Khi thể thao trở thành công cụ chính trị của tổng thống Putin

Tổng thống Nga lợi dụng các cuộc thi đấu thể thao cho mục đích chính trị như thế nào ? Ngoài Macron, lãnh đạo Châu Âu nào khác có thể đối thoại với Putin ? Tại sao số vụ giết người tại Pháp gia tăng ? Phải chăng ngành điện ảnh Hollywood sắp sụp đổ ? Trẻ vị thành niên đang trở thành nạn nhân của những nội dung khiêu dâm giả mạo do trí tuệ nhân tạo AI tạo ra ? Trên đây là những câu hỏi chính được các báo Pháp số ra hôm nay, 22/12/2025, quan tâm. 

Tổng thống Nga Vladimir Putin phát biểu tại một diễn đàn thể thao quốc tế ở Samara vào ngày 6/11/2025. (Sergei Karpukhin / Pool)

Le Monde hôm nay có bài phân tích về những thắng lợi lớn của Moskva trong quá trình tìm cách đưa Nga thoát khỏi tình trạng bị cô lập và lách các lệnh trừng phạt của phương Tây sau khi tiến hành cuộc xâm lược Ukraine hồi năm 2022. Lần này, Điện Kremlin đã mở rộng sang mặt trận thể thao. 

Các vận động viên trượt tuyết của Nga, cũng như của Belarus, nay được phép tham gia – với tư cách cá nhân và dưới quy chế trung lập – các giải đấu do Liên đoàn Trượt tuyết và Trượt ván quốc tế tổ chức, trong đó có các cuộc thi vòng loại cho Thế vận hội Milan–Cortina diễn ra vào năm sau. Trước đó, ngày 27/11, Liên đoàn Judo quốc tế – mà chủ tịch Marius Vizer, người Romania, là người thân cận với ông Putin, bản thân cũng là một võ sĩ judo – đã tái tiếp nhận Nga với quốc ca và quốc kỳ. Ngày 11/12, Ủy ban Olympic quốc tế (IOC) đã khuyến nghị cho phép các vận động viên Nga trở lại, cũng với các biểu tượng quốc gia, trong tất cả các giải đấu trẻ, bao gồm cả các môn thể thao đồng đội. 

Ông Sylvain Dufraisse, giảng viên tại Đại học Nantes, chuyên gia về thể thao Xô Viết-Nga, phân tích rằng Điện Kremlin đã cho thấy một "sự thay đổi chiến lược" khi không còn tìm kiếm cuộc đối đầu bằng sức mạnh thông qua việc tổ chức các giải đấu song song với các quốc gia thân cận, như "Thế vận hội của tương lai" vào tháng 02/2024, hay Đại hội Thể thao BRICS vào tháng 6 cùng năm. Thay vào đó, họ đẩy mạnh cuộc đấu tranh trên mặt trận pháp lý, với sự hỗ trợ của các luật sư Thụy Sĩ. Ông nói : "Đó chính là điều đã xảy ra với Tòa án Trọng tài Thể thao. (…) Nga dựa vào khung pháp lý hiện hành và những điểm không tương thích giữa luật pháp này với các quy định của các liên đoàn thể thao quốc tế". Họ cũng cố gắng tiếp cận các liên đoàn, gây ảnh hưởng thông qua các hoạt động tài trợ. 

Những thông tin nói trên thúc đẩy chủ nghĩa dân tộc ở Nga, nhưng trên hết, chúng khẳng định rằng Moskva đã tìm ra cách bình thường hóa vị thế của mình trước những nỗ lực của phương Tây nhằm cô lập nước này. "Việc quốc kỳ và quốc ca trở lại là một chiến thắng lớn đối với Putin", một nhà báo thể thao Nga – người phản đối Điện Kremlin và muốn giấu tên – nhấn mạnh. "Trong nước Nga hiện đại cũng như trước đây ở Liên Xô, thể thao là một công cụ chính trị. Các vận động viên tôn vinh nhà độc tài và củng cố uy tín quốc tế của ông ta". 

Đối thoại với Putin : Macron đảm nhận vai trò mà ít nhà lãnh đạo Châu Âu khác có thể làm 

Vẫn liên quan tới Nga, hai nhật báo Le Figaro và Les Echos hôm nay có bài viết về việc tổng thống Pháp tham gia vào các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Ukraine. Trong bài "Chiến tranh Ukraine, Putin sẵn sàng đối thoại với Macron", Les Echos dẫn thông báo của Điện Élysée, cho biết "Điện Kremlin đã công khai đồng ý" về khả năng có một cuộc trao đổi giữa nguyên thủ hai nước. Trong khi đó, người phát ngôn Điện Kremlin, Dmitri Peskov, cũng tuyên bố trong đêm từ thứ Bảy rằng tổng thống Vladimir Putin "sẵn sàng đối thoại" với người đồng cấp Pháp.

Tờ Le Figaro nhắc lại ông Macron là một trong những nhà lãnh đạo Châu Âu cuối cùng trao đổi với ông Putin. Lần gần đây nhất, vào năm 2022, hai bên đã bàn về tình hình nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia. Sau đó, Pháp đã thừa nhận rằng không thể tiến hành đối thoại mang tính xây dựng với tổng thống Nga, người chỉ tin vào tương quan sức mạnh quân sự. Emmanuel Macron dần dần nâng giọng cứng rắn, cho đến khi chủ động nêu khả năng gửi binh sĩ Châu Âu tới Ukraine một khi đạt được một lệnh ngừng bắn. 

Khi đề xuất nối lại đối thoại với Vladimir Putin, Emmanuel Macron cũng khẳng định một vị thế mà Friedrich Merz hay những người khác không thể đảm nhận. Đức đã trở thành kẻ thù mới của Moskva. Các nhà tuyên truyền của Điện Kremlin tấn công Berlin trên mọi mặt trận. Ngoại trưởng Sergei Lavrov đã cáo buộc thủ tướng Đức mang "DNA phát xít", càng cho thấy Điện Kremlin không hề sẵn sàng đối thoại với Berlin.

Bị đặt trước thách thức từ mối đe dọa của Nga và sự bỏ rơi của Mỹ, các nước Châu Âu cũng phải đối mặt với những cạnh tranh nội bộ. Friedrich Merz muốn khẳng định một vai trò lãnh đạo mới cho nước Đức, dựa trên tiềm lực kinh tế của mình. Thủ tướng Ý Giorgia Meloni tận dụng mối quan hệ tốt với Donald Trump để chơi lá bài của riêng mình. Đề xuất bảo đảm an ninh của bà, lấy cảm hứng từ Điều 5 của NATO, đã dần được chấp nhận, bất chấp sự hoài nghi của Pháp. Emmanuel Macron, đang bi suy yếu về mặt chính trị trong nước, tìm cách giữ thế chủ động trên trường quốc tế bằng cách dựa vào uy tín của quân đội Pháp. Chỉ có Pháp, cùng với Anh, mới có khả năng cung cấp những năng lực then chốt cho các bảo đảm an ninh trong tương lai cho Kiev.

2025 : Năm của những vụ giết người và ám sát tại Pháp 

Về tình hình nước Pháp, nhật báo Le Figaro hôm nay có bài viết về tình trạng bạo lực cực đoan đang gia tăng. Vào lúc năm 2025 sắp khép lại, cơ quan Thống kê An ninh Nội địa (SSMSI cho biết trong mười hai tháng của năm nay, đã có 1.268 vụ giết người được ghi nhận, tức là tăng 8%, trên lãnh thổ Pháp. Trung bình cứ tám giờ lại xảy ra một vụ giết người hoặc ám sát. Nếu như hồi năm 2017, tổng số các vụ giết người hoặc tương đương là 886 vụ, thì sau 8 năm, số vụ đã tăng hơn 43%. Trong khi đó, các vụ mưu sát (tức cố ý giết người nhưng không thành) cũng gia tăng theo cấp số nhân, từ 2.259 vụ được ghi nhận năm 2016 lên 4.290 vụ vào năm 2024, tức là tăng 89%. Cần khẳng định rằng các vụ giết người và các vụ mưu sát thực chất giống như hai mặt của một đồng tiền. Những vụ mưu sát chỉ là những vụ giết người thất bại và phản ánh rõ ràng cùng một ý định tước đoạt mạng sống của người khác. 

SSMSI ghi nhận phụ nữ chiếm 27% số nạn nhân của các vụ giết người, trong đó có một nửa là bị sát hại trong khuôn khổ gia đình. 38% là nạn nhân của người bạn đời và 30% của một thành viên khác trong gia đình, trong khi đàn ông thường là nạn nhân bên ngoài khuôn khổ gia đình. Trong đó, nhóm tuổi 15–29 là những nạn nhân chính của các vụ giết người ngoài phạm vi gia đình, nam giới trong độ tuổi từ 15 đến 29 có nguy cơ trở thành nạn nhân cao gấp sáu lần so với nữ giới cùng nhóm tuổi. 

Ngoài ra, SSMSI cũng xem xét đến các đối tượng gây ra toàn bộ những vụ việc này. Các cá nhân bị quy trách nhiệm chủ yếu là những người mang quốc tịch Pháp (82%), 18% còn lại mang quốc tịch nước ngoài. Trong đó, một nửa số thủ phạm mang quốc tịch của một quốc gia Châu Phi. 

Bà Béatrice Brugère, Tổng thư ký của nghiệp đoàn thẩm phán Unité Magistrats-FO, giải thích : "Tất cả điều này là biểu hiện của một mức độ bạo lực dữ dội hơn, của một xã hội đang căng thẳng, của sự nóng nảy và tính bốc đồng ngày càng gia tăng". Theo bà, "nếu tỷ lệ người bị thương trong loại tội phạm này hiện nay cao hơn, thì đó chủ yếu là vì y học cấp cứu đã có những tiến bộ và đã giúp cứu sống rất nhiều người". Những nạn nhân này vì thế được ghi nhận trong thống kê các vụ mưu sát, vốn ngày càng nhiều hơn.

Hồi kết cho nền điện ảnh Hollywood ? 

Về lĩnh vực văn hóa, nhật báo La Croix hôm nay tập trung vào tương lai bất định của nền điện ảnh Hollywood. Việc Netflix mua lại Warner Bros và thông báo phát sóng độc quyền lễ trao giải Oscar trên YouTube, đã làm nổi bật cuộc khủng hoảng sâu sắc của nền điện ảnh Mỹ, do chi phí sản xuất tăng vọt và áp lực cạnh tranh từ các dịch vụ streaming.

Khi Netflix thông báo vào ngày 05/12 rằng họ đã đạt được thỏa thuận mua lại hãng phim huyền thoại của Hollywood với giá 83 tỷ đô la, đối thủ Paramount Skydance đã đưa ra một đề nghị cao hơn ba ngày sau đó, với mức 108 tỷ đô la. Nhưng đề xuất đó đã bị Warner Bros từ chối, cho rằng rủi ro tài chính quá lớn.

Việc mua lại này có thể tái cấu trúc sâu sắc bộ mặt của ngành giải trí, vốn đã trải qua một cuộc khủng hoảng kể từ đại dịch. Việc gián đoạn các buổi quay do đại dịch đã ảnh hưởng nặng nề đến tài chính của ngành Hollywood. Năm 2023, các cuộc đình công lớn của giới biên kịch và diễn viên cũng buộc các hãng phim phải nhượng bộ về lương, góp phần làm tăng chi phí. Việc đóng cửa các rạp chiếu phim trong thời gian khủng hoảng y tế cũng đã thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển hướng sang streaming, buộc các hãng phim phải đầu tư nhiều vào lĩnh vực này để thu hút người đăng ký mới. Nhưng trong ba năm qua, số người đăng ký khiêm tốn đã đặt các nền tảng dưới áp lực ngày càng tăng từ các nhà đầu tư, đòi hỏi họ tập trung lại vào lợi nhuận.

Đối với Netflix, việc mua lại Warner Bros sẽ giúp hai "ông lớn" này đạt được những khoản tiết kiệm quy mô cực lớn. Điều này khiến nhân viên trong ngành lo ngại về những đợt sa thải ồ ạt. Tuy nhiên, giá trị thực sự nằm ở các tài sản trí tuệ của Warner Bros. Khi sở hữu hãng phim này, Netflix sẽ nắm trong tay danh mục khổng lồ của Warner, kiểm soát các thương hiệu như Harry Potter hay Lãnh chúa những chiếc nhẫn. Đây sẽ là hồi chuông báo tử cho các đối thủ của Netflix. 

Việc Netflix thâu tóm Warner Bros "sẽ đánh dấu việc các ông lớn công nghệ chính thức hoàn tất công cuộc chinh phục Hollywood", theo phân tích của New York Times. Vào năm 2022, Amazon cũng đã hoàn tất việc mua lại hãng phim huyền thoại Metro-Goldwyn-Mayer với số tiền 8,5 tỷ đô la. Dù Netflix đã thông báo ý định tiếp tục phát hành các bộ phim của Warner Bros tại rạp, tuân thủ thời gian chiếu quy định, thương vụ này vẫn sẽ làm tăng tốc độ đóng cửa các rạp chiếu. Ông Paolo Sigismondi, giáo sư truyền thông tại Đại học Nam California, nhận định : "Đây là một xu hướng không thể đảo ngược bởi nội dung có sẵn trên các nền tảng streaming chỉ tốn một phần nhỏ so với giá vé xem phim tại rạp".

Trẻ vị thành niên : Nạn nhân của những nội dung khiêu dâm giả mạo do AI tạo ra 

Về xã hội, nhật báo Le Monde tập trung vào chủ đề trẻ vị thành niên trở thành đối tượng của những nội dung khiêu dâm giả mạo do trí tuệ nhân tạo tạo ra. Hiện có hàng chục trang web cung cấp dịch vụ tạo ảnh khỏa thân hoặc dàn dựng cảnh quan hệ tình dục từ một bức ảnh đơn giản chỉ trong vài giây, không cần kỹ năng kỹ thuật, miễn phí hoặc với giá vài euro. Các hình ảnh này có thể được sử dụng vào mục đích quấy rối và tống tiền. Tống tiền tình dục là một hiện tượng đã được biết đến : những kẻ lừa đảo thao túng nạn nhân trực tuyến để có được ảnh mang tính chất tình dục, rồi dùng chúng để cưỡng đoạt tiền. Giờ đây, không cần phải thuyết phục ai cởi đồ nữa vì AI sẽ làm việc đó.

Như câu chuyện gần đây của Alice, một cô bé 14 tuổi. Khi đang lướt Instagram cô bé bất ngờ thấy mình xuất hiện trong các bức ảnh ghép khiêu dâm mà Alexandre D., 20 tuổi, đăng tải trên mạng xã hội. Không chỉ Alice mà 11 cô bé khác tại một thị trấn nhỏ ở tỉnh Manche cũng nhìn thấy các bức ảnh tương tự trên mạng. Trong phiên xử, bên công tố cho biết Alexandre D đã "phát tán những bức ảnh và video này trên mạng xã hội chỉ để trả thù việc [một trong những cô gái trẻ] từ chối hẹn hò với anh ta". Thanh niên này ban đầu nhắm vào cô bé đã "từ chối" anh ta, sau đó là nhóm bạn của cô ấy. 

Các hình ảnh thường được lấy từ mạng xã hội của nạn nhân trước khi được trí tuệ nhân tạo xử lý. Thường thì đứa trẻ không dám nói gì vì sợ không ai tin là "con chưa từng làm điều đó", bởi những nội dung này vô cùng chân thực. Những đứa trẻ sẽ luôn cảm thấy mình có thể trở thành con mồi của những kẻ quấy rối trong tương lai, rằng mình có thể bị nhận ra trên đường… 

Minh Phương