Trump gây sốc cánh hữu Thiên Chúa giáo khi đả kích giáo hoàng Leo

Đối đầu tại eo biển Hormuz, Vùng Vịnh, chưa thấy lối ra khiến tăng trưởng kinh tế thế giới bị "hãm phanh", thậm chí có nguy cơ suy thoái ; tổng thống Mỹ Donald Trump đả kích giáo hoàng Leo ; hệ quả của việc hệ thống Orban tại Hungary sụp đổ với chính quyền Trump và cực hữu Châu Âu ; chuyến công du đầu tiên của lãnh đạo Giáo hội Công giáo đến quốc gia Hồi giáo Algeria. Trên đây là một số chủ đề quốc tế nổi bật của báo chí Pháp hôm nay 15/04/2026.

Hình ghép ảnh tổng thống Mỹ Donald Trump và một bức ảnh do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, mà Donald Trump đăng trên trang Truth Social, mô tả chính ông như Chúa Giê Su, sau khi chỉ trích giáo hoàng Leo XIV. AFP – Mandel Ngan

"Chiến tranh Iran hãm phanh tăng trưởng thế giới" là một chủ đề trang nhất của Les Echos. Bài "IMF dự kiến các kịch bản đen tối…" của Les Echos dẫn lời kinh tế gia trưởng của của Quỹ Tiền tệ Quốc tế - IMF, Pierre-Olivier Gourinchas, theo đó "điều tồi tệ đã diễn ra". Vấn đề là mức độ sẽ ra sao ? Báo cáo mới nhất của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), công bố hôm qua, 14/04/2026, nêu ra ba kịch bản, "hoàn toàn phụ thuộc vào độ dài của xung đột Mỹ - Israel chống Iran, và các hậu quả đối với các quốc gia dầu mỏ và khí đốt vùng Vịnh Ba Tư".

Nguy cơ "suy thoái kinh tế toàn cầu"

Theo kịch bản lạc quan nhất, xung đột mau chóng kết thúc, giá năng lượng dầu mỏ chỉ tăng khoảng 20%, tăng trưởng dự kiến sẽ là 3,1%, sụt 0,3% so với năm ngoái. Kịch bản thứ hai : Chiến tranh kéo dài, giá dầu có thể tăng hơn 80%, từ khoảng 100 đô la/thùng năm nay, rồi giảm xuống 75 đô la năm tới, tăng trưởng sẽ giảm 0,8% so với dự kiến trước chiến tranh. Theo kịch bản thứ ba, tồi tệ nhất, chiến tranh sẽ kéo dài, giá khí đốt tại Châu Âu và Châu Á tăng 200%, tăng trưởng dự kiến chỉ là 2,2%, tức giáp ranh mức nguy hiểm.

Cần chú ý là, theo IMF, tăng trưởng dưới mức 2% đồng nghĩa với "nguy cơ suy thoái toàn cầu". Điều chỉ xảy ra có 4 lần trong lịch sử, kể từ năm 1980, vào giai đoạn khủng hoảng tài chính 2008, hay trong đại dịch Covid.

Trump gây phẫn nộ trong giới Thiên Chúa giáo Mỹ 

Trong bối cảnh cuộc chiến tranh của Mỹ và Israel chống Iran chưa có lối ra, tổng thống Mỹ Donald Trump có hai hành động tấn công mới nhắm vào Thiên Chúa giáo, đả kích trực tiếp giáo hoàng và đăng tải hình ảnh do AI chế, cho thấy tổng thống Trump trong hình dáng của chúa Giê Su, đang chữa cho một người bệnh (bức hình đã được gỡ bỏ sau đó). Báo Le Monde, trong bài "Trump mở ra một cuộc khủng hoảng với giới Công giáo Mỹ", ghi nhận việc các hành động của tổng thống Mỹ lần này không còn được khoan thứ như trong lần đăng hình bản thân trong trang phục của giáo hoàng, vào thời điểm Giáo hội đang bầu giáo hoàng mới tại Vatican hồi tháng 5/2025.

Tối Chủ nhật 12/04, tổng giám mục Paul Coakley, chủ tịch Hội nghị các giám mục Công giáo nước Mỹ, đã ra một thông báo chỉ trích tổng thống Trump : "Tôi rất thất vọng khi tổng thống lại chọn viết ra những lời lẽ miệt thị như vậy về Đức Thánh Cha. Giáo hoàng không phải là đối thủ của ông ấy, giáo hoàng cũng không phải là một chính trị gia. Ngài là người đại diện của Chúa Kitô, người nói lên chân lý của Tin Mừng, và với mục tiêu chăm sóc các linh hồn".

Theo một khảo sát của Pew Research Center, khoảng 55% dân Công giáo từng bầu cho Trump năm 2024. Cuộc đối đầu chưa từng có này của tổng thống Mỹ với Vatican khiến giới Công giáo bảo thủ lâm vào thế khó xử. Le Monde ghi nhận phẫn nộ ngay cả trong một bộ phận giới MAGA – Make America Great Again, vốn trung thành với Trump. Nữ vận động viên bơi Riley Gaines nói : "Tôi không hiểu tại sao ông ấy lại làm như vậy… Không được xúc phạm Chúa !"

Phẫn nộ đến cả về phía các thành phần bảo thủ trong đạo Tin Lành. Nhà văn, nhà bình luận bảo thủ Megan Bahsam, đặt câu hỏi : Phải chăng tổng thống Trump cho rằng làm như thế là để hài hước ? Phải chăng ông ấy đang bị ảnh hưởng bởi chất kích thích ?... Bất luận thế nào ông ấy cũng phải rút lại trò báng bổ gây sốc này, và phải xin lỗi người dân Mỹ, và xin Chúa tha thứ.

"Giáo hoàng có bao nhiêu sư đoàn ?" : Trump đã có câu trả lời

Nhật báo thiên hữu Le Figaro có bài ghi nhận tổng thống Mỹ đã "gây sốc cánh hữu theo Thiên chúa giáo khi đả kích giáo hoàng Leo". Bài xã luận Le Figaro, mang tựa đề "Trump, có bao nhiêu sư đoàn ?", nhắc lại sự tích nhà độc tài Liên Xô Stalin năm 1935, từng đặt câu hỏi "Giáo hoàng có bao nhiêu sư đoàn ?". Liên Xô đã tan rã, Giáo hội Công giáo vẫn còn đó. 

Le Figaro khẳng định, cũng tương tự như Stalin, "Trump đã có câu trả lời : Một tỉ rưỡi tín đồ Công giáo trên trên thế giới", mà số lượng người theo phong trào MAGA chỉ là "một giáo phái nhỏ". Xã luận Le Figaro nhấn mạnh "Con người đã tìm cách khủng bố toàn bộ hành tinh bằng các cuộc can thiệp quân sự, bằng chính sách thuế quan áp đặt, và tấn công vào các liên minh và trật tự quốc tế, đã không làm cho vị Giáo hoàng người Mỹ đầu tiên phải sợ hãi. Giáo hoàng Leo XIV đã không để yên những lời lẽ mang tính diệt chủng của Trump, trong đó ông ta đe dọa "hủy diệt cả một nền văn minh". Giáo hoàng sẽ không từ bỏ"việc rao giảng sứ điệp Phúc Âm".

Nhật báo thiên hữu kết luận : Việc Giáo hội Công giáo bầu lên vị giáo hoàng này không phải là để làm hài lòng tổng thống Trump. Vị giáo hoàng mang quốc tịch Mỹ này chính là người có nhiều khả năng "đối trọng với nhà dân túy chủ nghĩa ở Washington".

Vụ đả kích giáo hoàng : Thủ tướng Ý buộc phải trực tiếp chỉ trích Trump

Le Figaro cũng có bài ghi nhận việc một đồng minh chủ chốt của Trump ở Châu Âu, nữ thủ tướng Ý Giorgia Meloni đã buộc phải trực tiếp "lên án" tổng thống Mỹ, sau vụ đả kích giáo hoàng. Bà Meloni, thoạt tiên, đã phải có một phát biểu gián tiếp chỉ trích tổng thống Trump. Thái độ không rõ ràng của thủ tướng Ý bị các đồng minh cánh hữu nhất loạt phê phán.

Chín tiếng đồng hồ sau phát biểu đầu tiên, thủ tướng Ý đã phải nói thẳng : "Tôi thấy các lời lẽ của tổng thống Trump với Đức Thánh Cha là không thể chấp nhận được. Giáo hoàng là người lãnh đạo tinh thần của Giáo hội Công giáo, việc Ngài nói đến hòa bình và lên án mọi hình thức chiến tranh là điều chính đáng và bình thường".

Nhật báo thiên hữu Le Figaro nhận xét, vào thời điểm mà "người bạn" của thủ tướng Ý, thủ tướng Hungary Viktor Orban, một nhân vật chủ chốt của chủ nghĩa dân tộc tại Châu Âu đại bại trong cuộc bầu cử Quốc hội, bà Meloni khó mà có thể tiếp tục "dung túng cho các hành động sai lầm" của tổng thống Trump. Tại Ý, thái độ nói trên của thủ tướng Meloni có thể khiến cử tri Công giáo ngả mạnh sang cánh trung tả.

Hungary : Phe thắng cử cam kết "tái lập Nhà nước pháp quyền"

Tại Hungary, phe thắng cử cam kết "tái lập Nhà nước pháp quyền", bị hủy hoại dưới thời Orban, là hồ sơ chính của Le Monde. Le Monde chú ý đến việc trong cuộc họp báo kéo dài ba giờ, người chiến thắng trong cuộc bầu cử, ông Péter Magyar, một người theo phe bảo thủ và ủng hộ Châu Âu, đã giữ thái độ khá mơ hồ về Ukraine, nhưng đã xác lập những đường nét căn bản để khôi phục nền pháp quyền, các quyền lực đối trọng tại Hungary.

Chuyến tông du đầu tiên của giáo hoàng đến quốc gia 98% dân theo đạo Hồi

Giáo hoàng Leo cổ vũ cho tự do, trong chuyến tông du đầu tiên của một lãnh đạo Công giáo đến Algeria, quốc gia Hồi giáo, là một hồ sơ chính của nhật báo La Croix. Theo các tín đồ Công giáo, chuyến tông du của Giáo hoàng mang lại hy vọng "làm thay đổi tâm thức" tại một xã hội mà không gian công vốn bị kiểm soát rất chặt.

Tại một đất nước, người Hồi giáo theo hệ phái Sunni chiếm tuyệt đa số (98%), việc truyền đạo bị cấm theo luật, nơi một số địa điểm tôn giáo của người Tin Lành đã bị đóng cửa trong những năm gần đây và nơi các hoạt động của Thiên Chúa giáo nói chung bị kiểm soát chặt chẽ, chuyến thăm của giáo hoàng được coi là một khoảnh khắc hiếm hoi, thậm chí có thể là "một bước đột phá".

Vincent Bolloré sa thải tổng giám đốc "rất có uy tín" của nhà xuất bản Grasset

Nhật báo thiên tả Libération dành hồ sơ trang nhất cho chủ đề lãnh đạo tập đoàn truyền thông Pháp Vincent Bolloré sa thải tổng giám đốc "rất có uy tín" của nhà xuất bản Grasset, có tuổi đời hơn thế kỉ. Libération nhấn mạnh đến cuộc "trả thù" của tỉ phú Bolloré – lãnh đạo tập đoàn Hachette Livre - nhắm vào ngành xuất bản Pháp, với quyết định sa thải bất ngờ và ngay lập tức ông Olivier Nora, lãnh đạo nhà xuất bản được coi là niềm tự hào của giới xuất bản Pháp từ năm 2000.

Đây là một thông điệp mạnh cho thấy ông chủ Bolloré không chấp nhận bất cứ thái độ bất đồng nào từ phía các nhân viên nhà xuất bản. Libération dẫn lại nguồn tin từ giới thân cận với Vincent Bolloré - chủ nhân của JDD, Cnews, Europe 1, các phương tiện truyền thông thường được coi như cơ quan phát ngôn của phe cực hữu - theo đó ông chủ Hachette đã nói : "Tôi không còn có thể chịu đựng được kẻ ngu ngốc này, hãy sa thải hắn cho tôi !". Trên thực tế, người đứng đầu nhà xuất bản Grasset đã nằm trong tầm ngắm của cựu tổng thống Nicolas Sarkozy, lúc đó Vincent Bolloré người thân cận và cố vấn thương mại, khi cho xuất bản những bài viết chỉ trích Sarkozy.

Lên án tình trạng bạo lực gia tăng tại Pháp 

Bạo lực gia tăng tại "các thành phố lớn trung bình" ở Pháp là hồ sơ trang nhất của Le Figaro. Theo nhật báo thiên hữu, tòa án hiện đang quá tải với các vụ buôn ma túy, trộm cắp, hành hung… Chẳng hạn như các thành phố quy mô trung bình như Valenciennes hay Cayenne, đang là nạn nhân hàng đầu của xu thế bạo lực tại nơi công cộng. Le Figaro dẫn lời tổng thư ký Nghiệp đoàn thanh tra cảnh sát SCPN, chỉ trích chính sách giảm nhẹ án phạt cho các thủ phạm và tình trạng thiếu khoảng từ 20.000 đến 25.000 chỗ trong nhà tù.

Truyền thông Pháp : Xu thế thổi phồng một số bạo lực hữu hình và bỏ qua "bạo lực do thể chế" ?

Cũng về bạo lực, nhật báo kinh tế Les Echos đăng tải bài nhận định đáng chú ý của tạp chí "Mermoz" của hiệp hội các nhà kinh tế Cercle des économistes, nhấn mạnh đến việc cần làm rõ vì sao bạo lực lại là chủ đề được quan tâm hàng đầu của người Pháp trong bối cảnh số lượng bạo lực tại Pháp nhìn chung đã giảm mạnh từ nhiều năm nay ?

Các tác giả đặt vấn đề làm thế nào giải thích được tình trạng việc mức thông tin về bạo lực trên phương tiện truyền thông đã tăng gần gấp đôi trong vòng mười năm ? Đồng thời đặt vấn đề phải chăng đã có việc thổi phồng một số hình thức bạo lực có thể quan sát thấy, và bỏ qua các nguyên nhân sâu xa của bạo lực, đặc biệt là "bạo lực do thể chế" (violences institutionnelles), thường kín đáo hơn nhiều, nhưng có sức ảnh hưởng lớn.

Cụ thể như trong các chính sách bất bình đẳng đối với các thành phần dân cư, các rào cản đối với việc người dân hòa nhập vào thị trường lao động, hay việc dịch vụ công cộng biến mất khỏi nhiều khu vực, hoặc khi 65% thu nhập có được do tài sản thừa kế chứ không phải do lao động… ?

Tây Ban Nha "hợp pháp hóa" 500.000 người nhập cư không giấy tờ

Không có giấy tờ hợp lệ không phải là tội phạm. Nhật báo kinh tế Les Echos có bài giới thiệu kỹ về chính sách được xem là đi ngược lại với xu thế chung của đại đa số quốc gia Châu Âu hiện nay, của chính phủ Tây Ban Nha, hợp pháp hóa cho 500.000 người nhập cư không giấy tờ, với mục tiêu kép "giải quyết tình trạng thiếu lao động và công nhận quyền chính đáng của những người lao động gốc nước ngoài, tại quốc gia này". Theo số liệu chính thức mới nhất, có khoảng 760.000 người gốc Mỹ Latinh không có giấy tờ, trong số đó đông nhất là người Colombia, chiếm hơn một phần ba. Bên cạnh đó là khoảng 15.000 người Châu Á và 14.000 người Châu Âu không phải là dân các nước thuộc Liên Âu.

Bộ trưởng An sinh Xã hội và Hòa nhập Tây Ban Nha, Elma Saiz, nhấn mạnh vai trò quan căn bản của Giáo hội và các tổ chức của giới chủ trong việc thúc đẩy quá trình này. Những người mà hồ sơ được chấp nhận, sẽ có giấy phép cư trú và làm việc một năm, sau đó có thể được gia hạn, để "hòa nhập đầy đủ và dần dần vào hệ thống". Thủ tướng cánh tả Pedro Sánchez, trong chuyến công du Trung Quốc, nhấn mạnh việc hợp pháp hóa này cho phép "công nhận quyền của những người đóng góp vào sự thịnh vượng và gắn kết của đất nước chúng ta".

Trọng Thành