Nếu Trump không đoạt Nobel Hòa bình, thỏa thuận Israel – Hamas về Gaza có nguy cơ bị bỏ lửng ?

Thỏa thuận ngừng bắn và giải phóng con tin giữa Israel và tổ chức Hamas Palestine đạt được dưới sự bảo trợ của Hoa Kỳ là chủ đề được tất cả các báo Pháp khai thác nhiều hôm nay 10/10/2025.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Nhà Trắng, Washington, Hoa Kỳ, ngày 29/09/2025. AP - Alex Brandon

Trang nhất của tờ Libération đề cập đến việc Nhà Trắng, hôm qua 09/10, đã gọi Donald Trump là "tổng thống của hòa bình". Dù việc giải quyết xung đột Israel – Palestine vẫn còn khó khăn và xa vời, chủ nhân Nhà Trắng tin chắc rằng ông đang tiến gần tới một thành công ngoại giao chưa từng có.

Chính sự tự mãn và thiếu kiên nhẫn có thể đã giúp ông thúc đẩy một quá trình tưởng chừng bị đình trệ chỉ mười ngày trước. Donald Trump luôn mong muốn nhận giải Nobel Hòa bình và từ nhiều tháng qua, ông đã tiến hành chiến dịch vận động rầm rộ để tự quảng bá mình là người kiến tạo hòa bình lớn của thời đại, khẳng định nếu ủy ban không trao giải cho ông, đó chỉ là do sự thù địch cá nhân. Ông nói hôm 08/10 : "Tôi không nghĩ có ai trong lịch sử đã giải quyết được nhiều vấn đề như tôi. Nhưng có thể họ sẽ tìm lý do để không trao cho tôi".

Việc một tham vọng cá nhân có thể tác động đến một cuộc xung đột phức tạp như thế có vẻ khó tin, nhưng theo đại tá Doron Hadar, từng là người đàm phán đại diện cho Tsahal đến năm ngoái, tất cả đều biết rằng giải Nobel là ưu tiên hàng đầu của Donald Trump.

Tuy nhiên, nhật báo thiên tả lo ngại rằng rủi ro lớn nhất là cái tôi của Donald Trump có thể đe dọa đến hòa bình trong tương lai, do có nhiều chi tiết bị bỏ qua. Đặc biệt, liệu ông có tiếp tục nỗ lực tìm giải pháp tìm kiếm hòa bình nếu không đạt được điều mình muốn ? Nhiều lời kêu gọi trao giải Nobel cho ông thể hiện sự lo lắng của thế giới về cam kết thực sự của ông. Đó là kiểu ngoại giao Donald Trump, và một số người đã hiểu rõ : hôm qua, tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đề cử Donald Trump với ủy ban Nobel với mong muốn nhận được tên lửa Tomahawk.

Về phần mình, trang nhất và bài xã luận của tờ Le Figaro nhận định Donald Trump thường tỏ ra thiếu khiêm tốn, nhưng lần này tổng thống Mỹ có lý do chính đáng để tự hào về bước tiến quan trọng đạt được ở Gaza. Nếu mọi người nghĩ đến việc giải cứu các con tin Israel còn lại từ giờ đến thứ Hai tới, đó là nhờ vào một "thỏa thuận" mà Donald Trump đã đưa ra. Chủ nhân Nhà Trắng đã gây áp lực mạnh mẽ với cả chính quyền Israel lẫn Hamas, và nếu nước cờ này dẫn đến một giải pháp bền vững cho cuộc xung đột Israel – Palestine, thì đó là vì Donald Trump vẫn sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong quá trình này. Nhật báo thiên hữu cho rằng không có kế hoạch hòa bình nào thành công mà không có sự can thiệp mạnh mẽ từ Hoa Kỳ.

Liệu chúng ta có thấy mái tóc vàng của Donald Trump phấp phới trên đống đổ nát của Gaza hay không ? Mặc dù điều này dường như khó thành hiện thực, ông không loại trừ khả năng đi đến Charm el-Cheikh để giám sát lễ ký kết ngừng bắn. Donald Trump cũng muốn có mặt khi đón những con tin mà ông đã giúp giải thoát. Ngay cả trong trường hợp không nhận được giải Nobel Hòa bình vào hôm nay, chí ít ông vẫn có thể thực hiện một chuyến đi như một "anh hùng mang lại hòa bình", bởi nếu không có tổng thống Mỹ thì cuộc sống của những con tin vẫn sẽ treo lơ lửng và cuộc chiến khốc liệt gần như đã phá hủy toàn bộ Gaza sẽ không có hồi kết.

Trong khu vực Trung Đông đầy phức tạp, những ý tưởng đơn giản của Donald Trump đã buộc Hamas phải từ bỏ các con tin, đòn bẩy mạnh nhất của tổ chức Hồi giáo trong cuộc đối đầu với Israel. Để buộc Hamas giải giáp và thuyết phục Tsahal rút lui, tổng thống Mỹ muốn đặt Gaza dưới sự giám sát quốc tế và bảo đảm rằng không có cuộc di dời dân cư và không có sự chiếm đóng hay sáp nhập lãnh thổ nào. Với sự hỗ trợ từ các nước Ả Rập, ông đã phớt lờ các nước Châu Âu, những quốc gia chỉ được yêu cầu hỗ trợ tài chính cho công cuộc tái thiết. Donald Trump và các cộng sự tin rằng tiền bạc có thể mang lại hòa bình, đồng thời họ cũng lắng nghe nguyện vọng của người dân Palestine. Đây là chìa khóa để biến một cuộc trao đổi con tin thành một quá trình hòa bình thực sự.

Trong khi đó, nhật báo kinh tế Les Echos dành trang nhất chú ý đến niềm vui sướng và sự nhẹ nhõm lớn tại Israel sau khi người dân hay tin về thỏa thuận nói trên. Tại Tel Aviv, các gia đình con tin đã ăn mừng dưới mưa ở "Quảng trường con tin". Nhiều người nhảy múa, mở rượu champagne sau 736 ngày sống trong lo lắng.

Theo đài phát thanh quân đội Israel, khoảng 250 tù nhân Palestine bị án chung thân, cùng với 1.500 đến 2.000 tù nhân khác, sẽ được thả. Tuy nhiên, Israel từ chối phóng thích Marwan Barghouti, một nhân vật được nhiều người Palestine ủng hộ, cũng như những tù nhân liên quan đến vụ thảm sát ngày 07/10/2023.

Ngay sau khi con tin được thả, quân đội Israel sẽ bắt đầu rút một phần khỏi dải Gaza. Họ sẽ triển khai dọc theo "đường vàng" do Donald Trump đề xuất. Sau giai đoạn này, quân đội Israel sẽ chỉ kiểm soát 53% diện tích Gaza (hiện tại là 70%) và sẽ rút khỏi thành phố Gaza.

Kế hoạch tiếp theo là tiếp tục rút quân về một vùng đệm dọc theo biên giới Gaza – Israel. Người Palestine sẽ không được tiếp cận khu vực này vì lý do an ninh.

Cuối cùng, Donald Trump sẽ đến Israel vào Chủ nhật 12/10 theo lời mời của thủ tướng Benjamin Netanyahu, sẽ phát biểu trước Quốc hội Israel (Knesset) và gặp gỡ các gia đình con tin tại Tel Aviv.

Pháp : Covid-19 quay trở lại

Về y tế, nhật báo Le Monde dành trang nhất quan tâm đến việc dịch Covid-19 đang quay trở lại Pháp. Chỉ vài ngày trước khi chiến dịch tiêm vac-xin phòng Covid-19 và cúm mùa bắt đầu vào ngày 14/10, biến thể XFG thuộc họ Omicron đã làm tăng số ca nhiễm trong nước. Các ca nhiễm đường hô hấp cấp tính tăng liên tục trong ba tuần, với các triệu chứng như hắt hơi, nghẹt mũi, đau họng.

Tỷ lệ mắc Covid-19 tại các phòng khám bác sĩ đa khoa được ước tính là 51 ca trên 100.000 dân, gấp 10 lần so với tháng 2. Số ca nhập viện sau khi đến phòng cấp cứu tăng ở mọi nhóm tuổi, ngoại trừ trẻ từ 0-4 tuổi, và vẫn ở mức thấp, với 635 ca nhập viện ở nhóm trên 65 tuổi.

Mạng lưới các phòng thí nghiệm quốc gia (Renal), gồm 35 cơ sở, cho biết tỷ lệ xét nghiệm dương tính Covid-19 tăng từ 8% lên 24% trong ba tuần. Theo nhà dịch tễ học Mircea Sofonea, đỉnh dịch của đợt bùng phát mới dường như đã đến hoặc sắp đến vì tỷ lệ mắc bệnh mới không tăng nhanh như trước. Tuy nhiên, việc theo dõi chính xác dịch bệnh khó khăn do các nghiên cứu mô hình virus đã dừng lại.

Năm thứ hai liên tiếp, Covid-19 tăng trở lại vào đầu năm học, giống như rhinovirus. Mức độ mắc bệnh năm nay tương tự năm 2024, nhưng còn quá sớm để dự đoán sự tiến triển của virus trong tương lai. Đợt dịch hiện nay chủ yếu do biến thể "XFG", còn gọi là "Frankenstein", gây ra. Được phát hiện lần đầu vào tháng 4, biến thể này hiện chiếm 75% số ca Covid-19 tại Chính quốc Pháp.

Theo Mircea Sofonea, bắt đầu tiêm vac-xin sau đỉnh dịch là sai lầm vì người dễ tổn thương không được bảo vệ kịp thời. Nhóm ưu tiên được tiêm vẫn là nhóm người từ 65 tuổi trở lên, người có bệnh nền, người suy giảm miễn dịch, phụ nữ mang thai và cư dân nhà dưỡng lão.

Cuối cùng, các nghiên cứu gần đây cho thấy biến thể XFG có khả năng tránh hệ miễn dịch cao hơn so với một số biến thể "cha mẹ", nhưng khả năng xâm nhập vào tế bào thấp hơn, và có thể trở nên dễ lây lan hơn nếu tiếp tục đột biến.

Trung Quốc : Một thành phố hưởng lợi từ chiến tranh Ukraine

Về thời sự quốc tế, nhật báo công giáo La Croix có bài "Tuy Phân Hà tận dụng tiềm năng kinh tế từ Nga". Nằm ở biên giới với nước này, một trong những tỉnh nghèo nhất ở phía bắc Trung Quốc đang hưởng lợi tối đa từ "tình hữu nghị không giới hạn" giữa tổng thống Nga Vladimir Putin và chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Bà Chen Juhua, 53 tuổi, thích trang điểm kỹ càng trước khi đến Maxim, một nhà hàng cao cấp nằm trong khu phố Nga của thành phố nhỏ Tuy Phân Hà (Suifenhe), gần biên giới với Nga. Bà thường cùng người thân thưởng thức các món ăn truyền thống của Nga như borscht, shashlik và khoai tây "Moscow". Tình hữu nghị Trung-Nga cũng được thể hiện qua ẩm thực.

Trong nhà hàng, còn có nhiều doanh nhân Trung Quốc mới giàu lên nhờ vị trí địa lý thuận lợi. Tuy Phân Hà, với 100.000 dân, từng là một thị trấn nhỏ hẻo lánh ở biên giới với Siberia của Nga. Nhưng kể từ khi chiến tranh Ukraine nổ ra vào năm 2022 cùng với việc phương Tây ban hành các biện pháp trừng phạt Nga, nhiều cơ hội kinh tế mới đã mở ra cho các doanh nhân địa phương.

Năm 2018, bà Chen đã cùng các đối tác đầu tư hơn 51 triệu euro để khai thác rừng trên diện tích 870.000 ha ở Nga, tương đương kích thước đảo Corse của Pháp. Kể từ đó, bà thường xuyên di chuyển giữa Tuy Phân Hà và vùng Primorsky Krai ở Viễn Đông Nga để nhập gỗ. Mỗi tháng, công ty của bà sản xuất từ 150.000 đến 200.000 tấm sàn gỗ, được xuất sang Trung Quốc và nước ngoài.

Cùng với đối tác Li Bin, bà Chen tự hào giới thiệu kho hàng rộng 66.500 mét vuông. Li Bin giải thích rằng gỗ Nga có vân mịn, dễ gia công và màu sắc cũng như độ tinh tế nổi bật hơn nhiều so với loại gỗ khác. Loại gỗ này mang về cho công ty 12 triệu euro mỗi năm.

Ba tuần trước khi Nga xâm lược Ukraine, Vladimir Putin và Tập Cận Bình đã ký một hiệp ước "tình hữu nghị không giới hạn". Thỏa thuận này rất có lợi cho Trung Quốc trong lúc Nga bị cô lập trên trường quốc tế và gặp khó khăn về kinh tế. Năm 2024, thương mại song phương đạt mức kỷ lục 210 tỷ euro.

Dù Liên Hiệp Châu Âu (EU) cấm nhập gỗ Nga, loại gỗ này vẫn được đưa vào thị trường Châu Âu qua các công ty trung gian như của bà Chen và ông Li. Tháng 6 vừa qua, Ủy Ban Châu Âu đã tăng cường kiểm soát để ngăn chặn việc lách các lệnh trừng phạt, nhưng bà Chen và ông Li không lo ngại vì họ không chịu trách nhiệm pháp lý về điểm đến cuối cùng của sản phẩm. Họ chỉ quan tâm đến kinh doanh, và ở Tuy Phân Hà, kinh doanh đang phát triển rất mạnh.

Phan Minh