Sự kiện 7 tháng 10 ở Israel, chiếc bẫy dẫn đến nạn bài Do Thái quy mô nhất kể từ Đệ nhị Thế chiến

Hôm nay ngày 07/10/2025, đúng hai năm sau vụ thảm sát người Do Thái gây chấn động thế giới, báo chí Pháp có rất nhiều bài viết về sự kiện này. Bên cạnh đó là việc thủ tướng Sébastien Lecornu từ chức khiến chính trường Pháp lại lâm vào khủng hoảng, Ukraine tiếp tục chiến lược tấn công vào các cơ sở dầu khí của Nga.

Ảnh các con tin trong vụ tấn công đẫm máu của Hamas vào Israel từ Gaza, được tổ chức phi chính phủ Rio de Paz dựng lên tại Brazil nhân cuộc biểu tình chống khủng bố và tỏ tình tương trợ với nạn nhân, vào dịp kỷ niệm hai năm sự kiện, ngày 07/10/2025. Reuters - Ricardo Moraes

Thảm sát 07/10, nỗi đau khôn nguôi của người Israel

Trong bài "Israel đóng khung trong nỗi đau ngày 07/10", La Croix ghi nhận hai năm sau vụ khủng bố của Hamas, người dân Israel vẫn bị chấn thương sâu sắc. Vào lúc hy vọng hòa bình quay lại với kế hoạch Trump, họ vẫn không thể thông cảm nổi người Palestine, đồng thời không thể hiểu được vì sau thế giới bên ngoài lại đả kích dữ dội vì chiến tranh Gaza. Cách đây hai năm, cuộc sống của kỹ sư công chánh Erez Preis và giả đình đã như ngừng lại khi bọn khủng bố Hamas quăng lựu đạn vào phòng quan sát của căn cứ Nahal Oz, nơi con gái ông là Noa, 20 tuổi, chỉ còn vài tháng nữa là hoàn thành nghĩa vụ quân sự, các cô không được vũ trang.

Libération cho biết "Kể từ ngày 07/10, chấn thương tiếp tục tại những kibbutz bị tấn công". Tại hai làng nông nghiệp tập thể quốc tế Nir Oz và Kfar Aza, bị Hamas khủng bố đầu tiên, cư dân vất vả tìm lại cuộc sống cũ và tuyệt vọng chờ đợi các con tin được thả. Một số nhà cửa được xây dựng lại từ tro tàn, số khác chừng như đóng đinh với thời gian. Tại nhà của gia đình Siman Tov, mùi cháy vẫn còn dai dẳng, những bức tường đen nhẻm, một ít đồ chơi trẻ em cháy dở, một bàn thờ với ảnh gia đình. Hai vợ chồng cùng với mẹ già và hai bé gái sinh đôi 5 tuổi, một bé 2 tuổi đều bị Hamas giết chết ngày hôm ấy.

Nir Oz trở thành một trong những biểu tượng ngày 07/10 : 47 cư dân bị giết, 76 người bị bắt đi trong đó 22 người đã chết tại Gaza. Trong ký ức tập thể của Israel, hình ảnh những gia đình bị bắt cóc đôi khi bị lôi khỏi giường đi đang mặc đồ ngủ là dấu ấn không thể xóa nhòa. Tại kibbutz Kfar Aza gần biên giới hơn, 64 người dân đã bị sát hại và 19 bị bắt.

Le Figaro đến thăm "Thành phố tử đạo ngày 07/10, Ofaqim vẫn đang băng lại vết thương". Yosef kể lại sáng hôm ấy, vào lúc 6 giờ 45 những chiếc xe mui trần chở các tay súng Hamas lao vào thành phố. Mishor HaGefen phải trốn 17 tiếng đồng hồ, bất lực nhìn hàng xóm lần lượt bị bọn khủng bố sát hại, từ đó trở đi bà không bao giờ còn tìm được niềm vui. Le Monde nói về "Sự hồi sinh chậm chạp của các kibbutz bị tàn sát ở Israel". Cư dân trong thế lưỡng nan : Nếu tiêu hủy các dấu vết của vụ thảm sát thì có nguy cơ xóa đi ký ức, còn nếu giữ mãi là khép kín với kỷ niệm kinh hoàng.

Nghịch lý Trung Đông : Nạn nhân khủng bố bị quy tội "diệt chủng"

Triết gia Pascal Bruckner trên Le Figaro phân tích, vụ khủng bố ngày 07/10 là cái bẫy giăng ra cho Israel, dẫn đến nạn bài Do Thái quy mô nhất từ sau 1945, đặc biệt nơi cánh tả và cực tả.

Ngay ngày hôm sau 08/10, trước cả khi quân đội Israel bắt đầu trả đũa, thay vì bức xúc trước những hành vi cực kỳ man rợ đối với người vô tội, họ biện minh, thậm chí hoan nghênh, nhân danh chống thực dân. Một loại giấy phép giết người : Từ nay bài Do Thái là đạo lý và được khuyến khích. Ngược với Đức quốc xã hay Cộng sản che giấu tội ác, quân Hamas đeo máy quay GoPro hay camera, giết chóc và tung lên mạng xã hội, phổ biến cho hàng triệu người theo dõi.

Hãm hiếp một thiếu nữ rồi mổ bụng nạn nhân, chặt đầu các em bé… các tội ác ghê tởm được thực hiện với những tiếng kêu vui thích. Một tay súng trẻ Hamas dùng điện thoại của nạn nhân gọi cho cha mẹ, gào lên vui mừng như vừa thi đậu : "Con đã giết chết 10 người Do Thái, tay vẫn còn dính máu đây". Người cha khuyến khích : " Giết, giết, giết…". Hamas vừa tự hào với việc cưỡng hiếp, phân thây, thiêu sống phụ nữ trẻ em nhưng lại sử dụng hình ảnh trẻ Palestine bị chết trong các cuộc oanh tạc của Israel để gợi lên lòng thương cảm của cộng đồng quốc tế.

Nhiều người bênh vực với lý do Hamas là bên yếu thế trước một trong những quân đội hùng mạnh nhất thế giới, kẻ được cho là bị đàn áp có quyền làm mọi thứ kể cả dẫm lên nhân phẩm. Nếu một ngày nào đó Israel biến mất, tất cả người Do Thái bị quăng xuống biển, không chỉ các đường phố Ả rập sẽ ca hát nhảy múa cả tháng trời, mà cả cánh tả bài Do Thái phương Tây.

Trà trộn với thường dân, Hamas đẩy Nhà nước Do Thái vào thế khó

Sự kiện ngày 07/10 còn là bẫy rập : Ẩn nấp sau thường dân, bệnh viện, trường học, Hamas thúc đẩy Tsahal phải trừng phạt cả phía dân sự, khiến họ đói khổ, tàn phá Gaza để hủy diệt sào huyệt khủng bố. Ngay từ ngày 10/10, tức trước khi Gaza bị oanh kích, cáo buộc khủng khiếp là "diệt chủng" đã được dùng để chống lại Nhà nước Do Thái, đánh đồng Gaza với Auschwitz.

Ông Netanyahu đã tặng cho cuộc đấu tranh Palestine món quà lớn nhất là "tử đạo", trao cho kẻ thù Hamas đặc quyền trở thành nạn nhân. Một xã hội tự do không thể lao mãi vào cuộc phiêu lưu quân sự như Hoa Kỳ sau ngày 11/9, hay Israel sau ngày 7/10. Nietzsche đã cảnh báo : "Hãy cẩn thận khi chiến đấu với một con quái vật, để bản thân bạn không trở thành quái vật".

Hamas đã bại trận và buộc lòng phải chấp nhận kế hoạch của Donald Trump, hy vọng ngưng bắn quay lại. Triết gia Pascal Bruckner cho rằng nếu không muốn thất bại quân sự này biến thành chiến thắng đạo đức, cần tái lập sự thật về hai năm xung đột. Đó là nghĩa vụ đối với các nạn nhân vụ thảm sát ngày 07/10 và mấy chục ngàn thường dân Palestine thiệt mạng, chỉ vì vinh quang của một tổ chức khủng bố.

Tuy rất muốn tin đám đông khổng lồ biểu tình ở Châu Âu và Hoa Kỳ vì Palestine là vì lòng nhân đạo, nhưng không một lần nào nhìn thấy trên các băng-rôn một câu đơn giản "Giải phóng Gaza khỏi Hamas". Và chúng ta ngờ rằng ngày 07/10 còn nói lên một căn bệnh phương Tây : Đam mê những kẻ man rợ, ẩn giấu dưới ngọn cờ thương cảm.

Dân thiếu xăng dù Nga là nước xuất khẩu dầu thô thứ ba thế giới

Liên quan đến chiến tranh ở Ukraine, Le Monde cho biết "Nga dễ tổn thương vì Ukraine oanh kích vào các nhà máy lọc dầu". Dù là nước sản xuất dầu thô thứ ba thế giới, Nga vẫn không đáp ứng được nhu cầu tiêu thụ xăng dầu của dân. Khắp nơi trên toàn quốc đều có cảnh xếp hàng dài xung quanh các trạm xăng, một số cây xăng phải đóng cửa vì không có nguồn cung.

Đêm 3 rạng 4 tháng Mười, những cuộn khói đen khổng lồ bốc lên trên bầu trời Kirichi, thành phố nhỏ thuộc Leningrad ở tây bắc, sống nhờ vào nhà máy lọc dầu Kinef, một trong số nhà máy lớn nhất nước. Đây là lần thứ hai trong tháng, cơ sở kỹ nghệ quy mô có công suất 20 triệu tấn/năm của công ty Surgutneftegas nằm cách biên giới 800 kilomet bị drone Ukraine tấn công. Thống đốc Leningrad, Alexandr Drozdenko, nhìn nhận bị 7 drone đánh vào gây hỏa hoạn.

Một hôm trước đó, nhà máy lọc dầu Orsknefteorgsintez ở vùng Orenburg (nam Ural) gần biên giới Kazakhstan đã là nạn nhân. Trong năm 2025, các vụ drone Ukraine tấn công vào nhà máy lọc dầu Nga tăng vọt, kể cả các công trình nằm sâu trong lãnh thổ Nga. Hôm 24/09, công ty Neftekhim Salavat của Gazprom bị chiếu cố lần thứ hai trong tháng dù nằm ở Bachkortostan cách Ukraine hơn 1.000 kilomet.

Nhà máy vừa sửa xong lại bị đánh tiếp : Cách trừng phạt hiệu quả của Kiev

Điều mới mẻ là các vụ tấn công lặp lại vào cùng mục tiêu cách nhau vài tuần. Tháng 8, nhà máy lọc dầu Volgograd bị drone đánh tới lần thứ sáu, khiến Lukoil phải cho ngưng hoạt động một tháng. Tương tự đối với nhà máy Riazan gần Moskva, bị đánh năm lần kể từ đầu năm. Vừa sửa chữa xong thì lại trở thành mục tiêu, đưa vào hoạt động trở lại rất phức tạp vì đa số thiết bị phải nhập khẩu, mất nhiều thời gian và tốn kém vì phải tránh né cấm vận.

Giá thành sản xuất tăng lên, nên giá xăng và diesel cũng tăng vọt. Các nhà máy lọc dầu Samara và Saratov ở vùng Volga cung cấp xăng cho chiến trường đã bị thiệt hại. Chiến lược mới của Kiev là tấn công cả vào kinh tế Nga, đã có kết quả. Từ tháng Giêng, 21/38 nhà máy lọc dầu của cả nước bị drone làm hư hại, giảm 38% năng lực. Tổng thống Ukraine hôm 14/09 cho biết : "Các vụ hỏa hoạn tại các nhà máy lọc dầu, cảng, kho xăng Nga là trừng phạt hiệu quả nhất". Nạn thiếu xăng thấy rõ tại 20/81 vùng của Liên bang Nga. Từ mùa hè, mạng xã hội Nga tràn ngập video và hình ảnh những hàng dài nối đuôi chờ mua xăng, từ Rostov đến Siberia, hay các vùng của Ukraine bị chiếm đóng. Tại Crimea, mỗi xe chỉ được mua 15 lít xăng.

Chính quyền phải cấm xuất khẩu xăng và diesel cho đến cuối năm, các nhà máy ở Belarus được huy động, và Moskva dự định bỏ thuế hải quan (5%) trên xăng từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore. Thậm chí còn tạm thời cho phép thêm vào chất cấm N-méthylaniline (NMA) trong sản xuất. Thế nhưng trong cuộc đối thoại dài bốn tiếng đồng hồ với Vladimir Putin hôm 02/10 ở Club Valdai, những người tham dự được chọn lựa kỹ càng chỉ đề cập đến "thế giới đa cực", tránh những câu hỏi gây phiền hà trong khi ông Putin nói về tình hình thông qua lăng kính màu hồng.

Pháp : Nội các Lecornu, chính phủ sụp đổ nhanh nhất từ 100 năm qua

Về nội tình nước Pháp, Les Echos nêu ra "Năm câu hỏi sau khi thủ tướng Sébastien Lecornu từ chức". Nội các tinh giản gồm 18 thành viên được công bố tối Chủ nhật bị chỉ trích kịch liệt từ cánh hữu lẫn cánh tả, nên ông Lecornu muốn ra đi vì "các điều kiện không hội đủ để thi hành nhiệm vụ".

Phải chăng đó là chính phủ có tuổi thọ ngắn nhất của Đệ ngũ Cộng hòa ? Nhật báo kinh tế khẳng định chính phủ này đã phá kỷ lục : Vừa được bổ nhiệm, 18 bộ trưởng đã được coi là "từ chức". Với 27 ngày ở điện Matignon, Sébastien Lecornu là thủ tướng ngắn ngủi nhất, so với hai người tiền nhiệm Michel Barnier (99 ngày), François Bayrou (269 ngày).

Câu hỏi thứ hai : Ai sẽ điều hành ? Đây là tình trạng vô tiền khoáng hậu vì vẫn chưa chuyển giao quyền lực. Trong trường hợp này, do sắc lệnh đã được đăng trên Công báo tối Chủ nhật, các bộ trưởng sẽ giải quyết những việc khẩn cấp, bảo đảm hoạt động tối thiểu của Nhà nước. Chính phủ này có thể áp dụng các luật đã được thông qua, nhưng không thể đề nghị luật mới, và nội các không họp trong thời kỳ "từ nhiệm".

Thứ ba là bổ nhiệm thủ tướng mới. Tổng thống Emmanuel Macron khó tìm được một khuôn mặt có thể lập được liên minh mà không bị lật đổ, nhất là "thành phần cốt lõi" thất bại trong ba chính phủ liên tiếp Barnier, Bayrou và Lecornu. Giả thiết một thủ tướng cánh tả quay lại. Câu hỏi thứ tư : Có nên giải tán Quốc hội một lần nữa ? Đảng cực hữu Tập Hợp Dân Tộc (RN) mong muốn điều này, nhưng nếu bầu lại cũng khó tránh khỏi không đảng nào chiếm được đa số. Một giả thiết khác là tổng thống từ chức, như cực hữu lẫn cực tả đang đòi.

Câu hỏi cuối : Cuộc khủng hoảng còn kéo dài đến bao giờ ? Nếu ông Emmanuel Macron quyết định bổ nhiệm một tân thủ tướng, chính phủ hiện nay sẽ giải quyết các vấn đề thông thường cho đến khi có người thay thế. Không có quy định về thời gian tối đa mà một chính phủ từ nhiệm có thể tại vị. Sau khi giải tán Quốc hội tháng 6/2024, chính phủ Attal tiếp tục quản trị trong 51 ngày.

Thụy My