Trump cố tìm giải pháp, Putin dứt khoát không từ bỏ tham vọng đô hộ láng giềng

Les Echos ngày 05/08/2025 chú ý đến "những thương thảo cuối cùng giữa Nhà Trắng và Kremlin". Đặc phái viên Steve Witkoff của tổng thống Mỹ sẽ đến Moskva trong hai ngày thứ Tư và thứ Năm - nỗ lực cuối trước khi tối hậu thư của Donald Trump hết hạn vào thứ Sáu.

Một phụ nữ ôm hai chú chó chạy khỏi nơi Nga oanh kích tại Kharkiv ngày 24/07/2025 - những cảnh đã trở thành chuyện thường ngày tại Ukraine. Reuters - Sofiia

Đặc phái viên Mỹ đến Moskva để bàn về Ukraine. Hamas tung video với hình ảnh con tin Israel chỉ còn da bọc xương phải đào mộ cho chính mình, gây phẫn nộ cho thế giới. Cơ hội cuối cùng để đạt thỏa thuận về rác thải nhựa tại hội nghị Liên Hiệp Quốc ở Genève… và một số sự kiện đáng chú ý hôm nay.

Cuộc gặp "hữu ích" hay chỉ là chuyến đi Moskva của "kẻ ngốc hữu dụng" ?

Liên quan đến Ukraine, Les Echos chú ý đến "những thương thảo cuối cùng giữa Nhà Trắng và Kremlin". Đặc phái viên Steve Witkoff của tổng thống Mỹ sẽ đến Moskva trong hai ngày thứ Tư và thứ Năm, nỗ lực cuối trước khi tối hậu thư của Donald Trump hết hạn vào thứ Sáu. Hoa Kỳ dọa trừng phạt thứ cấp các nước mua dầu lửa của Nga, hiện nay là Ấn Độ và nhất là Trung Quốc.

Tuy nhiên Washington đang tìm cách kéo dài thương lượng với Bắc Kinh để tìm ra một thỏa thuận bền vững hơn, còn với Ấn Độ thì khác. Tổng thống Mỹ tuyên bố sẽ tăng đáng kể thuế quan đánh vào hàng của Ấn, ông viết trên Truth Social : "Họ bất cần biết có bao nhiêu người bị cỗ máy chiến tranh của Nga sát hại". Trump nhấn mạnh với đặc sứ là "đạt thỏa thuận để con người không còn bị giết hại", và các nhà lãnh đạo Nga "là những người xảo quyệt, rất giỏi tránh né trừng phạt".

Nhưng Vladimir Putin nhất định không bao giờ từ bỏ mục tiêu đô hộ nước láng giềng. Phát ngôn viên Dimitri Peskov hôm thứ Hai nói rằng coi cuộc gặp với ông Witkoff là "quan trọng và rất hữu dụng". Ở Kiev người ta cho rằng đó là "kẻ ngốc hữu dụng" : nhà tỉ phú địa ốc hoàn toàn không có kinh nghiệm địa chính trị bị coi là thỏa hiệp với Kremlin. Ông Witkoff đã gặp Putin bốn lần ở Moskva. Các nhà phân tích và lãnh đạo Ukraine không chờ đợi gì từ chuyến thăm lần này, thậm chí còn nghi ngờ Steve Witkoff được giao nhiệm vụ trao thêm cơ hội trì hoãn cho Vladimir Putin.

Mọi khả năng đều có thể

Tuy nhiên một nhà phân tích Ukraine lưu ý đến cuộc khẩu chiến với Dimitri Medvedev gần đây, dẫn đến việc Donald Trump cho điều hai tàu ngầm nguyên tử đến gần Nga. Ông Charles Lichfield của Atlantic Council không loại trừ khả năng Steve Witkoff lại bị qua mặt với những lời hứa mơ hồ.

Theo Les Echos, chừng như Nhà Trắng đã nhận ra nguy cơ mất uy tín. Cũng sẽ đáng ngạc nhiên nếu Washington đi đến mức loan báo chuyển giao trực tiếp vũ khí cho Ukraine vào thứ Sáu. Nhưng mọi chuyện đều có thể xảy ra.

Về phía chuyên gia Michel Duclos của Viện Montaigne cho rằng Washington đã ý thức được Vladimir Putin không muốn ngưng bắn, nhưng lại thiếu chiến lược hiệu quả, chẳng hạn khó thể trừng phạt thứ cấp Trung Quốc. Chuyến đi của Witkoff có thể là nỗ lực cuối để tránh rạn vỡ, vào lúc Kremlin đủ khôn khéo nhằm không để cho ông quay về với đôi bàn tay trắng. Moskva có thể đề nghị thay đổi về cách thức oanh kích chiều sâu… qua đó có lợi là cấm được Kiev nhắm vào các nhà máy lọc dầu và kho xăng của Nga.

Đăng video con tin bị hành hạ, Hamas muốn cứa sâu vào vết thương Israel

Libération nhắc lại, trong số 251 người bị bắt cóc vào ngày 07/10/2023, 49 con tin vẫn còn bị Hamas giam giữ ở Gaza, nhưng 27 người được cho là đã chết. Đây là lần đầu tiên những hình ảnh của Rom Braslavski và Evyatar David, hai thanh niên dự festival Nova bị quân khủng bố bắt đi, được Hamas và đồng minh là Thánh chiến Hồi giáo công bố sau 22 tháng tù ngục.

Trong một video, Evyatar David 24 tuổi gây trơ xương, nói về điều kiện giam cầm, "mỗi ngày trôi qua lại càng yếu thêm" ; tiếp đến các cai ngục ra lệnh cho anh phải đào một ngôi mộ. Con tin Rom Braslavski 22 tuổi xuất hiện trong một video khác vô cùng tiều tụy, quặn người vì đau đớn trên mặt đất, nói rằng không thể đi nổi. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tố cáo "sự tàn ác tột cùng, sự vô nhân đạo khủng khiếp", đại diện ngoại giao Châu Âu cũng lên tiếng tương tự. Thủ tướng Benjamin Netanyahou đả kích những "con ác quỷ" Hamas "không muốn thỏa thuận, chỉ muốn bẻ gãy chúng ta với các video và tuyên truyền quốc tế dối trá".

Những hình ảnh tàn khốc gợi lại nạn diệt chủng người Do Thái trong quá khứ. Le Monde nhận xét, Hamas một lần nữa muốn gây tổn thương cho xã hội Israel, với vũ khí còn lại là sự đau khổ của những con tin cuối cùng còn sống. Các video nhằm gây sợ hãi và làm chia rẽ người Israel. Hành động này đã thành công, tạo ra sự xúc động rất lớn, nhưng cũng có nguy cơ giúp chính phủ Israel có được danh chính ngôn thuận nếu mở rộng chiến dịch quân sự sang những khu vực chưa được kiểm soát.

Le Figaro nhận định chưa bao giờ Nhà nước Do Thái trong cuộc chiến phòng vệ chính đáng trước cuộc tấn công dã man của Hamas, lại bị đánh đồng với những kẻ khủng bố như vậy. Những hình ảnh các con tin Israel trông như bộ xương di động, xác nhận sự tàn bạo tuyệt đối của phong trào Hồi giáo đã thảm sát 1.200 người vô tội ngày 07/10/2023. Hamas nói rằng "không có ưu tiên" cho các con tin nếu hành lang nhân đạo không được mở ra cho 2 triệu người Palestine. Bên cạnh đó các báo đều cho rằng việc thả dù hàng viện trợ không thấm vào đâu so với nhu cầu tại Dải Gaza.

"Nước mắt mỹ nhân ngư" : Tai họa cho môi trường

Trên lãnh vực môi trường, tất cả các báo đều có bài viết về hội nghị Liên Hiệp Quốc khai mạc hôm nay tại Genève về ô nhiễm nhựa, đã trở thành vấn nạn lớn. Le Figaro chạy tít trang nhất "thế giới lao vào cuộc chiến chống ô nhiễm nhựa", Libération đăng ảnh bìa những hạt nhựa màu trắng, với dòng tựa "Ô nhiễm nhựa : Độc dược từ ‘những giọt lệ mỹ nhân ngư’".

Từ ngày 05 đến 14/08, 175 quốc gia họp lại trong đó có trên 70 bộ trưởng, tám tháng sau thất bại của vòng đàm phán trước tại Hàn Quốc. Cuộc tranh luận xoay quanh việc giảm sản xuất nhựa như Liên Hiệp Châu Âu, Canadan Mêhicô, hay nỗ lực tái chế nhiều hơn như Nga, Hoa Kỳ và các quốc gia sản xuất dầu lửa. Hai chủ trương khác hẳn nhau, hiện khó tìm được đồng thuận.

Theo Tổ chức Hợp tác Phát triển Quốc tế (OCDE), sản lượng nhựa thế giới vốn đã tăng gấp đôi từ hai thập niên qua, đến 2060 sẽ tăng gấp ba để đạt 1,2 tỉ tấn một năm ; và lượng rác thải nhựa sẽ lên đến 1 tỉ tấn ! Hiện nay mỗi phút lại có một lượng nhựa tương đương một xe rác lớn bị quẳng xuống đại dương, tác hại đến hệ sinh thái và cơ thể con người. Chuyên gia Nathalie Gontard cho biết hiện nay năng lực tái chế thực sự không vượt quá 1%. Tại Pháp, hai nhà máy ở Paris và Dijon chỉ tái chế được chưa đầy 0,5% so với lượng nhựa tiêu thụ của cả nước.

Tuy có cái tên mỹ miều, "Những giọt lệ mỹ nhân ngư" thật ra là hàng triệu hạt nhựa trắng đổ xuống biển, bóp nghẹt một phần sinh vật dưới đáy biển, lan tràn ra các bãi biển, gây ô nhiễm cho sông ngòi. Được các tập đoàn hóa dầu như ExxonMobil của Mỹ hay TotalEnergies của Pháp sản xuất, chúng được vận chuyển bằng container trên biển giao cho các nhà sản xuất vật dụng bằng nhựa. Sau khi sử dụng, các túi nhựa phế thải tan rã thường được sinh vật, thực vật hấp thụ và sau đó những hạt vi nhựa có nguy cơ đi vào cơ thể con người. Tạp chí Lancet cho biết có nhiều nghiên cứu nêu ra sự hiện diện của vi nhựa và hạt nhựa siêu nhỏ (nano) trong nhiều tế bào người, và bắt đầu liên hệ với các loại bệnh tật.

Trung Quốc : "Phục hưng Trung Hoa" của ông Tập vấp phải "Tang Ping" của giới trẻ

Tại Châu Á trên lãnh vực xã hội, Le Figaro nói về thành phố "rẻ nhất" Trung Quốc, nơi trú ẩn của tuổi trẻ đã mất đi ảo tưởng. Phụ Tân (Fuxin), vùng mỏ than đìu hiu của Liêu Ninh (Liaoning) nay thu hút các thanh niên chạy trốn áp lực nặng nề của chính quyền cộng sản, trong thời buổi khủng hoảng địa ốc.

Giá nhà ở đây xuống còn 20.000 nhân dân tệ (2.400 euro) một căn. Liu Liu, 29 tuổi cho biết cô đã tìm được tự do tại thành phố kỹ nghệ cũ xám xịt này. Người phụ nữ độc thân bỏ lại công việc trong ngành công nghệ ở Bắc Kinh, vì không chịu nổi áp lực "996" (làm việc liên tục từ 9 giờ sáng đến 9 giờ tối, 6 ngày một tuần), và cha mẹ thúc đẩy lập gia đình bằng mọi giá. Cô phát hiện thành phố giá lạnh vào mùa đông này thông qua nhiều video của những người trẻ "di dân" trên Douyin (TikTok Trung Quốc), hay Xiaohongshu (tương đương Instagram). Họ cổ vũ "Tang Ping" (thảng bình, lối sống thụ động tối giản).

Liu Liu mua một căn hộ ba phòng 40.000 nhân dân tệ (4.700 euro), rẻ gấp mười so với Thượng Hải hay Bắc Kinh. Giấc mơ sở hữu nhà đã trở thành ảo ảnh đối với nhiều thanh niên tốt nghiệp đại học vào lúc kinh tế Trung Quốc xuống dốc, thất nghiệp cao đến nỗi Nhà nước không còn công bố số liệu. Mặt ngoài những tòa nhà loang lổ, nhưng bên trong những người chủ trẻ trang trí theo lối hiện đại.

Phong trào di cư lặng lẽ này cho thấy sự cách biệt ngày càng lớn giữa ý hướng "phục hưng Trung Hoa" của chính quyền và một phần giới trẻ đang đi con đường ngược lại. Họ không sẵn sàng giúp tái thúc đẩy tiêu dùng tại đất nước đang bị nạn giảm phát đe dọa, và cũng không vội vã sinh con, trong khi nạn lão hóa dân số sẽ khiến tỉ lệ tăng trưởng Trung Quốc năm 2035 chỉ còn 1%, theo dự báo của ngân hàng Natixis.

Cũng liên quan đến Trung Quốc, trong khuôn khổ loạt bài mùa hè, Le Figaro có bài "Trên dòng Đồ Môn, Bắc Kinh bị kẹt giữa Kim Jong-un và Vladimir Putin" : hai đồng minh thích quậy phá này đã chặn mất đường ra biển. Trong bài "Cuộc diễu hành của Gấu và Rồng dọc theo dòng Hắc Long Giang", tờ báo nhận định với cuộc xâm lăng Ukraine, Trung Quốc vốn luôn khát năng lượng và Nga bị quốc tế trừng phạt, đang trong tuần trăng mật, nhưng phía sau là những bất đồng, những mối thù xưa không thể lãng quên.

Thụy My