Tập giăng sẵn bẫy chực chờ sai lầm của Trump

Chuyến thăm cấp Nhà nước của tổng thống Mỹ Donald Trump tới Bắc Kinh vẫn chiếm trang nhất của nhiều nhật báo Pháp số ra hôm nay, 15/05/2026. Các báo đều nhận định rằng chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang ở thế mạnh trong cuộc gặp nguyên thủ Hoa Kỳ và chỉ chờ đợi một sai lầm từ phía Donald Trump. 

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tiếp tổng thống Mỹ Donald Trump trước khi đi dạo trong khuôn viên Trung Nam Hải, Bắc Kinh, Trung Quốc, ngày 15/05/2026. Reuters - Evan Vucci

Cũng nói về cuộc gặp giữa nguyên thủ Mỹ và chủ tịch Trung Quốc, Le Figaro tập trung đến hồ sơ Đài Loan. Trong bài : "Đối mặt với Trump, Tập Cận Bình nêu lên mối đe dọa về một "cuộc xung đột" ở Đài Loan", tờ báo nhận định rằng lãnh đạo họ Tập hiểu rất rõ rằng Donald Trump đang rất cần sự hỗ trợ, đặc biệt là trong hồ sơ Iran. Do vậy Tập Cận Bình không ngừng gia tăng sức ép và chỉ chực chờ một sai lầm từ đối thủ. 

Ông Tập đưa ra viễn cảnh mua thêm dầu mỏ, máy bay Boeing và đậu nành từ các trang trại ở Midwest, nơi tập trung đông đảo các cử tri của ông Trump và bày tỏ thiện chí về việc thúc đẩy mở cửa eo biển Hormuz. Đổi lại, Tập Cận Bình muốn làm suy yếu sự ủng hộ của Mỹ đối với Đài Bắc bằng cách buộc Washington đưa ra một tuyên bố phản đối độc lập của Đài Loan. Hoặc chí ít, Bắc Kinh muốn vô hiệu hóa các thương vụ bán vũ khí trong tương lai của Mỹ cho vùng lãnh thổ 23 triệu dân này. 

Ông Mathieu Duchatel, nhà nghiên cứu tại Viện Montaigne, nhận định : "Đây là một bước đi bắt buộc. Mục tiêu là buộc Trump đưa ra một tuyên bố có thể làm suy yếu (tổng thống Đài Loan) Lại Thanh Đức trước cuộc bầu cử năm 2028". Bộ Ngoại Giao Đài Loan lập tức đáp trả rằng Trung Quốc là "mối nguy duy nhất đối với hòa bình" trong khu vực, đồng thời lo ngại Đài Bắc sẽ trở thành nạn nhân ngoài ý muốn của một cuộc mặc cả lớn giữa vị tỷ phú bất động sản và Tập Cận Bình.

Một cái bẫy khổng lồ đang được giăng ra với vị tỷ phú, người sẽ tiếp tục các cuộc thảo luận chiến lược trong một buổi trà riêng tư hơn vào hôm nay, trước bữa trưa làm việc cuối cùng. Nhà Trắng vẫn chỉ mô tả cuộc gặp là "tốt đẹp", đồng thời tránh đề cập tới vấn đề Đài Loan trong bản tường trình về các cuộc trao đổi đầu tiên, thay vào đó nhấn mạnh đến vế "hợp tác kinh tế" Mỹ-Trung.

Trump nóng lòng về hồ sơ Iran 

Còn về phía nguyên thủ Mỹ, điều làm ông Trump nóng lòng nhất có lẽ là cuộc thảo luận về Iran. Tờ Les Echos cho biết tính đến thời điểm này, rất ít chi tiết trong các cuộc thảo luận giữa Trump và Tập về Iran được tiết lộ. Dù phủ nhận rằng bản thân cần sự trợ giúp từ Bắc Kinh, tổng thống Hoa Kỳ vẫn muốn thuyết phục Tập Cận Bình gia tăng sức ép với Tehran. Tổng thống Trump tuyên bố trên Fox News rằng ông Tập đã đề nghị hỗ trợ ông trong việc mở lại eo biển Hormuz, đồng thời bảo đảm rằng Bắc Kinh sẽ không gửi thiết bị quân sự cho Iran.

Về phần mình, Tehran hôm qua thông báo là hải quân của họ đã cho phép hơn 30 tàu Trung Quốc đi qua eo biển Hormuz nhờ vào "mối quan hệ chặt chẽ" giữa Iran và Trung Quốc.

Trung Quốc cũng muốn chấm dứt cuộc xung đột này, vì nó làm phức tạp nguồn cung ứng dầu mỏ từ Trung Đông và tạo ra tình trạng bất ổn không có lợi cho các doanh nghiệp Trung Quốc trong khu vực. Theo Nhà Trắng, chủ tịch Trung Quốc đã nhấn mạnh sự phản đối của Bắc Kinh đối với việc quân sự hóa eo biển, đồng thời bày tỏ sự quan tâm đến việc đa dạng hóa nguồn cung ứng bằng cách mua thêm dầu mỏ của Mỹ.

Tuy nhiên, khác với Mỹ, trước mắt Trung Quốc có nhiều thời gian hơn, đặc biệt nhờ vào nguồn than đá và trữ lượng dầu mỏ dồi dào của mình. Hôm thứ Năm, 14/05, Tập Cận Bình chỉ đơn giản đề cập đến "một tình hình quốc tế biến động và đầy bất ổn", mà không giải thích thêm, theo bản ghi chính thức bằng tiếng Trung về cuộc gặp. 

Trí tuệ nhân tạo : Mặt trận mới giữa hai cường quốc

Trong khi đó Le Monde lại quan tâm tới một mặt trận khác không kém phần khốc liệt, trong cuộc cạnh tranh giữa hai cường quốc hàng đầu thế giới. Đó là trí tuệ nhân tạo. Đối với Bắc Kinh, ưu tiên hàng đầu là bảo đảm rằng chính quyền của Donald Trump tiếp tục để tập đoàn NVIDIA cung cấp các bộ vi xử lý cho những tập đoàn công nghệ hàng đầu của Trung Quốc, trong lúc nước này cố gắng tự phát triển các dòng chip của riêng mình. Vào tháng 1, Hoa Kỳ đã cho phép bán loại chip AI tốt thứ hai của tập đoàn công nghệ California này.

Trên tất cả những hồ sơ đó, Le Monde nhận định điều quan trọng nhất đối với Trung Quốc không hẳn là đạt được những bước đột phá lớn với tổng thống Trump, mà là bảo đảm rằng vị tổng thống Mỹ không "lật tung bàn cờ". Tập Cận Bình muốn cho Trump thấy rằng, dù là đối thủ cạnh tranh lớn nhất của Mỹ, Bắc Kinh vẫn có thể mang lại cho ông chủ Nhà Trắng những chiến thắng, trong lúc ông đang sa lầy ở Trung Đông. Nhưng đồng thời, Bắc Kinh cũng muốn ngầm khẳng định rằng họ có thể dễ dàng khiến chính quyền Trump phải loay hoay trong những tình thế khó khăn hơn. 

Tổng thống Zelensky có biết những người thân cận với mình đang tham nhũng ? 

Về thời sự Châu Âu, nhật báo Le Monde hôm nay dành một bài viết về việc tư pháp Ukraine ra lệnh bắt giữ ông Andriy Yermak, cựu chánh văn phòng tổng thống, đồng thời là cánh tay phải của nguyên thủ Ukraine Volodymyr Zelensky. Việc điều tra nhân vật từng được xem là người quyền lực thứ hai ở Ukraine nằm trong chiến dịch "Midas", do cơ quan chống tham nhũng tiến hành từ tháng 11/2025, nhắm vào nhiều thành viên trong nhóm cộng sự thân cận của tổng thống. Hiện nay, các cơ quan chống tham nhũng cho biết đã phát hiện một hệ thống rửa tiền trị giá 460 triệu hryvnia (8,9 triệu euro) trong giai đoạn từ năm 2021 đến 2025. Một phần số tiền được sử dụng được cho là bắt nguồn từ đường dây tham nhũng liên quan tới Energoatom, công ty điện hạt nhân Nhà nước.

Hôm thứ Ba, 12/05, trong một cuộc họp báo, giám đốc Văn phòng quốc gia chống tham nhũng (NABU), Semen Kryvonos, khẳng định rằng tổng thống Volodymyr Zelensky không nằm trong cuộc điều tra sơ bộ.

Đây được xem là nghiêm trọng nhất dưới nhiệm kỳ tổng thống của Volodymyr Zelensky và vụ việc đã gây ra làn sóng phẫn nộ mạnh mẽ trong xã hội Ukraine, vốn đang bị chiến tranh tàn phá nặng nề và xem cuộc chiến chống tham nhũng là ưu tiên hàng đầu của quốc gia. Ông Zelensky đã đắc cử năm 2019 với lời hứa chống lại tệ nạn này. Tuy nhiên vẫn có những người ủng hộ tổng thống, họ cho rằng các cơ quan chống tham nhũng của Ukraine đang bị Mỹ thao túng nhằm gây sức ép với chính quyền Zelensky và buộc họ phải đầu hàng trước Nga.

Nếu như trước đây nguyên thủ quốc gia đã có thể giữ khoảng cách với vụ bê bối và hạn chế thiệt hại chính trị bằng cách loại bỏ một số quan chức hồi tháng 11, thì việc ông Andriy Yermak bị nhắm tới lần này có thể tác động trực tiếp hơn nhiều tới tổng thống. Tuy nhiên câu hỏi được nhiều người quan tâm nhất lúc này là rốt cuộc tổng thống Zelensky biết được đến đâu về hoạt động của những người thân cận với mình ?

Macron chỉ còn một năm trước khi kết thúc nhiệm kỳ đầy tranh cãi 

Một chủ đề khác cũng được nhiều tờ báo quan tâm là về năm cuối trong nhiệm kỳ 2 của tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Nhiệm kỳ của ông Macron sẽ kết thúc vào tháng Năm năm 2027, tức là đúng một năm nữa. 

Le Figaro phân tích rằng Macron đang cố xây dựng "di sản chính trị" của mình trước khi rời điện Élysée. Theo bài báo, việc Điện Élysée bắt đầu nói về những "lần cuối cùng" của Macron (hội nghị Choose France cuối cùng, lễ 14/7 cuối cùng, lời chúc năm mới cuối cùng…). Từ đó cho thấy ba điều : Một là Macron rất chú trọng dàn dựng hình ảnh và câu chuyện về nhiệm kỳ của mình. Hai là ông phải tự kể lại "di sản" của mình vì không còn nhiều người ủng hộ làm điều đó thay ông. Ba là ông gặp khó khăn trong việc tiếp tục hành động và tạo viễn cảnh cho tương lai.

Cả Le Monde và Le Figaro đều khẳng định Macron muốn nhiệm kỳ của mình được nhớ đến qua khái niệm "độc lập". Từ độc lập chiến lược (tăng ngân sách quốc phòng), độc lập năng lượng (khôi phục điện hạt nhân), đến độc lập kinh tế (đưa sản xuất quay lại Pháp). Dù Macron đã phải đối mặt với nhiều khủng hoảng lớn như đại dịch hay chiến tranh ở Châu Âu, Le Figaro đặt câu hỏi liệu ông có thể rời nhiệm sở với hình ảnh một nước Pháp được cải thiện và ổn định hơn hay không.

Tờ báo cũng nhấn mạnh nghịch lý lớn nhất của Macron : ông từng hứa sẽ làm giảm sức mạnh của các lực lượng cực đoan, nhưng đến cuối nhiệm kỳ, cả phe cực hữu của Marine Le Pen lẫn phe cực tả của Jean-Luc Mélenchon đều mạnh hơn bao giờ hết, trong khi đảng cực hữu RN thậm chí có khả năng thắng cử năm 2027. Cuối cùng, tác giả cho rằng "chủ nghĩa Macron" có thể sẽ biến mất sau năm 2027, dù Macron vẫn có thể quay lại chính trường vào năm 2032. Tuy nhiên, việc tỷ lệ thất nghiệp gia tăng trở lại đang làm lu mờ thành tựu kinh tế, vốn được xem là điểm mạnh nhất trong nhiệm kỳ của ông. Hiện theo Les Echos, tỷ lệ thất nghiệp ở Pháp đang ở mức 8%, cao nhất trong vòng 5 năm trở lại đây. 

Dịch Hantavirus sẽ diễn tiến ra sao ? 

Về chủ đề sức khỏe, tờ Le Figaro hôm nay có bài "Ba kịch bản khả thi về những diễn biến tiếp theo của dịch hantavirus". Hơn ba tuần sau khi xuất hiện những ca nhiễm hantavirus đầu tiên trên tàu du lịch MV Hondius, toàn bộ hành khách đã được hồi hương. Dịch bệnh hiện không còn giới hạn trên tàu mà đã lan ra nhiều quốc gia. Tính đến nay có 3 người tử vong và 8 người khác nghi nhiễm, trong đó 6 ca đã được xác nhận bằng xét nghiệm PCR. Tất cả các trường hợp đều từng ở trên con tàu này. Do thời gian ủ bệnh kéo dài từ 2 đến 6 tuần, nhiều kịch bản vẫn có thể xảy ra. Hiện dịch mới chỉ đến "thế hệ lây nhiễm" thứ ba, với chu kỳ lây truyền khoảng 10 ngày.

Nhà dịch tễ học Simon Cauchemez nêu ra ba kịch bản. 

Kịch bản 1, khả quan nhất và được cho là có khả năng cao nhất : số ca bệnh chỉ tăng nhẹ và giới hạn trong các ca tiếp xúc đã biết. Virus có khả năng lây truyền thấp, chưa có dấu hiệu đột biến nguy hiểm, và nhờ việc truy vết – cách ly hiệu quả, dịch có thể được kiểm soát hoàn toàn trong vài tháng.

Kịch bản 2 : vẫn xuất hiện thêm các ca mới do một số lây nhiễm "lọt lưới" trong quá trình di chuyển hoặc tự cách ly không nghiêm ngặt. Tuy nhiên, các ổ dịch mới sẽ nhỏ và có thể kiểm soát được. Vì tỷ lệ tử vong do virus gây ra là khá cao, từ 30–50% nếu thiếu chăm sóc chuyên sâu, nên virus có thể lây lan âm thầm.

Kịch bản 3 và cũng ít khả năng nhất đó là dịch tiếp tục lan rộng trước khi được khống chế. Điều này chỉ có thể xảy ra nếu virus đột biến và trở nên dễ lây hơn nhiều. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng cho thấy hantavirus đang thay đổi theo hướng đó.

Theo các phân tích di truyền hiện tại, virus gần như giống với những chủng từng gây dịch trước đây. Tổ chức Y tế Thế giới được đánh giá là đang phản ứng nhanh và phối hợp tốt. Cuộc khủng hoảng này đồng thời được xem như một "bài kiểm tra thực tế" cho hệ thống giám sát dịch bệnh toàn cầu.

Minh Phương