Elon Musk ủng hộ ứng viên cực hữu Pháp, Mỹ muốn xóa sổ Tòa Hình sự quốc tế

Tranh cử tổng thống Pháp, đặc biệt với việc tỉ phú Mỹ Elon Musk chính thức ủng hộ ứng cử viên cực hữu Marine Le Pen là một trong những chủ đề hàng đầu của báo chí hôm nay, cùng với các vấn đề cấp bách về chính sách đối phó với thời tiết nóng bức và khô hạn đang đe dọa cuộc sống của người Pháp, với ba đợt nóng dữ dội kể từ đầu hè.

Ảnh ghép : Lãnh đạo phe cực hữu Pháp Marine Le Pen và tỷ phú Mỹ ELon Musk. © AP

Le Figaro chạy tựa lớn trang nhất, "Lecornu, Castex... Các ứng cử viên dự phòng của khối cánh trung", nhấn mạnh đến nỗi lo ngại là cho đến nay chưa hề xuất hiện đối thủ nặng ký nào có thể đối đầu với lãnh đạo cực hữu Marine Le Pen và lãnh đạo cực tả Jean-Luc Mélenchon. Không khí hoài nghi bao trùm hầu hết các phe nhóm chính trị, dẫn đến xu thế xuất hiện rất nhiều "ứng cử viên nhỏ", thậm chí những người hoàn toàn không thuộc giới chính trị, như lãnh đạo doanh nghiệp Michel-Édouard Leclerc, hay nhà đầu tư ngân hàng và một biểu tượng của cánh tả cấp tiến Matthieu Pigasse.

Đa số cử tri cánh trung muốn thủ tướng Lecornu ứng cử tổng thống

Trước thềm bầu cử chưa đầy một năm, hiện có đến khoảng 30 ứng viên tranh cử. Về phía khối cánh trung, theo thăm dò của Viện Odoxa-Backbone, đa số những người ủng hộ tổng thống Macron muốn đương kim thủ tướng Lecornu ra tranh cử, thay vì những người tiền nhiệm. Cuộc thăm dò cho thấy đa số những người ủng hộ đảng cầm quyền của tổng thống coi ông là ứng cử viên sáng giá hơn so với Gabriel Attal (59%) và Édouard Philippe (57%), hiện đang lãnh đạo các hai đảng Renaissance và Horizons. Tuy nhiên, theo Le Figaro, bất chấp sự ủng hộ này, thủ tướng Sébastien Lecornu rất kín tiếng và luôn khẳng định tranh cử tổng thống "không nằm trong chương trình nghị sự" của ông.

Thủ tướng Lecornu xây dựng hình ảnh một "tu sĩ-chiến binh" miệt mài dấn thân cho sứ mạnh điều hành chính phủ, coi vai trò của ông như một sứ mệnh thiêng liêng, tránh xa ánh hào quang trong công luận. "Người dân Pháp thích phong cách kín tiếng của ông ấy", theo một cựu lãnh đạo công đoàn.

Tuy nhiên, Le Figaro hoài nghi về ý định thực sự của thủ tướng Lecornu, đồng thời liệt kê một loạt hạn chế của "phương án Lecornu", từ "lòng trung thành tuyệt đối dành cho Emmanuel Macron", cho đến việc chưa xây dựng được một ê-kíp riêng. Một nhược điểm khác là chính trị gia này dường như không muốn công khai những khía cạnh quan trọng trong đời tư, trong khi đây là điều không tránh khỏi khi ra tranh cử. Hơn nữa, xét về toàn xã hội Pháp, chỉ có lần lượt 38% và 37% cử tri ủng hộ ông hơn so với hai cựu thủ tướng Gabriel Attal và Edouard Philippe.

Sự ủng hộ của Elon Musk gây khó cho phe cực hữu Pháp

Hình ảnh trang nhất hôm nay của Libération là gương mặt tỉ phủ Mỹ Elon Musk với mái tóc của lãnh đạo cực hữu Pháp Marine Le Pen, với hàng tít : "Musk bầu cho Le Pen". Ngày 15/07, Elon Musk chính thức ủng hộ Le Pen. Hàng động can thiệp của nhà tỉ phủ không có gì là bất ngờ, vì Musk đã nhiều lần tuyên bố, và đã nhắc lại điều này sau khi Le Pen bị kết án trong vụ lạm dụng công quỹ Châu Âu. Tuy nhiên, bài xã luận của Libération nhấn mạnh đây là hành động can thiệp đầu tiên vào nội bộ chính trị nước Pháp kể từ khi cuộc tranh cử bắt đầu cách nay một tuần, và việc Musk khẳng định "Le Pen là hy vọng cuối cùng của nước Pháp" đang làm nổi rõ "những mâu thuẫn về đường lối" của đảng cực hữu Pháp.

Sự ủng hộ của Musk - biểu tượng của sự giàu có vô hạn và quyền lực của các tập đoàn công nghệ khổng lồ nằm ở thượng đỉnh quyền lực của nền kinh tế thế giới, xa cách vô hạn với đời sống người dân thường - ít nhất cũng có thể nói là "không mấy phù hợp" với chiến lược của Le Pen, vì bà muốn tỏ ra gắn bó mật thiết với người dân bình thường. Theo Libération, tuyên bố của Musk đã được đón nhận một cách thận trọng bởi đội ngũ của Le Pen, với thái độ "chúng tôi đâu có yêu cầu điều này". Libération cũng cảnh báo, các can thiệp vào cuộc tranh cử tổng thống Pháp từ phía Elon Musk chắc chắn sẽ không dừng ở đây, và điều đáng chú ý hơn là những can thiệp ngầm. 

Mỹ : Bước leo thang đáng kể chống Tòa Hình sự Quốc tế

Trong lúc tỉ phú Musk can thiệp bầu cử Pháp, ngoại trưởng Mỹ mở màn chiến dịch tấn công toàn diện chống Tòa Hình sự Quốc tế (CPI / ICC). Thông qua một tuyên bố, một video trên nền tảng X và một bài bình luận trên tờ Wall Street Journal, ngoại trưởng Marco Rubio khẳng định rõ Hoa Kỳ đặt mục tiêu dỡ bỏ hoàn toàn Tòa án Hình sự Quốc tế – cơ quan có nhiệm vụ xét xử những kẻ phạm tội ác chiến tranh, diệt chủng và tội ác chống lại loài người - "từng viên gạch một nếu cần".

Theo lãnh đạo ngoại giao Mỹ, Tòa Hình sự Quốc tế là nơi nơi tập trung đầy rẫy "quan chức theo tư tưởng toàn cầu hóa", đang đe dọa chủ quyền của Mỹ, "đang gây chiến với đất nước chúng ta, không phải bằng đạn pháo hay tên lửa, mà thông qua các quy chế, hiệp ước và sức mạnh của cái gọi là luật pháp quốc tế". Theo ông Rubi, việc Tòa án quốc tế này giành quyền điều tra về các quân nhân và quan chức Mỹ vì các hành động của họ trong các cuộc xung đột ở nước ngoài khiến "Hoa Kỳ ngừng tồn tại, với tư cách là một quốc gia độc lập, có chủ quyền".

Tòa CPI/ICC, định chế đầy tính chính danh cần nỗ lực bảo vệ

Về chủ đề này, Le Monde có bài xã luận "Tòa án Hình sự Quốc tế : một cơ chế bảo vệ chưa hoàn hảo nhưng cần thiết để chống lại tình trạng kẻ phạm tội không bị trừng phạt". Le Monde nhấn mạnh, Tòa án Hình sự Quốc tế tại La Haye, được thành lập năm 1998, đang phải đối mặt với những cuộc tấn công mạnh mẽ từ chính quyền Trump. Mặc dù hệ thống tư pháp quốc tế chắc chắn không hoàn hảo, nhưng không thể biện minh cho việc chống lại CPI/ICC.

Le Monde lưu ý, kể từ khi thành lập năm 2002, Mỹ đã luôn phản đối CPI/ICC vì cho rằng tòa này xâm phạm chủ quyền quốc gia, thậm chí ra luật cho phép sử dụng vũ lực để giải cứu công dân Mỹ bị Tòa án truy tố. Tuy nhiên, gần đây, Tòa án Hình sự Quốc tế mở rộng phạm vi truy tố, không chỉ nhắm vào lãnh đạo nhiều nước Châu Phi, mả cả tổng thống Nga Vladimir Putin và thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, một đồng minh của Washington.

Những xuyên tạc và tấn công của Mỹ khiến nhiều người có thể quên đi sự việc là Tòa án Hình sự Quốc tế đã là một cơ chế lập ra nhằm răn đe các hành động tàn bạo trên quy mô toàn cầu. Cụ thể là sau các phiên tòa đặc biệt chuyên xử lý tội ác chiến tranh, tội ác chống nhân loại và tội diệt chủng tại Nam Tư cũ, Rwanda và Cam Bốt, khi "việc khoanh tay đứng nhìn các hành động tàn bạo xảy ra là điều không thể dung thứ".

Le Monde nhấn mạnh, không gì có thể phủ nhận được tính chính danh của tòa án này, và trong bối cảnh hiện nay, khi "việc sử dụng vũ lực tiếp tục lấn át lẽ phải", hy vọng là Tòa án Hình sự Quốc tế có thể trụ vững được trước đợt tấn công mới nhất từ Hoa Kỳ. Theo Le Monde, không thể đặt hy vọng gì vào Trung Quốc trong lúc Châu Âu nhiều khi có một thái độ không rõ ràng về chủ đề này.

Ba đợt nóng dữ dội và ba bài học

Nắng nóng kéo dài và sự thụ động của nước Pháp là chủ đề bài xã luận nhật báo kinh tế Les Echos, "Ba đợt nóng dữ dội và ba bài học". Các đợt nóng diễn ra liên tục trong ba tháng vừa qua, phá kỉ lục về nhiệt độ cùng với cháy rừng, khô hạn gia tăng, thế nhưng những người có trách nhiệm trong bộ máy chính quyền đã không hành xử đúng tầm mức.

Bài học thứ nhất được Les Echos nêu bật là các cuộc tranh luận đã chỉ xoay quanh "màu trên bản đồ thời tiết, máy điều hòa hay số lượng máy bay chữa cháy Canadair", trong lúc vấn đề cơ bản là chiến lược thích ứng với nhiệt độ 35-40°C sẽ kéo dài trong 4 tháng. Hàng loạt hành động cần làm khẩn cấp, như việc trang bị rèm che nắng cho các trường học, hay máy điều hòa cho các bệnh viện dã bị coi nhẹ.

Bài học thứ hai, theo Les Echos, là sự rối loạn khí hậu đang gia tăng càng làm tăng thêm hố sâu ngăn cách giữa các tầng lớp xã hội, với người nghèo, người lao động ngoài trời và nông dân là các nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Les Echos nhấn mạnh việc nhà nước tập trung vào các nhóm xã hội này là điều khẩn thiết.

Bài học thứ ba được Les Echos rút ra là, Châu Âu với 6% lượng khí thải toàn cầu, đang chậm trễ trong việc chuyển đổi năng lượng : Tỉ lệ điện khí hóa trong tiêu thụ gần như đang dậm chân tại chỗ từ 10 năm nay, với tỉ lệ phát thải chiếm 6% toàn cầu, Châu lục vẫn trì trệ ở mức 23% trung bình toàn Châu Âu, và 27% đối với nước Pháp (bất chấp việc tỉ lệ năng lượng tái tạo trong sản xuất điện tăng mạnh). Điểm hết sức bất hợp lý là khí đốt hiện bị đánh thuế thấp hơn là điện.

Nước không còn vô hạn : Cảnh giác trước chính sách chiếm đoạt làm của riêng

Sau nắng nóng là khô hạn. Xã luận nhật báo La Croix khuyến nghị chính quyền phải có chiến lược sử dụng nước hợp lý. Theo dự báo của các nhà khoa học, tình trạng này sẽ ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng hơn. Nước không còn là nguồn tài nguyên dồi dào vô hạn nữa, vì vậy cần phải có một cuộc thảo luận trên quy mô toàn quốc về việc sử dụng nước.

Dự luật "nông nghiệp khẩn cấp" đang được thảo luận tại Quốc Hội nhằm hỗ trợ các ngành phụ thuộc vào tưới tiêu, nhưng theo La Croix, cần phải xem xét lại mô hình này. Nước phải được xem như một tài sản chung, "không ai có quyền chiếm đoạt làm của riêng".

Trọng Thành