Trump, Putin : Cả hai lãnh đạo đại cường đều mắc kẹt trong cuộc chiến tự gây

Trang nhất các nhật báo Pháp ngày 10/06/2026 tập trung vào ba chủ đề chính : Thời sự Pháp là vụ bé gái Lyhanna 11 tuổi, bị chết, nghi phạm là một người đã có tiền sự, bị kiện nhiều lần về ấu dâm nhưng chưa bao giờ bị điều tra. Vụ việc đang gây chấn động toàn nước Pháp. Thời sự quốc tế nổi bật là chiến tranh Trung Đông : Tổng thống Trump bất lực trước chiếc bẫy Iran ; Thất bại của dự án chiến đấu cơ thế hệ mới SCAF giữa Đức và Pháp.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và đồng nhiệm Nga Vladimir Putin tại căn cứ quân sự Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska, Mỹ, ngày 15/08/2025. Reuters - Kevin Lamarque

Tại Trung Đông, tổng thống "Trump tìm cách ngăn chặn leo thang" và "cố can thiệp vào cuộc xung đột giữa Iran và Israel", theo hai bài tường thuật của nhật báo Le Monde. Những vụ tấn công lẫn nhau giữa Iran và Israel vào cuối tuần ngày 06 và 07/06 cho thấy không thể tách biệt hai mặt trận này và chính quyền Tehran tiếp tục áp đặt được các yêu sách của họ. Tuyên bố trên mạng Truth Social "hai bên, Israel và Iran, tìm cách ngừng bắn ngay lập tức" và ngay sau đó lại là thông báo "sắp đạt được thỏa thuận" với Iran cho thấy ông nóng lòng thoát khỏi cuộc chiến đã kéo dài hơn 100 ngày và vẫn chưa có lối thoát. Để biện minh cho việc "vẫn chưa tìm được một dự thảo thỏa thuận", tổng thống Trump nhắc đến hai thập niên chiến tranh Việt Nam (1955-1975). Ông cũng có vẻ bớt quả quyết hơn về những lằn ranh đỏ tự đặt ra : "Nếu chúng ta không đạt được thỏa thuận, chúng ta có thể (tiến hành chiến dịch), hoặc chúng ta có thể chỉ theo dõi (kho hạt nhân)" nhờ vào vệ tinh Mỹ vẫn thường xuyên theo dõi các khu vực nhạy cảm nhất trong chương trình hạt nhân Iran.

Bài xã luận của Le Monde nhận định "Donald Trump bất lực trước cái bẫy Iran". Cuộc chiến bắt đầu từ ngày 28/02 đã "không đánh gục được chế độ", "đã mất uy tín", đang cầm quyền ở Tehran mà ngược lại, trao cho họ cơ hội phong tỏa eo biển Hormuz, trong khi việc này hoàn toàn đoán được trước. Trước một chế độ Iran luôn phải thể thiện cứng rắn trước người dân trong nước cũng như trên thế giới, những cuộc không kích Israel để đáp trả các vụ tấn công của nhà nước Do thái nhắm vào lực lượng Hezbollah ở Lebanon, đặc biệt là ở miền nam, cũng như những vụ đáp trả các căn cứ của Mỹ ở các nước Ả rập láng giềng, khiến xung đột ở Trung Đông chưa thể chấm dứt. Chiến sự càng kéo dài, nhiên liệu tăng giá, lạm phát gia tăng, càng khiến cử tri của ông Trump trong nhiệm kỳ hai mất dần niềm tin, trong khi sắp đến cuộc bầu cử giữa kỳ.

"Iran, lạm phát, điểm tín nhiệm… Giai đoạn khó khăn của Trump" là nhận định trên trang nhất của nhật báo Le Figaro. Rắc rối chồng chất đến vào đúng dịp kỷ niệm 250 năm thành lập Hoa Kỳ và sinh nhật lần thứ 80 của tổng thống Mỹ, ngày 14/06. Nhìn chung, theo bài phân tích của Le Figaro, "Donald Trump đang sưu tầm những thất bại và thất vọng" : việc thành lập quỹ bồi thường 1.776 tỷ đô la cho nạn nhân của chính quyền Biden, bắt đầu từ những người biểu tình bạo loạn ngày 06/01/2021, đang gặp phải nhiều khó khăn ; sự giàu có của Trump và nhóm thân cận, cùng với các dự án xa hoa của ông, đang được đảng Dân Chủ sử dụng để khắc họa hình ảnh một tổng thống xa rời thực tế, chỉ giao du với giới tài phiệt và sống ẩn dật trong dinh thự vàng son Mar-a-Lago. Bất chấp một chính quyền hoàn toàn nằm dưới sự kiểm soát của ông Trump và đa số thẩm phán tại Tòa án Tối cao ủng hộ việc mở rộng quyền lực tổng thống, một số thẩm phán vẫn thường xuyên cản trở các dự án của ông…

Putin trong ngõ cụt, không thể thắng hoặc từ bỏ cuộc chiến ở Ukraine

Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng ở trong thế không biết làm thế nào để thoát khỏi trong danh dự cuộc chiến ở Ukraine, do chính ông phát động cách đây hơn 4 năm. Trả lời phỏng vấn báo Le Monde, Farida Roustamova, nhà khoa học chính trị lưu vong, tổng biên tập trang Vlast (Quyền lực), nhận định cho dù tổng thống Nga từ chối đối thoại trực tiếp với đồng nhiệm Ukraine nhưng ông đang phải đưa ra những tín hiệu về một cuộc đàm phán trong bối cảnh sự bất mãn ngày càng lớn trong xã hội. Theo bà Farida Roustamova, "để giữ thể diện, và trước quân đội, ông sẽ phải luôn bảo vệ cuộc chiến. Nhưng kế hoạch của ông sẽ không phải là một cuộc chiến lâu dài. Dĩ nhiên, ông sẽ không bao giờ thừa nhận sai lầm, nhưng ông đang rơi vào ngõ cụt, không thể giành chiến thắng hoặc từ bỏ cuộc chiến này".

Trong bối cảnh hiện nay, tổng thống Nga đang "chật vật để định hình một khế ước xã hội mới với người dân Nga : sau khi tăng thu nhập vào đầu nhiệm kỳ tổng thống, tiếp theo là lời hứa khôi phục niềm tự hào dân tộc bằng cuộc chiến ở Ukraine, hiện giờ, ông Putin không biết phải đề xuất điều gì để đổi lấy sự ít quan tâm đến chính trị và duy trì quyền lực của mình. Do đó, căng thẳng và do dự là điều dễ nhận thấy trong hệ thống. Nhưng chế độ chưa đến mức sụp đổ. Chế độ bị suy yếu. Chắc chắn, bất kỳ sự thay đổi nào cũng sẽ xảy ra một cách đột ngột và bất ngờ".

Nga lo tin tặc tấn công camera giám sát để sát hại Putin

Ngoài ra, tổng thống Nga cũng lo ngại cho an toàn của bản thân. Theo tường thuật của Le Figaro, "an ninh được tăng cường xung quanh Putin do lo ngại một cuộc tấn công". Ngoài những vụ tấn công bằng drone của Ukraine, Điện Kremlin còn lo ngại tin tặc tấn công các camera giám sát, giống như vụ việc dẫn đến việc tiêu diệt các nhà lãnh đạo tối cao của Iran.

SCAF : Vụ ly hôn "tỷ đô" giữa Pháp và Đức

"Vụ ly hôn" giữa Pháp và Đức, sau 10 năm khởi động dự án Hệ thống Không chiến Tương lai - SCAF (gồm một chiến đấu cơ và nhiều drone được kết nối với nhau), được thông báo ngày 08/06 được La Croix và Les Echos quan tâm.

Theo báo La Croix, tại Đức, tập đoàn Dassault của Pháp bị cáo buộc làm thất bại dự án. Eric Trappier, giám đốc điều hành của Dassault, yêu cầu có nhiều quyền lãnh đạo hơn trong dự án, thậm chí là dọa Dassault tự làm. Giới chuyên gia, báo chí Đức đưa ra nhiều lý do, ví dụ theo tạp chí Wirtschaftswoche, Eric Trappier "đơn giản là không còn hứng thú hợp tác thực sự với Airbus" vì "đơn đặt hàng của họ đã kín chỗ trong vài năm tới", thậm chí "khả năng đảng Tập Hợp Quốc Gia giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Pháp năm tới cũng có thể gạt dự án SCAF".

Tuy nhiên, nhìn rộng hơn, nhà nghiên cứu Elias Ricken thuộc trung tâm DGAP ở Berlin, cho rằng "những khác biệt về chính trị và quân sự giữa Paris và Berlin là quá lớn". Chiến tranh Ukraine làm thay đổi cục diện và cần nhanh chóng có một loại chiến đấu cơ thế hệ mới, trong khi theo dự kiến, SCAF ​​sẽ không đi vào hoạt động trước năm 2045. Ngoài ra với mong muốn tái vũ trang và chi hàng tỷ đô la, "Đức muốn được xem là đối tác bình đẳng với Pháp trong dự án này". Theo nhận định của tờ Donaukurier, "về mặt chính trị, tín hiệu được gửi đi là thảm họa, nhưng về cơ bản, quyết định này là đúng đắn".

SCAF thất bại nhưng hợp tác quốc phòng Châu Âu tiếp tục được chú trọng với cuộc họp của một hội đồng quốc phòng Paris và Berlin, dự kiến diễn ra ngày 17/07. Theo nhật báo kinh tế Les Echos, sau khi "khai tử" SCAF, tám doanh nghiệp (trong đó có công ty Henshold, Diehl và MTU của Đức, công ty Liebherr của Thụy Sĩ và tập đoàn MBDA của Châu Âu), do tập đoàn Airbus dẫn đầu, đã chuyển đến Berlin một kế hoạch chiến đấu cơ thay thế. Trong lúc chờ đợi, Đức dự tính mua chiến đấu cơ F-35 của tập đoàn Mỹ Lockheed Martin.

Thượng tầng lãnh đạo Pháp bị tác động vì "Vụ sát hại Lyhanna"

Lyhanna, nữ sinh 11 tuổi, được tìm thấy bị chôn trong một nhà kho khu nông trại ngày 05/06 ở tỉnh Gers (miền tây nam Pháp), sau 6 ngày mất tích. Lần cuối cùng Lyhanna được nhìn thấy vào ngày 29/05 khi lên xe ô tô của nghi phạm, cha của bạn cùng lớp. Có lẽ cô bé đã không bị sát hại nếu nghi phạm bị truy tố trước đó do người này nhiều lần bị kiện về tội ấu dâm và quấy rối tình dục trẻ em nhưng chưa bao giờ bị triệu tập.

Lỗ hổng luật pháp này đã "khiến chính phủ bị sức ép trong vụ Lyhanna", theo nhận định trên trang nhất của báo Le Monde. Từ thứ Hai 08/06, nhiều cuộc tuần hành được tổ chức trên khắp nước Pháp, và trước trụ sở Bộ Tư pháp tại Paris. Họ yêu cầu "các vụ bạo lực tình dục đối với phụ nữ và trẻ em phải được xem xét nghiêm túc hơn". Còn theo nhật báo La Croix, bộ trưởng Tư pháp "Gérald Darmanin nêu chi tiết những sai sót trong vụ án Lyhanna" trước Thượng Viện ngày 09/06. Thủ tướng Pháp cam kết sẽ đưa ra một dự thảo luật, trong đó có việc tiến hành điều tra "trong thời hạn tối đa ba tháng" đối với các tội đối với trẻ em, đồng thời sửa đổi luật bảo vệ trẻ em, tăng mức án đối với thủ phạm cưỡng hiếp hàng loạt… Nhìn chung, theo nhận định của báo Le Figaro, "bị vướng vào vụ Lyhanna, chính phủ đang tìm lối thoát". Vụ việc này trở thành động lực cho rất nhiều gia đình nạn nhân, đệ đơn kiện Nhà nước "vì lỗi nặng" do không thụ lý các đơn kiện trước đó, "gây nguy hiểm cho cuộc sống của người khác" và "không hỗ trợ cho người gặp nguy hiểm".

Còn theo Les Echos, "dưới áp lực sau vụ sát hại Lyhanna, chính phủ tìm giải pháp". Nhưng theo Libération, chính phủ bị "Dồn vào chân tường". Nhật báo cánh tả chỉ trích rất nhiều biện pháp được đưa ra nhưng "không một biện pháp nào tấn công vào gốc rễ của vấn đề". Libération nêu một con số "chóng mặt" : 70.000 hồ sơ khẩn cấp liên quan đến bạo lực đối với trẻ em và phụ nữ cần được nghiên cứu từ giờ đến ngày 14/07.

Cuốn hồi ký của cựu đệ nhất phu nhân Mỹ khiến đảng Dân Chủ khó xử

Hồi ký của Jill Biden đã khơi lại tranh cãi về thất bại của đảng Dân Chủ trong bầu cử 2024. Bà thừa nhận Joe Biden "già đi" nhưng phủ nhận ông suy giảm nhận thức, dù màn tranh luận gây tranh cãi khiến nhiều người nghi ngờ. Theo báo Le Figaro cuốn "Hồi ký của Jill Biden : một cái gai mới trong chân đảng Dân Chủ". Ngoài bị chỉ trích vì không đưa ra lời giải thích thuyết phục, cuốn hồi ký còn được phát hành vào thời điểm bất lợi cho đảng Dân Chủ, khi sắp tới cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ. Trong khi đảng này đang đối mặt với sự khủng hoảng lãnh đạo, hình ảnh suy giảm và chia rẽ nội bộ, dù vẫn có cơ hội phục hồi nhờ sự sụt giảm tín nhiệm của Donald Trump.

Disclosure Day : Thêm một bộ phim về người ngoài hành tinh của Steven Spielberg

Gần 50 năm sau Close Encounters of the Third Kind (tạm dịch : Kiểu tiếp xúc thứ ba, 1977) và hơn bốn thập kỷ sau E.T. the Extra-Terrestrial (E.T. - Sinh vật ngoài hành tinh, 1982), đạo diễn nổi tiếng người Mỹ Steven Spielberg giới thiệu Disclosure Day (tạm dịch : Thời khắc công bố). Đối với đạo diễn, ba bộ phim này tạo thành ba hồi của một câu chuyện luôn đặt ra cùng một câu hỏi : chúng ta sẽ làm gì khi đối mặt với sự hiện diện của người ngoài hành tinh ? Trả lời phỏng vấn báo Le Monde, đạo diễn người Mỹ thú thật "về vấn đề vật thể bay không xác định, không có gì thoát khỏi sự chú ý của tôi".

Theo trang La Croix, "Steven Spielberg nối lại với khoa học viễn tưởng" khi tiếp tục chủ đề người ngoài hành tinh. Bộ phim gói trọn tất cả những ảo tưởng đã len lỏi vào nước Mỹ kể từ vụ Roswell năm 1947. Tuy nhiên, theo bài nhận định, đây là "một tác phẩm giải trí thuần túy nhưng thiếu chút cảm hứng, hoàn toàn không có được chất thơ như trong Close Encounters of the Third Kind và E.T"..

Thu Hằng