Tại sao Mỹ không tài nào thắng trong chiến tranh ?

Iran - Mỹ lại oanh kích nhau tại Trung Đông ; Ukraine tìm chiến lược mới trong cuộc chiến chống Nga ; Nắng nóng : hiện tượng bình thường mới tại Pháp và Châu Âu… là những chủ đề chính được các nhật báo Pháp quan tâm ngày 10/07/2026.

Chiến đấu cơ F-16 Fighting Falcon của Không quân Mỹ hạ cánh xuống một căn cứ ở Trung Đông trong khuôn khổ Chiến dịch "Epic Fury" chống Iran, ngày 23/03/2026. via Reuters - US Air Force

Đối với tờ Le Monde, "những vụ tấn công cho thấy Iran nghi ngờ về thỏa thuận đình chiến, đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ". Có thể chưa đến mức trở lại chiến tranh cường độ cao tại Iran, nhưng nguy cơ này không phải là không được cộng đồng quốc tế nghĩ đến. "Dù ông Trump thất vọng đến mấy, cũng không có phương án nào khác ngoài bản ghi nhớ hợp tác hấp dẫn hơn thỏa thuận này", theo nhận định của Ali Vazez, giám đốc dự án Iran tại tổ chức International Crisis Group.

Theo thỏa thuận khung, Iran nghiễm nhiên tự cho có quyền kiểm soát hoạt động ở eo biển Hormuz. Nhà nghiên cứu Hamidrea Azizi, Viện Stiftung Wissenschaft und Politik ở Berlin (Đức), viết trên mạng X : "Việc ký dự thảo thỏa thuận với Mỹ hay mong muốn cải thiện quan hệ với các nước Vùng Vịnh không nên được diễn giải là Iran "bật đèn xanh" cho tự do lưu thông ở eo biển, phương hại đến đòi hỏi của Iran được kiểm soát và giám sát tuyến hàng hải này".

Căn cứ ở Vùng Vịnh, mắt xích yếu của Mỹ

Ba tầu dầu bị tấn công vì không tuân thủ đòi hỏi của Iran. Mỹ tấn công căn cứ của Cộng hòa Hồi giáo quanh eo biển Hormuz. Để đáp trả, Tehran oanh kích các căn cứ quân sự của Mỹ ở vùng Vịnh, đặc biệt ở Bahrain và Kuwait. "Các căn cứ Mỹ ở Vùng Vịnh, một mắt xích ngày càng suy yếu trước Iran" là tiêu đề một bài nhận định của La Croix, dù những căn cứ này từng đóng vai trò răn đe và bảo vệ các đồng minh trong khu vực. Theo nhiều nguồn tin, các đợt không kích trước và sau lệnh ngừng bắn đã gây thiệt hại lớn, buộc quân đội Mỹ cân nhắc tái tổ chức lực lượng, giảm hiện diện tại Kuwait và Saudi Arabia, đồng thời chuyển một số cơ sở hoặc trung tâm chỉ huy đến các vị trí an toàn hơn, thậm chí sang Israel. Các nước Vùng Vịnh đang trở thành nạn nhân cho chính chiến lược đặt Mỹ vào trị trí trọng tâm trong chính sách an ninh của họ.

Vì sao Mỹ không tài nào thắng trong chiến tranh ?

Tổng thống Trump từng hứa sẽ lại giành chiến thắng trong các cuộc chiến tranh. Cuộc xung đột đầu tiên ông lãnh đạo,chống lại Iran càng làm tăng thêm danh sách dài các cuộc chiến tranh của Mỹ kết thúc trong bế tắc. Dù gây tổn thất đáng kể cho Iran, Washington không thể buộc Tehran đầu hàng, Mỹ chấp nhận ngừng bắn mà không đạt được mục tiêu chính trị rõ ràng. "Vì sao Mỹ không còn có thể thắng trong chiến tranh ?" là câu hỏi của báo Le Figaro.

Theo các chuyên gia được Le Figaro trích dẫn, nguyên nhân thất bại không nằm ở năng lực quân sự, mà chủ yếu xuất phát từ chiến lược. Elliot Ackerman, cựu sĩ quan Thủy quân lục chiến Mỹ, cho rằng Washington thường nhầm lẫn giữa ưu thế quân sự và chiến lược. Một quân đội mạnh không bảo đảm chiến thắng nếu thiếu mục tiêu chính trị rõ ràng và kế hoạch dài hạn. Thậm chí, ông trích dẫn Tôn Tử, "chiến thuật không gắn với chiến lược sẽ dẫn đến thất bại".

Theo ông, "các cuộc chiến ở Việt Nam, Iraq, Afghanistan và Iran đều thất bại vì các nhà lãnh đạo chính trị của chúng ta nghĩ rằng họ quá mạnh đến nỗi không cần phải chiến đấu quyết liệt, rằng đối phương sẽ nhận ra sức mạnh của chúng ta và đơn giản là từ bỏ chiến đấu". Đây là "Hội chứng Jupiter", theo Bing West, cựu quan chức Lầu Năm Góc, có nghĩa là họ tin rằng ưu thế quân sự áp đảo sẽ tự động buộc đối phương khuất phục. Nhưng những cuộc chiến ở "Việt Nam, Afghanistan không phải thất bại trên chiến trường và là về chính trị". Iran là ví dụ mới nhất về điểm này. Ackerman lưu ý "chế độ Iran đang tiến hành một cuộc chiến toàn diện bởi vì nếu thua, họ sẽ ngừng tồn tại", trong khi đó, Mỹ chỉ tiến hành một cuộc chiến có giới hạn, khiến quyết tâm chính trị và quân sự không đủ để đạt được thắng lợi cuối cùng.

Cuối cùng, Le Figaro kết luận rằng những thất bại của Mỹ trong các cuộc xung đột hiện đại không phản ánh sự suy yếu về sức mạnh quân sự, mà bắt nguồn từ mục tiêu chính trị thiếu thực tế. Một số chuyên gia Mỹ cho rằng chính quyền hiện nay không thuyết phục và không huy động được người dân Mỹ ủng hộ mục tiêu chính trị đó, vì họ tự tin có quân đội xuất sắc, tổng thống dễ dàng ra lệnh can thiệp quân sự. Sự thiếu chuyên môn không bắt nguồn từ quân đội mà từ giới dân sự. Chính quyền Trump tự tin hiểu biết nhiều hơn giới chuyên gia, trong khi những người này có kiến ​​thức sâu rộng về ngoại giao, quan hệ quốc tế và trên hết là về lịch sử !

Ukraine : Tăng tốc sản xuất tên lửa Patriot và oanh kích bán đảo Crimea

Chiến tranh Ukraine là chủ đề lớn khác được nhiều nhật báo chú ý. Les Echos quan tâm đến "Thách thức trong việc đẩy mạnh sản xuất hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot", sau khi tổng thống Donald Trump thông báo Mỹ sẽ cấp phép cho Ukraine sản loại tên lửa đắt tiền nhằm đáp ứng nhu cầu phòng thủ.

Hiện công nghệ Patriot chủ yếu do hai tập đoàn quốc phòng Mỹ nắm giữ : RTX, phụ trách hệ thống Patriot, radar và tên lửa PAC-2, cùng Lockheed Martin, đơn vị sản xuất tên lửa PAC-3 thế hệ mới. Trước nhu cầu đang gia tăng trên thế giới, Lockheed Martin đã mở rộng năng lực sản xuất tại Nhật Bản và Đức. Ba Lan và Ukraine cũng mong muốn được chuyển giao công nghệ. Tuy nhiên, theo Les Echos, quá trình chuyển giao và xây dựng năng lực sản xuất sẽ mất nhiều tháng, thậm chí nhiều năm mới đạt hiệu quả.

Chiến lược mới của Ukraine từ tháng 5 là tăng cường tấn công Crimea, bị Nga sáp nhập năm 2014, được báo Le Monde đánh giá là "mặt trận mới mang ý nghĩa chiến lược và biểu tượng", nhằm biến nơi này thành một "hòn đảo". Khó khăn và bất ổn tại đây có thể được tóm tắt trong đoạn video đăng trên Telegram của một phụ nữ trẻ lái xe : "Tôi gửi lời đến Moskva và Putin nhân danh người dân Crimea. Quý vị từng hứa với chúng tôi bảo đảm an toàn, một cuộc sống bình thường. Nhưng thực tế là những trạm xăng trống rỗng, sợ hãi, kiểm soát, những đoàn người xếp hàng, bất an (…) Trên truyền hình, người ta nói mọi chuyện đều trong vòng kiểm soát. Nhưng Crimea đang sống cầm chừng, không còn kiểm soát được nữa (…) Tại sao quý vị lại bỏ rơi chúng tôi ?".

Dân cư trên bán đảo Crimea chủ yếu là quân nhân đến cùng gia đình sau khi bán đảo bị Nga sáp nhập. Tiếp theo là khách du lịch Nga, thường đến nghỉ dưỡng bên bờ biển nổi tiếng đẹp ở Crimea. Tuy nhiên, theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), tình trạng thiếu xăng dầu và nước, cắt điện thường xuyên và mối đe dọa drone Ukraine "có thể dẫn đến những hệ quả về dân số trong ngắn hạn", và "sẽ nghiêm trọng hơn về dài hạn nếu chiến dịch tấn công tiếp diễn".

Nắng nóng liên miên : Hiện tượng bình thường mới ở Pháp năm 2050 ?

Nắng nóng kéo dài, biến đổi khí hậu, biện pháp thích ứng tại Pháp, cũng như tại Châu Âu là một chủ đề lớn khác được nhiều báo đề cập.

Báo Libération dành trang nhất cho chủ đề "Nắng nóng lặp đi lặp lại : Những giải pháp để thích ứng". Trong bối cảnh 9 tỉnh của Pháp được đặt trong tình trạng báo động đỏ vì nắng nóng vào ngày 10/7, Libération, cũng như nhật báo Le Monde, nhận định Pháp vẫn chưa chuẩn bị đầy đủ để đối mặt với nhiệt độ ngày càng gia tăng. Trong báo cáo ngày 09/07, Hội đồng Cấp cao về Khí hậu kêu gọi chính phủ xây dựng các chính sách thích ứng dài hạn. Bên cạnh đó, nhiều giải pháp trước mắt được đề xuất cho các lĩnh vực như quy hoạch đô thị, bệnh viện, nhà ở, trường học, nông nghiệp và năng lượng hạt nhân. Cựu Bộ trưởng Chuyển đổi Sinh thái Christophe Béchu cho rằng thích ứng với biến đổi khí hậu phải trở thành một chủ đề trọng tâm trong cuộc bầu cử tổng thống Pháp sắp tới.

Trong khi đó, La Croix nhấn mạnh "Nắng nóng : Đừng quên ai cả". Trong các đợt nắng nóng hiện nay, "cần phải tương ái" nhưng chủ đề này lại ít được đề cập trên truyền hình. Người cao tuổi và những người sống cô lập là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, thậm chí nhiều người đã chết trong cô độc tại nhà. Hiện tại, nhiều tình nguyện viên tích cực gọi điện, thăm hỏi và hỗ trợ những người dễ bị tổn thương. La Croix cũng đặt ra câu hỏi : Liệu những đợt nắng nóng kéo dài có trở thành trạng thái bình thường mới của nước Pháp vào năm 2050 ?

Pháp có gần 10 triệu người nghèo

Cũng trong lĩnh vực xã hội, Les Echos quan tâm đến "Tỷ lệ nghèo vẫn ở mức cao kỷ lục", với gần 10 triệu người Pháp vẫn sống dưới mức nghèo khổ (mức thu nhập dưới 1.337 euro mỗi tháng). Theo báo cáo được Viện Thống kê và Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia Pháp (INSEE) công bố ngày 09/07, người thất nghiệp và các gia đình đơn thân vẫn là những đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi nghèo đói. Một quan sát đáng báo động khác : bất bình đẳng về mức sống đã đạt mức cao nhất trong 30 năm qua, đặc biệt là do thu nhập của các hộ gia đình giàu có tăng lên.

Le Pen trở lại trường đua tổng thống Pháp 2027

Nhiều tờ báo Pháp tiếp tục quan tâm đến thông báo ra tranh cử tổng thống Pháp 2027 của lãnh đạo đảng cực hữu Tập Hợp Quốc Gia (RN) Marine Le Pen, sau khi tòa phúc thẩm vẫn kết án tù nhưng khôi phục quyền ứng cử của bà.

Theo kết quả khảo sát của Les Echos phối hợp với OpinionWay, bà Marine Le Pen đang dẫn đầu cuộc đua vào Điện Élysée và là ứng cử viên nhận được nhiều ủng hộ nhất, với tỷ lệ dao động từ 34% đến 36%, bỏ xa các đối thủ. Bên phe trung hữu, cựu thủ tướng Édouard Philippe được xem là đối thủ đáng gờm nhất của bà Le Pen, vượt lên trên Gabriel Attal và Bruno Retailleau trong các cuộc thăm dò. Trong khi đó, bên cánh tả, Jean-Luc Mélenchon tiếp tục là gương mặt chiếm ưu thế. Libération quan tâm đến "Cuộc bầu cử sơ bộ cánh tả : Năm đảng cho một lễ tang". Cuộc bầu cử sơ bộ này không có Jean-Luc Mélenchon, lãnh đạo đảng cực tả Nước Pháp Bất Khuất (LFI). Lãnh đạo đảng Xã Hội (PS) Olivier Faure được cho là chiếm được ưu thế, nhưng ông vẫn không áp đặt được quan điểm của đảng Xã Hội với những đối tác khác trong cánh tả.

Sức mua, sức khỏe và an ninh là ba mối quan tâm chính của người dân Pháp trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2027.

Thu Hằng