Trump, Macron đối mặt với khủng hoảng xăng dầu trong nước

Tổng thống Mỹ và tổng thống Pháp lần lượt phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc trong bối cảnh cả hai nước phải đối mặt với giá xăng dầu tăng vọt vì chiến tranh tại Ukraine và Trung Đông. Với đa số tuyệt đối ở Quốc Hội, tổng thống Nga sẽ tính toán gì tiếp theo ? Paris ráo riết chuẩn bị cho chuyến tông du của giáo hoàng Leo XIV vào cuối tuần này. Trên đây là một số chủ đề chính trên trang nhất của các nhật báo Pháp ngày 23/09/2026.

Những cột khói bốc lên từ một nhà máy lọc dầu sau cuộc tấn công bằng drone của Ukraine tại Moskva, Nga, ngày 20/09/2026. Reuters - Stringer

"Macron và Trump đối mặt với khủng hoảng xăng dầu" là bài nhận định trên báo Le Monde. Đối với tổng thống Mỹ Donald Trump, nguyên nhân là do "cuộc chiến nực cười" "không hồi kết" và "đáng tiếc là Nga đã mất quyền kiểm soát ngành công nghiệp diesel vì chiến tranh". Theo ông, "thiếu xăng dầu" là do "không có diesel", vì vậy, tổng thống Zelensky "phải ngừng phá hủy các cơ sở sản xuất diesel tại Nga".

Trong khi đó, ông Macron dường như đã thuyết phục được đồng nhiệm Trump rằng Nga mới là bên gây hấn và đề xuất một "lệnh tạm ngừng" các cuộc tấn công từ cả Nga lẫn Ukraine. Theo ông Macron, thỏa thuận này trước hết nhằm bảo vệ hệ thống năng lượng Ukraine, đồng thời có thể góp phần làm giảm giá dầu, có lợi cho cả Pháp và Mỹ. Ngoài ra, Paris kỳ vọng lệnh tạm ngừng không kích có thể giúp giải quyết tình trạng thiếu tên lửa phòng không Patriot tại Châu Âu. Nếu Nga giảm hoặc ngừng không kích trong vài tháng, việc giao tên lửa Patriot sẽ trở nên ít cấp thiết hơn.

Dù còn bất đồng về nhiều vấn đề, đặc biệt là chiến tranh Iran, hai nguyên thủ Mỹ và Pháp đều nhận thấy cần khẩn cấp kiềm chế giá xăng tăng mạnh, đang gây áp lực lên ngân sách hộ gia đình và tâm lý cử tri. "Để đạt được kết quả", ông Macron sẵn sàng tìm giải pháp cho khủng hoảng tại eo biển Hormuz. Pháp đề xuất phối hợp với Mỹ và đối tác để thông qua nghị quyết Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, nhằm bảo đảm tự do hàng hải, ngăn cản Iran áp phí qua eo biển và buộc Mỹ chấm dứt phong tỏa hải cảng Iran.

Tại Hồng Hải, Pháp dự kiến can thiệp theo hướng hoàn toàn phòng thủ, không tham gia trực tiếp vào cuộc chiến với Houthi Yemen thân Iran. Paris có thể hỗ trợ bảo vệ cơ sở hạ tầng năng lượng của Saudi Arabia tại cảng Yanbu và hành lang Đông-Tây, một tuyến đường xuất khẩu dầu thô quan trọng, hiện phải ngừng hoạt động sau các vụ tấn công bằng drone.

Saudi Arabia nhận được sự ủng hộ hạn chế của quốc tế

Saudi Arabia dự kiến thông báo tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc rằng hành lang dầu Đông-Tây sẽ sớm hoạt động trở lại. Tuyến đường này có khả năng vận chuyển khoảng 4 triệu thùng dầu thô mỗi ngày, tương đương 4% sản lượng toàn cầu, nên việc khôi phục hoạt động có thể góp phần kéo giá dầu xuống dưới 100 đô la/thùng. Tuy nhiên, việc vận chuyển vẫn phụ thuộc vào Hồng Hải và eo biển Bab-el-Mandeb, đang bị Houthi kiểm soát.

Theo Les Echos, "Saudi Arabia nhận được sự ủng hộ hạn chế của quốc tế", do các nước không muốn bị cuốn vào một cuộc xung đột phức tạp tại bán đảo Ả rập. Anh Quốc chỉ đồng ý hỗ trợ hậu cần cho các chuyến bay mang tính phòng thủ của chiến đấu cơ Saudi Arabia. Pháp cũng tuyên bố sẵn sàng góp phần bảo vệ các cơ sở năng lượng của Riyadh tại cảng Yanbu và hành lang Đông-Tây, nhưng nhấn mạnh tính chất phòng thủ của hoạt động này. Trong khi đó, Liên Hiệp Châu Âu tiếp tục duy trì lực lượng Aspides nhằm bảo vệ an ninh tại Hồng Hải. Phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, tổng thống Mỹ Donald Trump "biện minh cho cuộc chiến chống Iran", quốc gia bị ông gọi là "kẻ bắt nạt ở Trung Đông". Ông nói đến khả năng đình chiến hoặc đàm phán với Tehran, nhưng không đề cập đến Yemen.

Trên thực địa, La Croix nhận định "Saudi Arabia bị lực lượng Houthi dồn vào thế bí" với các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng và việc kiểm soát eo biển Bab-el-Mandeb. Sau bốn năm rút quân khỏi Yemen, Riyadh đang tìm kiếm sự hỗ trợ từ các đối tác khác ngoài Mỹ.

Pháp tìm giải pháp đối phó khủng hoảng xăng dầu

Tổng thống Macron đề xuất với đồng nhiệm Trump nhiều biện pháp trên quy mô quốc tế để đối phó với khủng hoảng xăng dầu. Theo Le Figaro, "Emmanuel Macron đề nghị Châu Âu nới lỏng một số tiêu chuẩn lọc dầu" nhằm gia tăng sản lượng trong bối cảnh khủng hoảng hiện nay. Trong thư gửi chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Ursula von der Leyen, ông nhấn mạnh các biện pháp ngắn hạn vẫn có thể được triển khai mà không ảnh hưởng đến hai nguyên tắc : đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và thúc đẩy điện khí hóa để giảm phụ thuộc vào dầu khí.

Ông đưa ra ba đề xuất chính. Đề xuất đầu tiên liên quan đến các quy định về khí metan. Pháp cùng 17 nước Châu Âu muốn hoãn thêm một năm, đến ngày 01/01/2028, việc áp dụng các quy định về khí metan đối với hoạt động sản xuất dầu và khí đốt. Yêu cầu thứ hai liên quan đến khả năng tăng nhập khẩu nhiên liệu sinh học và nâng tỷ lệ pha trộn tại các trạm xăng, đặc biệt mở rộng việc sử dụng diesel B10, chứa tối đa 10% biodiesel, thay cho B7 hiện nay. Thứ ba, Pháp đề xuất nới lỏng một số tiêu chuẩn kỹ thuật tại các nhà máy lọc dầu Châu Âu, liên quan đến mật độ, độ bay hơi và khử lưu huỳnh. Theo ông Macron, các điều chỉnh này không ảnh hưởng đến an toàn của cơ sở lọc dầu. Ông cũng nhấn mạnh "tầm quan trọng của một chiến lược năng lượng phối hợp, đa dạng" cho Châu Âu.

Hỗ trợ những đơn vị, cá nhân tiêu thụ nhiều xăng dầu

Tuy nhiên, chính phủ Pháp không tính đến chuyện giảm thuế nhiên liệu, bởi vì theo đánh giá của một chuyên gia, "khi giảm thuế này, người ta không biết khi nào hoặc làm thế nào để tăng nó trở lại". Đổi lại, chính phủ "triển hạn và mở rộng hỗ trợ có mục tiêu", theo Le Figaro. Khoảng 5,5 triệu người Pháp có thể được hưởng trợ cấp dành cho những người cần ô tô để đi làm và đi học, mức trợ cấp tăng lên 40 xu/lít, trong khi giá dầu đã vượt ngưỡng 2,40 euro/lít, xăng là 2,20 euro/lít.

Chính phủ sẽ giải ngân thêm 450 triệu euro để hỗ trợ xăng dầu. Tuy nhiên, Les Echos nhận định "sự hỗ trợ khiếm tốn này có lẽ sẽ không thể làm giảm nỗi tức giận của ngư dân và nông dân", những người phụ thuộc nhiều vào xăng dầu.

La Croix cho rằng biện pháp ứng phó với giá nhiên liệu tăng được chính phủ công bố ngày 22/09 có thể xem là hơi muộn, bởi vì "hầu hết các quốc gia Châu Âu đã triển khai biện pháp bảo vệ người tiêu dùng". Ý, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha thậm chí hành động ngay khi xung đột tại Trung Đông mới bùng phát.

Trong bài viết "Các nước láng giềng tổ chức vấn đề nhiên liệu như thế nào ?", La Croix cho rằng Pháp gặp "hai bất lợi" lớn so với các nước láng giềng : tình hình tài chính căng thẳng và mức thuế nhiên liệu cao. Pháp đứng thứ năm tại Châu Âu về thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng và dầu (0,69 euro/lít so với mức trung bình 0,57 euro của Liên Âu và 0,61 euro/lít, cao nhất Châu Âu, so với mức trung bình 0,47 euro/lít).

Trên quy mô Châu Âu, một số nước, đứng đầu là Đức, ủng hộ việc áp dụng một loại thuế chung của khối đánh vào lợi nhuận đột biến của các công ty dầu khí, nhưng đề xuất này bị cả Ủy Ban Châu Âu và Pháp bác bỏ.

Putin sẽ làm gì sau chiến thắng trong cuộc bầu cử Hạ Viện ?

Cuộc bầu cử Hạ Viện tại Nga, với kết quả chính thức được công bố cuối tuần, là chủ đề được báo Le Figaro quan tâm. "Putin sẽ làm gì sau chiến thắng ?" với kết quả đảng cầm quyền Nước Nga Thống Nhất giành 57,8% số phiếu, tương ứng 355/450 ghế, tăng đáng kể so với 324 ghế và 48,9% số phiếu của 5 năm trước.

Điện Kremlin coi kết quả này là dấu hiệu cho thấy sự đoàn kết của xã hội Nga xung quanh tổng thống và sự ủng hộ đối với đường lối về cuộc chiến ở Ukraine. Nhà khoa học chính trị Ilya Grashchenkov nhận định trong bối cảnh bên ngoài hỗn loạn, đặc biệt có thể là do cuộc tấn công bằng drone quy mô lớn trong ngày cuối cùng bầu cử, cử tri có xu hướng ủng hộ cấu trúc quyền lực hiện hữu.

Điện Kremlin cũng tự hào về tỷ lệ tham gia bầu cử vượt 59%, cao nhất trong 10 năm. Tuy nhiên, chuyên gia Grashchenkov lưu ý rằng kỷ lục này một phần là nhờ hình thức bỏ phiếu điện tử, nhưng được cử tri của đảng Những Con người Mới sử dụng nhiều hơn cử tri của Nước Nga Thống nhất.

Liên Âu rút tên hai tỷ phú Nga khỏi danh sách trừng phạt vì sức ép của Pháp và Luxembourg

Trong bối cảnh Liên Hiệp Châu Âu tăng cường trừng phạt Nga, Pháp và Luxembourg lại tìm cách giúp hai tỷ phú Nga Alisher Usmanov và Mikhail Fridman được loại khỏi danh sách trừng phạt của Bruxelles, vốn gồm khoảng 3.000 cá nhân Nga. Usmanov được cho là có thể đóng vai trò trong việc hỗ trợ trả tự do cho một số công dân Pháp bị giam giữ tại Azerbaijan. Trong khi đó, Fridman kiện Luxembourg để đòi lại khối tài sản ước tính hơn 15 tỷ euro, tương đương một nửa ngân sách quốc gia.

Theo hai nhà ngoại giao Châu Âu được Les Echos trích dẫn, đây có thể là "một quyết định tồi tệ", tạo "tiền lệ nguy hiểm" và làm suy yếu hình ảnh của Pháp. Họ cho rằng Liên Âu hiện có ít công cụ để gây sức ép với Nga nên cần duy trì hiệu quả của các biện pháp trừng phạt. Le Figaro cáo buộc "Pháp có cách hành xử thiếu minh bạch tại Bruxelles liên quan đến chính sách trừng phạt" Nga.

Pháp chuẩn bị đón giáo hoàng Leo XIV

"Nước Pháp chuẩn bị" cho chuyến tông du của giáo hoàng Leo XIV từ 25-28/09 là chủ đề trên trang nhất và là hồ sơ chính của nhật báo công giáo La Croix. Đối với hồng y Jean-Marc Aveline, chủ tịch Hội đồng Giám mục Pháp (CEF), "chuyến tông du này mang đến giải pháp cho cuộc khủng hoảng tinh thần". Tuy nhiên, tổng thống Pháp Emmanuel Macron sẽ không tham dự các buổi thánh lễ của giáo hoàng.

Le Figaro dành riêng chuyên mục "Tất cả những điều bạn cần biết về chuyến thăm của giáo hoàng", "Từ Paris đến Metz và Lourdes, những chặng chính của chuyến tông du lịch sử của giáo hoàng tại Pháp".

Pháp : Khủng hoảng nhà ở - yhuốc giảm béo lên ngôi - tranh cãi về tiểu thuyết 100% AI

Một số chủ đề xã hội khác như "Thuốc ức chế sự thèm ăn làm thay đổi thói quen ăn uống" được Les Echos đề cập. Le Monde quan tâm đến khủng hoảng trên thị trường nhà ở xã hội. Ngược lại, ký túc xá tư nhân dành cho sinh viên lại đang nở rộ và bổ sung phần nào cho tình trạng thiếu hụt ký túc xá do nhà nước quản lý. Riêng Libération dành trang nhất và hồ sơ chính cho tranh cãi về cuốn tiểu thuyết C’était ça ou mourir (tạm dịch Hoặc là vậy, hoặc là chết) của tác giả gốc Haiti, bị tố cáo là do AI viết 100% sau khi được so sánh trên ứng dụng Pangram. Thélyson Orélien, tác giả người Québec gốc Haiti, bác bỏ cáo buộc đó và lên án những vụ tấn công kỳ thị chủng tộc nhắm vào ông, đặc biệt từ khi ông đến Pháp.

Thu Hằng