Nga mở rộng ảnh hưởng bằng chiến tranh hỗn hợp ở Georgia (Gruzia)

Những toan tính của Nga về địa chính trị, Pháp trục xuất nhà báo Nga Xenia Fedorova là hai trong số những chủ đề được các tờ báo Pháp quan tâm hôm nay, 31/07/2026.

Tổng thống Nga Vladimir Putin và Alan Gagloyev (trái), thủ lĩnh phe ly khai tại Nam Ossetia được Nga hậu thuẫn, tại điện Kremlin, Moskva, Nga, ngày 09/05/2026. AP - Maxim Shipenkov

Le Monde và Les Echos đều ghi nhận những cuộc chiến do Nga tiến hành không còn giới hạn ở các cuộc giao tranh trực diện, mà đang mở rộng sang nhiều hình thức khác nhau, từ chiến tranh hỗn hợp, từng bước sáp nhập lãnh thổ cho đến nguy cơ làm lan rộng các điểm xung đột trên toàn cầu.

Trang nhất của Le Monde tập trung phân tích trường hợp Georgia như một ví dụ điển hình về chiến tranh hỗn hợp của Nga kéo dài từ sau cuộc chiến năm 2008. Dù chiến sự đã kết thúc hơn 17 năm, Nga vẫn liên tục gây sức ép bằng các biện pháp như bắt cóc dân thường, bắt giữ tùy tiện, mở rộng dần khu vực kiểm soát ("chiếm đóng từng bước"), dựng hàng rào và chốt kiểm soát vượt qua đường phân giới với vùng ly khai Nam Ossetia. Tờ báo dẫn số liệu riêng năm 2025 đã có 72 người, trong đó có 8 trẻ em, bị lực lượng Nga bắt giữ gần khu vực này.

Le Monde đặc biệt nhấn mạnh đến diễn biến mới trong tháng 5 và 6 khi Nga ký thỏa thuận tăng cường hội nhập với chính quyền Nam Ossetia. Đồng thời, lãnh đạo vùng ly khai này được thay bằng một nhân vật thân điện Kremlin. Theo các tổ chức xã hội dân sự Georgia, đây là một hình thức "sáp nhập trên thực tế" chứ không chỉ là hợp tác an ninh.

Le Monde cũng nhận định Tbilisi hiện có lập trường quá mềm mỏng với Moskva khi hạn chế phản ứng trước các yêu sách của Nga. Hệ quả là tiến trình hội nhập Liên Hiệp Châu Âu (EU) của Georgia bị gián đoạn.

Ở góc độ chiến lược, Le Monde cho rằng Nam Ossetia và Abkhazia vẫn có giá trị quan trọng với Nga. Việc kiểm soát các khu vực này vừa giúp điện Kremlin duy trì ảnh hưởng tại Nam Caucasus (Kavkaz), vừa phục vụ hoạt động tuyên truyền trong bối cảnh Nga gặp nhiều khó khăn ở Ukraine. Đặc biệt, Abkhazia, ở ven Hắc Hải, có thể được sử dụng làm căn cứ quân sự hỗ trợ cuộc chiến chống Ukraine.

Thông qua lời kể của người dân sống sát khu vực do Nga kiểm soát hoặc phải rời bỏ quê hương từ năm 2008, Le Monde nhấn mạnh hậu quả chiến tranh vẫn hiện hữu trong đời sống hằng ngày.

Chiến tranh Ukraine làm gia tăng nguy cơ xung đột trên phạm vi toàn cầu

Trong khi đó, bài xã luận của tờ Les Echos phân tích những toan tính của Nga ở phạm vi rộng hơn. Theo nhật báo kinh tế, trong những ngày qua, các bên tham chiến, trong đó có Nga, đang đẩy xung đột lan sang những địa bàn mới bằng những cuộc tấn công ở các địa điểm ngoài chiến trường truyền thống. Bài viết dẫn các ví dụ như tàu Iran bị Ukraine tấn công trên biển Caspian, tên lửa Nga rơi gần một thành phố của Ba Lan hay các tàu chở khí đốt bị tấn công tại cảng Damietta của Ai Cập.

Theo Les Echos, nguyên nhân khiến tình hình dễ leo thang là chiến lược của Mỹ rất mơ hồ khi không đạt được các mục tiêu đề ra ở Trung Đông. Chính sách vừa muốn kiềm chế leo thang, vừa theo đuổi các giải pháp ngoại giao khiến Washington không tạo được sức răn đe. Điều đó mở ra khoảng trống để Nga, Iran và các lực lượng hậu thuẫn hai nước gia tăng tầm ảnh hưởng.

Les Echos cảnh báo nếu xung đột tiếp tục lan rộng, thế giới có thể phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng năng lượng mới và tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ tiếp tục chịu tác động tiêu cực.

Vì sao Pháp trục xuất nhà báo Nga Xenia Fedorova ?

Về truyền thông, hai tờ Le Monde và La Croix đều chú ý đến quyết định của Bộ Nội vụ Pháp trục xuất Xenia Fedorova, cựu giám đốc RT France và thường xuyên xuất hiện trên CNews, Europe 1 và Le JDD.

Le Monde giải thích quá trình và nguyên nhân dẫn đến quyết định trục xuất nhà báo Nga này. Ngày 29/07, Bộ Nội vụ Pháp ra lệnh Fedorova rời khỏi lãnh thổ vì cho rằng các hoạt động của bà "xâm hại lợi ích căn bản của Nhà nước" và "đe dọa nghiêm trọng trật tự công cộng". Quyết định này đồng nghĩa với việc bà mất quyền cư trú và không còn được làm việc tại Pháp. Luật sư của Fedorova tuyên bố sẽ kháng cáo với lập luận đây là hành vi xâm phạm quyền tự do ngôn luận.

Theo Le Monde, quyết định trên không được đưa ra một cách đột ngột, mà là kết quả của nhiều tháng cân nhắc. Bộ Nội Vụ tìm cách xây dựng hồ sơ pháp lý đủ vững để tránh bị tòa án bác bỏ. Tờ báo cũng cho rằng áp lực từ truyền thông và các cuộc tranh luận kéo dài về ảnh hưởng ngày càng lớn của Fedorova trong mạng lưới truyền thông của tập đoàn Bolloré đã góp phần thúc đẩy tiến trình này. Tờ báo cũng nhắc lại Đức đã cấm Fedorova nhập cảnh từ năm 2024 vì các hoạt động bị coi là bóp méo thông tin khi bà còn làm việc cho hãng tin Ruptly. Pháp được cho là đã lựa chọn cách tiếp cận tương tự sau khi cân nhắc nhiều phương án khác.

Le Monde nhấn mạnh chính quyền Paris cáo buộc Fedorova không chỉ lặp lại các luận điệu của điện Kremlin, mà còn tìm cách định hướng dư luận Pháp. Hồ sơ của Bộ Nội vụ dẫn nhiều ví dụ về việc bà phủ nhận hoặc bóp méo các sự kiện liên quan đến chiến tranh Ukraine, gọi việc Moskva đưa trẻ em Ukraine sang Nga là "sơ tán nhân đạo", mô tả xung đột là "chiến dịch quân sự đặc biệt", cho rằng phương Tây mới là bên kéo dài xung đột, đồng thời lan truyền nhiều thông tin mà chính quyền Pháp coi là sai lệch.

Một điểm mà Le Monde đặc biệt lưu ý là Fedorova không chỉ bình luận về Ukraine, mà còn ngày càng can dự vào các tranh luận chính trị tại Pháp. Tờ báo dẫn lại việc bà chỉ trích lễ duyệt binh Quốc Khánh 14/07 vì có sự hiện diện của các nước ủng hộ Ukraine, đồng thời tham gia hoạt động của một tổ chức nghiên cứu có liên hệ với doanh nhân Vincent Bolloré và được cho là muốn tác động đến cuộc bầu cử tổng thống Pháp năm 2027.

Trong khi đó, tờ La Croix không đi sâu vào diễn biến hay hậu trường, mà phân tích về nền dân chủ và tự do ngôn luận xoay quanh vụ việc. Theo nhật báo công giáo, việc một số cơ quan truyền thông mô tả quyết định trục xuất là hành động kiểm duyệt là một nhận định gây tranh cãi. Tờ báo cho rằng tự do ngôn luận là giá trị nền tảng của nền dân chủ Pháp, nhưng không thể bị sử dụng để xóa nhòa ranh giới giữa sự thật và thông tin sai lệch.

La Croix cho rằng Fedorova không chỉ bày tỏ quan điểm cá nhân hay đóng góp vào sự đa dạng ý kiến, mà hoạt động như một cỗ máy tuyên truyền của điện Kremlin, đang tiến hành chiến tranh chống Ukraine nói riêng và đối đầu với Châu Âu nói chung. Vì vậy, hồ sơ Fedorova không chỉ nằm ở quyền phát biểu, mà còn ở việc bảo vệ nền dân chủ trước các chiến dịch tuyên truyền từ bên ngoài.

Điểm cuối cùng được La Croix nhấn mạnh là sự khác biệt giữa Nhà nước pháp quyền của Pháp và nước Nga. Ngay sau khi có quyết định trục xuất, Fedorova vẫn có quyền kháng cáo và yêu cầu tòa án xem xét lại quyết định của chính quyền. Theo bài xã luận, chính khả năng được kháng cáo này thể hiện bản chất của một nền dân chủ pháp quyền. Trái lại, tại Nga, những người công khai phản đối chính quyền thường bị trấn áp và không có cơ hội bảo vệ quyền lợi của mình trước một nền tư pháp độc lập.

Trung Quốc : Khi hy vọng chữa bệnh bằng gen trở thành bi kịch

Nhìn sang Châu Á, tờ Le Figaro dành trang nhất báo động về cái chết của một bé gái 6 tuổi trong một thử nghiệm lâm sàng tại một bệnh viện ở Thượng Hải, Trung Quốc, vào mùa xuân năm 2025, đã bị bưng bít trong một thời gian dài. Vụ việc đặt ra nhiều câu hỏi nghiêm trọng về việc tuân thủ các nguyên tắc đạo đức trong nghiên cứu y học.

Theo nhật báo thiên hữu, đây là một câu chuyện hết sức thương tâm : một bé gái mắc bệnh di truyền hiếm gặp, cha mẹ sẵn sàng chi một khoản tiền lớn để tìm hy vọng chữa bệnh cho con, một phương pháp điều trị được đánh giá là rất tiềm năng. Vụ việc được tiết lộ bởi tạp chí khoa học Science cùng một số nhà báo và nhà nghiên cứu của Retraction Watch, tổ chức chuyên theo dõi các bài báo khoa học bị rút lại hoặc gây tranh cãi.

Mei, khi đó 6 tuổi, mắc hội chứng Snijders Blok-Campeau, một căn bệnh di truyền hiếm gặp, tác động nghiêm trọng đến sự phát triển thần kinh. Bé gái đã tử vong chỉ 7 ngày sau khi nhận một liệu pháp gen mới, sử dụng công nghệ CRISPR-Cas9 biến đổi.

Điều gây tranh cãi là nhóm nghiên cứu do nhà khoa học Zilong Qiu phụ trách cùng bệnh viện Thượng Hải sau đó đã không đề cập đến ca thử nghiệm trong bài báo khoa học cuối cùng đăng trên tạp chí Nature vào tháng 02/2026. Trong bản thảo ban đầu, nghiên cứu có nhắc đến một thử nghiệm lâm sàng trên người, nhưng phiên bản cuối cùng được giữ lại để xuất bản lại loại bỏ thông tin về Mei và gia đình em. Chính sự bất nhất này đã khiến các nhà báo phát hiện ra trường hợp bé Mei.

Theo bà Bana Jabri, tổng giám đốc Viện Imagine, một trung tâm nghiên cứu chuyên về bệnh hiếm, cần phân biệt hai khía cạnh trong vụ việc này. Về mặt y học và đạo đức, đây là một vụ việc nghiêm trọng cho thấy nhiều sai sót trong quá trình nghiên cứu. Tuy nhiên, về mặt khoa học, ý tưởng sử dụng liệu pháp gen để điều trị căn bệnh này vẫn rất đáng chú ý. Các liệu pháp gen đang mở ra hy vọng cho những bệnh lý trước đây không có phương pháp chữa trị. Chúng có thể cứu sống nhiều bệnh nhân trong tương lai.

Đây không phải lần đầu Trung Quốc đối mặt với bê bối trong lĩnh vực chỉnh sửa gen. Trước đó, vụ nhà khoa học He Jiankui tạo ra những em bé chỉnh sửa gen cũng từng gây chấn động thế giới. Mặc dù vậy, Trung Quốc hiện đã trở thành một trong những quốc gia đi tiên phong về phát triển thuốc mới và công nghệ điều trị tiên tiến.

Bana Jabri nhận định cuộc cạnh tranh hiện nay không chỉ là về khoa học, mà còn về quyền sở hữu công nghệ, bằng sáng chế và thị trường điều trị tương lai. Trung Quốc đã tăng cường các quy định đạo đức để cải thiện uy tín quốc tế, nhưng vụ việc của Mei cho thấy hệ thống kiểm soát vẫn còn nhiều lỗ hổng.

Pháp : Cảnh báo làn sóng tiêm thẩm mỹ chui sau cái chết ở Nice

Trở lại Pháp, tờ Libération quan tâm đến cái chết của một phụ nữ 25 tuổi tại một cơ sở làm đẹp ở Nice sau khi được tiêm lidocaine (thuốc gây tê) trước một liệu trình tiêm thẩm mỹ vùng mông. Hai phụ nữ liên quan, trong đó có chủ cơ sở làm đẹp và người thực hiện mũi tiêm, đã bị tạm giam. Cơ quan chức năng đang điều tra các tội danh như ngộ sát, gây nguy hiểm cho người khác và hành nghề y trái phép.

Vụ việc này là lời cảnh báo mới về tình trạng những người không có chuyên môn thực hiện tiêm thẩm mỹ trái phép, thường quảng cáo dịch vụ làm đẹp với giá rẻ hơn nhiều so với cơ sở y tế hợp pháp. Tại Pháp, chỉ những nhân viên y tế được đào tạo bài bản mới được tiêm botox hay chất làm đầy.

Cảnh sát đã phát hiện nhiều loại thuốc, kim tiêm và sản phẩm không rõ nguồn gốc, được cho là nhập từ nước ngoài. Người trực tiếp thực hiện mũi tiêm được cho là không có đủ bằng cấp chuyên môn và nhận khách thông qua truyền miệng.

Các chuyên gia cảnh báo những ca tiêm trái phép có thể gây hậu quả nghiêm trọng như nhiễm trùng, biến dạng cơ thể, hoại tử, mất thị lực, thậm chí tử vong. Đặc biệt, tiêm vào vùng mông có nguy cơ cao vì khu vực này có nhiều mạch máu và cần kỹ thuật chuyên môn chính xác.

Nhật báo thiên tả báo động tình trạng tiêm thẩm mỹ trái phép tại Pháp đang có xu hướng gia tăng. Các bác sĩ kêu gọi người dân cần kiểm tra kỹ cơ sở thực hiện, bảo đảm người tiêm là chuyên gia y tế được cấp phép.

Phan Minh