Kỷ lục nắng nóng : Nước Pháp đang oằn mình chịu đựng

Cuộc sống khổ sở của người Pháp và hệ lụy của đợt nắng nóng kỷ lục và kéo dài đang diễn ra là chủ đề được báo chí hôm nay quan tâm. Báo Le Monde chạy tựa trang nhất : "Kỷ lục nắng nóng : một đất nước đang oằn mình chịu đựng".

Giữa đợt nắng nóng ở Paris, ngày 24/06/2026, một người tìm đến đài phun nước Trocadéro gần tháp Eiffel để xua bớt cái nóng. AP Photo/Christophe Ena - Christophe Ena

Hôm thứ Năm, 72 tỉnh trên toàn nước Pháp (tổng số 101) được đặt trong tình trạng báo động đỏ (mức cao nhất), ảnh hưởng tới hơn 51 triệu người dân, ngoài ra còn có 17 tỉnh ở mức báo động cam. Nhiệt độ nước biển tại Địa Trung Hải và vịnh Gascogne giữa Pháp và Tây Ban Nha đang ở mức cao bất thường. Giới chuyên gia lo ngại hiện tượng này sẽ để lại những tác động đáng kể đối với hệ sinh thái biển. Các nhà khí hậu học lấy làm tiếc rằng những cảnh báo được đưa ra từ nhiều năm nay lại không được chính quyền quan tâm đủ mức cần thiết.

Nắng nóng cũng khiến các cơ sở hạ tầng rơi vào tình trạng quá tải do nhiệt, theo báo La Croix : lưới điện nhiều nơi hỏng, một số nhà máy điện nguyên tử ngừng hoạt động, tàu lửa phải giảm tốc, nhiều chuyến tàu bị hủy … La Croix cũng quan tâm với khó khăn kép của nhóm người cao tuổi, lưu ý người cao tuổi sống tại nhà vừa phải chống chọi với nắng nóng, đồng thời phải đối mặt với nỗi cô đơn.

Trước thách thức của các đợt nắng nóng, La Croix hướng tới giải pháp phát triển "hệ thống làm mát tập trung" thay cho các máy điều hòa cục bộ. Lợi thế của hệ thống làm mát trung tâm là rất nhiều : hiệu suất cao gấp đôi điều hòa cục bộ, không sử dụng các chất lỏng làm lạnh và không gây tác động đến cảnh quan. Đợt nắng nóng tháng Sáu này có lẽ là phép thử cho các mạng lưới làm lạnh, giúp làm nổi bật những lợi ích của các cơ sở hạ tầng như vậy, vốn có thể triển khai trong các khu đô thị mật độ cao.

Báo động y tế

Trong khi đó, Le Figaro chạy tít "Nắng nóng : Nước Pháp trong tình trạng báo động y tế" : Lực lượng cứu hộ và các khoa cấp cứu ghi nhận số nạn nhân của đợt nắng nóng gay gắt tăng cao. Báo kinh tế Les Echos cũng có nhận định tương tự như Le Figaro, và cho biết thêm là chính phú Pháp đang lo ngại là trong những ngày tới đây, nhiều nạn nhân phải nhập viện ồ ạt. Hôm thứ Năm, chính phủ đã phải kích hoạt khả năng huy động lực lượng y tế lên mức cao nhất.

Libération cũng báo động "Hệ thống đang rạn nứt". Tỷ lệ tử vong gia tăng, các bệnh viện tại Paris rơi vào tình trạng quá tải, hệ thống bệnh viện tại các thành phố khác cũng chịu nhiều áp lực, các chuyến tàu bị hủy, lời kêu gọi đình công trong ngành giáo dục công được đưa ra. Sau một tuần đầy thử thách về nắng nóng, giờ đến lượt giải quyết hậu quả. Hồ sơ chính của Libération hôm nay là dành cho đề tài nắng nóng.

Diện mạo thị trường bất động sản sẽ thay đổi vì nắng nóng

Trong thời tiết nắng nóng, Le Figaro đặc biệt quan tâm đến lĩnh vực cải tạo các công trình xây dựng : không chỉ giúp giảm tác động của các đợt nắng nóng cao độ mà còn phải góp phần giảm mức tiêu thụ năng lượng.

Bài điều tra của Le Figaro cho thấy nhiệt độ cao đang gây nhiều khó khăn cho người sống trong các khu nhà ở, cũng như cho các tòa nhà công cộng và cơ sở công nghiệp. Ngành xây dựng và bất động sản cần khẩn trương thích ứng với các điều kiện khí hậu ngày càng khắc nghiệt, thay vì chỉ dựa vào những giải pháp đơn giản hay rập khuôn.

Thách thức đặt ra là vô cùng lớn. Theo nghiên cứu của Pouget Consultants thực hiện cho Ignes, 9/10 căn nhà hiện nay tại Pháp không được thiết kế để chịu được các đợt nắng nóng gay gắt và gần một nửa có thể được xem như "lò nung".

Ông Clément Gaillard, tiến sĩ quy hoạch đô thị, nhà sáng lập công ty tư vấn Freio và là tác giả cuốn Sống cùng khí hậu (Habiter le climat, Nhà xuất bản Terre urbaine), nhận định là nhìn chung, các công trình hiện đại của Pháp được xây dựng theo mô hình của xứ lạnh Bắc Âu, và đặc biệt là Đức, nhưng lại không học hỏi những giải pháp đã được kiểm chứng ở nước có thời tiết nóng hơn Pháp như Maroc hay Tây Ban Nha, với các tòa nhà có kết cấu dày, khép kín, có sân trong, hạn chế các ô cửa lớn.

Các chuyên gia khuyến nghị là thay vì vội vàng lắp đặt điều hòa nhiệt độ, nên sử dụng quạt trần, đặc biệt hiệu quả để chống nóng, có thể giúp hạ 5 độ C trong nhà. Hiện nay, mới chỉ có khoảng 5% hộ gia đình ở Pháp lắp quạt trần, trong khi tỷ lệ này ở Hoa Kỳ lên tới 65%.

Việc cải tạo các tòa nhà để thích ứng với các đợt nắng nóng cũng đòi hỏi phải xem xét lại chiều cao trần nhà, từ mức phổ biến 2,50 m hiện nay lên tối thiểu 2,70 m, cũng như cách thiết kế lớp cửa cuốn che bên ngoài cửa sổ vừa để bảo đảm an toàn, vừa chống nóng. Cách bố trí hướng nhà cũng như tiêu chí lựa chọn tầng của người mua có thể sẽ thay đổi đáng kể. Le Figaro kết luận về trung hạn, các đợt nắng nóng gay gắt sẽ làm thay đổi diện mạo của thị trường bất động sản tại Pháp.

Nguy cơ hạn hán hiển hiện

Một vấn đề đáng lo ngại khác được báo Le Monde nêu lên là "Nước Pháp đang đối mặt với nguy cơ hạn hán trong mùa hè". 78 tỉnh đang phải áp dụng các biện pháp hạn chế sử dụng hoặc kêu gọi tiết kiệm nước. Từ đầu tháng 6 đến nay, trung bình lượng mưa trên toàn nước Pháp chỉ đạt 27 mm, thấp hơn nhiều so với mức chuẩn 68 mm cho cả tháng. Độ ẩm trong đất hiện được ghi nhận ở mức thấp kỷ lục cho cùng thời điểm trong năm.

Nhiệt độ cao làm gia tăng hiện tượng thoát hơi nước của thực vật, khiến chúng hút từ đất nhiều nước hơn để đối phó với tình trạng quá nóng. Khi nhiệt độ tăng cao, lượng nước tiêu thụ của con người cũng gia tăng, không chỉ để tưới tiêu trong nông nghiệp, mà cả trong dử dụng nước sinh hoạt hàng ngày. Khắp nơi tại Pháp, các nguồn dự trữ nước ngầm đang có xu hướng cạn kiệt.

Ở Nga, sự phẫn nộ gia tăng sau các cuộc tấn công của Kiev vào các nhà máy lọc dầu

Liên quan đến chiến tranh Ukraine, Le Monde cho biết các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga đang gây ra tình trạng thiếu hụt tại các trạm xăng, ảnh hưởng đến tinh thần của người dân. Chính tổng thống Nga Vladimir Putin đã thừa nhận là các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine trong 3 tháng qua nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga đã đạt được mục tiêu "gây bất ổn xã hội", cũng như "đánh lạc hướng sự chú ý khỏi bước tiến của quân đội Nga". Tuy nhiên, Putin vẫn nhấn mạnh Nga "sẽ đạt được các mục tiêu".

Dẫu vậy, tình trạng thiếu xăng do các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu làm suy yếu các lời hứa chiến thắng của tổng thống Nga. Theo Le Monde, mục tiêu của Kiev, khi nhắm vào các nhà máy lọc dầu, cảng, kho chứa, đường ống dẫn dầu, không chỉ là làm gián đoạn chuỗi cung ứng của ngành then chốt của Nga, nguồn thu chính cho ngân sách chiến tranh của Điện Kremlin, mà còn làm suy giảm tinh thần người Nga.

Theo các nguồn tin độc lập, Nga đã mất từ 1/4 đến 1/3 năng lực lọc dầu. Tình trạng thiếu hụt bắt đầu xuất hiện tại các khu vực gần tiền tuyến, đặc biệt là bán đảo Crimée chiếm giữ của Ukraine, nơi thường xuyên bị lực lượng của Kiev tấn công. Sau các cuộc oanh tạc sâu vào lãnh thổ Nga, ít nhất 13 khu vực đang gặp vấn đề cung ứng.

Điều đánh nói là các biện pháp hạn chế đã bắt đầu ảnh hưởng đến cả Siberia, nơi vốn tập trung các mỏ dầu lớn của đất nước. Tại Moskva, chính thức, chính quyền phủ nhận mọi vấn đề. Nhưng theo yêu cầu của các trạm xăng, chính quyền thành phố đã cho phép các xe bồn chở nhiên liệu vào thủ đô mà không cần giấy phép. Biện pháp này nhằm tạo thuận lợi cho việc cung ứng, và không có giới hạn về thời gian.

Xa chiến tuyến, nhưng sự bất mãn trong dân chúng đang trở nên rõ rệt. Để tránh việc này ảnh hưởng đến kết quả bầu cử lập pháp ngày 20/09, Điện Kremlin được cho là đang cân nhắc hoãn cuộc bầu cử.

Ở Iran, sự đàn áp gia tăng kể từ sau cuộc chiến

Về tình hình Iran, Le Monde quan tâm đến số phận người dân sau khi chiến tranh kết thúc. Trong bài viết "Ở Iran, sự đàn áp gia tăng kể từ sau cuộc chiến", Le Monde nhận định Cộng hòa Hồi giáo Iran đã ký một bản ghi nhớ thỏa thuận vào ngày 17/6 với Hoa Kỳ, kẻ thù truyền kiếp của mình, nhưng lại từ chối hòa bình với chính người dân của mình. Tại Iran, các vụ hành quyết liên quan đến các cáo buộc chính trị vẫn tiếp diễn, cũng như các vụ bắt giữ với lý do "hợp tác với các quốc gia thù địch", đặc biệt là Israel và Hoa Kỳ.

Trong khi các cuộc đàm phán giữa Iran và Hoa Kỳ đang tiếp tục nhằm xác định các khía cạnh kỹ thuật liên quan đến việc mở eo biển Hormuz, chương trình hạt nhân Iran và việc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt của Mỹ, vấn đề nhân quyền lại là lĩnh vực quan trọng bị "bỏ quên" trong các cuộc thương lượng giữa Mỹ và Iran.

Agnès Callamard, tổng thư ký của Tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International), đầu tuần này đã lên án một làn sóng đàn áp mới, thể hiện qua các vụ bắt giữ tùy tiện hàng loạt, các vụ bị bắt rồi biệt tích, hành vi tra tấn và các đối xử tồi tệ khác, cũng như việc đẩy nhanh các phiên tòa thiếu công bằng rõ rệt và các vụ hành quyết vì lý do chính trị. Đối với Ân xá Quốc tế, việc Mỹ và Israel chấm dứt các vụ ném bom tự nó không đảm bảo an toàn cho người dân Iran, vốn đang bị chính quyền gia tăng đàn áp.

Nợ công : vòng xoáy không lối thoát của Pháp

Khác với các tờ báo khác, Le Figaro hôm nay tập trung nhiều vào thời sự Pháp, trong đó nổi bật là vấn đề nợ công tăng cao đến mức kỷ lục. Điều trước đây không ai tưởng tượng ra nay đã thành sự thực : Nợ công của Pháp đã vượt ngưỡng 3.500 tỷ euro, gần gấp đôi mức mà Liên Hiệp Châu Âu cho phép. Với đà hiện nay, ngưỡng nợ công 4.000 tỷ euro sẽ là khó tránh. Theo nhận định của tờ báo thiên hữu, trong bối cảnh thâm hụt ngân sách năm ngoái lên tới hơn 150 tỷ euro, tăng trưởng gần như bằng 0 và lãi suất ở mức 3%, không cần thêm bất kỳ cú sốc nào nữa, Pháp đã lao vào một vòng xoáy nợ công không lối thoát.

Trong bài xã luận "Ngột ngạt", Le Figaro lưu ý là với mức nợ công quá cao, nước Pháp đang lần lượt đánh mất mọi nguồn lực của mình. Các đợt nắng nóng ngày càng dày đặc đòi hỏi một kế hoạch quy mô lớn để trang bị hệ thống làm mát cho các công trình công cộng. Biến đổi khí hậu buộc Pháp phải đầu tư mạnh vào quá trình khử carbon. Tình trạng tội phạm gia tăng đòi hỏi phải khẩn cấp tăng ngân sách cho lực lượng cảnh sát và ngành tư pháp. Những mối đe dọa ngày càng lớn trên thế giới cũng khiến Pháp phải đẩy mạnh nỗ lực tái vũ trang. Thế nhưng, nước Pháp hiện không có đủ tài chính để đáp ứng tất cả những thách thức đó. Tờ báo thiên hữu kết luận là sau nhiều năm buông lỏng kỷ luật tài chính, nước Pháp đang tự đẩy mình vào tình trạng bất lực.

Ý, siêu cường mới về dược phẩm của Châu Âu

Trong khi đó, báo Les Echos hướng sự chú ý tới nước láng giềng Ý, siêu cường mới về dược phẩm ở Châu Âu. Thông tín viên báo Les Echos tại Roma, Olivier Tosseri, cho biết với mức tăng xuất khẩu ngoạn mục +248% trong thập kỷ qua, ngành dược phẩm của Ý đã vượt xa mức tăng trung bình 30% của Liên Hiệp Châu Âu. Ngành này đang gặt hái thành quả từ một chiến lược chính sách công dựa trên ưu đãi thuế và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Hiện giờ dược phẩm là ngành công nghiệp chế tạo xuất khẩu lớn thứ hai của Ý, chiếm 2% GDP quốc gia và trực tiếp tạo việc làm cho 72.200 người. Đây được xem là ngành có quy mô xuất khẩu lớn nhất Châu Âu, cả về khối lượng lẫn giá trị. Lợi nhuận và giá trị kinh tế của ngành này cao gấp 3,6 lần mức trung bình của toàn bộ ngành công nghiệp chế tạo của Ý. Và hiện nay, chính phủ đã công nhận vai trò chiến lược của ngành dược phẩm đối với an ninh quốc gia.

Theo phân tích của Les Echos, ngành dược phẩm của Ý là một mô hình đặc thù tại Châu Âu, gồm khoảng 40% doanh nghiệp có vốn của Ý và 60% doanh nghiệp có vốn quốc tế. Các khoản đầu tư trải rộng từ thuốc tổng hợp hóa học, công nghệ sinh học, vắc-xin, các liệu pháp tiên tiến, thuốc điều trị bệnh hiếm, cho đến các sản phẩm dẫn xuất từ huyết tương.

Một chuyên gia nhận định là khác với Pháp, nơi quan hệ giữa giới chủ và nghiệp đoàn thường căng thẳng, Ý có mô hình quan hệ lao động chủ yếu dựa trên hợp tác. Sự kết hợp giữa việc liên tục nâng cao kỹ năng của doanh nghiệp và môi trường xã hội ổn định là động lực quan trọng cho đổi mới, sáng chế. Và đây là một lợi thế lớn không thể xem nhẹ của Ý.

Thùy Dương