô tổ chức khỏi Afghanistan, dù là quyết định trước đó của Donald Trump.

Thế vận hội Los Angeles 2028 liệu có tổ chức ổn thỏa ?

Về trận cháy rừng khủng khiếp đang diễn ra tại Hoa Kỳ, bên cạnh các vấn đề tái thiết, bảo hiểm, an ninh... Libération lo ngại về hậu quả đối với Thế vận hội Los Angeles 2028. Có những ý kiến cho rằng nên hủy bỏ việc tổ chức, vì "cố làm Los Angeles trở thành thủ đô của thể thao thế giới, nhưng lại không thể tài trợ cho lực lượng cứu hỏa". Một khi đám cháy được dập tắt, phải mất đến ba năm vừa tái thiết vừa tổ chức một sự kiện tầm cỡ hành tinh, nhưng làm thế nào bảo đảm an toàn cho các địa điểm thi đấu tại một vùng đất ngày càng bị hỏa hoạn đe dọa ?

Mới hôm Chủ nhật, trận cháy Pacific Palisades bắt đầu bén đến Riviera Country Club, một địa điểm dự trù cho 2028 ; Rose Bowl nơi sẽ diễn ra các trận bóng đá thì đang chuẩn bị sơ tán vì nằm gần đám cháy Eaton. Làng đại học California, sẽ là làng thế vận, ở sát trận cháy Palisades, và các địa điểm như SoFi Stadium và Carson Stadium cũng chỉ cách chừng 30 kilomet. Chi phí bảo hiểm cho Thế vận hội sẽ rất lớn. Nhưng hủy bỏ xem ra rất khó, vì đã ký vô số hợp đồng với các nhà tài trợ.

Thụy My