Nga-Ukraine : Cuộc chiến "thần tốc" để chiếm Kiev trong 3 ngày, nay trở thành chiến tranh tiêu hao

Cuộc xâm lăng Ukraine trở thành một cuộc chiến tranh tiêu hao, Nga đe dọa Châu Âu về lâu về dài, Bruxelles cải thiện cơ sở hạ tầng cho việc vận chuyển quân, Saudi Arabia được tổng thống Donald Trump ưu ái, là một số bài viết đáng chú ý trên báo chí Pháp ngày 20/11/2025.

Một điều tra viên nhìn qua cửa sổ một tòa nhà bị drone và hỏa tiễn Nga phá hủy trong đêm tại Kiev, ngày 14/11/2015. Reuters - Thomas Peter

Đánh gần 4 năm không thắng nổi, Nga muốn ép Ukraine đầu hàng !

Le Figaro nhận định "Dưới áp lực của Nga, Ukraine bước vào cuộc chiến tiêu hao". Chiến trường Ukraine bế tắc hơn bao giờ hết. Theo một nguồn tin quân sự Pháp, gần bốn năm sau khi khởi chiến, quân Nga vẫn chưa đạt được những mục tiêu đã ấn định vào đầu năm nay. Việc gặm nhấm dần đất đai trên nhiều trục vẫn không làm quân đội Ukraine tan rã như mong muốn, dù lực lượng Kiev kiệt lực và không được thay quân. Oanh tạc vào hậu phương, đôi khi đến tận miền tây như đêm 18 rạng 19/11 mới đây với 476 drone và 48 hỏa tiễn, không làm suy giảm quyết tâm kháng cự của xã hội Ukraine.

Nói chung, tất cả không đủ để buộc chính phủ Volodymyr Zelensky chấp nhận những điều kiện đàm phán có lợi cho Nga. Đó là một cuộc chiến sức bền, ai còn đứng vững tới phút cuối sẽ chiến thắng. Để ra khỏi bế tắc, Hoa Kỳ đưa ra đề nghị mới mà theo tiết lộ của trang Axios hôm qua, là một kế hoạch 28 điểm. Les Echos và Le Figaro cho biết việc thương lượng được tiến hành bí mật giữa đặc sứ Steve Witkoff và Kirill Dmitriev, người thân tín của Putin vốn hiểu rõ nước Mỹ.

Courrier International trích dẫn báo chí quốc tế nhận định thực chất đó là một kế hoạch đầu hàng. Kiev phải nhượng toàn bộ vùng Donbass kể cả những nơi quân đội Ukraine đang kiểm soát, cùng với Kherson, Zaporizhzhia dù giới tuyến lâu nay không thay đổi, công nhận Crimea của Nga. Quân đội Ukraine phải giảm phân nửa, không được nhận viện trợ, không quân đội nước ngoài nào được trú đóng. Nhà nghiên cứu Tom Wright cho rằng đề xuất này "chỉ nhằm buộc Ukraine quy hàng trước một kẻ thù không khuất phục được họ trên chiến địa".

Thương vong Nga bằng 1/3 tổng thiệt hại từ đầu chiến tranh : Cái giá quá đắt cho Pokrovsk

Minh chứng là thành phố Pokrovsk đã nhiều lần Moskva loan báo là chiếm được nhưng tại đây các trận đánh vẫn tiếp diễn, quân Nga suốt cả năm qua phải trả cái giá nhân mạng khổng lồ. Giống như trận Bakhmut, người Ukraine quyết định kháng cự, buộc Nga phải trả cái giá thật đắt. Số thương vong của quân Nga chỉ riêng trong năm 2025 đã chiếm đến 1/3 tổng số thiệt hại kể từ đầu cuộc xâm lăng, cụ thể là 350.000 tử trận và bị thương trên tổng số 1,14 triệu lính, theo ước tính của tình báo Anh. Trong tháng 10, Nga mất trên 1.000 lính một ngày, gần đạt giới hạn về khả năng thay thế, đại đa số tử trận ở Pokrovsk.

Thương vong phía Ukraine vẫn là bí mật, nhưng Kiev không có lực lượng dự trữ như Moskva. Sương mù và những trận mưa mùa thu là trở ngại cho drone Ukraine, quân Nga cũng thay đổi chiến thuật, xâm nhập bằng những nhóm nhỏ. Ít đông đảo hơn, lính Nga tránh được drone nhưng phải chiến đấu đơn độc trong thành phố với áp lực tâm lý đè nặng, việc tiếp tế và nhận lệnh phức tạp hơn. Bạo lực ngoài mặt trận kết hợp với việc oanh kích ồ ạt vào thường dân.

Chuyên gia John Lough của Chatham House nhận xét trên Le Figaro : "Tiến lên bằng tốc độ ốc sên trên chiến trường, Moskva cố gắng thắng cho được trận chiến mùa đông bằng cách phá hoại cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine, gây khốn khó cho cư dân". Nay không chỉ đánh vào hệ thống điện mà Nga tấn công cả các nhà máy điện. Trước ba chiến thuật của Kremlin - câu giờ, chiếm thêm đất, khủng bố thường dân - Ukraine cố gắng chận lại bằng những cuộc tấn công tầm xa bằng drone vào cơ sở hạ tầng năng lượng của đối thủ. Vladimir Putin hôm 04/11 đành phải ra luật cho phép huy động quân dự bị để bảo vệ các nhà máy lọc dầu và các cơ sở khác, khi giá xăng trong nước đã tăng cao.

Moskva âm thầm chuẩn bị đối đầu lâu dài với Châu Âu

Không chỉ Ukraine, mà theo chuyên gia Thomas Gomart, Viện Quan hệ Quốc tế Pháp, "Nga áp đặt cho Châu Âu một cuộc đối đầu lâu dài vốn đã lặng lẽ bắt đầu". Trả lời phỏng vấn Les Echos, ông khẳng định Châu Âu không thoát khỏi mối đe dọa từ Nga. Loan báo của Thụy Điển và Pháp cung cấp các chiến đấu cơ hiện đại Gripen và Rafale cho Kiev là dấu hiệu chứng tỏ cuộc chiến sẽ còn kéo dài.

Dù kết thúc như thế nào đi nữa, vẫn phải bảo đảm an ninh cho Ukraine, và các quân đội Châu Âu cần học hỏi kinh nghiệm về drone từ Kiev. Nga có thể huy động được 30.000 quân mỗi tháng, có lợi thế về số đông. Ngược lại, trên không gian thực và ảo, trên biển, Châu Âu chiếm ưu thế rõ rệt. Tuy Kremlin luôn nói rằng không bị ảnh hưởng vì trừng phạt, nhưng rõ ràng có tác động, mỗi lần bắt đầu đàm phán là Moskva luôn đòi hỏi dỡ bỏ cấm vận trước hết. Hiện nay cả Nga, Belarus, Bắc Triều Tiên đều tham chiến với Ukraine, nhưng Châu Âu thì không và năng lực vẫn nguyên vẹn.

Moskva thường phóng đại khả năng quân sự vào lúc gặp khó khăn, như loan báo về hỏa tiễn Poseidon, để phương Tây chùn tay. Nhưng công luận Châu Âu đại đa số ủng hộ mạnh mẽ Ukraine chống xâm lược, dù vài nhà lãnh đạo lặp lại các luận điệu của Putin. Nga buộc Châu Âu luôn phải đối phó với chiến tranh đa diện : xâm nhập, gây bất ổn, phá hoại, khiêu khích… Mục đích của Vladimir Putin không chỉ chiếm Ukraine mà còn tái lập "cấu trúc an ninh Châu Âu" do Moskva khống chế, cản trở việc mở rộng NATO và Liên Hiệp Châu Âu. Kremlin tìm kiếm một chiến thắng biểu tượng trước Châu Âu, như để trả thù cho thập niên 90 được coi là nhục nhã đối với Nga.

"Schengen quân sự" : Bruxelles tạo điều kiện điều quân nhanh chóng

Les Echos cho biết, trước mối đe dọa từ Nga, Châu Âu muốn tạo điều kiện chuyển quân nhanh. Tình báo nhiều nước Châu Âu cảnh báo khả năng Moskva tấn công một quốc gia thành viên từ nay đến 2030, nên Ủy Ban Châu Âu hôm qua đề ra chiến lược thành lập "không gian Schengen quân sự". Thủ tục vận chuyển thiết bị phải được đơn giản hóa, hàng trăm giao lộ cần được hiện đại hóa, kỹ nghệ quốc phòng xích gần lại với các start-up…

Những cây cầu quá mong manh, đường hầm quá hẹp, đường băng quá ngắn, hải cảng do các nước ngoài Châu Âu có thể là thù địch kiểm soát, thủ tục lâu lắc… những trở ngại này giờ đây trở thành nguy hiểm. Đưa xe tăng từ Pháp sang Ba Lan mất nhiều thời giờ hơn dự tính. Đại diện ngoại giao Châu Âu, bà Kaja Kallas nhấn mạnh, huy động quân nhanh là bảo đảm răn đe mạnh mẽ, nêu ra các vụ phá hoại đường sắt Ba Lan mới đây.

Bruxelles đề nghị thống nhất thủ tục cho phép đưa vũ khí và binh sĩ từ nước thành viên này sang nước khác ; đơn giản hóa việc vận chuyển vật liệu nguy hiểm như đạn dược, xăng dầu ; linh hoạt hơn trong tiêu chí về tiếng ồn xung quanh các phi trường hay một số lệnh cấm trên các tuyến đường bộ. Ủy viên quốc phòng Châu Âu Andrius Kubilius dẫn lời tướng Mỹ John Pershing : "Bộ binh thắng được trận đánh, hậu cần thắng được cuộc chiến".

Thế nên cần phải thống kê và nâng cấp tất cả những giao lộ dọc theo bốn hành lang quân sự đi qua Liên Hiệp Châu Âu. Về phía ủy viên giao thông Apostolos Tzitzikostas nhấn mạnh việc hiện đại hóa những cơ sở hạ tầng thiết yếu cũng được dùng trong dân sự "không chỉ củng cố an ninh mà cả kinh tế và tính cạnh tranh". Bruxelles muốn thường xuyên trắc nghiệm hiệu năng những điểm này, chống phá hoại - như Nga vẫn gây nhiễu trên biển Baltic, và chống drone.

Dự kiến ngân sách dành cho khả năng cơ động của quân đội (2028-2034) lên đến 17 tỉ euro, gấp 10 lần so với tài khóa trước. Bên cạnh đó là lộ trình để chuyển đổi kỹ nghệ quốc phòng, rút kinh nghiệm từ chiến tranh Ukraine với vai trò mới của drone và trí thông minh nhân tạo (AI). Một chuyên gia ghi nhận "lực lượng Ukraine cứ mỗi 4 đến 6 tuần lại phải thích ứng công nghệ". Châu Âu cũng sẽ tài trợ cho các công ty khởi nghiệp triển vọng nhất về công nghệ, nhất là trong lãnh vực không gian và lượng tử, để hỗ trợ cho quốc phòng.

Thái tử Saudi Arabia và những "lá bài" trước Trump

Tại khu vực Trung Đông, Le Monde cho rằng "Mohammed bin Salman có những lá bài trước Donald Trump". Hồi năm 1945, tổng thống Franklin Roosevelt từ hội nghị Yalta trở về đã đón tiếp quốc vương Abdel Aziz Al Saoud, hứa bảo vệ an ninh cho vương quốc non trẻ vừa thành lập năm 1932. Ngày nay Saudi Arabia đã là cường quốc khu vực, và thái tử Mohammed bin Salman (MBS), người cháu của vua Saoud, từ mười năm qua độc tôn quyền lực sau khi thô bạo khống chế hoàng gia. Năm nay 40 tuổi, vị thái tử đã là khuôn mặt lãnh đạo thế giới Ả rập Hồi giáo.

Những đồng đô la dầu lửa có thể đầu tư vào Hoa Kỳ khiến Mohammed bin Salman sở hữu những "lá bài" mà tổng thống Ukraine, Volodymyr Zelensky đã bị mỉa mai là không có được. Những dự án địa ốc quy mô ở Saudi Arabia của các con trai và con rể khiến ông Trump không mấy bận tâm về vụ ám sát nhà ly khai Jamal Khashoggi Trở thành đồng minh của Mỹ, Saudi Arabia được bán cho những chiến đấu cơ F-35 hiện đại, mặc cho Lầu Năm Góc và Israel phản đối. Nhưng Mohammed bin Salman vẫn từ chối bình thường hóa quan hệ với Israel trừ phi công nhận Nhà nước Palestine - tuy không mấy mặn mà với người Palestine, nhưng ông vẫn muốn khoác lên chiếc áo đạo đức.

Hãng thời trang giá rẻ Shein của Trung Quốc bị 100 thương hiệu Pháp kiện ra tòa

Trên lãnh vực kinh tế, sự kiện đáng chú ý là 12 liên đoàn thương mại và trên 100 thương hiệu Pháp cùng kiện nhãn hiệu thời trang giá rẻ Shein của Trung Quốc ra tòa vì cạnh tranh bất chính. Giông tố tiếp tục ập đến với Shein từ tháng 9 đến nay, sau khi thương xá sang trọng BHV mở cửa cho thương hiệu này dẫn đến 12 thương hiệu nổi tiếng Pháp ra đi, và xì-căng-đan búp bê tình dục có hình dáng trẻ em. Hai tuần sau khi chính phủ đưa vấn đề ra tư pháp để cố gắng chặn trang web Shein, đến lượt các nhà kinh doanh tấn công.

Le Figaro và Les Echos cho biết Liên minh thương mại (gồm các thương xá, chuỗi thời trang), FCD (các nhà phân phối), Fevad (thương mại điện tử), FFF (nhượng quyền), UBH (nữ trang), Liên đoàn thời trang nữ… khởi kiện Shein tại tòa án thương mại Aix-en-Provence. Tổng cộng trên 100 thương hiệu đòi bồi thường thiệt hại đã chịu trong 5 năm qua. Bernard Cherqui, chủ tịch Liên minh thương mại nhận xét đây là lần đầu tiên trong lịch sử phải kiện tập thể. Marc Lolivier, đại diện Fevad nhấn mạnh có thể cạnh tranh nhưng phải công bằng. Các sàn thương mại Trung Quốc như Shein, Temu bán giá rẻ mạt nhờ vi phạm các điều kiện lao động, môi trường… và có thể được trợ giá, dùng "cookies" theo dõi khách hàng bất hợp pháp, 80 % số gói hàng gởi sang không theo quy cách…

Thụy My